| Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library |
| Patañjali Mahabhasya IntraText CT - Text |
|
|
|
(4.3.1) P II.302.2 - 7 R III.689 {1/10} <V>yuṣmadasmadbhyām pratyayavidhāne yogavibhāgaḥ</V> . (4.3.1) P II.302.2 - 7 R III.689 {2/10} yuṣmadasmadbhyām pratyayavidhāne yogavibhāgaḥ kartavyaḥ . (4.3.1) P II.302.2 - 7 R III.689 {3/10} yuṣmadasmadoḥ anyatarasyām chaḥ bhavati . (4.3.1) P II.302.2 - 7 R III.689 {4/10} yuṣmadīyaḥ asmadīyaḥ . (4.3.1) P II.302.2 - 7 R III.689 {5/10} tataḥ khañ ca . (4.3.1) P II.302.2 - 7 R III.689 {6/10} khañ ca bhavati yuṣmadasmadoḥ anyatarasyām . (4.3.1) P II.302.2 - 7 R III.689 {7/10} yauṣmakīṇaḥ āsmākīnaḥ . (4.3.1) P II.302.2 - 7 R III.689 {8/10} kimarthaḥ yogavibhāgaḥ . (4.3.1) P II.302.2 - 7 R III.689 {9/10} <V>samasaṅkhyāpratiṣedhārthaḥ</V> . (4.3.1) P II.302.2 - 7 R III.689 {10/10} saṅkhyātānudeśaḥ mā bhūt iti . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {1/19} <V>ādeśavacane ca</V> . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {2/19} kim . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {3/19} yogavibhāgaḥ kartavyaḥ . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {4/19} tasmin aṇi yuṣmākāsmākau bhavataḥ . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {5/19} yauṣmākaḥ āsmākaḥ . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {6/19} tataḥ khañi . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {7/19} khañi ca yuṣmākāsmākau bhavataḥ . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {8/19} yauṣmākīṇaḥ āsmākīnaḥ . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {9/19} kimarthaḥ yogavibhāgaḥ . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {10/19} samasaṅkhyāpratiṣedhārthaḥ iti eva . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {11/19} <V>tatra punaḥ khañgrahaṇam</V> . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {12/19} tatra punaḥ khañgrahaṇam kartavyam . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {13/19} na hi antareṇa khañgrahaṇam yogāṅgam upajāyate . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {14/19} tat tarhi vaktavyam . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {15/19} na vaktavyam . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {16/19} evam vakṣyāmi . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {17/19} tasmin khañi yuṣmākāsmākau bhavataḥ . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {18/19} tataḥ aṇi ca . (4.3.2) P II.302.9 - 16 R III.690 {19/19} aṇi cayuṣmākāsmākau bhavataḥ iti . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {1/25} <V>ekārthagrahaṇam ca</V> . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {2/25} ekārthagrahaṇam ca kartavyam . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {3/25} ekārthayoḥ yuṣmadasmadoḥ iti vaktavyam . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {4/25} kimartham na ekavacane iti eva siddham . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {5/25} na sidhyati . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {6/25} kim kāraṇam . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {7/25} ekavacanābhāvāt . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {8/25} ekavacane iti ucyate . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {9/25} na ca atra ekavacanam paśyāmaḥ . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {10/25} yadi punaḥ ekavacanaparatvena aṇkhañau viśeṣyeyātām . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {11/25} na evam śakyam . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {12/25} iha hi prasajyeyātām . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {13/25} yuṣmākam chātraḥ yauṣmākīṇaḥ . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {14/25} āsmākīnaḥ . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {15/25} iha ca na syātām . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {16/25} tava chātrāḥ tāvakīnāḥ . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {17/25} māmakīnāḥ . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {18/25} tasmāt na evam śakyam . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {19/25} na cet evam ekārthagrahaṇam kartavyam . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {20/25} na kartavyam . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {21/25} na idam pāribhāṣikasya ekavacanasya grahaṇam . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {22/25} kim tarhi . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {23/25} anvarthagrahaṇam . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {24/25} ucyate vacanam . (4.3.3) P II.302.18 - 303.7 R III.690 - 691 {25/25} ekasya arthasya vacanam ekavacanam . (4.3.4) P II.303.9 - 16 R III.691 - 692 {1/10} <V>ardhāt yadvidhāne sapūrvāt ṭhañ</V> . (4.3.4) P II.303.9 - 16 R III.691 - 692 {2/10} ardhāt yadvidhāne sapūrvāt ṭhañ vaktavyaḥ . (4.3.4) P II.303.9 - 16 R III.691 - 692 {3/10} bāleyārdhikaḥ gautamārdhikaḥ . (4.3.4) P II.303.9 - 16 R III.691 - 692 {4/10} <V>dikpūrvapadāt yat ca</V> . (4.3.4) P II.303.9 - 16 R III.691 - 692 {5/10} dikpūrvapadāt yat ca ṭhañ ca vaktavyaḥ . (4.3.4) P II.303.9 - 16 R III.691 - 692 {6/10} pūrvārdhyaḥ paurvārdhikaḥ dakṣiṇārdhyaḥ dākṣiṇārdhikaḥ uttarārdhyaḥ auttarārdhikaḥ . (4.3.4) P II.303.9 - 16 R III.691 - 692 {7/10} kimartham idam ucyate yadā ādyanyāse eva dikpūrvapadāt ardhāt ubhayam ucyate . (4.3.4) P II.303.9 - 16 R III.691 - 692 {8/10} idam adya apūrvam kriyate : ardhāt yadvidhāne sapūrvāt ṭhañ iti . (4.3.4) P II.303.9 - 16 R III.691 - 692 {9/10} tat dveṣyam vijānīyāt : sarvam vikalpate iti . (4.3.4) P II.303.9 - 16 R III.691 - 692 {10/10} tat ācāryaḥ suhṛt bhūtvā anvācaṣte : dikpūrvapadāt yathānyāsam eva bhavati iti . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {1/22} <V>śvasaḥ tuṭi ādeśānupapattiḥ anāditvāt</V> . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {2/22} śvasaḥ tuṭi kṛte ādeśānupapattiḥ . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {3/22} kim kāraṇam . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {4/22} anāditvāt . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {5/22} tuṭi kṛte anāditvāt ādeśaḥ na prāpnoti . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {6/22} evam tarhi pūrvāntaḥ kariṣyate . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {7/22} <V>pūrvānte kapratiṣedhaḥ</V> . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {8/22} yadi pūrvāntaḥ kādeśasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {9/22} śauvastikam . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {10/22} tāntāt iti kādeśaḥ prāpnoti . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {11/22} astu tarhi parādiḥ . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {12/22} nanu ca uktam śvasaḥ tuṭi ādeśānupapattiḥ anāditvāt iti . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {13/22} <V>siddham tu ādiṣṭasya tuḍvacanāt</V> . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {14/22} siddham etat . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {15/22} katham . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {16/22} tuḍ ādiṣṭasya iti vaktavyam . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {17/22} atha vā cena sanniyogaḥ kariṣyate . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {18/22} tuṭ ca . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {19/22} kim ca . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {20/22} yat ca anyat prāpnoti . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {21/22} kim ca anyat prāpnoti . (4.3.15) P II.303.18 - 304.5 {22/22} ādeśaḥ . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {1/16} <V>hemantasya aṇi talopavacanānarthakyam hemnaḥ prakṛtyantaratvāt</V> . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {2/16} hemantasya aṇi talopavacanam anarthakam . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {3/16} kim kāraṇam . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {4/16} hemnaḥ prakṛtyantaratvāt . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {5/16} prakṛtyantaram hemanśabdaḥ . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {6/16} ātaḥ ca prakṛtyantaram . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {7/16} evam hi āha . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {8/16} heman heman āganīganti karṇau . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {9/16} tasmāt etau heman na śuṣyataḥ iti . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {10/16} <V>alopadarśanāt ca</V> . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {11/16} alopaḥ khalu api dṛśyate . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {12/16} paṅktiḥ haimantī iti . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {13/16} aparaḥ āha : hemantasya aṇvacanam aṇi ca talopavacanam anarthakam . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {14/16} kim kāraṇam . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {15/16} hemnaḥ prakṛtyantaratvāt alopadarśanāt ca iti eva . (4.3.22) P II.304.7 - 14 R III.693 - 694 {16/16} tatra ṛtubhyaḥ iti eva siddham . (4.3.23.1) P II.304.16 - 19 R III.694 {1/8} ciraparutparāribhyaḥ tnaḥ vaktavyaḥ . (4.3.23.1) P II.304.16 - 19 R III.694 {2/8} ciratnam paruttnam parāritnam . (4.3.23.1) P II.304.16 - 19 R III.694 {3/8} pragasya chandasi galopaḥ ca tnaḥ ca vaktavyaḥ . (4.3.23.1) P II.304.16 - 19 R III.694 {4/8} pratnam ātmānam . (4.3.23.1) P II.304.16 - 19 R III.694 {5/8} agrādipaścāt ḍimuc smṛtaḥ . (4.3.23.1) P II.304.16 - 19 R III.694 {6/8} agrimam ādimam paścimam . (4.3.23.1) P II.304.16 - 19 R III.694 {7/8} antāt ca iti vaktavyam . (4.3.23.1) P II.304.16 - 19 R III.694 {8/8} antimam. (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {1/42} atha sāyacirayoḥ kim nipātyate . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {2/42} <V>sāyacirayoḥ makārāntatvam pratyayasanniyuktam</V> . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {3/42} sāyacirayoḥ makārāntatvam pratyayasanniyogena nipātyate . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {4/42} sāyantanam cirantanam . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {5/42} na etat asti prayojanam . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {6/42} makārāntaḥ sāyaṃśabdaḥ . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {7/42} katham sāyāhnaḥ . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {8/42} sāyamaḥ ahne malopaḥ . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {9/42} sāyamaḥ ahne malopaḥ vaktavyaḥ . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {10/42} katham sāyatare . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {11/42} tare ca iti vaktavyam . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {12/42} katham sāyam sāye . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {13/42} vā saptamyām iti vaktavyam . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {14/42} atha prāhṇapragayoḥ kim nipātyate . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {15/42} <V>prāhṇapragyoḥ ekārāntatvam</V> . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {16/42} prāhṇapragyoḥ ekārāntatvam nipātyate . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {17/42} prāhṇetanam pragetanam . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {18/42} na etat asti prayojanam . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {19/42} saptamyāḥ alukā api siddham . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {20/42} bhavet siddham yadā saptamī . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {21/42} yadā tu anyā vibhaktiḥ tadā na sidhyati . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {22/42} <V>tuṭi uktam</V> . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {23/42} kim uktam . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {24/42} tuṭi ādeśānupapattiḥ anāditvāt iti . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {25/42} tuṭi kṛte anāditvāt ādeśaḥ na prāpnoti . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {26/42} evam tarhi pūrvāntaḥ kariṣyate . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {27/42} <V>pūrvānte visarjanīyaḥ</V> . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {28/42} yadi pūrvāntaḥ visarjanīyaḥ vaktavyaḥ . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {29/42} prātastanam punastanam . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {30/42} parādau punaḥ sati kharavasānayoḥ visarjanīyaḥ iti visarjanīyaḥ siddhaḥ bhavati . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {31/42} astu tarhi parādiḥ . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {32/42} nanu ca uktam tuṭi kṛte anāditvāt ādeśaḥ na prāpnoti iti . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {33/42} <V>siddham tu ādiṣṭasya tuḍvacanāt</V> . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {34/42} siddham etat . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {35/42} katham . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {36/42} tuḍ ādiṣṭasya iti vaktavyam . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {37/42} atha vā cena sanniyogaḥ kariṣyate . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {38/42} tuṭ ca . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {39/42} kim ca . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {40/42} yat ca anyat prāpnoti . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {41/42} kim ca anyat prāpnoti . (4.3.23.2) P II.304.20 - 305.20 R III.695 - 696 {42/42} ādeśaḥ . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {1/58} <V>pūrvāhṇāparāhṇābhyām subantavacanam saptamīśravaṇāṛtham</V> . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {2/58} pūrvāhṇāparāhṇābhyām subantatvam vaktavyam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {3/58} kim prayojanam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {4/58} saptamīśravaṇāṛtham . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {5/58} saptamyāḥ śravaṇam yathā syāt . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {6/58} pūrvāhṇetanam aparāhṇetanam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {7/58} tat tarhi vaktavyam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {8/58} na vaktavyam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {9/58} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati atra saptamī iti yat ayam ghakālataneṣu kālanāmnaḥ iti saptamyāḥ alukam śāsti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {10/58} <V>alugvacanam jñāpakam iti cet avyayāt saptamīprasaṅgaḥ</V> . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {11/58} alugvacanam jñāpakam iti cet avyayāt saptamī prāpnoti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {12/58} doṣātanam divātanam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {13/58} astu avyayāt iti luk bhaviṣyati . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {14/58} iha api luk prāpnoti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {15/58} pūrvāhṇetanam aparāhṇetanam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {16/58} aluk atra lukam bādhiṣyate . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {17/58} iha api bādheta . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {18/58} doṣātanam divātanam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {19/58} samānāśrayaḥ luk alukā bādhyate . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {20/58} kaḥ ca samānāśrayaḥ . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {21/58} yaḥ pratyayāśrayaḥ . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {22/58} atra ca prāk eva pratyayotpatteḥ luk bhavati . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {23/58} na sidhyati . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {24/58} iha hi sati pratyaye lukā bhavitavyam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {25/58} sati luki alukā bhavitavyam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {26/58} tatra ca pratyayaḥ eva na asti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {27/58} kutaḥ luk bhaviṣyati . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {28/58} sā eṣā jñāpakena asatī vibhaktiḥ ākṛṣyate . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {29/58} sā yathā iha bādhikā bhavati pūrvāhṇetanam aparāhṇetanam evam iha api syāt doṣātanam divātanam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {30/58} evam tarhi na brūmaḥ alugvacanam jñāpakam bhavati atra saptamī iti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {31/58} kim tarhi . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {32/58} bhavati subantāt utpattiḥ iti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {33/58} kim punaḥ jñāpyam etat yāvatā samarthānām prathamāt vā iti vartate sāmarthyam ca subantena . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {34/58} jñāpyam iti āha . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {35/58} katham . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {36/58} ṅyāpprātipadikāt iti api vartate . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {37/58} tatra kutaḥ etat subantāt utpattiḥ bhaviṣyati na punaḥ ṅyāpprātipadikāt iti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {38/58} katham yat uktam vṛddhāvṛddhāvarṇasvaradvyajlakṣaṇe ca pratyayavidhau tatsampratyayārtham iti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {39/58} samarthasya yat vṛddham ṅyāpprātipadikam iti etat vijñāyate . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {40/58} yadi etat jñapyate katham dvipadaḥ āgatam dvipādrūpyam praṣṭhauhaḥ āgatam praṣṭhvāḍrūpyam kīlālapaḥ āgatam kīlālapārūpyam papuṣaḥ āgatam papivaḍrūpyam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {41/58} padbhāvaḥ ūhākāralopaḥ prasāraṇam iti ete vidhayaḥ prāpnuvanti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {42/58} luke kṛte na bhaviṣyanti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {43/58} iha tarhi sāmasu sādhuḥ sāmanyaḥ vemanyaḥ nalopaḥ prātipadikāntasya iti nalopaḥ prāpnoti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {44/58} luki kṛte bhatvāt na bhaviṣyati . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {45/58} idam iha sampradhāryam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {46/58} luk kriyatām nalopaḥ iti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {47/58} kim atra kartavyam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {48/58} paratvāt nalopaḥ . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {49/58} evam tarhi idam iha sampradhāryam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {50/58} nalopaḥ kriyatām taddhitotpattiḥ iti . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {51/58} kim atra kartavyam . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {52/58} paratvāt nalopaḥ . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {53/58} asiddhaḥ nalopaḥ . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {54/58} tasya asiddhatvāt taddhitotpattiḥ bhaviṣyati . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {55/58} parigaṇiteṣu kāryeṣu nalopaḥ asiddhaḥ na ca idam tatra parigaṇyate . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {56/58} idam api tatra parigaṇyate . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {57/58} katham . (4.3.24) P II.305.22 - 306.27 R III.697 - 700 {58/58} subvidhiḥ iti sarvavibhaktyantaḥ samāsaḥ : supaḥ vidhiḥ subvidhiḥ , subantāt vidhiḥ subvidhiḥ iti . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {1/36} kimartham jātādayaḥ arthāḥ nirdiśyante . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {2/36} jātādiṣu artheṣu ghādayaḥ yathā syuḥ . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {3/36} svārthe mā bhūvan iti . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {4/36} na etat asti prayojanam . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {5/36} śeṣe iti vartate . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {6/36} tena svārthe na bhaviṣyanti . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {7/36} ataḥ uttaram paṭhat . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {8/36} <V>tatrajātādiṣu vacanam niyamārtham</V> . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {9/36} niyamārthaḥ ayam ārambhaḥ . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {10/36} jātādiṣu eva ghādayaḥ yathā syuḥ . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {11/36} iha mā bhūvan . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {12/36} tatra āste tatra śete iti . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {13/36} yadi niyamaḥ kriyate dārṣadāḥ saktavaḥ aulūkhalaḥ yāvakaḥ iti na sidhyati . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {14/36} saṃskṛtam iti evam bhaviṣyati . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {15/36} bhavet siddham dārṣadāḥ saktavaḥ iti . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {16/36} idam tu na sidhyati : aulūkhalaḥ yāvakaḥ iti . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {17/36} saṃskṛtam hi nāma tat bhavati yat tataḥ eva apakṛṣya abhyavahriyate . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {18/36} na ca yāvakaḥ ulūkhalāt eva apakṛṣya abhyavahriyate . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {19/36} avaśyam randhanādīni pratīkṣyāṇi . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {20/36} tasmāt na arthaḥ anena niyamena . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {21/36} kasmāt na bhavati : tatra āste tatra śete iti . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {22/36} anabhidhānāt . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {23/36} tat ca avaśyam anabhidhānam āśrayitavyam . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {24/36} kriyamāṇeṣu api hi arthanirdeśeṣu yatra jātādiṣu utpadyamānena pratyayena arthasya abhidhāna na bhavati na bhavati tatra pratyayotpattiḥ . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {25/36} tat yathā : aṅgulyā khanati vṛkṣamūlāt āgataḥ iti . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {26/36} na tarhi idānīm jātādayaḥ arthāḥ nirdeṣṭavyāḥ . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {27/36} nirdeṣṭavyāḥ ca . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {28/36} kim prayojanam . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {29/36} apavādavidhānārtham . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {30/36} prāviṣaḥ ṭhap . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {31/36} prāvṛṣi jātaḥ prāvṛṣakaḥ . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {32/36} kva mā bhūt . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {33/36} prāvṛṣi bhavaḥ prāveṣeṇyāḥ balāhakāḥ . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {34/36} yāni tu etāni nirapavādāni arthāpadeśāni tāni śakyāni akartum . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {35/36} kṛtalabdhakrītakuśalāḥ . (4.3.25) P II.307.2 - 18 R III.700 - 701 {36/36} sraughnaḥ devadattaḥ iti . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {1/17} <V>lukprakaraṇe citrārevatīrohiṇībhyaḥ striyām upasaṅkhyānam</V> . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {2/17} lukprakaraṇe citrārevatīrohiṇībhyaḥ striyām upasaṅkhyānam kartavyam . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {3/17} citrāyām jātā citrā strī citrā . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {4/17} revatī revatī strī revatī . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {5/17} rohiṇī rohiṇī strī . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {6/17} <V>phalgunyaṣāḍhābhyām ṭānau</V> . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {7/17} phalgunyaṣāḍhābhyām ṭānau vaktavyau . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {8/17} phalgunī . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {9/17} aṣāḍhāḥ upadadhāti . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {10/17} <V>śraviṣṭhāṣāḍhābhyām chaṇ</V> . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {11/17} śraviṣṭhāṣāḍhābhyām chaṇ vaktavyaḥ . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {12/17} śrāviṣṭhīyāḥ āṣāḍhīyāḥ . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {13/17} <V>na vā nakṣatrebhyaḥ balulam lugvacanāt</V> . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {14/17} na vā vaktavyaḥ . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {15/17} kim kāraṇam . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {16/17} nakṣatrebhyaḥ balulam lugvacanāt . (4.3.34) P II.307.21 - 308.8 R III.702 {17/17} nakṣatrebhyaḥ balulam luk iti evam atra luk bhaviṣyati . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {1/25} <V>prāyabhavagrahaṇam anarthakam tatrabhavena kṛtatvāt</V> . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {2/25} prāyabhavagrahaṇam anarthakam . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {3/25} kim kāraṇam . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {4/25} tatrabhavena kṛtatvāt . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {5/25} yaḥ hi rāṣṭre prāyeṇa bhavati tatra bhavaḥ asau bhavati . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {6/25} tatra tatra bhavaḥ iti eva siddham . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {7/25} na sidhyati . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {8/25} anityabhavaḥ prāyabhavaḥ . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {9/25} <V>anityabhavaḥ prāyabhavaḥ iti cet muktasaṃśayena tulyam</V> . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {10/25} yat bhavān muktasaṃśayam tatra bhave udāharaṇam nyāyyam manyate sraughnaḥ devadattaḥ iti tena etat tulyam . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {11/25} saḥ api hi avaśyam udakdeśādīni abhiniṣkrāmati . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {12/25} atha etat bhavān prāyabhave udāharaṇam nyāyyam manyate tatra bhave kim udāharaṇam . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {13/25} yat tatra nityam bhavati . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {14/25} sraughnāḥ prāsādāḥ sraughnāḥ prākārāḥ iti . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {15/25} evam tarhi tatra bhavati iti prakṛtya jīhvāmūlāṅguleḥ chaḥ vidhīyate . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {16/25} saḥ yathā dṛṣṭāpacare aṅgulīyam iti bhavati evam prayabhave api bhaviṣyati . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {17/25} idam tarhi prayojanam . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {18/25} prāyabhavaḥ iti prakṛtya upajānūpakarṇopanīveḥ ṭhakam vakṣyati . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {19/25} saḥ prāyabhave eva yathā syāt . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {20/25} tatra bhave mā bhūt . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {21/25} upajānubhavam gaḍu iti . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {22/25} atha idānīm tatra bhavaḥ iti prakṛtya śarīrāvayavāt yat vidhīyate . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {23/25} saḥ atra kasmāt na bhavati . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {24/25} anabhidhānāt . (4.3.39) P II.308.10 - 23 R III.703 - 704 {25/25} saḥ yathā eva anabhidhānāt yat na bhavati evam ṭhak api na bhaviṣyati . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {1/15} <V>vikāre kośāt ḍhañ</V> . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {2/15} vikāre kośāt ḍhañ vaktavyaḥ . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {3/15} kośasya vikāraḥ kauśeyam . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {4/15} <V>sambhūte hi arthānupapattiḥ</V> . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {5/15} sambhūte iti hi ucyamāne arthasya anupapattiḥ syāt . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {6/15} na hi adaḥ kośe sambhavati . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {7/15} kim tarhi . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {8/15} kośasya adaḥ vikāraḥ . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {9/15} yadi vikāraḥ iti ucyate bhasmani api prāpnoti . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {10/15} bhasma api kośasya vikāraḥ . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {11/15} atha sambhūte iti ucyamāne krimau kasmāt na bhavati . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {12/15} krimiḥ api hi kośe sambhavati . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {13/15} anabhidhānāt . (4.3.42) P II.309.2 - 9 R III.704 - 705 {14/15} yathā eva tarhi anabhidhānāt krimau |