| Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library |
| Patañjali Mahabhasya IntraText CT - Text |
|
|
|
(7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {1/20} <V>sici vṛddhau okārapratiṣedhaḥ</V> . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {2/20} sici vṛddhau okārasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {3/20} udavoḍhām , udavoḍham , udavoḍha iti . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {4/20} saḥ tarhi pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {5/20} na vaktavyaḥ . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {6/20} okārāt vṛddhiḥ vipratiṣedhena . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {7/20} ottvam kriyatām vṛddhiḥ iti . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {8/20} vṛddhiḥ bhaviṣyati vipratiṣedhena . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {9/20} <V>okārāt vṛddhiḥ vipratiṣedhena iti cet ottvābhāvaḥ</V> . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {10/20} okārāt vṛddhiḥ vipratiṣedhena iti cet ottvasya abhāvaḥ . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {11/20} udavoḍhām , udavoḍham . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {12/20} udavoḍha iti . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {13/20} na eṣaḥ doṣaḥ . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {14/20} uktam tatra varṇagrahaṇasya prayojanam vṛddhau api kṛtāyām ottvam yathā syāt . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {15/20} <V>punaḥprasaṅgavijñānāt vā siddham yathā prasāraṇādiṣu dvirvacanam</V> . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {16/20} atha vā punaḥprasaṅgāt atra vṛddhau kṛtāyām ottvam bhaviṣyati . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {17/20} <V>sauḍhāmitrau bahiraṅgalakṣaṇatvāt siddham</V> . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {18/20} bahiraṅgalakṣaṇā vṛddhiḥ . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {19/20} antaraṅgam ottvam . (7.2.1) P III.278.2 - 15 R V.94.3 - 95.9 {20/20} asiddham bahiraṅgam antaraṅge (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {1/15} antagrahaṇam kimartham na ataḥ rlaḥ iti eva ucyate . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {2/15} kena idānīm tadantasya bhaviṣyati . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {3/15} tadantavidhinā . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {4/15} idam tarhi prayojanam . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {5/15} ayam antaśabdaḥ asti eva avayavavācī . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {6/15} tat yathā . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {7/15} vastrāntaḥ , vasanāntaḥ . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {8/15} asti sāmīpye vartate . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {9/15} tat yathā . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {10/15} udakāntam gataḥ . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {11/15} udakasamīpam gataḥ iti gamyate . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {12/15} tat yaḥ sāmīpye vartate tasya idam grahaṇam yathā vijñāyeta . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {13/15} aṅgāntau yau rephalakārau tayoḥ samīpe yaḥ akāraḥ tasya yathā syāt . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {14/15} iha mā bhūt . (7.2.2) P III.278.17 - 279.3 R V.95.10 - 96.3 {15/15} aśvallīt , avabhrīt (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {1/103} halgrahaṇam kimartham . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {2/103} samuccayaḥ yathā vijñāyeta . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {3/103} vadivrajyoḥ ca halantasya ca acaḥ iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {4/103} na etat asti prayojanam . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {5/103} ajgrahaṇāt eva atra samuccayaḥ bhaviṣyati . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {6/103} vadivrajyoḥ ca acaḥ ca iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {7/103} asti anyat ajgrahaṇe prayojanam vadivrajiviśeṣaṇam yathā vijñāyeta . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {8/103} vadivrajyoḥ ecaḥ iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {9/103} yadi etāvat prayojanam syāt vadivrajyoḥ ataḥ iti evam brūyāt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {10/103} atha vā etat api na brūyāt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {11/103} ataḥ iti vartate . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {12/103} idam tarhi prayojanam halantasya yathā syāt ajantasya mā bhūt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {13/103} kasya punaḥ ajantasya prāpnoti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {14/103} akārasya . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {15/103} acikīrṣīt , ajihīrṣīt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {16/103} lopaḥ atra bādhakaḥ bhaviṣyati . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {17/103} ākārasya tarhi prāpnoti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {18/103} ayāsīt , avāsīt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {19/103} na asti atra viśeṣaḥ satyām vā vṛddhau asatyām vā . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {20/103} sandhyakṣarasya tarhi prāpnoti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {21/103} na vai sandhyakṣaram antyam asti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {22/103} nanu ca idam asti ḍhalope kṛte udavoḍhām , udavoḍham , udavoḍha iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {23/103} asiddhaḥ ḍhalopaḥ tasya asiddhatvāt na etat antyam bhavati . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {24/103} ataḥ uttaram paṭhati . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {25/103} <V>halgrahaṇam iṭi pratiṣedhārtham</V> . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {26/103} halgrahaṇam kriyate iṭi pratiṣedhārtham . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {27/103} na iṭi iti pratiṣedham vakṣyati saḥ halantasya yathā syāt ajantasya mā bhūt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {28/103} alāvīt , apāvīt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {29/103} <V>na vā anantarasya pratiṣedhāt</V> . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {30/103} na vā etat prayojanam asti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {31/103} kim kāraṇam . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {32/103} anantarasya pratiṣedhāt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {33/103} anantaram yat vṛddhividhānam tat pratiṣidhyate . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {34/103} kutaḥ etat . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {35/103} anantarasya vidhiḥ vā bhavati pratiṣedhaḥ vā iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {36/103} <V>tat ca anantyārtham</V> . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {37/103} tat ca anantaram vṛddhividhānam anantyārtham vijñāyate . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {38/103} katham punaḥ anantaram vṛddhividhānam anantyārtham śakyam vijñātum . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {39/103} <V>antyasya vacanānarthakyāt</V> . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {40/103} antyasya vṛddhividhāne prayojanam na asti iti kṛtvā anantaram vṛddhividhānam anantyārtham vijñāyate . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {41/103} ataḥ vibhāṣārtham tarhi idam vaktavyam . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {42/103} ataḥ halādeḥ laghoḥ iti vibhāṣā vṛddhim vakṣyati sā halantasya yathā syāt ajantasya mā bhūt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {43/103} acikīrṣīt , ajihīrṣīt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {44/103} <V>ataḥ vibhāṣārtham iti cet siddham vṛddheḥ lopabalīyastvāt</V> . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {45/103} ataḥ vibhāṣārtham iti cet tat antareṇa api halgrahaṇam siddham . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {46/103} katham . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {47/103} vṛddheḥ lopabalīyastvāt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {48/103} vṛddheḥ lopaḥ balīyān bhavati iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {49/103} idam iha sampradhāryam . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {50/103} vṛddhiḥ kriyatām lopaḥ iti kim atra kartavyam . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {51/103} paratvāt vṛddhiḥ . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {52/103} nityaḥ lopaḥ . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {53/103} kṛtāyām api vṛddhau prāpnoti akṛtāyām api . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {54/103} anityaḥ lopaḥ na hi kṛtāyām vṛddhau prāpnoti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {55/103} paratvāt sagiḍbhyām bhavitavyam . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {56/103} na atra sagiṭau prāpnutaḥ . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {57/103} kim kāraṇam . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {58/103} <V>ekācaḥ tau vali iti vā</V> . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {59/103} ekācaḥ sagiṭau ucyete atha vā vali iti tatra anuvartate . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {60/103} kim punaḥ kāraṇam ekācaḥ tau valī iti vā . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {61/103} dardrāteḥ mā bhūt iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {62/103} daridrāteḥ na sagiḍbhyām bhavitavyam . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {63/103} uktam etat daridrāteḥ ārdhadhātuke lopaḥ siddhaḥ ca pratyayavidhau iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {64/103} yaḥ ca idānīm pratyayavidhau siddhaḥ siddhaḥ asau sagiḍvidhau . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {65/103} evamartham eva tarhi ekājgrahaṇam anuvartyam atra sagiṭau mā bhūtām iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {66/103} saḥ eṣaḥ nityaḥ lopaḥ vṛddhim bādhiṣyate . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {67/103} kam punaḥ bhavān vṛddheḥ avakāśam matvā āha nityaḥ lopaḥ iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {68/103} anavakāśā vṛddhiḥ lopam bādhiṣyate . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {69/103} sāvakāśā vṛddhiḥ . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {70/103} kaḥ avakāśaḥ . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {71/103} anantyaḥ : akaṇīt , akāṇīt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {72/103} katham punaḥ sati antye anantyasya vṛddhiḥ syāt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {73/103} bhavet yaḥ atā aṅgam viśeṣayet tasya anantyasya na syāt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {74/103} vayam tu khalu aṅgena akāram viśeṣayiṣyāmaḥ . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {75/103} tatra anantyaḥ vṛddheḥ avakāśaḥ antyasya lopaḥ bādhakaḥ bhaviṣyati . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {76/103} evam vṛddheḥ lopabalīyastvāt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {77/103} atha vā ārabhyate pūrvavipratiṣedhaḥ ṇyallopau iyaṅyaṇguṇavṛddhidīrghatvebhyaḥ pūrvavipratiṣiddham . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {78/103} sā tarhi eṣā anantyārthā vṛddhiḥ halantasya yathā syāt ajantasya mā bhūt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {79/103} apipaṭhiṣīt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {80/103} etat api na asti prayojanam . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {81/103} katham . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {82/103} halādeḥ iti na eṣā bahuvrīheḥ ṣaṣṭhī : hal ādiḥ yasya saḥ ayam halādiḥ halādeḥ iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {83/103} kā tarhi . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {84/103} karmadhārayāt pañcamī . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {85/103} hal ādiḥ halādiḥ halādeḥ parasya iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {86/103} yadi karmadhārayāt pañcamī acakāsīt atra prāpnoti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {87/103} sicā anantaryam viśeṣayiṣyāmaḥ . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {88/103} halādeḥ parasya sici anantarasya iti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {89/103} yadi sicā ānantaryam viśeṣyate akaṇīt , akāṇīt atra na prāpnoti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {90/103} vacanāt bhaviṣyati . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {91/103} iha api tarhi vacanāt prāpnoti . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {92/103} acakāsīt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {93/103} yena na avyavadhānam tena vyavahite api vacanaprāmāṇyāt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {94/103} kena ca na avyavadhānam . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {95/103} varṇena ekena . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {96/103} saṅgātena punaḥ vyavadhānam bhavati na ca bhavati . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {97/103} yadi sicā ānantaryam viśeṣyate astu bahuvrīheḥ ṣaṣṭhī . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {98/103} kasmāt na bhavati . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {99/103} apipaṭhiṣīt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {100/103} vyavahitatvāt . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {101/103} evam tarhi atidūram eva idam halgrahaṇam anusṛtam . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {102/103} halgrahaṇam anantyārtham . (7.2.3) P III.279.5 - 281.8 R V.96.5 - 101.2 {103/103} ajgrahaṇam anigartham (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {1/13} kimartham jāgarteḥ vṛddhipratiṣedhaḥ ucyate . (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {2/13} sici vṛddhiḥ mā bhūt iti . (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {3/13} na etat asti prayojanam . (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {4/13} jāgarteḥ guṇaḥ ucyate vṛddhiviṣaye pratiṣedhaviṣaye ca saḥ bādhakaḥ bhaviṣyati . (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {5/13} guṇe tarhi kṛte raparatve ca halantalakṣaṇā vṛddhiḥ prāpnoti . (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {6/13} na iṭi iti tasyāḥ pratiṣedhaḥ bhaviṣyati . (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {7/13} iyam tarhi pratiṣedhottarakālā vṛddhiḥ ārabhyate ataḥ rlāntasya iti . (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {8/13} aparaḥ āha : kakṣyayā kakṣyā nimātavyā . (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {9/13} sici vṛddhiḥ ca prāpnoti guṇāḥ ca . (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {10/13} guṇaḥ bhavati . (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {11/13} guṇe kṛte raparatve ca halantalakṣaṇā vṛddhiḥ prāpnoti na iṭi iti ca tasyāḥ pratiṣedhaḥ bhavati . (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {12/13} pratiṣedhottarakālam ataḥ halādeḥ laghoḥ iti vibhāṣā vṛddhiḥ prāpnoti na ca kim cit . (7.2.5) P III.281.10 - 19 R V.101.4 - 102.7 {13/13} ataḥ rlāntasya iti ca vṛddhiḥ prāpnoti na ca kim cit (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {1/23} kimartham purastāt pratiṣedhaḥ ucyate na vidhyuttarakālaḥ pratiṣedhaḥ kriyeta . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {2/23} tat yathā anyatra api vidhyuttarakālāḥ pratiṣedhāḥ bhavanti . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {3/23} kva anyatra . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {4/23} kartari karmavyatihāre na gatihiṃsārthebhyaḥ iti . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {5/23} devatādvandve ca na indrasya parasya . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {6/23} tatra ayam api arthaḥ dviḥ iḍgrahaṇam na kartavyam bhavati prakṛtam anuvartate . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {7/23} na evam śakyam . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {8/23} iḍartham sārvadhātukagrahaṇam liṅaḥ salope sannihitam tat vicchidyeta . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {9/23} yadi punaḥ na vṛdbhyaḥ caturbhyaḥ iti atra eva ucyeta . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {10/23} kim kṛtam bhavati . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {11/23} vidhyuttarakālāḥ ca eva pratiṣedhaḥ kṛataḥ bhavati dviḥ ca iḍgrahaṇam na kartavyam iḍartham ca sārvadhātukagrahaṇam liṅaḥ salope sannihitam bhavati . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {12/23} tatra ayam api arthaḥ dviḥ pratiṣedhaḥ na kartavyaḥ iti etasmāt niyamāt iṭ prasajyeta . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {13/23} kṛsṛbhṛvṛstudruśrusruvaḥ liṭi iti eṣaḥ yogaḥ pratiṣedhārthaḥ bhaviṣyati . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {14/23} yadi eṣaḥ yogaḥ pratiṣedhārthaḥ yaḥ etasmāt yogāt iṭ pariprāpyate niyamāt saḥ na sidhyati : peciva , pecima , śekiva, śekima . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {15/23} evam tarhi kṛsṛbhṛ , iti eteṣām grahaṇam niyamārtham bhaviṣyati studruśrusruvām pratiṣedhārtham vṛṅvṛñoḥ jñāpakārtham . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {16/23} evam api sāmānyavihitasya eva iṭaḥ pratiṣedhaḥ vijñāyeta viśeṣavihitaḥ ca ayam thali iti . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {17/23} purastāt punaḥ pratiṣedhe sati anārabhyāpavādaḥ ayam bhavati tena yāvān iṇ nāma tasya sarvasya eva pratiṣedhaḥ siddhaḥ bhavati . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {18/23} yadi khalu api eṣaḥ abhiprāyaḥ tat na kriyate iti purastāt api pratiṣedhe sati tat na kariṣyate . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {19/23} katham . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {20/23} idam asti na iṭ vaśi kṛti iti . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {21/23} tataḥ vakṣyāmi . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {22/23} ārdhadhātukasya valādeḥ iti . (7.2.8.1) P III.281.21 - 282.14 R V.103 - 105 {23/23} iṭ iti anuvartate na iti nivṛttam (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {1/39} atha kṛdgrahaṇam kimartham . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {2/39} iha mā bhūt . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {3/39} bibhidiva , bibhidima iti . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {4/39} na etat asti prayojanam . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {5/39} kṛsṛbhṛvṛstudruśrusruvaḥ liṭi iti etasmāt niyamāt atra iṭ bhaviṣyati . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {6/39} na atra tena pariprāpaṇam prāpnoti . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {7/39} kim kāraṇam . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {8/39} prakṛtilakṣaṇasya pratiṣedhasya saḥ pratyārambhaḥ pratyayalakṣaṇaḥ ca ayam pratiṣedhaḥ . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {9/39} ubhayoḥ saḥ pratyārambhaḥ . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {10/39} katham jñāyate . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {11/39} vṛṅvṛñoḥ grahaṇāt . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {12/39} katham kṛtvā jñāpakam . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {13/39} imau vṛṅvṛñau udāttau tayoḥ prakṛtilakṣaṇaḥ pratyayalakṣaṇaḥ ca . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {14/39} tataḥ kim . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {15/39} tulyajātīye asati yathā eva prakṛtilakṣaṇasya niyāmakaḥ bhavati evam pratyayalakṣaṇasya api niyāmakaḥ bhaviṣyati . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {16/39} idam tarhi prayojanam . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {17/39} iha mā bhūt . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {18/39} rudivaḥ , rudimaḥ . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {19/39} etat api na asti prayojanam . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {20/39} upariṣṭāt yogavibhāgaḥ kariṣyate . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {21/39} ārdhadhātukasya . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {22/39} yat etat anukrāntam etat ārdhadhātukasya draṣṭavyam . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {23/39} tataḥ iṭ valādeḥ iti . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {24/39} tatra etāvat draṣṭavyam yadi kim cit tatra anyat api ārdhadhātukagrahaṇasya prayojanam asti . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {25/39} atha na kim cit iha vā kṛdgrahaṇam kriyeta tatra vā ārdhadhātukagrahaṇam kaḥ nu atra viśeṣaḥ . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {26/39} <V>na iṭ varam anādau kṛti</V> . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {27/39} varam anādau kṛti iṭpratiṣedham prayojayati . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {28/39} īśitā , īśitum , īśvaraḥ . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {29/39} va . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {30/39} ra . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {31/39} dīpitā , dīpitum , dīpraḥ . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {32/39} ra . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {33/39} ma . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {34/39} bhasitā , bhasitum , bhasma . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {35/39} ma . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {36/39} na . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {37/39} yatitā , yatitum , yatnaḥ . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {38/39} atha anye ye vaśādayaḥ tatra katham . (7.2.8.2) P III.282.15 - 283.4 R V.105 - 107 {39/39} uṇādayaḥ avyutpannāni prātipadikāni (7.2.9) P III.283.6 - 8 R V.107.5 - 7 {1/4} <V>titutreṣu agrahādīnām</V> . (7.2.9) P III.283.6 - 8 R V.107.5 - 7 {2/4} titutreṣu agrahādīnām iti vaktavyam . (7.2.9) P III.283.6 - 8 R V.107.5 - 7 {3/4} iha mā bhūt . (7.2.9) P III.283.6 - 8 R V.107.5 - 7 {4/4} nigṛhitiḥ , upasnihitaḥ , nikucitiḥ , nipaṭhitiḥ iti (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {1/108} ekājgrahaṇam kimartham . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {2/108} <V>ekājgrahaṇam jāgartyartham</V> . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {3/108} ekājgrahaṇam kriyate jāgarteḥ iṭpratiṣedhaḥ mā bhūt iti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {4/108} jāgaritā , jāgaritum . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {5/108} na etat asti prayojanam . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {6/108} upadeśe anudāttāt iti ucyate jāgartiḥ ca upadeśe udāttaḥ . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {7/108} na brūmaḥ ihārtham jāgartyartham ekājgrahaṇam kartavyam iti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {8/108} kim tarhi . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {9/108} uttarārtham . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {10/108} śryukaḥ kiti iti iṭpratiṣedham vakṣyati saḥ jāgarteḥ mā bhūt . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {11/108} jāgaritaḥ , jāgaritavān iti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {12/108} etat api na asti prayojanam . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {13/108} jāgarteḥ guṇaḥ ucyate vṛddhiviṣaye pratiṣedhaviṣaye ca saḥ bādhakaḥ bhaviṣyati . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {14/108} tatra guṇe kṛte raparatve ca kṛte anugantatvāt iṭpratiṣedhaḥ na bhaviṣyati . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {15/108} nanu ca upadeśādhikārāt prāpnoti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {16/108} upadeśagrahaṇam nivartayiṣyate . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {17/108} yadi nivartyate stīrtvā , pūrtvā , ittvottvayoḥ kṛtayoḥ raparatve ca anugantatvāt iṭpratiṣedhaḥ na prāpnoti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {18/108} na eṣaḥ doṣaḥ . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {19/108} ānupūrvyā siddham etat . