Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library
Patañjali
Mahabhasya

IntraText CT - Text

  • 6
    • 2
Previous - Next

Click here to hide the links to concordance

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {1/63}     kimartham idam ucyate .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {2/63}         <V>bahuvrīhisvaram śāsti samāsāntavidheḥ sukṛt</V> .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {3/63}         sukṛt ācāryaḥ samāsāntodāttatve prāpte bahuvrīhisvaram apavādam śāsti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {4/63}         na etat asti prayojanam .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {5/63}         <V>nañsubhyām niyamārtham tu</V> .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {6/63}         nañsubhyām iti etat niyamārtham bhaviṣyati .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {7/63}         nañsubhyām eva bahuvrīheḥ antaḥ udāttaḥ bhavati na anyasya iti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {8/63}         evam api kutat etat pūrvapadaprakṛtisvaratvam bhaviṣyati na punaḥ parasya iti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {9/63}         <V>parasya śitiśāsanāt</V> .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {10/63}      śiteḥ nityābahvac iti etat niyamārtham bhaviṣyati .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {11/63}      śiteḥ eva na anyataḥ iti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {12/63}      yat tāvat ucyate nañsubhyām niyamārtham iti <V>kṣepe vidhiḥ nañaḥ asiddhaḥ</V> .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {13/63}      udarāśveṣuṣu kṣepe iti etasmin prāpte tataḥ etat ucyate .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {14/63}      yat api ucyate parasya śitiśāsanāt iti  <V>parasya niyamaḥ bhavet</V> .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {15/63}      parasya eṣaḥ niyamaḥ syāt .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {16/63}      śiteḥ nityābahvac iti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {17/63}      yadi pūrvapadaprakṛtisvaram samāsāntodāttatvam bādhate capriyaḥ vāpriyaḥ , atra api prāpnoti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {18/63}      <V>antaḥ cavāpriye sambhavāt </V>. antodāttatvam cavāpriye siddham .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {19/63}      kutaḥ .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {20/63}      sambhavāt .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {21/63}      asati khalu api sambhave bādhanam bhavati .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {22/63}      asti ca sambhavaḥ yat ubhayam syāt .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {23/63}      sati api sambhave bādhanam bhavati .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {24/63}      tat yathā .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {25/63}      dadhi brāhmaṇebhyaḥ dīyatām takram kauṇḍinyāya iti sati api sambhave dadhidānasya takradānam nivartakam bhavati .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {26/63}      evam iha api sati api sambhave pūrvapadaprakṛtisvaram samāsāntodāttatvam bādhiṣyate .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {27/63}      evam tarhi <V>prakṛtāt vidheḥ </V>. bahuvrīhau prkṛtyā pūrvapadam prakṛtisvaram bhavati iti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {28/63}      kim ca prakṛtam .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {29/63}      udāttaḥ iti ca vartate .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {30/63}      evam api kāryapriyaḥ , hāryapriyaḥ , atra na prāpnoti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {31/63}      svarite api udāttaḥ asti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {32/63}      atha svaritagrahaṇam api prakṛtam anuvartate .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {33/63}      kva prakṛtam .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {34/63}      tit svaritam iti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {35/63}      <V>bahuvrīhau ṛte siddham </V>. antareṇa api bahuvrīhigrahaṇam siddham .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {36/63}      tatpuruṣe kasmāt na bhavati .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {37/63}      tatpuruṣe tulyārthatṛtīyāsaptamyupamānāvyayadvitīyākṛtyāḥ iti etat niyamārtham bhaviṣyati .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {38/63}      dvigau tarhi kasmāt na bhavati .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {39/63}      igante dvigau iti etat niyamārtham bhaviṣyati .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {40/63}      dvandve tarhi prāpnoti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {41/63}      rājanyabahuvacanadvandve andhakavṛṣṇiṣu iti etat niyamārtham bhaviṣyati .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {42/63}      avyayībhāve tarhi prāpnoti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {43/63}      paripratyupāpāḥ varjyamānāhorātrāvayaveṣu iti etat niyamārtham bhaviṣyati .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {44/63}      evam api kutaḥ etat evam niyamaḥ bhaviṣyati eteṣām eva tatpuruṣādiṣu iti na punaḥ evam niyamaḥ syāt eteṣām tatpuruṣādiṣu eva iti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {45/63}      <V>iṣṭataḥ ca avadhāraṇam</V> .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {46/63}      iṣṭataḥ ca avadhāraṇam bhaviṣyati .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {47/63}      eteṣām tarhi bahuvrīheḥ ca paryāyaḥ prāpnoti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {48/63}      <V>dvipāddiṣṭeḥ vitasteḥ ca paryāyaḥ na prakalpate </V>. yat ayam dvitribhyām pāddanmūrdhasu bahuvrīhau diṣṭivitasyoḥ ca iti siddhe paryāye paryāyam śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ na paryāyaḥ bhavati iti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {49/63}      <V>udātte jñāpakam tu etat </V>. udātte etat jñāpakam syāt .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {50/63}      <V>svaritena samāviśet </V>. svaritena samāveśaḥ prāpnoti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {51/63}      svarite api udāttaḥ asti .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {52/63}      <V>bahuvrīhisvaram śāsti samāsāntavidheḥ sukṛt .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {53/63}      nañsubhyām niyamārtham tu .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {54/63}      parasya śitiśāsanāt .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {55/63}      kṣepe vidhiḥ nañaḥ asiddhaḥ .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {56/63}      parasya niyamaḥ bhavet .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {57/63}      antaḥ cavāpriye sambhavāt .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {58/63}      prakṛtāt vidheḥ .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {59/63}      bahuvrīhau ṛte siddham .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {60/63}      iṣṭataḥ ca avadhāraṇam .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {61/63}      dvipāddiṣṭeḥ vitasteḥ ca paryāyaḥ na prakalpate .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {62/63}      udātte jñāpakam tu etat .

