Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library
Siculus Flaccus
De condicionibus agrorum

IntraText CT - Text

  • Capp. XIX-XXI
Previous - Next

Click here to hide the links to concordance

Capp. XIX-XXI

19. Viae autem si finem faciunt, adtendendum erit quales viae et quomodo. Nam et saepe incidunt in finibus, et saepe trans viam aliquas possessores particulas habent. Quaedam ergo viae aliquando fines transeunt possessionum. quarum tamen non omnium una eademque est condicio. nam sunt viae publicae [regales], quae publice muniuntur et auctorum nomina optinent. Nam et curatores accipiunt, et per redemptores muniuntur. Nam et in quarundam tutelam a possessoribus per tempora summa certa exigitur. Vicinales autem [viae], de publicis quae devertuntur in agris et saepe ipsae ad alteras publicas perveniunt, aliter muniuntur, per pagos, id est per magistros pagorum, qui operas a possessoribus ad eas tuendas exigere soliti sunt. Aut, ut comperimus, uni cuique possessori per singulos agros certa spatia adsignantur, quae suis inpensis tueantur. Etiam titulos finitis spatiis positos habent, qui indicent, cuius agri quis dominus quod spatium tueatur. Ad omnes autem agros semper iter liberum est. Nam aliquando deficientibus vicinalibus viis per agros alienos iter praestatur. Quidam etiam conveniunt specialiter uti servitutem praestent his agris, ad quos necesse habent transmittere per suum. Nam et his verbis conprehenditur ITA UT OPTIMUS MAXIMUSQUE EST. Nam et aquarum ductus solent per alienos agros iure transmittere. Itaque, ut diximus, viae saepe necessario per alienos agros transeunt; quae non universo populo itinera praestari videntur, sed eis ad quorum agros per eas vias pervenire necesse est. Hae ergo de vicinalibus solent nasci. Nam et communes viae [quae] ex vicinalibus nascuntur; quae aliquando inter binos possessores in extremis finibus, pari utrimque modo sumpto, communique inpensa, iter praestant. Privatae itaque viae ad finitiones agrorum non pertinent, sed ad itinera eis praestanda: quae sub exceptione nominari in emptionibus agrorum solent. Ergo viae publicae et vicinales et communes in finibus incidunt: non enim finium causa diriguntur, sed itinerum. Ita tam fas est finem facere quam et transire viam. Vepres si finem facient, videndum quales, et <an> tantum modo in extremis finibus sint, quoniam per neglegentiam colentium et in mediis agris solent esse vepres; et [ut] an manu satae sint. Nam etsi regio quaedam virgulta non habeat, quae tutelam vineis aut hortis praestent, adferuntur ex peregrinis regionibus et seruntur. Et arbores in vepribus solent ante missae inveniri.

20. Si fossis fines observabuntur, inspiciendum utique in omnibus, regionum quae sit consuetudo, et videndum quales fossae, ne, siquis agrorum siccandorum causa fossas fecerit, finales esse videantur. Nam et intellegi potest aliquando ex ipsarum fossarum positione, utrum propriae an finales sint, quoniam transversae quaedam aut obliquae a finibus recedunt. Ita ut supra dictum est, ex ipsorum locorum necessitate et ex ipsorum positione colligi debebit, quae sint finales. Aliae tamen quae finales sunt, cum videntur esse communes, inspiciendum erit an ita sit. Nam quidam in extremis finibus in solo suo faciunt fossas et ex superioribus vicinisque agris defluentes aquas excipiunt, ne inferiores terrae laborent. Ita quod in solo suo quis fecerit, non statim communes sed circa fines esse videbuntur. Respiciendum <hoc> quoque erit. Nam et in aliis lateribus similiter fines observabuntur. Sed et proprias qui faciunt ad expediendas aquas, aliquid soli sui extra fossam solent relinquere. Aliquando etiam terminos extra fossam positos invenimus, qui et ipsas fossas et soli relicti partes decernant cuius domini sint. Quidam vero etiam arbores ante missas finales extra fossas habent, et in controversiam saepe deducuntur, quod credatur fossas finem facere debere. Propter quod, sicut in aliis generibus finitionum, sic et in hoc quoque consuetudines regionum intuendae erunt. Etenim dum terminis aut arboribus fines observari consuetudo sit, non oportere fossas, quae prope fines erunt, finales observari; si vero substructionibus et maceriis finientur agri, videre quales substructiones et maceriae, quoniam quidam congestionibus lapidum, ripis, substructionibus terras, ne dilabantur, excipiunt. Ita si ad tutelam terrarum extruantur, videndum an et finitiones praestare debeant. Nam quidam transversas et obliquas macerias ripis substructionibus factas volunt videri finales. Quod ex ipsa facie aliquando intellegitur, si [enim] proprias quis faciat in terris suis ad sustinendos servandosque agros suos, non posse eos esse finales; nam quaedam, quae fines praestant, maiori opere extructae inveniuntur quam eae, quae privatae sunt.

21. Nihilo minus et in hoc genere finitionum consuetudines regionum intuendae erunt. Sed et ex ipsorum locorum <qualitate> aliquando aliquid colligi potest. Si enim non expetent terrae, quarum sustinendarum causa videatur maceria esse facta, poterit finalis videri. Sed in planis locis si saxuosus sit ager, repurgatur, et ex congestione maceriae fiunt. Ita et ex ipsius loci qualitate aliquid colligi potest. Si enim non sit ager saxuosus, cuius repurgandi causa congestio in speciem maceriae facta videatur, poterit videri finalis. Ergo, ut saepe diximus, quaedam ex consuetudine regionum, quaedam ex natura loci colligi possunt.




Previous - Next

Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library

Best viewed with any browser at 800x600 or 768x1024 on Tablet PC
IntraText® (V89) - Some rights reserved by Èulogos SpA - 1996-2007. Content in this page is licensed under a Creative Commons License