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {20/108} na atra akṛte iṭpratiṣedhe ittvottve prāpnutaḥ . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {21/108} kim kāraṇam . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {22/108} na ktvā seṭ iti kittvapratiṣedhāt . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {23/108} idam tarhi . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {24/108} ātistīrṣati , nipupūrṣati . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {25/108} ittvottvayoḥ kṛtayoḥ raparatve cxa anugantatvāt iṭpratiṣedhaḥ na prāpnoti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {26/108} mā bhūt evam śryukaḥ kiti iti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {27/108} iṭ sani vā iti evam bhaviṣyati . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {28/108} idam tarhi . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {29/108} āstīrṇam , nipūrtāḥ piṇḍāḥ . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {30/108} ittvottvayoḥ kṛtayoḥ raparatve ca anugantatvāt iṭpratiṣedhaḥ na prāpnoti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {31/108} mā bhūt evam . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {32/108} iṭ sani vā iti sani vibhāṣā yasya vibhāṣā iti pratiṣedhaḥ bhaviṣyati . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {33/108} ihārtham eva tarhi vadhyartham ekājgrahaṇam kartavyam . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {34/108} vadhaḥ iṭpratiṣedhaḥ mā bhūt iti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {35/108} vadhiṣīṣṭa iti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {36/108} etat api na asti prayojanam . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {37/108} kriyamāṇe api vā ekājgrahaṇe vadhaḥ iṭpratiṣedhaḥ prāpnoti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {38/108} vadhiṣīṣṭa iti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {39/108} kim kāraṇam . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {40/108} <V>vadhaḥ iṭpratiṣedhaḥ sannipāte ekāctvāt prakṛteḥ ca anudāttatvāt</V> . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {41/108} sannipāte ca eva hi vadhiḥ ekāc śrūyate prakṛtiḥ ca asya anudāttā . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {42/108} kim punaḥ kāraṇam evam vijñāyate upadeśe anudāttāt ekācaḥ śrūyamāṇāt iti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {43/108} yaṅlopārtham . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {44/108} yaṅlope mā bhūt iti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {45/108} bebhiditā , bebhiditum , cecchiditā , cecchiditum . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {46/108} <V>ekācaḥ upadeśe anudāttāt iti upadeśavacanam anudāttaviśeṣaṇam cet kṛñādibhyaḥ liṭi niyamānupapattiḥ aprāptatvāt pratiṣedhasya</V> . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {47/108} ekācaḥ upadeśe anudāttāt iti upadeśavacanam anudāttaviśeṣaṇam cet kṛñādibhyaḥ liṭi niyamasya anupapattiḥ . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {48/108} kim kāraṇam . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {49/108} aprāptatvāt pratiṣedhasya . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {50/108} dvirvacane kṛte upadeśe anudāttāt ekācaḥ śrūyamāṇāt iti iṭpratiṣedhaḥ na prāpnoti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {51/108} asati iṭpratiṣedhe niyamaḥ na upapadyate . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {52/108} asati niyame kaḥ doṣaḥ . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {53/108} <V>tatra pacādibhyaḥ iḍvacanam</V> . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {54/108} tatra pacādibhyaḥ iṭ vaktavyaḥ . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {55/108} pecima , śekima . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {56/108} <V>sanaḥ ca iṭpratiṣedhaḥ</V> . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {57/108} sanaḥ ca iṭpratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {58/108} bibhitsati , cicchitsati . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {59/108} dvirvacane kṛte upadeśe anudāttāt ekācaḥ śrūyamāṇāt iti iṭpratiṣedhaḥ na prāpnoti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {60/108} iha ca nīttaḥ tatve kṛte anackatvāt iṭpratiṣedhaḥ na prāpnoti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {61/108} na eṣaḥ doṣaḥ . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {62/108} ānupūrvyā siddham etat . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {63/108} na atra akṛte iṭpratiṣedhe tatvam prāpnoti . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {64/108} kim kāraṇam . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {65/108} ti kiti iti ucyate . (7.2.10) P III.283.10 - 286.2 R V.107.9 - 115.2 {66/108} yat api |