(6.2.1) P III.121.2 - 123.3 R IV.538 - 542 {63/63}      svaritena samāviśet </V>.

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {1/29}  <V>tatpuruṣe vibhaktiprakṛtisvaratve karmadhāraye pratiṣedhaḥ</V> .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {2/29}  tatpuruṣe vibhaktiprakṛtisvaratve karmadhāraye pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {3/29}  paramam kārakam paramakārakam paramena kārakeṇa paramakārakeṇa , parame kārake paramakārake .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {4/29}  <V>siddham tu lakṣaṇapratipadoktayoḥ pratipadoktasya eva grahaṇāt</V> .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {5/29}  siddham etat .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {6/29}  katham .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {7/29}  lakṣaṇapratipadoktayoḥ pratipadoktasya eva iti pratipadam yaḥ dvitīyātṛtīyāsaptamīsamāsaḥ tasya grahaṇam lakṣaṇoktaḥ ca ayam .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {8/29}  avyaye parigaṇanam kartavyam .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {9/29}  <V>avyaye nañkunipātānām</V> .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {10/29}            avyaye nañkunipātānām iti vaktavyam .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {11/29}            nañ .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {12/29}            abrāhmaṇaḥ , avṛṣalaḥ .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {13/29}            nañ .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {14/29}            ku .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {15/29}            kubrāhmaṇaḥ , kuvṛṣalaḥ .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {16/29}            ku .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {17/29}            nipāta .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {18/29}            niṣkauśāmbiḥ , nirvārāṇasiḥ .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {19/29}            kva bhūt .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {20/29}            snātvākālakaḥ , pītvāsthirakaḥ .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {21/29}            <V>ktvāyām pratiṣedhaḥ</V> .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {22/29}            ktvāyām pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {23/29}            snātvākālakaḥ , pītvāsthirakaḥ .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {24/29}            ubhayam na vaktavyam .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {25/29}            <V>nipātanāt siddham</V> .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {26/29}            nipātanāt etat siddham .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {27/29}            kim nipātanam .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {28/29}            avaśyam atra samāsārtham lyababhāvārtham ca nipātanam kartavyam .

