|
4.
Sed debebatur, ut opinor, fatis tantae origo urbis maximique secundum deorum
opes imperii principium. Vi compressa Vestalis cum geminum partum edidisset,
seu ita rata seu quia deus auctor culpae honestior erat, Martem incertae
stirpis patrem nuncupat. Sed nec di nec homines aut ipsam aut stirpem a
crudelitate regia vindicant: sacerdos vincta in custodiam datur, pueros in
profluentem aquam mitti iubet. Forte quadam divinitus super ripas Tiberis
effusus lenibus stagnis nec adiri usquam ad iusti cursum poterat amnis et posse
quamvis languida mergi aqua infantes spem ferentibus dabat. Ita velut defuncti
regis imperio in proxima alluvie ubi nunc ficus Ruminalis est -- Romularem
vocatam ferunt -- pueros exponunt. Vastae tum in his locis solitudines erant.
Tenet fama cum fluitantem alveum, quo eiti erant pueri, tenuis in sicco aqua
destituisset, lupam sitientem ex montibus qui circa sunt ad puerilem vagitum
cursum flexisse; eam submissas infantibus adeo mitem praebuisse mammas ut
lingua lambentem pueros magister regii pecoris invenerit -- Faustulo fuisse
nomen ferunt -- ab eo ad stabula Larentiae uxori educandos datos. Sunt qui Larentiam volgato corpore lupam inter
pastores vocatam putent; inde locum fabulae ac miraculo datum. Ita geniti
itaque educati, cum primum adolevit aetas, nec in stabulis nec ad pecora segnes
venando peragrare saltus. Hinc robore corporibus animisque sumpto iam non feras
tantum subsistere sed in latrones praeda onustos impetus facere pastoribusque
rapta dividere et cum his crescente in dies grege iuvenum seria ac iocos
celebrare.
5.
Iam tum in Palatio monte Lupercal hoc fuisse ludicrum ferunt, et a Pallanteo,
urbe Arcadica, Pallantium, dein Palatium montem appellatum; ibi Evandrum, qui
ex eo genere Arcadum multis ante tempestatibus tenuerit loca, sollemne allatum
ex Arcadia instituisse ut nudi iuvenes Lycaeum Pana venerantes per lusum atque
lasciviam currerent, quem Romani deinde vocarunt Inuum. Huic deditis ludicro
cum sollemne notum esset insidiatos ob iram praedae amissae latrones, cum
Romulus vi se defendisset, Remum cepisse, captum regi Amulio tradidisse, ultro
accusantes. Crimini maxime dabant in Numitoris agros ab iis impetum fieri; inde
eos collecta iuvenum manu hostilem in modum praedas agere. Sic Numitori ad
supplicium Remus deditur. Iam inde ab initio Faustulo spes fuerat regiam
stirpem apud se educari; nam et eitos iussu regis infantes sciebat et tempus
quo ipse eos sustulisset ad id ipsum congruere; sed rem immaturam nisi aut per
occasionem aut per necessitatem aperiri noluerat. Necessitas prior venit: ita
metu subactus Romulo rem aperit. Forte et Numitori cum in custodia Remum
haberet audissetque geminos esse fratres, comparando et aetatem eorum et ipsam
minime servilem indolem, tetigerat animum memoria nepotum; sciscitandoque eodem
pervenit ut haud procul esset quin Remum agnosceret. Ita undique regi dolus nectitur.
Romulus non cum globo iuvenum -- nec enim erat ad vim apertam par -- sed aliis
alio itinere iussis certo tempore ad regiam venire pastoribus ad regem impetum
facit; et a domo Numitoris alia comparata manu adiuvat Remus. Ita regem obtruncat.
6.
Numitor inter primum tumultum, hostes invasisse urbem atque adortos regiam
dictitans, cum pubem Albanam in arcem praesidio armisque obtinendam avocasset,
postquam iuvenes perpetrata caede pergere ad se gratulantes vidit, extemplo
advocato concilio scelera in se fratris originem nepotum, ut geniti, ut
educati, ut cogniti essent, caedem deinceps tyranni seque eius auctorem
ostendit. Iuvenes per mediam contionem agmine ingressi cum avum regem
salutassent, secuta ex omni multitudine consentiens vox ratum nomen imperiumque
regi efficit.
Ita Numitori Albana re permissa Romulum Remumque cupido cepit in iis locis ubi
eiti ubique educati erant urbis condendae. Et supererat multitudo Albanorum
Latinorumque; ad id pastores quove accesserant, qui omnes facile spem facerent
parvam Albam, parvum Lavinium prae ea urbe quae conderetur fore. Intervenit
deinde his cogitationibus avitum malum, regni cupido, atque inde foedum
certamen coortum a satis miti principio. Quoniam gemini essent nec aetatis
verecundia discrimen facere posset, ut di quorum tutelae ea loca essent
auguriis legerent qui nomen novae urbi daret, qui conditam imperio regeret,
Palatium Romulus, Remus Aventinum ad inaugurandum templa capiunt.
7a.
Priori Remo augurium venisse fertur, sex voltures; iamque nuntiato augurio cum
duplex numerus Romulo se ostendisset, utrumque regem sua multitudo
consalutaverat: tempore illi praecepto, at hi numero avium regnum trahebant.
Inde cum altercatione congressi certamine irarum ad caedem vertuntur; ibi in
turba ictus Remus cecidit. Volgatior fama est ludibrio fratris Remum novos
transiluisse muros; inde ab irato Romulo, cum verbis quoque increpitans adiecisset,
"Sic deinde, quicumque alius transiliet moenia mea," interfectum.
|