59. Sed postquam ad senium
pervenisset et se in brevi ab hac luce egressurum cognusceret, convocans Gothos
comites gentisque suae primates Athalaricum infantulum adhuc vix decennem,
filium filiae suae Amalasuenthae, qui Eutharico patre orbatus erat, regem
constituit, eisque in mandatis ac si testamentali voce denuntians, ut regem
colerent, senatum populumque Romanum amarent principemque Orientalem placatum
semper propitiumque haberent post deum. quod praeceptum quamdiu Athalaricus rex
eiusque mater adviverent, in omnibus custodientes pene per octo annos in pace
regnarunt: quamvis Francis de regno puerili desperantibus, immo in contemptu
habentibus bellaque parare molientibus quod pater et avus Gallias occupasset,
eis concessit cetera in pace et tranquillitate possessa. dum ergo ad spem
iuventutis Athalaricus accederet, tam suam aduliscentiam quam matris viduitatem
Orientis principi commendavit, sed in brevi infelicissimus inmatura morte
praeventus, rebus humanis excessit tum mater, ne pro sexus sui fragilitate a
Gothis sperneretur; secum deliberans, Theodahadum consubrinum suum germanitatis
gratia accersitum a Tuscia, ubi privatam vitam degens in laribus propriis erat,
in regno locavit qui inmemor, consanguinitatis post aliquantum tempus a palatio
Ravennate abstractam in insulam laci Bulsiniensis eam exilio religavit, ubi
paucissimos dies in tristitia degens ab eius satellitibus in balneo strangulata
est.
60.
Quod dum Iustinianus imperator Orientalis audisset et
quasi susceptorum suorum morte ad suam iniuriam redundaret, sic est commotus.
eodem namque tempore de Africa Vandalicum cum per fidelissimum suum patricium
Belesarium. reportasset triumphum, nec mora in ipso tempore madentibus adhuc
armis cruore Vandalico contra Gothos per eundem ducem movit procinctum. qui dux
providentissimus haud secus arbitratus Getarum subicere populum, nisi prius
nutricem eorum occupasset Siciliam. quod et factum est Trinacriaque ingressus
mox Gothi, qui Syracusanum oppidum insidebant, videntes se nihil praevalere cum
suo duce Sinderith ultro se Belesario dediderunt, cumque ergo Romanus ductor
Siciliam pervasisset, Theodahadus comperiens Evermud generum suum cum exercitu
ad fretum, quod inter Campaniam Siciliamque interiacet et de Tyrreni maris sinu
vastissimum Adriaticus aestus evolvitur, custodiendum direxit ubi cum Evermud
accessisset Regium oppidum, castra composuit nec mora deterioratam causam
cernens suorum ad partes victoris paucis et fidelissimis famulis consciis
movit, ultroque se Belesarii pedes advolvens Romani regni optat servire
principibus. quod Gothorum exercitus sentiens suspectum Theodahadum clamitat
regno pellendum et sibi ductorem suum Vitiges, qui armiger eius fuerat, in rege
levandum. quod et factum est; et mox in campos Barbaricos Vitiges in regno
levatus Romam ingreditur praemissisque Ravenna fidelissimis sibi viris
Theodahadi necem demandat qui venientes imperata sibi perficiunt et occiso
Theodahado regem qui a rege missus adveniebat et adhuc in campos Barbaricos
erat Vitigis populis nuntiat inter haec Romanus exercitus emenso fireto
Campaniam accedens, subversumque Neapolim Romae ingreditur; unde ante paucos
dies rex Vitigis egressus, Ravenna profectus, Mathesuentam filiam Amalasuenthae
Theodorici quondam regis neptem sibi in matrimonio sociarat. cumque his novis
nuptiis delectatus aulam regiam fovit Ravenna, Roma egressus imperialis exercitus
munita utriusque Tusciae loca invadit quod cernens per nuntios Vitiges, cum
Hunila duce Gothorum manu armis conserta mittit Perusia. ubi dum Magnum comitem
cum parvo exercitu residentem obsessione longa evellere cupiunt, superveniente
Romano exercitu ipsi evulsi et omnino extincti sunt quod audiens Vitiges ut leo
furibundus omnem Gothorum exercitum congregat Ravennaque egressus Romanas urces
obsidione longa fatigat sed frustrata eius audacia post quattuordecim menses ab
obsidione Romanae urbis aufugit et se ad Ariminensem oppressionem praeparat
uncle pari tenore frustratus fugatusque Ravenna se recepit: ubi obsessus nec
mora ultro se ad partes dedit victoris cum Mathesuentha iugale regiasque opes.
et sic famosum regnum fortissimamque gentem diuque regnantem tandem pene
duomillensimo et tricesimo anno victor gentium diversarum Iustinianus imperator
per fidelissimum consulem vicit Belesarium, et perductum Vitiges
Constantinopolim patricii honore donavit. ubi plus biennio demoratus
imperatorisque in affectu coniunctus rebus excessit humanis. Mathesuentham vero
iugalem eius fratri suo Germano patricio coniunxit imperator. de quibus post
humatum patris Germani natus est filius idem Germanus. in quo coniuncta
Aniciorum genus cum Amala stirpe spem adhuc utriusque generi domino praestante
promittit.
Haec hucusque Getarum origo ac Amalorum nobilitas et virorum fortium facta.
haec laudanda progenies laudabiliori principi cessit et fortiori duci manus
dedit, cuius fama nullis saeculis nullisque silebitur aetatibus, sed victor ac
triumphator Iustinianus imperator et consul Belesarius Vandalici Africani
Geticique dicentur. haec qui legis, scito me maiorum secutum scriptis ex eorum
latissima prata paucos flores legisse, unde inquirenti pro captu ingenii mei
coronam contexam. nec me quis in favorem gentis praedictae, quasi ex ipsa
trahenti originem, aliqua addidisse credat quam quae legi et comperi, nec si
tamen cuncta. quae de ipsis scribuntur aut referuntur, complexus sum, nec
tantum ad eorum laudem quantum ad laudem eius qui vicit exponens.