(6.2.2) P III.123.5 - 21 R IV.542 - 543 {29/29}            tena eva yatnena svaraḥ bhaviṣyati .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {1/20}            <V>sadṛśagrahaṇam anarthakam tṛtīyāsamāsavacanāt</V> .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {2/20}            sadṛśagrahaṇam anarthakam .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {3/20}            kim kāraṇam .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {4/20}            tṛtīyāsamāsavacanāt .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {5/20}            sadṛśaśabdena tṛtīyāsamāsaḥ ucyate .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {6/20}            tatra tṛtīyāpūrvapadam prakṛtisvaram bhavati iti eva siddham .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {7/20}            ṣaṣṭhyartham tarhi idam vaktavyam .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {8/20}            pituḥ sadṛśaḥ pitṛsadṛśaḥ iti .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {9/20}            ṣaṣṭhyartham iti cet tṛtīyāsamāsavacanānarthakyam</V> .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {10/20}          ṣaṣṭhyartham iti cet tṛtīyāsamāsavacanam anarthakam syāt .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {11/20}          kim kāraṇam .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {12/20}          iha asmābhiḥ traiśabdyam sādhyam .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {13/20}          pitrā sadṛśaḥ pituḥ sadṛśaḥ pitṛsadṛśaḥ iti .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {14/20}          tatra dvayoḥ śabdayoḥ samānārthayoḥ ekena vigrahaḥ apareṇa samāsaḥ bhaviṣyati aviravikanyāyena .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {15/20}          tat yathā aveḥ māṃsam iti vigṛhya avikaśabdāt utpattiḥ bhavati , āvikam iti evam pituḥ sadṛśaḥ iti vigṛhya pitṛsadṛśaḥ iti bhaviṣyati pitrā sadṛśaḥ iti vigṛhya vākyam eva .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {16/20}          avaśyam tṛtīyāsamāsaḥ vaktavyaḥ yatra ṣaṣṭhyarthaḥ na asti tadartham .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {17/20}          bhojanasadṛśaḥ , adhayayanasadṛśaḥ iti .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {18/20}          yadi tarhi tasya nibandhanam asti tat eva vaktavyam idam na vaktavyam .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {19/20}          idam api avaśyam vaktavyam yatra ṣaṣṭhī śrūyate tadartham .

(6.2.11) P III.123.23 - 124.12 R IV.544 {20/20}          dāsyāḥsadṛśaḥ , vṛṣalyāḥsadṛśaḥ iti .

(6.2.29) P III.124.14 - 19 R IV.545 {1/11}        <V>igantaprakṛtisvaratve yaṇguṇayoḥ upasaṅkhyānam</V> .

(6.2.29) P III.124.14 - 19 R IV.545 {2/11}        igantaprakṛtisvaratve yaṇguṇayoḥ upasaṅkhyānam kartavyam .

(6.2.29) P III.124.14 - 19 R IV.545 {3/11}        pañcāratnyaḥ , daśāratanyaḥ .

(6.2.29) P III.124.14 - 19 R IV.545 {4/11}        yaṇguṇayoḥ kṛtayoḥ igante dvigau iti eṣaḥ svaraḥ na prāpnoti .

(6.2.29) P III.124.14 - 19 R IV.545 {5/11}        <V>na bahiraṅgalakṣaṇatvāt</V> .

(6.2.29) P III.124.14 - 19 R IV.545 {6/11}        na vaktavyam .

(6.2.29) P III.124.14 - 19 R IV.545 {7/11}        kim kāraṇam .

(6.2.29) P III.124.14 - 19 R IV.545 {8/11}        bahiraṅgalakṣaṇatvāt .

(6.2.29) P III.124.14 - 19 R IV.545 {9/11}        bahiraṅgau yaṇguṇau .

