|
25. Cum duce
assumpto Alexandrini nihilo se firmiores factos aut languidiores Romanos
animadverterent eludentibusque militibus regis aetatem atque infirmitatem
magnum dolorem acciperent neque se quicquam proficere viderent, rumoresque
exsisterent magna Caesari praesidia terrestri itinere [ex] Syria Ciliciaque
adduci, quod nondum auditum Caerari erat, commeatum, qui mari nostris
supportabatur, intercipere statuerunt. Itaque expeditis navigiis locis idoneis
ad Canopum in statione dispositis navibus insidiabantur nostris commeatuque.
Quod ubi Caesari nuntiatum est, universam classem iubet expediri atque instrui.
Praeficit huic Tiberium Neronem. Proficiscuntur in ea classe Rhodiae naves
atque in his Euphranor, sine quo nulla umquam dimicatio maritima, nulla etiam parum
feliciter confecta erat. At
fortuna, quae plerumque eos quos plurimis beneficiis ornavit ad duriorem casum
reservat, superiorum temporum dissimilis Euphranorem prosequebatur. Nam cum ad
Canopum ventum esset instructaque utrimque classis conflixisset et sua
consuetudine Euphranor primus proelium commisisset et quadriremem hostium
perforasset ac demersisset, proximam longius insecutus parum celeriter
insequentibus reliquis circumventus est ab Alexandrinis. Cui subsidium
nemo tulit, sive quod in ipso satis praesidi pro virtute ac felicitate eius
putarent esse, sive quod ipsi sibi timebant. Ita, qui unus ex omnibus eo
proelio bene rem gessit, solus cum sua quadriremi victrice perit.
26. Sub idem
tempus Mithridates Pergamenus, magnae nobilitatis domi scientiaeque in bello et
virtutis, fidei dignitatisque in amicitia Caesaris, missus in Syriam
Ciliciamque initio belli Alexandrini ad auxilia arcessenda, cum magnis copiis,
quas celeriter et propensissima civitatium voluntate et sua diligentia
confecerat, itinere pedestri, quo coniungitur Aegyptus Syriae, Pelusium
adducit: idque oppidum firmo praesidio occupatum Achillae propter
opportunitatem loci--namque tota Aegyptus maritimo accessu Pharo, pedestri
Pelusio velut claustris munita existimatur --, repente magnis circumdatum
copiis multiplici praesidio pertinaciter propugnantibus et copiarum
magnitudine, quas integras vulneratis defessisque subiciebat, et perseverantia
constantiaque oppugnandi quo die est aggressus in suam redegit potestatem
praesidiumque ibi suum collocavit. Inde re bene gesta Alexandream ad Caesarem
contendit omnisque eas regiones per quas iter faciebat auctoritate ea quae
plerumque adest victori pacarat atque in amicitiam Caesaris redegerat.
27. Locus est
fere regionum illarum nobilissimus non ita longe ab Alexandrea, qui nominatur
Delta; quod nomen a similitudine litterae cepit: nam pars quaedam fluminis Nili
derivata [inter se] duobus itineribus paulatim medium inter se spatium
relinquens diversissimo ad litus intervallo mari coniungitur. Cui loco cum
appropinquare Mithridaten rex cognovisset et transeundum ei flumen sciret,
magnas adversus eum copias misit, quibus vel superari delerique Mithridaten vel
sine dubio retineri posse credebat. Quem ad modum autem optabat eum vinci, sic
satis habebat interclusum a Caesare a se retineri. Quae primae copiae flumen a
Delta transire et Mithridati occurrere potuerunt, proelium commiserunt
festinantes praeripere subsequentibus victoriae societatem. Quorum impetum
Mithridates magna cum prudentia [constantiaque virtutum et Alexandrinorum
imprudentia] consuetudine nostra castris vallatis sustinuit; cum vero incaute
atque insolenter succedere eos munitionibus videret, eruptione undique facta
magnum numerum eorum interfecit. Quod
risi locorum notitia reliqui se texissent partimque in navis quibus flumen
transierant recepissent, funditus deleti essent. Qui ut paulum ab illo timore
se recrearunt, adiuncti eis qui subsequebantur rursus oppugnare Mithridaten
coeperunt.
|