(6.2.29) P III.124.14 - 19 R IV.545 {10/11}      antaraṅgaḥ svaraḥ .

(6.2.29) P III.124.14 - 19 R IV.545 {11/11}      asiddham bahiraṅgam antaraṅge .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {1/14}    <V>paripratyupāpebhyaḥ vanam samāse vipratiṣedhena</V> .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {2/14}    paripratyupāpebhyaḥ vanam samāse iti etat bhavati vipratiṣedhena .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {3/14}    paripratyupāpāḥ varjyamānāhorātāvayaveṣu iti asya avakāśaḥ paritrigartam, parisauvīram .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {4/14}    vanam samāse iti asya avakāśaḥ pravaṇe yaṣṭavyam .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {5/14}    iha ubhayam prāpnoti parivanam apavanam .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {6/14}    vanam samāse iti etat bhavati vipratiṣedhena .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {7/14}    <V>na vanasyāndodāttatvavacanam tadapavādanivṛttyartham</V> .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {8/14}    na arthaḥ vipratiṣedhena .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {9/14}    kim kāraṇam .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {10/14}  vanasyāndodāttatvavacanam tadapavādanivṛttyartham .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {11/14}  siddham atra antodāttatvam utsargeṇa eva .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {12/14}  tasya punarvacane etat prayojanam .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {13/14}  ye anye tadapavādāḥ prāpnuvanti tadbādhanārtham .

(6.2.33) P III.124.21 - 125.8 R IV.545 - 546 {14/14}  saḥ yathā eva tadapavādam avyayasvaram bādhate evam idam api bādhiṣyate .

(6.2.36) P III.125.10 - 16 R IV.546 - 547 {1/7}            <V>ācāryopasarjane anekasya api pūrvapadatvāt sandehaḥ</V> .

(6.2.36) P III.125.10 - 16 R IV.546 - 547 {2/7}            ācāryopasarjane anekasya api pūrvapadatvāt sandehaḥ bhavati .

(6.2.36) P III.125.10 - 16 R IV.546 - 547 {3/7}            āpiśalapāṇinīyavyāḍīyagautamīyāḥ .

(6.2.36) P III.125.10 - 16 R IV.546 - 547 {4/7}            ekam padam varjayitvā sarvāṇi pūrvapadāni .

(6.2.36) P III.125.10 - 16 R IV.546 - 547 {5/7}            tatra na jñāyate kasya pūrvapadasya prakṛtisvareṇa bhavitavyam iti .

(6.2.36) P III.125.10 - 16 R IV.546 - 547 {6/7}            <V>lokavijñānāt siddham</V> .

(6.2.36) P III.125.10 - 16 R IV.546 - 547 {7/7}            tat yathā loke , amīṣām brāhmaṇānām pūrvam ānaya iti yaḥ sarvapūrvaḥ saḥ ānīyate evam iha api yat sarvapūrvapadam tasya prakṛtisvaratvam bhaviṣyati .

(6.2.38) P III.125.19 - 21 R IV.547 {1/4}          kimartham mahataḥ pravṛddhaśabde uttarapade pūrvapadaprakṛtisvaratvam ucyate na karmadhāraye aniṣṭhā iti eva siddham .

(6.2.38) P III.125.19 - 21 R IV.547 {2/4}          na sidhyati .

(6.2.38) P III.125.19 - 21 R IV.547 {3/4}          kim kāraṇam .

(6.2.38) P III.125.19 - 21 R IV.547 {4/4}          śreṇyādisamāse evat tat iha bhūt , mahāniraṣṭaḥ dakṣiṇā dīyate .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {1/18}            <V>kuruvṛjyoḥ gārhapate</V> .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {2/18}            kuruvṛjyoḥ gārhapate iti vaktavyam .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {3/18}            kurugārhapatam , vṛjigāṛhapatam .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {4/18}            kurugārhapatariktarurvasūtajaratyaślīladṛḍharūpāpārevaḍavātailikadrūḥpaṇyakamabalaḥ dāsībhārādīnām iti vaktavyam .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {5/18}            iha api yathā syāt .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {6/18}            devahūtiḥ , devanītiḥ , vasunītiḥ , oṣadhiḥ , candramāḥ .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {7/18}            tat tarhi vaktavyam .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {8/18}            na vaktavyam .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {9/18}            yogavibhāgaḥ kariṣyate .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {10/18}            kurugārhapatariktarurvasūtajaratyaślīladṛḍharūpāpārevaḍavātailikadrūḥpaṇyakamabalaḥ iti .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {11/18}          tataḥ dāsībhārāṇām ca iti .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {12/18}          tatra bahuvacananirdeśāt dāsībhārādīnām iti vijñāsyate .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {13/18}          <V>paṇyakambalaḥ sañjñāyām</V> .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {14/18}          paṇyakambalaḥ sañjñāyām iti vaktavyam .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {15/18}          yaḥ paṇitavyaḥ kambalaḥ paṇyakambalaḥ eva asau bhavati .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {16/18}          aparaḥ āha : paṇyakambalaḥ eva yathā syāt .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {17/18}          kva bhūt .

(6.2.42) P III.126.3 - 14 R IV.547 - 549 {18/18}          paṇyagavaḥ , paṇyahastī .

(6.2.47) P III.126.16 - 20 R IV.549 {1/9}          ahīne iti kimartham .

(6.2.47) P III.126.16 - 20 R IV.549 {2/9}          kāntārātītaḥ , yojanātītaḥ .

(6.2.47) P III.126.16 - 20 R IV.549 {3/9}          <V>ahīne dvitīyā anupasarge</V> .

(6.2.47) P III.126.16 - 20 R IV.549 {4/9}          ahīne dvitīyā anupasarge iti vaktavyam .

(6.2.47) P III.126.16 - 20 R IV.549 {5/9}          iha bhūt .

(6.2.47) P III.126.16 - 20 R IV.549 {6/9}          sukhaprāptaḥ , duḥkhaprāptaḥ .

(6.2.47) P III.126.16 - 20 R IV.549 {7/9}          tat tarhi vaktavyam .

(6.2.47) P III.126.16 - 20 R IV.549 {8/9}          yadi api etat ucyate atha etarhi ahīnagrahaṇam na kariṣyate .

(6.2.47) P III.126.16 - 20 R IV.549 {9/9}          iha api kāntārātītaḥ , yojanātītaḥ iti anupasarge iti eva siddham .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {1/61}  anantaraḥ iti kimartham .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {2/61}  iha bhūt .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {3/61}  abhyuddhṛtam , upasamāhṛtam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {4/61}  <V>gateḥ anantaragrahaṇam anarthakam gatiḥ gatau anudāttavacanāt</V> .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {5/61}  gateḥ anantaragrahaṇam anarthakam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {6/61}  kim kāraṇam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {7/61}  gatiḥ gatau anudāttavacanāt .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {8/61}  gatau parataḥ gateḥ anudāttatvam ucyate .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {9/61}  tat bādhakam bhaviṣyati .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {10/61}           <V>tatra yasya aprakṛtisvaratvam tasmāt antodāttaprasaṅgaḥ</V>. tatra yasya gateḥ aprakṛtisvaratvam tasmāt antodāttatvam prāpnoti antaḥ thāthaghañktājabitrakāṇām iti .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {11/61}           <V>prakṛtisvaravacanāt hi ananodāttatvam</V> .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {12/61}            prakṛtisvaravacanasāmarthyāt hi antodāttatvam na bhaviṣyati .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {13/61}           yadi hi syāt prakṛtisvaravacanam idānīm kimartham syāt .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {14/61}           <V>prakṛtisvaravacanam kimartham iti cet ekagatyartham</V> .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {15/61}           prakṛtisvaravacanam kimartham iti cet ekagatyartham .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {16/61}           yatra ekaḥ gatiḥ tadartham etat syāt .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {17/61}           prakṛtam , prahṛtam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {18/61}           evamartham eva tarhi anantagrahaṇam kartavyam atra yathā syāt .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {19/61}           kriyamāṇe api vai anantagrahaṇe atra na sidhyati .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {20/61}           kim kāraṇam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {21/61}           gatiḥ anantaraḥ pūrvapadam prakṛtisvaram bhavati iti ucyate .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {22/61}           yaḥ ca atra gatiḥ anantaraḥ na asau pūrvapadam yaḥ ca pūrvapadam na asau anantaraḥ .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {23/61}           apūrvapadārtham tarhi idam vaktavyam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {24/61}           apūrvapadasya api gateḥ prakṛtisvaratvam yathā syāt .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {25/61}           <V>apūrvapadārtham iti cet kārake atiprasaṅgaḥ</V> 'pūrvapadārtham iti cet kārake atiprasaṅgaḥ bhavati .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {26/61}           āgataḥ , dūrādāgataḥ .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {27/61}           saḥ yathā eva gatipūrvapadasya bhavati evam kārakapūrvapadasya api prāpnoti .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {28/61}           <V>siddham tu gateḥ antodāttāprasaṅgāt</V> .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {29/61}           siddham etat .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {30/61}           katham .yat tat gateḥ antodāttāprasaṅgāt antaḥ thāthaghañktājabitrakāṇām iti etat gateḥ na prasaṅktavyam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {31/61}           kim kṛtam bhavati .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {32/61}           kṛtsvarāpavādaḥ ayam bhavati .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {33/61}           tatra gatiḥ anantaraḥ iti asya avakāśaḥ prakṛtam , prahṛtam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {34/61}           antaḥ thāthaghañktājabitrakāṇām iti asya avakāśaḥ , dūrādgataḥ , dūrādyātaḥ .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {35/61}           iha ubhayam prāpnoti .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {36/61}           āgataḥ , dūrādāgataḥ .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {37/61}           antaḥ thāthaghañktājabitrakāṇām iti etat bhavati vipratiṣedhena .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {38/61}           avaśyam gateḥ tat prasaṅktavyam bhedaḥ prabhedaḥ iti evamartham .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {39/61}           evam tarhi yogavibhāgaḥ kariṣyate .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {40/61}           antaḥ thāthaghañktājabitrakāṇām iti .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {41/61}           tataḥ ktaḥ .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {42/61}           ktāntam uttarapadam antodāttam bhavati .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {43/61}           atra kārakopapadagrahaṇam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {44/61}           anuvartate gatigrahaṇam nivṛttam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {45/61}           atha upariṣṭād yogavibhāgaḥ kariṣyate .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {46/61}           idam asti sūpamānāt ktaḥ , sañjñāyām anācitādīnām , pravṛddhādīnām ca iti .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {47/61}           tataḥ vakṣyāmi kārakāt .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {48/61}           kārakāt ca ktāntam uttarapadam antodāttam bhavati .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {49/61}           tataḥ dattaśrutayoḥ eva āśiṣi kārakāt iti .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {50/61}           evam ca kṛtvā na arthaḥ anantagrahaṇena .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {51/61}           katham abhyuddhṛtam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {52/61}           ut haratikriyam viśinaṣṭi .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {53/61}           udā viśiṣṭam abhiḥ viśinaṣṭi .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {54/61}           . tatra gatiḥ anantaraḥ iti ca prāpnoti gatiḥ gatau iti ca .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {55/61}           gatiḥ anantaraḥ iti asya avakāśaḥ prakṛtam prahṛtam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {56/61}           gatiḥ gatau iti asya avakāśaḥ abhi ut harati , upa sam ā dadhāti .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {57/61}           iha ubhayam prāpnoti , abhyuddhṛtam , upasamāhṛtam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {58/61}           gatiḥ gatau iti etat bhavati vipratiṣedhena .evam tarhi siddhe sati yat anantaragrahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ bhavati eṣā paribhāṣā kṛdgrahaṇe gatikārakapūrvasya api iti .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {59/61}           kim etasya jñāpane prayojanam .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {60/61}           avataptenakulasthitam te etat , udakeviśīrṇam te etat .

(6.2.49) P III.126.22 - 128.14 R IV.550 - 555 {61/61}           sagatikena sanakulena samāsaḥ siddhaḥ bhavati .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {1/21}    kṛdgrahaṇam kimartham .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {2/21}    yathā takārādigrahṇam kṛdviśeṣaṇam vijñāyeta .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {3/21}    takārādau niti kṛti iti .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {4/21}    atha akriyamāṇe kṛdgrahaṇe kasya takārādigrahṇam viśeṣaṇam syāt .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {5/21}    uttarapadaviśeṣaṇam .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {6/21}    tatra kaḥ doṣaḥ .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {7/21}    iha eva syāt prataritā prataritum .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {8/21}    iha na syāt prakartā prakartum .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {9/21}    <V>tādau niti kṛdgrahaṇānarthakyam</V> .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {10/21}  tādau niti kṛdgrahaṇam anarthakam .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {11/21}  kriyamāṇe api kṛdgrahaṇe aniṣṭam śakyam vijñātum .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {12/21}  takārādau uttarapade niti kṛti iti .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {13/21}  akriyamāṇe ca iṣṭam .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {14/21}  nit yaḥ takārādiḥ tadante uttarapade iti .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {15/21}  yāvatā kriyamāṇe api aniṣṭam vijñāyate akriyamāṇe ca iṣṭam akriyamāṇe eva iṣṭam vijñāsyāmaḥ .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {16/21}  <V>kṛdupadeśe tādyartham iḍartham</V> .kṛdupadeśe tarhi tādyartham iḍartham kṛdgrahaṇam kartavyam .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {17/21}  kṛdupadeśe yaḥ takārādiḥ iti evam yathā vijñāyeta .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {18/21}  kim prayojanam .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {19/21}  iḍartham .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {20/21}  iḍādau api siddham bhavati .

(6.2.50) P III.128.16 - 129.2 R IV.555 - 556 {21/21}  pralavitā pralavitum .

(6.2.52.1) P III.129.4 - 21 R IV.556 - 557 {1/37}         <V>anigantaprakṛtisvaratve yaṇādeśe prakṛtisvarabhāvaprasaṅgaḥ</V> .

(6.2.52.1) P III.129.4 - 21 R IV.556 - 557 {2/37}         anigantaprakṛtisvaratve yaṇādeśe prakṛtisvarabhāvaḥ prāpnoti .

(6.2.52.1) P III.129.4 - 21 R IV.556 - 557 {3/37}         pratyaṅ pratyañcau pratyañcaḥ .

(6.2.52.1) P III.129.4 - 21 R IV.556 - 557 {4/37}         anigantavacanam idānīm kimartham syāt .

(6.2.52.1) P III.129.4 - 21 R IV.556 - 557 {5/37}         <V>anigantavacanam kimartham iti cet ayaṇādiṣṭārtham</V> .

(6.2.52.1) P III.129.4 - 21 R IV.556 - 557 {6/37}         ayaṇādiṣṭārtham etat syāt .

(6.2.52.1) P III.129.4 - 21 R IV.556 - 557 {7/37}         yadā yaṇādeśaḥ na .

(6.2.52.1) P III.129.4 - 21 R IV.556 - 557 {8/37}         kadā ca yaṇādeśaḥ na .

(6.2.52.1) P III.129.4 - 21 R IV.556 - 557 {9/37}         yādā śākalam .

(6.2.52.1) P III.129.4 - 21 R IV.556 - 557 {10/37}      <V>uktam </V> .

(6.2.52.1) P III.129.4 - 21 R IV.556 - 557 {11/37}      kim uktam .

(6.2.52.1)