| Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library |
| Patañjali Mahabhasya IntraText CT - Text |
|
|
|
|
(2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {1/28} vidhiḥ iti kaḥ ayam śabdaḥ . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {2/28} vipūrvāt dhāñaḥ karmasādhanaḥ ikāraḥ . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {3/28} vidhīyate vidhiḥ iti . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {4/28} kim punaḥ vidhīyate . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {5/28} samāsaḥ vibhaktividhānam parāṅgavadbhāvaḥ ca . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {6/28} kim punaḥ ayam adhikāraḥ āhosvit paribhāṣā . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {7/28} kaḥ punaḥ adhikāraparibhāṣayoḥ viśeṣaḥ . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {8/28} adhikāraḥ pratiyogam tasya anirdeśārthaḥ iti yoge yoge upatiṣṭhate . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {9/28} paribhāṣā punaḥ ekadeśasthā satī sarvam śāstram abhijvalayati pradīpavat . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {10/28} tat yathā pradīpaḥ suprajvalitaḥ ekadeśasthaḥ sarvam veśma abhijvalayati . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {11/28} kaḥ punaḥ atra prayatnaviśeṣaḥ . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {12/28} adhikāre sati svarayitavyam paribhāṣāyām punaḥ satyām sarvam apekṣyam . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {13/28} tathā idam aparam dvaitam bhavati . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {14/28} ekārthībhāvaḥ vā sāmarthyam syāt vyapekṣā vā iti . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {15/28} tatra ekārthībhāve sāmarthye adhikāre ca sati samāsaḥ ekaḥ saṅgṛhītaḥ bhavati bibhaktividhānam parāṅgavadbhāvaḥ ca asaṅgṛhītaḥ . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {16/28} vyapekṣāyām punaḥ sāmarthye adhikāre ca sati bibhaktividhānam parāṅgavadbhāvaḥ ca saṅgṛhītaḥ samāsaḥ tu ekaḥ asaṅgṛhītaḥ . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {17/28} anyatra khalu api samarthagrahaṇāni yuktagrahaṇāni ca kartavyāni bhavanti . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {18/28} kva anyatra . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {19/28} isusoḥ sāmarthye na cavāhāhaivayukte iti . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {20/28} vyapekṣāyām punaḥ sāmarthye paribhāṣāyām ca satyām yāvān vyākaraṇe padagandhaḥ asti saḥ sarvaḥ saṅgṛhītaḥ bhavati samāsaḥ tu ekaḥ asaṅgṛhītaḥ . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {21/28} tatra ekārthībhāvaḥ sāmarthyam paribhāṣā ca iti evam sūtram abhinnatarakam bhavati . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {22/28} evam api kva cit akartavyam samarthagrahaṇam kriyate kva cit ca kartavyam na kriyate . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {23/28} akartavyam tāvat kriyate samarthānām prathamāt vā iti . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {24/28} kartavyam ca na kriyate karmaṇi aṇ samarthāt iti . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {25/28} nanu ca gamyate tatra sāmarthyam . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {26/28} kumbhakāraḥ nagarakāraḥ iti . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {27/28} satyam gamyate utpanne tu pratyaye . (2.1.1.1) P I.359.2 - 20 R II.491 - 496 {28/28} saḥ eva tāvat samarthāt utpādyaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {1/96} atha samarthagrahaṇam kimartham . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {2/96} vakṣyati dvitīyā śritādibhiḥ samasyate . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {3/96} kaṣṭaśritaḥ narakaśritaḥ iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {4/96} samarthagrahaṇam kimartham . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {5/96} paśya devadatta kaṣṭam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {6/96} śritaḥ viṣṇumitraḥ gurukulam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {7/96} tṛtīyā tatkṛtārthena guṇavacanena . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {8/96} śaṅkulākhaṇḍaḥ kirikāṇaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {9/96} samarthagrahaṇam kimartham . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {10/96} tiṣṭha tvam śaṅkulayā . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {11/96} khaṇḍaḥ dhāvati musalena . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {12/96} caturthī tadarthārthabalihitasukharakṣitaiḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {13/96} gohitam aśrahitam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {14/96} samarthagrahaṇam kimartham . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {15/96} sukham gobhyaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {16/96} hitam devadattāya . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {17/96} pañcamī bhayena . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {18/96} vṛkabhayam dasyubhayam corabhayam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {19/96} samarthagrahaṇam kimartham . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {20/96} gaccha tvam mā vṛkebhyaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {21/96} bhayam devadattasya yajñadattāt . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {22/96} ṣaṣṭhī subantena samasyate : rājapuruṣaḥ , brāhmaṇakambalaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {23/96} samarthagrahaṇam kimartham . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {24/96} bhāryā rājñaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {25/96} puruṣaḥ devadattasya . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {26/96} saptamī śauṇḍaiḥ : akṣaśauṇḍaḥ , strīśauṇḍaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {27/96} samarthagrahaṇam kimartham . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {28/96} kuśalaḥ devadattaḥ akṣeṣu . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {29/96} śauṇḍaḥ pibati pānāgāre . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {30/96} atha kriyamāṇe api samarthagrahaṇe iha kasmāt na bhavati mahat kaṣṭam śritaḥ iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {31/96} na vā bhavati mahākaṣṭaśritaḥ iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {32/96} bhavati yadā etat vākyam bhavati : mahat kaṣṭam mahākaṣṭam , mahākaṣṭam śritaḥ mahākaṣṭaśritaḥ iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {33/96} yadā tu etat vākyam bhavati : mahat kaṣṭam śritaḥ iti tadā na bhavitavyam tadā ca prapnoti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {34/96} tadā kasmāt na bhavati . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {35/96} kasya kasmāt na bhavati . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {36/96} kim dvayoḥ āhosvit bahūnām . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {37/96} bahūnām kasmāt na bhavati . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {38/96} sup supā iti vartate . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {39/96} nanu ca bhoḥ ākṛtau śāstrāṇi pravartante . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {40/96} tat yathā prātipadikāt iti vartamāne anyasmāt ca anyasmāt ca prātipadikāt utpattiḥ bhavati . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {41/96} satyam etat . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {42/96} ākṛtiḥ tu pratyekam parisamāpyate . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {43/96} yāvati etat parisamāpyate prātipadikāt iti tāvataḥ utpattyā bhavitavyam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {44/96} pratyekam ca etat parisamāpyate na samudāye . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {45/96} evam iha api yāvati etat parisamāpyate sup supā iti tāvataḥ samāsena bhavitavyam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {46/96} dvayoḥ dvayoḥ ca etat parisamāpyate na bahuṣu . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {47/96} dvayoḥ tarhi kasmāt na bhavati . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {48/96} asāmarthyāt . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {49/96} katham asāmarthyam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {50/96} sāpekṣam asamartham bhavati iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {51/96} yadi sāpekṣam asamartham bhavati iti ucyate rājapuruṣaḥ abhirūpaḥ rājapuruṣaḥ darśanīyaḥ atra vṛttiḥ na prāpnoti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {52/96} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {53/96} pradhānam atra sāpekṣam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {54/96} bhavati ca pradhānasya sāpekṣasya api samāsaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {55/96} yatra tarhi apradhānam sāpekṣam bhavati tatra te vṛttiḥ na prāpnoti : devadattasya gurukulam , devadattasya guruputraḥ , devadattasya dāsabhāryā iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {56/96} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {57/96} samudāyapekṣā atra ṣaṣṭḥī sarvam gurukulam apekṣate . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {58/96} yatra tarhi na samudāyapekṣā ṣaṣṭḥī tatra vṛttiḥ na prāpnoti : kim odanaḥ śālīnām . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {59/96} saktvāḍhakam āpaṇīyānām . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {60/96} kutaḥ bhavān pāṭaliputrakaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {61/96} iha ca api : devadattasya gurukulam , devadattasya guruputraḥ , devadattasya dāsabhāryā iti : yadi eṣā samudāyapekṣā ṣaṣṭḥī syāt na etat niyogataḥ gamyeta devadattasya yaḥ guruḥ tasya yaḥ putraḥ iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {62/96} kim tarhi . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {63/96} anyasya api guruputraḥ devadattasya kim cit iti eṣaḥ arthaḥ gamyeta . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {64/96} yataḥ tu niyogataḥ devadattasya yaḥ guruḥ tasya yaḥ putraḥ iti eṣaḥ arthaḥ gamyate ataḥ manyāmahe na samudāyapekṣā ṣaṣṭḥī iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {65/96} anyatra khalu api samarthagrahaṇe sāpekṣasya api kāryam bhavati . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {66/96} kva anyatra . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {67/96} isusoḥ sāmarthye . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {68/96} brāhamaṇasya sarpiḥ karoti iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {69/96} tasmāt na aeta śakyak vaktum sāpekṣam asamartham bhavati iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {70/96} vṛttiḥ tarhi kasmāt na bhavati mahat kaṣṭam śritaḥ iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {71/96} saviśeṣaṇānām vṛttiḥ na vṛttasya vā viśeṣaṇam na prayujyate iti vaktavyam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {72/96} yadi saviśeṣaṇānām vṛttiḥ na vṛttasya vā viśeṣaṇam na prayujyate iti ucyate devadattasya gurukulam devadattasya guruputraḥ devadattasya dāsabhāryā iti atra vṛttiḥ na prāpnoti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {73/96} agurukulaputrādīnām iti vaktavyam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {74/96} tat tarhi vaktavyam saviśeṣaṇānām vṛttiḥ na vṛttasya vā viśeṣaṇam na prayujyate agurukulaputrādīnām iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {75/96} na vaktavyam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {76/96} vṛttiḥ tarhi kasmāt na bhavati . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {77/96} agamakatvāt . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {78/96} iha samānārthena vākyena bhavitavyam samāsena ca . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {79/96} yaḥ ca iha arthaḥ vākyena gamyate mahat kaṣṭam śritaḥ iti na jātu cit samāsena asau gamyate mahat kaṣṭaśritaḥ iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {80/96} etasmāt hetoḥ brūmaḥ agamakatvāt iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {81/96} na brūmaḥ apaśabdaḥ syāt iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {82/96} yatra gamakaḥ bhavati bhavati tatra vṛttiḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {83/96} tat yathā : devadattasya gurukulam , devadattasya guruputraḥ , devadattasya dāsabhāryā iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {84/96} yadi agamakatvam hetuḥ na arthaḥ samarthagrahaṇena . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {85/96} iha api bhāryā rājñaḥ puruṣaḥ devadattasya iti yaḥ arthaḥ vākyena gamyate na asau jātu cit samāsena asau gamyate bhārya rājapuruṣaḥ devadattasya iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {86/96} tasmāt na arthaḥ samarthagrahaṇena . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {87/96} idam tarhi prayojanam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {88/96} asti asamarthasamāsaḥ nañsamāsaḥ gamakaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {89/96} tasya sādhutvam mā bhūt . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {90/96} akiñcit kurvāṇam amāṣam haramāṇam agādhāt utsṛṣṭam iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {91/96} etat api na asti prayojanam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {92/96} avaśyam kasya cit nañsamāsasya gamakasya sādhutvam vaktavyam . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {93/96} asūryampaśyāni mukhāni apunargeyāḥ ślokāḥ aśrāddhabhojī alavaṇabhojī brāhmaṇaḥ . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {94/96} suṭ anapuṃsakasya etat niyamārtham bhaviṣyati . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {95/96} etasya eva asamarthasamāsasya nañsamāsasya gamakasya sādhutvam bhavati na anyasya iti . (2.1.1.2) P I.359.21 - 361.24 R II.496 - 504 {96/96} tasmān na arthaḥ samarthagrahaṇena . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {1/109} atha kriyamāṇe api samarthagrahaṇe samartham iti ucyate kim samartham nāma . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {2/109} <V>pṛthagarthānām ekārthībhāvaḥ samarthavacanam</V> . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {3/109} pṛthagarthānām padānam ekārthībhāvaḥ samartham iti ucyate . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {4/109} vākye pṛthagarthāni rājñaḥ puruṣaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {5/109} samāse punaḥ ekārthāni rājapuruṣaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {6/109} kim ucyate pṛthagarthāni iti yāvatā rājñaḥ puruṣaḥ ānīyatām iti ukte rājapuruṣaḥ iti ca saḥ eva . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {7/109} na api brūmaḥ anyasya ānayanam bhavati iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {8/109} kaḥ tarhi ekārthībhāvakṛtaḥ viśeṣaḥ . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {9/109} <V>subalopaḥ vyavadhānam yatheṣṭam anyatareṇa abhisambandhaḥ svaraḥ</V> . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {10/109} supaḥ alopaḥ bhavati vākye . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {11/109} rājñaḥ puruṣaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {12/109} samāse punaḥ na bhavati . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {13/109} rājapuruṣaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {14/109} vyavadhānam ca bhavati vākye . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {15/109} rājñaḥ ṛddhasya puruṣaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {16/109} samāse na bhavati . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {17/109} rājapuruṣaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {18/109} yatheṣṭam anyatareṇa abhisambandhaḥ bhavati vākye . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {19/109} rajñaḥ puruṣaḥ puruṣaḥ rājñaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {20/109} samāse na bhavati . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {21/109} rājapuruṣaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {22/109} dvau svarau bhavataḥ vākye . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {23/109} rajñaḥ puruṣaḥ . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {24/109} samāse punaḥ ekaḥ eva . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {25/109} rājapuruṣaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {26/109} na ete ekārthībhāvakṛtāḥ viśeṣāḥ . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {27/109} kim tarhi . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {28/109} vācanikāni etāni . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {29/109} āha hi bhagavān supaḥ dhātuprātipadikayoḥ upasarjanam pūrvam samāsasya antaḥ udāttaḥ bhavati iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {30/109} ime tarhi ekārthībhāvkṛtāḥ viśeṣāḥ . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {31/109} <V>saṅkhyāviśeṣaḥ vyaktābhidānam lkupasarjanaviśeṣaṇam cayogaḥ</V> iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {32/109} saṅkhyāviśeṣaḥ bhavati vākye . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {33/109} rājñaḥ puruṣaḥ rājñoḥ puruṣaḥ rājñām puruṣaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {34/109} samāse na bhavati . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {35/109} rājapuruṣaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {36/109} asti kāraṇam yena etat evam bhavati . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {37/109} kim kāraṇam . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {38/109} yaḥ asau viśeṣavācī śabdaḥ tadasānnidhyāt . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {39/109} aṅga hi bhavān tam uccārayatu gaṃsyate saḥ viśeṣaḥ . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {40/109} nanu ca na etena evam bhavitavyam . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {41/109} na hi śabdakṛtena nāma arthena bhavitavyam . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {42/109} arthakṛtena nāma śabdena bhavitavyam . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {43/109} tat etat evam dṛśyatām . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {44/109} artharūpam eva etat evañjātīyakam yena atra viśeṣaḥ na gamyate iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {45/109} avaśyam ca etat evam vijñeyam . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {46/109} yaḥ hi manyate yaḥ asau viśeṣavācī śabdaḥ tadasānnidhyāt atra viśeṣaḥ na gamyate iti iha tasya viśeṣaḥ gamyeta : apsucaraḥ goṣucaraḥ varṣāsujaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {47/109} vyaktābhidhānam bhavati vākye . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {48/109} brāhmaṇasya kambalaḥ tiṣṭhati iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {49/109} samāse punaḥ avyaktam . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {50/109} brāhmaṇakambalaḥ tiṣṭhati iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {51/109} sandehaḥ bhavati sambuddhiḥ syāt ṣaṣṭhīsamāsaḥ vā iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {52/109} eṣaḥ api aviśeṣaḥ . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {53/109} bhavati hi kim cit vākye avyaktam tat ca samāse vyaktam . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {54/109} vākye tāvat avyaktam . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {55/109} ardham paśoḥ devadattasya iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {56/109} sandehaḥ bhavati paśuguṇasya vā devadattasya yat ardham artha vā yaḥ asau sañjñībhūtaḥ paśuḥ nāma tasya yat ardham iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {57/109} tat ca samāse vyaktam bhavati . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {58/109} ardhhapaśuḥ devadattasya iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {59/109} upasarjanaviśeṣaṇam bhavati vākye . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {60/109} ṛddhasya rājñaḥ puruṣaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {61/109} samāse na bhavati . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {62/109} rājapuruṣaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {63/109} eṣaḥ api adoṣaḥ . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {64/109} samāse api upasarjanaviśeṣaṇam bhavati . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {65/109} tat yathā devadattasya gurukulam devadattasya guruputraḥ devadattasya dāsabhāryā iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {66/109} cayogaḥ bhavati vākye . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {67/109} svacayogaḥ svāmicayogaḥ ca . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {68/109} svacayogaḥ rājñaḥ gauḥ ca aśvaḥ ca puruṣaḥ ca iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {69/109} samāse na bhavati . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {70/109} rājñaḥ gavāśvapuruṣāḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {71/109} svāmicayogaḥ devadattasya ca yajñadattasya ca viṣṇumitrasya ca gauḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {72/109} samāse na bhavati . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {73/109} devadattayajñadattaviṣṇumitrāṇām gauḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {74/109} atha etasmin ekārthībhāvkṛte viśeṣe kim svābhāvikam śabdaiḥ arthābhidhānam āhosvit vācanikam . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {75/109} svābhāvikam iti āha . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {76/109} kutaḥ etat . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {77/109} arthānādeśāt . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {78/109} na hi arthāḥ ādiśyante . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {79/109} katham punaḥ arthān ādiśan evam brūyāt na arthāḥ ādiśyante it . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {80/109} yat āha bhavān anekam anyapadārthe cārthe dvandvaḥ apatye rakte nirvṛtte iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {81/109} na etāni arthādeśanāni . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {82/109} svabhāvataḥ eteṣām śabdānām eteṣu artheṣu abhiniviṣṭānām nimittatvena anvākhyānam kriyate . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {83/109} tat yathā . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {84/109} kūpe hastadakṣiṇaḥ panthāḥ . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {85/109} abhre candramasam paśya iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {86/109} svabhāvataḥ tatrasthasya pathaḥ candramasaḥ ca nimittatvena anvākhyānam kriyate . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {87/109} evam iha api cārthe yaḥ saḥ dvandvasamāsaḥ anyapadārthaḥ yaḥ saḥ bahuvrīhiḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {88/109} kim puna kāraṇam na ādiśyante . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {89/109} tat ca laghvartham . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {90/109} laghvartham hi arthāḥ na ādiśyante . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {91/109} avaśyam hi anena arthān ādiśatā kena cit śabdena nirdeśaḥ kartavyaḥ syāt . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {92/109} tasya ca tāvat kena kṛtaḥ yena asau kriyate . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {93/109} atha tasya kena cit kṛtaḥ tasya kena kṛtaḥ iti anavasthā . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {94/109} asambhavaḥ khalu api ādeśaḥ tasya . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {95/109} kaḥ hi nāma samarthaḥ dhātuprātipadikapratyayanipātānām arthān ādeṣṭum . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {96/109} na ca etat mantavyam pratyayārthe nirdiṣṭe prakṛtyarthaḥ anirdiṣṭaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {97/109} bhavati hi guṇābhidhāne guṇinaḥ sampratyayaḥ . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {98/109} tat yathā śuklaḥ kṛṣṇaḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {99/109} viṣamaḥ upanyāsaḥ . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {100/109} sāmānyaśabdāḥ ete evam syuḥ . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {101/109} sāmanyaśabdāḥ ca na antareṇa viśeṣam prakaraṇam vā viśeṣeṣu avatiṣṭhante . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {102/109} yataḥ tu khalu niyogataḥ vṛkṣaḥ iti ukte svabhāvataḥ kasmin cit eva viśeṣe vṛkṣaśabdaḥ vartate ataḥ manyāmahe na ime sāmānyaśabdāḥ iti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {103/109} na cet sāmānyaśabdāḥ prakṛtiḥ prakṛtyarthe vartate pratyayaḥ pratyayārthe vartate . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {104/109} apravṛttiḥ khalu api arthādeśanasya . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {105/109} bahavaḥ hi śabdāḥ yeṣām arthāḥ na vijñāyante . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {106/109} jarbharī turpharītū . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {107/109} antareṇa khalu api śabdaprayogam bahavaḥ arthāḥ gamyante akṣinikocaiḥ pāṇivihāraiḥ ca . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {108/109} na khalu api nirjñātasya arthasya anvyākhyane kim cit prayojanam asti . (2.1.1.3). P I.361.25 - 363.28 R II.505 - 516 {109/109} yaḥ hi brūyāt purastāt ādityaḥ udeti paścāt astam eti madhuraḥ guḍaḥ kaṭukam śṛṅgaveram iti kim tena kṛtam syāt . (2.1.1.4). P I.364.1 - 5 R II.516 {1/9} <V>vāvacanānarthakyam ca svabhāvasiddhatvāt</V> . (2.1.1.4). P I.364.1 - 5 R II.516 {2/9} vāvacanānarthakyam . (2.1.1.4). P I.364.1 - 5 R II.516 {3/9} kim kāraṇam . (2.1.1.4). P I.364.1 - 5 R II.516 {4/9} svabhāvasiddhatvāt . (2.1.1.4). P I.364.1 - 5 R II.516 {5/9} iha dvau pakṣau vṛttipakṣaḥ avṛttipakṣaḥ ca . (2.1.1.4). P I.364.1 - 5 R II.516 {6/9} svabhāvataḥ ca etat bhavati vākyam ca samāsaḥ ca . (2.1.1.4). P I.364.1 - 5 R II.516 {7/9} tatra svābhāvike vṛttiviṣaye nitye samāse prapte vāvacanena kim anyat śakyam abhisambandhum anyat ataḥ sañjñāyāḥ . (2.1.1.4). P I.364.1 - 5 R II.516 {8/9} na ca sañjñāyāḥ bhāvābhāvau iṣyete . (2.1.1.4). P I.364.1 - 5 R II.516 {9/9} tasmāt na arthaḥ vā vacanena (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {1/65} atha ye vṛttim vartayanti kim te āhuḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {2/65} parārthābhidhānam vṛttiḥ iti āhuḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {3/65} atha teṣām evam bruvatām kim jahatsvārthā vṛttiḥ āhosvit ajahatsvārthā . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {4/65} kim ca ataḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {5/65} yadi jahatsvārthā vṛttiḥ rājapuruṣam ānaya iti ukte puruṣamātrasya ānayanam prāpnoti aupagavam ānaya iti ukte apatyamātrasya . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {6/65} atha ajahatsvārthā vṛttiḥ ubhayoḥ vidyamānasvārthayoḥ dvayoḥ dvivacanam iti dvivacanam prāpnoti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {7/65} kā punaḥ vṛttiḥ nyāyyā . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {8/65} jahatsvārthā . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {9/65} yuktam punaḥ yat jahatsvārthā nāma vṛttiḥ syāt . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {10/65} bāḍham yuktam . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {11/65} evam hi dṛśyate loke . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {12/65} puruṣaḥ ayam parakarmaṇi pravartamānaḥ svam karma jahāti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {13/65} tat yathā takṣā rājakarmaṇi vartamānaḥ svam karma jahāti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {14/65} evam yuktam yat rājā puruṣārthe vartamānaḥ svam artham jahyāt upaguḥ ca apartyārthe vartamānaḥ svam artham jahyāt . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {15/65} nanu ca uktam rājapuruṣam ānaya iti ukte puruṣamātrasya ānayanam prāpnoti aupagavam ānaya iti ukte apatyamātrasya iti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {16/65} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {17/65} jahat api asau svārtham na atyantāya jahāti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {18/65} yaḥ parārthavirodhī svārthaḥ tam jahāti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {19/65} tat yathā takṣā rājakarmaṇi vartamānaḥ svam takṣakarma jahāti na hikkitahasitakaṇḍūyitāni . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {20/65} na ca ayam arthaḥ parārthavirodhī viśeṣaṇam nāma . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {21/65} tasmāt na hāsyati . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {22/65} atha vā anvayāt viśeṣaṇam bhaviṣyati . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {23/65} tat yathā . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {24/65} ghṛtaghaṭaḥ tailaghaṭaḥ iti niṣikte ghṛte taile vā anvyayāt viśeṣaṇam bhavati ayam ghṛtaghaṭaḥ ayam tailaghaṭaḥ iti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {25/65} viṣamaḥ upanyāsaḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {26/65} bhavati hi tatra yā ca yāvatī ca arthamātrā . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {27/65} aṅga hi bhavān agnau niṣṭapya ghṛtaghaṭam tṛṇakūrcena prakṣālayatu . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {28/65} na gaṃsyate saḥ viśeṣaḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {29/65} yathā tarhi mallikāpuṭaḥ campakaputaḥ iti niṣkīrṇāsu api sumanaḥsu anvayāt viśeṣaṇam bhavati ayam mallikapuṭaḥ ayam campakapuṭaḥ iti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {30/65} atha vā samarthādhikāraḥ ayam vṛttau kriyate . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {31/65} sāmartham nama bhedaḥ saṃsargaḥ vā . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {32/65} aparaḥ āha : bhedasaṃsargau vā sāmarthyam iti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {33/65} kaḥ punaḥ bhedaḥ saṃsargaḥ vā . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {34/65} iha rājñaḥ iti ukte sarvam svam prasaktam puruṣaḥ iti ukte sarvaḥ svāmi prasaktaḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {35/65} iha idānīm rājapuruṣaḥ iti ukte rājā puruṣam nivartayati anyebhyaḥ svāmibhyaḥ puruṣaḥ api rājānam anyebhyaḥ svebhyaḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {36/65} evam etasmin ubhayataḥ vyavacchinne yadi jahāti kāmam jahātu . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {37/65} na jātu cit puruṣamātrasya ānayanam bhaviṣyati . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {38/65} atha vā punaḥ astu ajahatsvārthā vṛttiḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {39/65} yuktam punaḥ yat ajahatsvārthā nāma vṛttiḥ syāt . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {40/65} bāḍham yuktam . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {41/65} evam hi dṛśyate loke . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {42/65} bhikṣukaḥ ayam dvitīyām bhikṣām āsādya pūrvām na jahāti sañcayāya pravartate . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {43/65} nanu ca uktam ubhayoḥ vidyamānasvārthayoḥ dvayoḥ dvivacanam iti dvivacanam prāpnoti iti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {44/65} kasyāḥ punaḥ dvivacanam prāpnoti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {45/65} prathāmāyāḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {46/65} na prathamāsamarthaḥ rājā . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {47/65} ṣaṣṭhyāḥ tarhi . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {48/65} na ṣaṣṭhīsamarthaḥ puruṣaḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {49/65} prathamāyāḥ eva tarhi prāpnoti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {50/65} nanu ca uktam na prathamāsamarthaḥ rājā iti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {51/65} abhinihitaḥ saḥ saḥ arthaḥ antarbhūtaḥ prātipadikārthaḥ sampannaḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {52/65} tatra prātipadikārthe prathamā iti prathamāyāḥ eva dvivacanam prāpnoti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {53/65} <V>saṅghātasya aikārthyāt na avayavasaṅkhyātaḥ subutpattiḥ</V> . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {54/65} saṅghātasya ekatvam arthaḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {55/65} tena avayavasaṅkhyātaḥ subutpattiḥ na bhaviṣyati . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {56/65} <V>parasparavyapekṣā sāmarthyem eke</V> . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {57/65} parasparavyapekṣā sāmarthyem eke icchanti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {58/65} kā punaḥ śabdayoḥ vyapekṣā . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {59/65} na brūmaḥ śabdayoḥ iti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {60/65} kim tarhi . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {61/65} arthayoḥ . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {62/65} iha rājñaḥ puruṣaḥ iti ukte rājā puruṣam apekṣate mama ayam iti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {63/65} puruṣaḥ api rājānam apekṣate aham asya iti . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {64/65} tayoḥ abhisambandhasya ṣaṣṭhī vācikā bhavati . (2.1.1.5). P I.364.6 - 365.14 R II.517 - 525 {65/65} tathā kaṣṭam śritaḥ iti kriyākārakayoḥ abhisambandhasya dvitīyā vācikā bhavati . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {1/91} atha yadi eva ekārthībhāvaḥ sāmarthyam atha api vyapekṣā sāmarthyam kim gatam etat iyatā sūtreṇa āhosvit anyatarasmin pakṣe bhūyaḥ sūtram kartavyam . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {2/91} gatam iti āha . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {3/91} katham . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {4/91} samaḥ ayam arthaśabdena saha samāsaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {5/91} sam ca upasargaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {6/91} upasargāḥ ca punaḥ evamātmakāḥ yatra kaḥ cit kriyāvācī śabdaḥ prayujyate tatra kriyāviśeṣam āhuḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {7/91} na ca iha kaḥ cit kriyāvācī śabdaḥ prayujyate yena samaḥ sāmarthyam syāt . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {8/91} tatra prayogāt etat gantavyam nūnam atra kaḥ cit prayogārhaḥ śabdaḥ na prayujyate yena samaḥ sāmarthyam iti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {9/91} tat yathā . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {10/91} dhūmam dṛṣṭvā agniḥ atra iti gamyate triviṣṭabdhakam ca dṛṣṭvā parivrājakaḥ iti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {11/91} kaḥ punaḥ asau prayogārhaḥ śabdaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {12/91} ucyate . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {13/91} saṅgatārtham samartham saṃsṛṣṭārtham samartham samprekṣitam artham samartham sambaddhārtham samartham iti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {14/91} tat yadā tāvat ekārthībhāvaḥ sāmarthyam tadā evam vigrahaḥ kariṣyate saṅgatārthaḥ saṃsṛṣṭārthaḥ samarthaḥ iti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {15/91} tat yathā saṅgatam ghṛtam saṅgatam tailam iti ucyate . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {16/91} ekībhūtam iti gamyate . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {17/91} yadā vyapekṣā sāmarthyam tadā evam vigrahaḥ kariṣyate samprekṣitārthaḥ samarthaḥ sambaddhārthaḥ samarthaḥ iti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {18/91} kaḥ punaḥ iha badhnātyarthaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {19/91} sambaddhaḥ iti ucyate yaḥ rajjvā ayasā vā kīle vyatiṣiktaḥ bhavati . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {20/91} na avaśyam badhnātiḥ vyatiṣaṅge eva vartate . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {21/91} kim tarhi . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {22/91} ahānau api vartate . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {23/91} tat yathā sambaddhau imau damyau iti ucyete yau anyonyam na jahītaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {24/91} atha vā bhavati ca evañjātīyakeṣu badhnātiḥ vartate . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {25/91} tat yathā . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {26/91} asti naḥ gargaiḥ sambandhaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {27/91} asti naḥ vatsaiḥ sambandhaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {28/91} saṃyogaḥ iti arthaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {29/91} atha etasmin vyapekṣāyām sāmarthye yaḥ asau ekārthībhāvkṛtaḥ viśeṣaḥ sa vaktavyaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {30/91} <V>tatra nānākārakāt nighātayuṣmadasmadādeśepratiṣedhaḥ</V> . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {31/91} tatra etasmin vyapekṣāyām sāmarthye nānākārakāt nighātayuṣmadasmadādeśāḥ prāpnuvanti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {32/91} teṣām pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {33/91} nighātaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {34/91} ayam daṇḍaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {35/91} hara anena . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {36/91} asti daṇḍasya harateḥ ca vyapekṣā iti kṛtvā nighātaḥ prāpnoti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {37/91} yuṣmadasmadādeśāḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {38/91} odanam paca . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {39/91} tava bhaviṣyati . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {40/91} odanam paca mama bhaviṣyati . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {41/91} asti odanasya yuṣmadasmadoḥ ca vyapekṣā iti kṛtvā vāmnāvādayaḥ prāpnuvanti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {42/91} teṣām pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {43/91} kim ucyate nānākārakāt iti yadā tena eva āsajya hriyate . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {44/91} na api brūmaḥ anyena āsajya hriyate iti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {45/91} kim tarhi . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {46/91} śabdapramāṇakāḥ vayam . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {47/91} yat śabdaḥ āha tat asmākam pramāṇam . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {48/91} śabdaḥ ca iha sattām āha . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {49/91} ayam daṇḍaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {50/91} asti iti gamyate . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {51/91} saḥ daṇḍaḥ kartā bhūtvā anyena śabdena abhisambadhyamānaḥ karaṇam sampadyate . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {52/91} tat yathā . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {53/91} kaḥ cit kam cit pṛcchati . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {54/91} kva devadattaḥ iti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {55/91} saḥ tasmai ācaṣṭe . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {56/91} asau vṛkṣe iti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {57/91} katarasmin . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {58/91} yaḥ tiṣṭhati iti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {59/91} saḥ vṛkṣaḥ adhikaraṇam bhūtvā anyena śabdena abhisambadhyamānaḥ kartā sampadyate . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {60/91} p<V>racaye samāsapratiṣedhaḥ</V> . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {61/91} pracaye samāsapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {62/91} rājñaḥ gauḥ ca aśvaḥ ca puruṣaḥ ca rājagavāśvapuruṣāḥ iti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {63/91} <V>samarthatarāṇām vā</V> . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {64/91} samarthatarāṇām vā padānām samāsaḥ bhaviṣyati . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {65/91} kāni punaḥ samarthatarāṇi . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {66/91} yāni dvandvabhāvīni . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {67/91} kutaḥ etat . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {68/91} eṣām hi āśutarā vṛttiḥ prāpnoti . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {69/91} tat yathā samarthataraḥ ayam māṇavakaḥ adhyayanāya iti ucyate . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {70/91} āśrutaragranthaḥ iti gamyate . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {71/91} aparaḥ āha : samarthatarāṇām vā padānām samāsaḥ bhaviṣyati . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {72/91} kāni punaḥ samarthatarāṇi . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {73/91} yāni dvandvabhāvīni . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {74/91} kutaḥ etat . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {75/91} etāni samānavibhaktīni anyavibhaktiḥ rājā . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {76/91} bhavati viśeṣaḥ svasmin bhrātari pitṛvyaputre ca . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {77/91} <V>samudāyasāmarthyāt vā siddham</V> ṣamudāyasāmarthyāt vā punaḥ siddham etat . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {78/91} samudāyena rājñaḥ sāmarthyam bhavati na avayavena . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {79/91} aparaḥ āha . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {80/91} samarthatarāṇām vā samudāyasāmarthyāt . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {81/91} samarthatarāṇām vā padānām samāsaḥ bhavati . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {82/91} kutaḥ etat . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {83/91} samudāyasāmarthyāt eva . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {84/91} asmin pakṣe vā iti etat asamarthitam bhavati . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {85/91} etat ca samarthitam . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {86/91} katham . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {87/91} na eva vā punaḥ atra rājñaḥ aśvapuruṣau apekṣamāṇasya gavā saha samāsaḥ bhavati . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {88/91} kim tarhi . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {89/91} goḥ rājānam apekṣamāṇasya āsvapuruṣābhyām samāsaḥ samāsaḥ bhavati . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {90/91} pradhānam atra tada gauḥ bhavati . (2.1.1.6). P I.365.15 - 367.9 R II.525 - 531 {91/91} bhavati ca pradhānasya sāpekṣasya api samāsaḥ . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {1/79} <V>ākhyātam sāvyayakārakaviśeṣaṇam vākyam</V> . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {2/79} ākhyātam sāvyayam sakārakam sakārakaviśeṣaṇam vākyasañjñam bhavati vaktavyam . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {3/79} sāvyayam . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {4/79} uccaiḥ paṭhati . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {5/79} nīcaiḥ paṭhati . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {6/79} sakārakam . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {7/79} odanam pacati . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {8/79} sakārakaviśeṣaṇam . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {9/79} odanam mṛdu viśadam pacati . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {10/79} sakriyāviśeṣaṇam ca iti vaktavyam . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {11/79} suṣṭhu pacati . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {12/79} duṣṭhu pacati . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {13/79} aparaḥ āha : ākhyātam saviśeṣaṇam iti eva . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {14/79} sarvāṇi hi etāni kriyāviśeṣaṇāni . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {15/79} <V>ekatiṅ</V> . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {16/79} ekatiṅ vākyasañjñam bhavati vaktavyam . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {17/79} brūhi brūhi . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {18/79} <V>samānavākye nighātayuṣmadasmadādeśāḥ</V> . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {19/79} samānavākye iti prakṛtya nighātayuṣmadasmadādeśāḥ vaktavyāḥ . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {20/79} kim prayojanam . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {21/79} nānāvākye mā bhūvan nighātādayaḥ iti . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {22/79} ayam daṇḍaḥ . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {23/79} hara anena . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {24/79} odanam paca . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {25/79} tava bhaviṣyati . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {26/79} odanam paca . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {27/79} mama bhaviṣyati . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {28/79} <V>yoge pratiṣedhaḥ cādibhiḥ</V> . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {29/79} cādibhiḥ yoge pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {30/79} grāmaḥ tava ca svam mama ca svam . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {31/79} kimartham icam ucyate . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {32/79} yathānyāsam eva cādibhiḥ yoge pratiṣedhaḥ ucyate . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {33/79} idam adya apūrvam kriyate vākyasañjñā samānavākyādhikāraḥ ca . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {34/79} tat dveṣyam vijānīyāt : sarvam etat vikalpate iti . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {35/79} tat ācāryaḥ suhṛt bhūtvā anvācaṣṭe cādibhiḥ yoge yathānyāsam eva bhavati iti . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {36/79} <V>samarthanighāte hi samānādhikaraṇayuktayukteṣu upasaṅkhyānam asamarthatvāt</V> . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {37/79} samarthanighāte hi samānādhikaraṇayuktayukteṣu upasaṅkhyānam kartavyam syāt . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {38/79} samānādhikaraṇe . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {39/79} paṭave te dāsyāmi . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {40/79} mrdave te dāsyāmi . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {41/79} samānādhikaraṇe . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {42/79} yuktayukte . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {43/79} nadyāḥ tiṣṭhati kūle . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {44/79} vṛkṣasya lambate śākhā . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {45/79} śālīnām te odanam dadāmi . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {46/79} śālīnām me odanam dadāti . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {47/79} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {48/79} asamarthatvāt . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {49/79} <V>rājagavīkṣīre dvisamāsaprasaṅgaḥ dviṣaṣṭhībhāvāt</V> . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {50/79} rājagavīkṣīre dvisamāsaprasaṅgaḥ . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {51/79} kim kāraṇam . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {52/79} dviṣaṣṭhībhāvāt . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {53/79} dve hi atra ṣaṣṭhyau . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {54/79} rājñaḥ goḥ kṣīram iti . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {55/79} kim ucyate dvisamāsaprasaṅgaḥ iti yāvatā sup saha supā iti vartate . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {56/79} dvisamāsaprasaṅgaḥ iti na evam vijñāyate dvayoḥ subantayoḥ samāsaprasaṅgaḥ dvisamāsaprasaṅgaḥ iti . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {57/79} katham tarhi . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {58/79} dviprakārasya samāsasya prasaṅgaḥ dvisamāsaprasaṅgaḥ iti . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {59/79} rājagokṣīram iti api prāpnoti na ca evam bhavitavyam . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {60/79} bhavitavyam ca yadā etat vākyam bhavati goḥ kṣīram gokṣīram rājñaḥ gokṣīram rājagokṣīram iti . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {61/79} yadā tu etat vākyam bhavati rājñaḥ goḥ kṣīram iti tadā na bhavitavyam tadā ca prāpnoti . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {62/79} tadā kasmāt na bhavati . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {63/79} <V>siddham tu rājaviśiṣṭāyāḥ goḥ kṣīreṇa sāmarthyāt</V> . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {64/79} siddham etat . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {65/79} katham . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {66/79} rājaviśiṣṭāyāḥ goḥ kṣīreṇa saha samāsaḥ bhavati na kevalāyāḥ . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {67/79} kim vaktavyam etat . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {68/79} na hi . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {69/79} katham anucyamānam gaṃsyate . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {70/79} yathā eva ayam gavi yatate na kṣīramātreṇa santoṣam karoti evam rājani api yatate . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {71/79} rājñaḥ yā gauḥ tasyāḥ yat kṣīram iti . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {72/79} na eva vā punaḥ atra goḥ rājānam apekṣamāṇāyāḥ kṣīreṇa saha samāsaḥ prāpnoti . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {73/79} kim kāraṇam . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {74/79} asāmarthyāt . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {75/79} katham asāmarthyam . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {76/79} sāpekṣam asamartham bhavati iti . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {77/79} katham tarhi goḥ kṣīram apekṣamāṇāyāḥ rājñā saha samāsaḥ bhavati . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {78/79} pradhānam atra tada gauḥ bhavati . (2.1.1.7). P I.367.10 - 368.24 R II.532 - 537 {79/79} bhavati ca pradhānasya sāpekṣasya api samāsaḥ (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {1/30} atha kimartham padavidhau samarthādhikāraḥ kriyate . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {2/30} <V>padavidhau samarthavacanam varṇāśraye śāstre ānantaryavijñānāt</V>. padavidhau samarthādhikāraḥ kriyate varṇāśraye śāstre ānantaryamātre kāryam yathā vijñāyeta . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {3/30} tiṣṭhatu dadhi aśāna tvam śākena . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {4/30} tiṣṭhatu kumārī chatram hara devadatta iti . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {5/30} <V>samarthādhikārasya vidheyasāmānādhikaraṇyāt nirdeśānarthakyam</V> . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {6/30} samarthādhikāraḥ ayam vidheyena samānādhikaraṇaḥ . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {7/30} kim ca vidheyam . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {8/30} samāsaḥ . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {9/30} yāvat brūyāt samarthaḥ samāsaḥ iti tāvat samarthaḥ padavidhiḥ . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {10/30} na ca rājapuruṣaḥ iti etasyām avasthāyām samarthādhikāreṇa kim cit api śakyam pravartayitum nivartayitum vā . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {11/30} samarthādhikārasya vidheyasāmānādhikaraṇyāt nirdeśaḥ anarthakaḥ . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {12/30} <V>siddham tu samarthānām iti vacanāt</V> . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {13/30} siddham etat . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {14/30} katham . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {15/30} samarthānām padānām vidhiḥ iti vaktavyam . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {16/30} evam api dvyekayoḥ na prāpnoti . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {17/30} <V>ekaśeṣanirdeśāt vā</V> . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {18/30} atha vā ekaśeṣanirdeśaḥ ayam. samarthasya ca samarthayoḥ ca samarthānām ca samarthānām iti . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {19/30} evam api ṣaṭprabhṛtīnām eva prāpnoti . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {20/30} ṣaṭprabhṛtiṣu hi ekaśeṣaḥ parisamāpyate . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {21/30} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {22/30} pratyekam vākyaparisamāptiḥ dṛṣṭā iti dvyekayoḥ api bhaviṣyati . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {23/30} evam api vivibhaktīnām na prāpnoti . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {24/30} samarthāt samarthe padāt pade iti . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {25/30} evam tarhi samarthapadayoḥ vidhiśabdena sarvavibhaktyantaḥ samāsaḥ : samarthasya vidhiḥ samarthavidhiḥ , samarthayoḥ vidhiḥ samarthavidhiḥ , samarthāt vidhiḥ samarthavidhiḥ , samarthe vidhiḥ samarthvidhiḥ . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {26/30} padasya vidhiḥ padavidhiḥ , padayoḥ vidhiḥ padavidhiḥ , padānām vidhiḥ padavidhiḥ , padāt vidhiḥ padavidhiḥ , pade vidhiḥ padavidhiḥ . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {27/30} samarthavidhiḥ ca samarthavidhiḥ ca samarthavidhiḥ ca samarthavidhiḥ ca samarthavidhiḥ ca samarthavidhiḥ . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {28/30} padavidhiḥ ca padavidhiḥ ca padavidhiḥ ca padavidhiḥ ca padavidhiḥ ca padavidhiḥ . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {29/30} samarthavidhiḥ ca padavidhiḥ ca samarthaḥ padavidhiḥ . (2.1.1.8). P I.368.25 - 369.24 R II.537 - 540 {30/30} pūrvaḥ samāsaḥ uttarapadalopī yādṛcchikīvibhaktiḥ . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {1/90} <V>samānādhikaraṇeṣu upasaṅkhyānam asamarthatvāt</V> . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {2/90} samānādhikaraṇeṣu upasaṅkhyānam kartavyam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {3/90} vīraḥ pūruṣaḥ vīrapuruṣaḥ . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {4/90} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {5/90} asamarthatvāt . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {6/90} katham asamarthatvam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {7/90} <V>dravyam padārthaḥ iti cet</V>. yadi dravyam padārthaḥ na bhavati tadā sāmarthyam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {8/90} atha hi guṇaḥ padārthaḥ bhavati tadā sāmarthyam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {9/90} anyaḥ hi vīratvam guṇaḥ anyaḥ hi puruṣatvam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {10/90} na anyatvam asti iti iyatā sāmarthyam bhavati . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {11/90} anyaḥ hi devadattaḥ gobhyaḥ aśvebhyaḥ ca na ca tasya etāvatā sāmartham bhavati . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {12/90} kaḥ vā viśeṣaḥ yat guṇe padārthe sāmarthyam syāt dravye ca na syāt . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {13/90} eṣaḥ viśeṣaḥ . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {14/90} ekam tayoḥ adhikaraṇam anyaḥ ca vīratvam guṇaḥ anyaḥ puruṣatvam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {15/90} dravyapadārthikasya api tarhi guṇabhedāt sāmarthyam bhaviṣyati . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {16/90} aśakyaḥ dravyapadārthikena dravyasya guṇakṛtaḥ upakāraḥ pratijñātum . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {17/90} nanu ca abhyantaraḥ asau bhavati . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {18/90} yadi api abhyantaraḥ na tu gamyate . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {19/90} na hi guḍaḥ iti ukte madhuratvam gamyate śṛṅgaveram iti vā kaṭukatvam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {20/90} guṇapadārthikena api tarhi aśakyaḥ guṇasya dravyakṛtaḥ upakāraḥ pratijñātum . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {21/90} atha guṇapadārthikaḥ pratijānīte dravyapadārthikaḥ api kasmāt na pratijānīte . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {22/90} evam anayoḥ sāmarthyam syāt vā na vā . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {23/90} kva ca tāvat idam syāt samānādhikaraṇena iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {24/90} yatra sarvam samāman : indraḥ śakraḥ puruhūtaḥ purandaraḥ . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {25/90} kanduḥ koṣṭhaḥ kuśūlaḥ iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {26/90} na evañjātīyakānām samāsena bhavitavyam pratyayena vā utpattavyam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {27/90} kim kāraṇam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {28/90} arthagatyarthaḥ śabdaprayogaḥ . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {29/90} artham pratyāyayiṣyāmi iti śabdaḥ prayujyate . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {30/90} tatra ekena uktatvāt tasya arthasya dvitīyasya prayogeṇa na bhavitavyam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {31/90} kim kāraṇam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {32/90} uktārthānām aprayogaḥ iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {33/90} na tarhi idānīm idam bhavati bhṛtyabharaṇīyaḥ iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {34/90} na etau samānārthau . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {35/90} ekaḥ atra śakyārthe kṛtyaḥ bhavati aparaḥ arhatyarthe : śakyaḥ bhartum bhṛtyaḥ . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {36/90} arhati bhṛtim bharaṇīyaḥ . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {37/90} bhṛtyaḥ bharaṇīyaḥ bhṛtyabharaṇīyaḥ iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {38/90} yadi tarhi yatra kim cit samānam kaḥ cit viśeṣaḥ tatra bhavitavyam iha api tarhi prāpnoti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {39/90} darśanīyāyāḥ mātā darśanīyamātā iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {40/90} atra api kim cit samānam kaḥ cit viśeṣaḥ . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {41/90} kim punaḥ tat . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {42/90} sadbhāvānyabhāvau . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {43/90} na kva cit sadbhāvānyabhāvau na staḥ ucyate ca samānādhikaraṇena iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {44/90} tatra prakarṣagatiḥ vijñāsyate : yatra sādhīyaḥ sāmānādhikaraṇyam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {45/90} kva ca sādhīyaḥ sāmānādhikaraṇyam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {46/90} yatra sarvam samānam sadbhāvānyabhāvau dravyam ca. atha vā samānādhikaraṇena iti tat samānam āśrīyate yat samānam bhavati na ca bhavati . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {47/90} na ca etat samānam kva cit api na bhavati . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {48/90} atha vā yāvat brūyāt samānadravyeṇa iti tāvat samānādhikaraṇena iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {49/90} dravyam hi loke adhikaraṇam iti ucyate . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {50/90} tat yathā . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {51/90} ekasmin dravye vyuditam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {52/90} ekasmin adhikaraṇe vyuditam iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {53/90} tathā vyākaraṇe vipratiṣiddham ca anadhikaraṇavāci iti adravyavāci iti gamyate . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {54/90} evam api idam avaśyam kartavyam samānādhikaraṇam asamarthavat bhavati iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {55/90} kim prayojanam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {56/90} sarpiḥ kālakam yajuḥ pītakam iti evamartham . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {57/90} yadi samānādhikaraṇam asamarthavat bhavati iti ucyate sarpiḥ pīyate yajuḥ kriyate iti atra ṣatvam na prāpnoti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {58/90} adhātvabhihitam iti evam tat . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {59/90} evam ca kṛtvā samānādhikaraṇeṣu upasaṅkhyānam kartavyam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {60/90} vīraḥ pūruṣaḥ vīrapuruṣaḥ . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {61/90} kim kāraṇam asamarthatvāt . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {62/90} <V>na vā vacanaprāmāṇyāt</V> . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {63/90} na vā kartavyam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {64/90} kim kāraṇam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {65/90} vacanaprāmāṇyāt . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {66/90} vacanaprāmāṇyāt atra samāsaḥ bhaviṣyati . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {67/90} kim vacanaprāmāṇyam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {68/90} samānamadhyamadhyamavīrāḥ ca iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {69/90} <V>luptākhyāteṣu ca</V> . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {70/90} luptākhyāteṣu ca upasaṅkhyānam kartavyam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {71/90} niṣkauśāmbiḥ nirvārāṇasiḥ . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {72/90} luptākhyāteṣu ca . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {73/90} kim . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {74/90} vacanaprāmāṇyāt . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {75/90} kim vacanaprāmāṇyam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {76/90} kugatiprādayaḥ ca iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {77/90} asti anyat etasya vacane prayojanam . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {78/90} kim . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {79/90} surājā atirājā iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {80/90} na brūmaḥ vṛttisūtravacanaprāmāṇyāt iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {81/90} kim tarhi . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {82/90} vārttikavacanaprāmāṇyāt iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {83/90} siddham tu kvāṅksvatidurgativacanāt prādayaḥ ktārthe iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {84/90} <V>tadarthagateḥ vā</V> . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {85/90} tadarthagateḥ vā punaḥ siddham etat . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {86/90} kim idam tadarthagateḥ iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {87/90} tasya arthaḥ tadarthaḥ tadarthasya gatiḥ tadarthagatiḥ tadarthagateḥ iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {88/90} yasya arthasya kauśāmbyā sāmarthyam saḥ nisā ucyate . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {89/90} atha vā saḥ arthaḥ tadarthaḥ tadarthasya gatiḥ tadarthagatiḥ tadarthagateḥ iti . (2.1.1.9). P I.370.1 - 371.24 R II.540 - 546 {90/90} yaḥ arthaḥ kauśāmbyā samarthaḥ saḥ nisā ucyate . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {1/110} atha yatra bahūnām samāsaprasaṅgaḥ kim tatra dvayoḥ dvayoḥ samāsaḥ bhavati āhosvit aviśeṣeṇa . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {2/110} kaḥ ca atra viśeṣaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {3/110} <V>samāsaḥ dvayoḥ dvayoḥ cet dvandve anekagrahaṇam</V> . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {4/110} samāsaḥ dvayoḥ dvayoḥ cet dvandve anekagrahaṇam kartavyam . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {5/110} carthe dvandvaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {6/110} anekam iti vaktavyam iha api yathā syāt . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {7/110} plakṣanyagrodhakhadirapalāśāḥ iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {8/110} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {9/110} atra api dvayoḥ dvayoḥ samāsaḥ bhaviṣyati . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {10/110} <V>dvayoḥ dvayoḥ samāsaḥ iti cet na bahuṣu dvitvābhāvāt</V> . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {11/110} dvayoḥ dvayoḥ samāsaḥ iti cet tat na . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {12/110} kim kāraṇam . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {13/110} bahuṣu dvitvābhāvāt . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {14/110} na bahuṣu dvitvam asti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {15/110} na avaśyam evam vigrahaḥ kartavyaḥ : plakṣaḥ ca nyagrodhaḥ ca khadiraḥ ca palāśaḥ ca iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {16/110} kim tarhi evam vighrahaḥ kariṣyate : plakṣaḥ ca nyagrodhaḥ ca plakṣanyagrodhau khadiraḥ ca palāśaḥ ca khadirapalāśau plakṣanyagrodhau ca khadirapalāśau plakṣanyagrodhakhadirapalāśāḥ iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {17/110} hotṛpotṛneṣṭodgātāraḥ tarhi na sidhyanti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {18/110} hotāpotāneṣṭodgātāraḥ iti prāpnoti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {19/110} na ca evam bhavitavyam . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {20/110} bhavitavyam ca yadā evam vigrahaḥ kriyate hotā ca potā ca hotāpotārau neṣṭā ca udgātā ca neṣṭodgātārau hotāpotārau ca neṣṭodgātārau ca hotāpotāneṣṭodgātāraḥ iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {21/110} hotṛpotṛneṣṭodgātāraḥ tu na sidhyanti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {22/110} <V>samāsāntapratiṣedhaḥ ca</V> . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {23/110} samāsāntasya ca pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {24/110} vāktvaksrugdṛṣadam iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {25/110} vāktvacasrugdṛṣadam iti prāpnoti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {26/110} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {27/110} atra api pareṇa pareṇa saha samāsaḥ bhaviṣyati . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {28/110} sruk ca dṛṣadam ca srugdṛṣadam tvak ca srugdṛṣadam ca tvaksrugdṛṣadam vāk ca tvaksrugdṛṣadam ca vāktvaksrugdṛṣadam iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {29/110} hotṛpotṛneṣṭodgātāraḥ evam tarhi sidhyanti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {30/110} iha ca <V>susukṣmajaṭakeśena sunatājivāsanā samantaśitirandhreṇa dvayoḥ vṛttau na sidhyati</V> . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {31/110} astu tarhi aviśeṣeṇa . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {32/110} <V>aviśeṣeṇa bahuvrīhau anekapadaprasaṅgaḥ</V> . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {33/110} yadi aviśeṣeṇa bahuvrīhau anekapadaprasaṅgaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {34/110} tatra kaḥ doṣaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {35/110} <V>tatra svarasamāsāntapuṃvadbhāveṣu doṣaḥ</V> . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {36/110} tatra svarasamāsāntapuṃvadbhāveṣu doṣaḥ bhavati . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {37/110} svara . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {38/110} pūrvaśāl.Māpriyaḥ aparaśāl.Māpriyaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {39/110} svara . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {40/110} samāsānta . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {41/110} pañcagavapriyaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {42/110} samāsānta . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {43/110} puṃvadbhāva . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {44/110} khādiretaraśamyam rauravetarśamyam . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {45/110} <V>na vā avayavatatpuruṣatvāt </V>. na vā eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {46/110} kim kāraṇam . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {47/110} avayavatatpuruṣatvāt . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {48/110} avayavaḥ atra tatpuruṣasañjñaḥ tadāśrayau samāsāntapuṃvadbhāvau bhaviṣyataḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {49/110} svaraḥ katham . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {50/110} <V>tasya antodāttatvam vipratiṣedhāt</V> . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {51/110} antodāttatvam kriyatām pūrvapadaprakṛtisvaraḥ iti antodāttatvam bhavati vipratiṣedhena . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {52/110} na eṣaḥ yuktaḥ vipratiṣedhaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {53/110} vipratiṣedhe param iti ucyate . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {54/110} pūrvam ca antodāttatvam param pūrvapadaprakṛtisvaratvam . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {55/110} na paravipratiṣedham brūmaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {56/110} kim tarhi . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {57/110} antaraṅgavipratiṣedham . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {58/110} <V>nimittisvarabalīyastvāt vā</V> . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {59/110} atha vā nimittasvarāt nimittisvaraḥ balīyān iti vaktavyam . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {60/110} kim punaḥ nimittam kaḥ vā nimittī . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {61/110} bahuvrīhiḥ nimittam tatpuruṣaḥ nimittī . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {62/110} tat tarhi vaktavyam nimittasvarāt nimittisvaraḥ balīyān iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {63/110} na vaktavyam . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {64/110} <V>ekaśitipātsvaravacanam tu jñāpakam nimittisvarabalīyastvasya</V> . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {65/110} yat ayam yuktārohyādiṣu ekaśitipacchabdam paṭhati tat jñāpayati ācāryaḥ nimittasvarāt nimittisvaraḥ balīyān iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {66/110} kaḥ punaḥ arhati yuktārohyādiṣu ekaśitipacchabdam paṭhitum . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {67/110} evam kila nāma paṭhyate ekaḥ śitiḥ ekaśitiḥ ekaḥ śitiḥ pādaḥ yasya iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {68/110} tat ca na . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {69/110} evam vigrahaḥ kariṣyate . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {70/110} ekaḥ śitiḥ eṣu te ime ekaśitayaḥ ekaśitayaḥ pādāḥ yasya iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {71/110} atha api evam vigrahaḥ kriyate ekaḥ śitiḥ ekaśitiḥ ekaḥ śitiḥ pādaḥ yasya iti evam api na arthaḥ pāṭhena . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {72/110} igante dvigau iti eṣaḥ svaraḥ atra bādhakaḥ bhaviṣyati . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {73/110} asya tarhi bahuvrīhyavayavasya tatpuruṣañjñā prāpnoti susukṣmajaṭakeśena sunatājivāsanā samantaśitirandhreṇa iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {74/110} tatra kaḥ doṣaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {75/110} tasya antodāttatvam vipratiṣedhāt iti antodāttatvam syāt vipratiṣedhena . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {76/110} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {77/110} na idam bahuvrīhyavayavasya tatpuruṣasya lakṣaṇam ārabhyate . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {78/110} kim tarhi . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {79/110} yasya bahuvrīhyavayavasya tatpuruṣasya tat lakṣaṇam asti tasya antodāttatvam bhaviṣyati vipratiṣedhena . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {80/110} nanu ca asya api asti kim viśeṣaṇam viśeṣyeṇa bahulam iti. bahulavacanāt na bhaviṣyati . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {81/110} asya tarhi bahuvrīhyavayavasya tatpuruṣañjñā prāpnoti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {82/110} adhikaṣaṣṭivarṣaḥ iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {83/110} tatra kaḥ doṣaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {84/110} tasya antodāttatvam vipratiṣedhāt iti antodāttatvam syāt vipratiṣedhena . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {85/110} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {86/110} igante dvigau iti eṣaḥ svaraḥ bhaviṣyati . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {87/110} yaḥ tarhi na igantaḥ adhikaśatavarṣaḥ iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {88/110} iha ca api adhikaṣaṣṭivarṣaḥ iti samāsantaḥ prāpnoti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {89/110} ḍacprakaraṇe saṅkhyāyāḥ tatpuruṣasya upasaṅkhyānam nistriṃśādyartham iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {90/110} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {91/110} avyayādeḥ iti evam tat . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {92/110} kim punaḥ kāraṇam avyayādeḥ iti evam tat . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {93/110} iha mā bhūt gotriṃśat gocatvāriṃśat iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {94/110} bahuvrīhisañjñā tarhi prāpnoti. saṅkhyayā avyayāsannādūrādhikasaṅhyāḥ saṅkhyeye iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {95/110} na saṅkhyām saṅkhyeye vartayiṣyāmaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {96/110} katham . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {97/110} evam vigrahaḥ kariṣyate adhikā ṣaṣṭiḥ varṣāṇām asya iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {98/110} yathā tarhi saḥ yogaḥ pratyākhyāyate tathā pūrveṇa prāpnoti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {99/110} katham ca saḥ yogaḥ pratyākhyāyate . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {100/110} aśiṣyaḥ saṅkhyottarapadaḥ saṅkhyā iva abhidhāyitvāt iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {101/110} pratyākhyāte tasmin yoge saṅkhyām saṅkhyeye vartayiṣyāmaḥ . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {102/110} tatra evam vigrahaḥ kariṣyate adhikā ṣaṣṭiḥ varṣāṇi asya iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {103/110} sarvatha vayam adhikaṣaṣṭivarṣāt na mucyāmahe . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {104/110} katham . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {105/110} yāvatā saḥ ca yogaḥ pratyākhyāyate ayam ca vigrahaḥ asti adhikā ṣaṣṭiḥ varṣāṇām asya iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {106/110} yat tu tat uktam adhikaṣaṣṭivarṣaḥ na sidhyati iti saḥ siddhaḥ bhavati . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {107/110} katham . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {108/110} yāvatā saḥ ca yogaḥ pratyākhyāyate ayam ca vigrahaḥ asti adhikā ṣaṣṭiḥ varṣāṇi asya iti . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {109/110} adhikaśatavarṣaḥ tu na sidhyati . (2.1.1.10). P I.371.25 - 374.18 R II.547 - 554 {110/110} kartavyaḥ atra yatnaḥ (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {1/80} sup iti kimartham . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {2/80} karoṣi aṭan . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {3/80} na etat asti . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {4/80} asāmarthyāt atra na bhaviṣyati . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {5/80} katham asāmarthyam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {6/80} samānādhikaraṇam asamarthavat bhavati iti . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {7/80} idam tarhi . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {8/80} pīḍye pīḍyamāna . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {9/80} idam ca api udāharaṇam karoṣi aṭan . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {10/80} nanu ca uktam asāmarthyāt atra na bhaviṣyati . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {11/80} katham asāmarthyam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {12/80} samānādhikaraṇam asamarthavat bhavati iti . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {13/80} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {14/80} adhātvabhihitam iti evam tat . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {15/80} <V>āmantritasya parāṅgvadbhāve ṣaṣṭhyāmantritakārakavacanam</V> . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {16/80} āmantritasya parāṅgvadbhāve ṣaṣṭhyantam āmantritakārakam ca parasya aṅgavat bhavati iti vaktavyam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {17/80} ṣaṣthyantam tāvat . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {18/80} madrāṇām rājan magadhānām rājan . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {19/80} āmantritakārakam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {20/80} kuṇḍena aṭan . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {21/80} na asti atra viśeṣaḥ parāṅgavadbhāve sati asati vā . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {22/80} idam tarhi . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {23/80} paraśunā vṛścan . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {24/80} <V>tannimittagrahaṇam vā</V> . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {25/80} tannimittagrahaṇam vā kartavyam. āmantritanimittam parasya aṅgavat bhavati iti vaktavyam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {26/80} tat ca avaśyam anyatarat vaktavyam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {27/80} <V>avacane hi subantamātraprasaṅgaḥ</V> . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {28/80} anucyamāne hi etasmin subantramātrasya parāṅgavadbhāvaḥ prāpnoti . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {29/80} asya api prasajyeta . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {30/80} kṣtreṇa agne svāyuḥ saṃrabhasya mitreṇa agne mitradheye yatasva . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {31/80} kim punaḥ atra jyāyaḥ . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {32/80} tannimittagrahaṇam eva jyāyaḥ . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {33/80} idam api siddham bhavati . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {34/80} goṣu svāmin aśveṣu svāmin . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {35/80} etat hi na eva ṣaṣthyantam na api āmantritakārakam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {36/80} <V>subantasya parāṅgavadbhāve samānādhikaraṇasya upasaṅkhyanam ananantaratvāt</V> . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {37/80} subantasya parāṅgavadbhāve samānādhikaraṇasya upasaṅkhyanam kartavyam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {38/80} tīkṣṇayā sūcyā sīvyan tīkṣṇena paraśunā vṛścan . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {39/80} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {40/80} ananantaratvāt . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {41/80} nanu ca parasya parāṅgavadbhāve kṛte pūrvasya api bhaviṣyati . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {42/80} <V>svare avadhāraṇāt ca</V> . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {43/80} svare avadhāraṇāt ca na sidhyati . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {44/80} svare avadhāraṇam kriyate na ānantarye . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {45/80} <V>param api chandasi</V> . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {46/80} param api chandasi pūrvasya aṅgavat bhavati iti vaktavyam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {47/80} .Mā te pitaḥ marutām sumnam etu . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {48/80} prati tvā duhitaḥ divaḥ . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {49/80} vṛṇīṣva duhitaḥ divaḥ . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {50/80} <V>avyayapratiṣedhaḥ ca</V> . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {51/80} avyayānām ca pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {52/80} uccaiḥ adhīyāna nīcaiḥ adhīyāna . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {53/80} <V>anavyayībhāvasya</V> . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {54/80} anavyayībhāvasya iti vaktavyam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {55/80} iha mā bhūt . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {56/80} upāgni adhīyāna pratyagni adhīyāna . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {57/80} atha kimartham svare avadhāraṇam kriyate . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {58/80} <V>svare avadhāraṇam subalopārtham</V> . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {59/80} svare avadhāraṇam kriyate sublaḥ mā bhūt iti . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {60/80} paraśunā vṛścan . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {61/80} <V>na vā subantaikāntatvāt</V> . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {62/80} na vā kartavyam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {63/80} kim kāraṇam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {64/80} subantaikāntatvāt . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {65/80} subantaikāntaḥ parāṅgavadbhāvaḥ bhavati . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {66/80} <V>prātipadikaikāntaḥ tu sublope</V> . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {67/80} prātipadikaikāntaḥ tu bhavati sublope kṛte . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {68/80} pratyayalakṣaṇena subantaikāntatā syāt . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {69/80} tasmāt svare avadhāraṇam na kartavyam subalopārtham . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {70/80} prātipadikasthāyāḥ supaḥ luk ucyate . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {71/80} tasmāt svaragrahaṇena na arthaḥ . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {72/80} idam tarhi prayojanam ṣatvaṇatve mā bhūtām iti . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {73/80} kūpe siñcan carma naman iti . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {74/80} etat api na asti prayojanam . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {75/80} iha tāvat kūpe siñcan iti svāśrayam padāditvam bhaviṣyati . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {76/80} carma naman iti pūrvapadāt sañjñāyām agaḥ iti etasmāt niyamāt na bhaviṣyati . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {77/80} nanu ca samāse etat bhavati pūrvapadam uttarapadam iti . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {78/80} na iti āha . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {79/80} aviśeṣeṇa etat bhavati . (2.1.2) P I.375.2 - 376.23 R II.555 - 561 {80/80} pūrvam padam pūrvapadam uttaram padam uttarapadam iti . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {1/32} prāgvacanam kimartham . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {2/32} <V>prāgvacanam sañjñānivṛttyartham</V> . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {3/32} prāgvacanam kriyate samāsasañjñāyāḥ anivṛttiḥ yathā syāt . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {4/32} akriyamāṇe hi prāgvacane anavakāśāḥ avyayībhāvādayaḥ sañjñāḥ samāsasañjñām bādheran . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {5/32} tāḥ mā bādhiṣata iti prāgvacanam kriyate . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {6/32} atha kriyamāṇe api prāgvacane yāvatā anavakāśāḥ avyayībhāvādayaḥ sañjñāḥ kasmāt eva na bādhante . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {7/32} kriyamāṇe hi prāgvacane satyām samāsasañjñāyām etāḥ avayavasañjñāḥ ārabhyante . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {8/32} tatra vacanasamāveśaḥ bhaviṣyati . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {9/32} samāsasañjñā api anavakāśā . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {10/32} sā vacanāt bhaviṣyati . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {11/32} sāvakāśā samāsasañjñā . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {12/32} kaḥ avakāśaḥ . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {13/32} vispaṣṭādīni avakāśaḥ . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {14/32} vispaṣṭam paṭuḥ vispaṣṭapaṭuḥ iti . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {15/32} na eṣaḥ asti avakāśaḥ . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {16/32} eṣā hi ācāryasya śailī lakṣyate yena eva avayavakāryam bhavati tena eva samudāyakāryam api bhavati . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {17/32} yena eva avayavakāryam svaraḥ tena eva samudākāryam api samāsaḥ bhaviṣyati . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {18/32} vispaṣṭādīni guṇavacaneṣu iti . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {19/32} idam tarhi kākatālīyam ajākṛpāṇīyam . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {20/32} atra api yena eva avayavakāryam pratyayotpattiḥ kriyate tena eva samudākāryam samāsasañjñā bhaviṣyati . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {21/32} samāsāt ca tadviṣayāt . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {22/32} idam tarhi punārājaḥ punargavaḥ . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {23/32} atra api avaśyam tatpuruṣasañjñā vaktavya tatpuruṣāśrayaḥ samāsāntaḥ yathā syāt . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {24/32} idam tarhi . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {25/32} punarādheyam . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {26/32} atra api avaśyam gatisañjñā vaktavyā gatikārakopapadāt kṛt iti eṣaḥ svaraḥ yathā syāt . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {27/32} idam tarhi punarutsyūtam vāsaḥ deyam . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {28/32} atra api avaśyam gatisañjñā vaktavyā gatiḥ gatau iti nighātaḥ yathā syāt . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {29/32} yadi tat na asti punaścanasau chandasi iti. sati tasmin tena eva siddham . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {30/32} evam api ekā sañjñā iti vacanāt na asti yaugapadyena sambhavaḥ . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {31/32} paryāyaḥ prasajyeta . (2.1.3) P I.377.2 - 21 R II.561 - 565 {32/32} tasmāt prāgvacanam kartavyam . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {1/27} sahavacanam kimartham . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {2/27} <V>sahavacanam pṛthak asamāsārtham</V> . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {3/27} sahagrahaṇam kriyate sahabhūtayoḥ samāsañjñā yathā syāt ekaikasya mā bhūt iti . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {4/27} kim ca syāt . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {5/27} yadi ekaikasya samāsañjñā syāt iha ṛkpādaḥ iti samāsāntaḥ prasajyeta . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {6/27} iha ca rājāśvaḥ iti dvau svarau syātām . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {7/27} katham ca kṛtvā ekaikasya sañjñā prāpnoti . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {8/27} pratyekam vākyaparisamāptiḥ dṛṣṭā . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {9/27} tat yathā vṛddhiguṇasañjñe pratyekam bhavataḥ . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {10/27} nanu ca ayam api asti dṛṣṭāntaḥ samudāye vākyaparisamāptiḥ iti . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {11/27} tat yathā gargāḥ śatam daṇḍyantām iti . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {12/27} arthinaḥ ca rājānaḥ hiraṇyena bhavanti na ca pratyekam daṇḍayanti . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {13/27} sati etasmin dṛṣṭānte yadi tatra pratyekam iti ucyate iha api sahagrahaṇam kartavyam . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {14/27} atha tatra antareṇa pratyekam iti vacanam pratyekam guṇavṛddhisañjñe bhavataḥ iha api na arthaḥ sahagrahaṇena . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {15/27} evam tarhi siddhe sati yat sahagrahaṇam karoti tasya etat prayojanam yogāṅgam yathā vijñāyeta . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {16/27} sati ca yogāṅge yogavibhāgaḥ kariṣyate . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {17/27} saha sup samasyate . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {18/27} kena saha . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {19/27} samarthena. anuvyācalat anuprāviśat . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {20/27} tataḥ supā . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {21/27} supā ca saha sup samasyate . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {22/27} adhikāraḥ ca lakṣaṇam ca . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {23/27} yasya samāsasya anyat lakṣaṇam na asti idam tasya lakṣaṇam bhaviṣyati . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {24/27} punarutsyūtam vāsaḥ deyam punarniṣkṛtaḥ rathaḥ iti . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {25/27} <V>ivena vibhaktyalopaḥ pūrvapadaprakṛtisvaratvam ca</V> . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {26/27} ivena saha samāsaḥ vibhaktyalopaḥ pūrvapadaprakṛtisvaratvam ca vaktavyam . (2.1.4) P I.377.23 - 378.15 R II.565 - 569 {27/27} vāsasīiva kanye iva . (2.1.5) P I.378.17 - 19 R II.569 {1/4} kimartham mahatī sañjñā kriyate . (2.1.5) P I.378.17 - 19 R II.569 {2/4} anvarthasañjñā yathā vijñayeta . (2.1.5) P I.378.17 - 19 R II.569 {3/4} anavyayam avyayam bhavati iti avyayībhāvaḥ . (2.1.5) P I.378.17 - 19 R II.569 {4/4} avyayībhāvaḥ ca samāsaḥ avyayasañjñaḥ bhavati iti etat na vaktavyam bhavati . (2.1.6) P I.378.23 - 379.5 R II.569 - 570 {1/11} iha kasmāt na bhavati . (2.1.6) P I.378.23 - 379.5 R II.569 - 570 {2/11} sumadrāḥ sumagadhāḥ saputraḥ sacchātraḥ iti . (2.1.6) P I.378.23 - 379.5 R II.569 - 570 {3/11} samṛddhau sākalye iti ca prāpnoti . (2.1.6) P I.378.23 - 379.5 R II.569 - 570 {4/11} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.6) P I.378.23 - 379.5 R II.569 - 570 {5/11} iha kaḥ cit samāsaḥ pūrvapadārthapradhānaḥ , kaḥ cit uttarapadārthapradhānaḥ , kaḥ cit anyapadārthapradhānaḥ , kaḥ cit ubhayapadārthapradhānaḥ . (2.1.6) P I.378.23 - 379.5 R II.569 - 570 {6/11} pūrvapadārthapradhānaḥ avyayībhāvaḥ , uttarapadārthapradhānaḥ tatpuruṣaḥ , anyapadārthapradhānaḥ bahuvrīhiḥ ubhayapadārthapradhānaḥ dvandvaḥ . (2.1.6) P I.378.23 - 379.5 R II.569 - 570 {7/11} na ca atra pūrvapadārthaprādhānyam gamyate . (2.1.6) P I.378.23 - 379.5 R II.569 - 570 {8/11} atha vā na ime samāsārthāḥ nirdiśyante . (2.1.6) P I.378.23 - 379.5 R II.569 - 570 {9/11} kim tarhi . (2.1.6) P I.378.23 - 379.5 R II.569 - 570 {10/11} avyayārthāḥ nirdiśyante ime . (2.1.6) P I.378.23 - 379.5 R II.569 - 570 {11/11} eteṣu artheṣu yat avyayam vartate tat subantena samasyate iti . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {1/13} asādṛśye iti kimartham . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {2/13} yathā devadattaḥ tathā yajñadattaḥ iti . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {3/13} asādṛśye iti ucyate . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {4/13} tatra idam na sidhyati : yathāśakti yathābalam iti . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {5/13} kim kāraṇam . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {6/13} yathā iti ayam prakāravacane thāl saḥ ca sādṛśye vartate . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {7/13} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {8/13} ayam yathāśabdaḥ asti eva avyutpannam prātipadikam vīpsāvācī . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {9/13} asti prakāravacane thāl . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {10/13} tat yat avyutpannam prātipadikam vīpsāvāci tasya idam grahaṇam . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {11/13} atha yaḥ prakāravacane thāl tasya grahaṇam kasmāt na bhavati . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {12/13} pūrveṇa prāpnoti sādṛśyasampatti iti . (2.1.7) P I.379.7 - 12 R II.570 - 572 {13/13} pratiṣedhavacanasāmarthyāt na bhaviṣyati . (2.1.9) P I.379.14 - 15 R II.572 {1/3} sup iti vartamāne punaḥ subgrahaṇam kimartham . (2.1.9) P I.379.14 - 15 R II.572 {2/3} avyayam iti evam tat abhūt submātre yathā syāt . (2.1.9) P I.379.14 - 15 R II.572 {3/3} māṣaprati sūpaprati odanaprati . (2.1.10) P I.379.17 - 380.5 R II.573 - 574 {1/12} <V>akṣādayaḥ tṛtīyāntāḥ pūrvoktasya yathā na tat </V>. akṣādayaḥ tṛtīyāntāḥ pariṇā saha samasyante iti vaktavyam . (2.1.10) P I.379.17 - 380.5 R II.573 - 574 {2/12} pūrvoktasya yathā na tat . (2.1.10) P I.379.17 - 380.5 R II.573 - 574 {3/12} ayathājātīyake dyotye . (2.1.10) P I.379.17 - 380.5 R II.573 - 574 {4/12} akṣeṇa na tathā vṛttam yathā pūrvam iti akṣapari śalākāpari . (2.1.10) P I.379.17 - 380.5 R II.573 - 574 {5/12} <V>ekatve akṣaśalākayoḥ</V> . (2.1.10) P I.379.17 - 380.5 R II.573 - 574 {6/12} akṣaśalākayoḥ ca ekavacanāntayoḥ iti vaktavyam . (2.1.10) P I.379.17 - 380.5 R II.573 - 574 {7/12} iha mā bhūt . (2.1.10) P I.379.17 - 380.5 R II.573 - 574 {8/12} akṣābhyām vṛttam akṣaiḥ vṛttam . (2.1.10) P I.379.17 - 380.5 R II.573 - 574 {9/12} <V>kitavavyavahāre ca</V> . (2.1.10) P I.379.17 - 380.5 R II.573 - 574 {10/12} kitavavyavahāre iti vaktavyam . (2.1.10) P I.379.17 - 380.5 R II.573 - 574 {11/12} iha mā bhūt . (2.1.10) P I.379.17 - 380.5 R II.573 - 574 {12/12} akṣeṇa idam na vṛttam śakaṭena yathā pūrvam . (2.1.11 - 12) P I.380.7 - 12 R II.574 - 575 {1/12} yogavibhāgaḥ kartavyaḥ . (2.1.11 - 12) P I.380.7 - 12 R II.574 - 575 {2/12} vibhāṣā iti ayam adhikāraḥ. tataḥ apaparibahirañcavaḥ pañcamyā iti . (2.1.11 - 12) P I.380.7 - 12 R II.574 - 575 {3/12} pañcamīgrahaṇam śakyam akartum . (2.1.11 - 12) P I.380.7 - 12 R II.574 - 575 {4/12} katham . (2.1.11 - 12) P I.380.7 - 12 R II.574 - 575 {5/12} subantena iti vartate etaiḥ ca karmapravacanīyaiḥ yoge pañcamī vidhīyate . (2.1.11 - 12) P I.380.7 - 12 R II.574 - 575 {6/12} tatra antareṇa api pañcamīgrahaṇam pañcamyantena eva samāsaḥ bhaviṣyati . (2.1.11 - 12) P I.380.7 - 12 R II.574 - 575 {7/12} idam tarhi prayojanam . (2.1.11 - 12) P I.380.7 - 12 R II.574 - 575 {8/12} bahiḥśabdena yoge pañcamī na vidhīyate . (2.1.11 - 12) P I.380.7 - 12 R II.574 - 575 {9/12} tatra api yathā syāt iti . (2.1.11 - 12) P I.380.7 - 12 R II.574 - 575 {10/12} bahirgrāmāt . (2.1.11 - 12) P I.380.7 - 12 R II.574 - 575 {11/12} atha kriyamāṇe api pañcamīgrahaṇe yāvatā bahiḥśabdena yoge pañcamī na vidhīyate katham eva etat sidhyati . (2.1.11 - 12) P I.380.7 - 12 R II.574 - 575 {12/12} pañcamīgrahaṇasāmarthyāt . (2.1.13) P I.380.14 - 16 R II.575 {1/4} maryādābhividhigrahaṇam śakyam akartum . (2.1.13) P I.380.14 - 16 R II.575 {2/4} katham . (2.1.13) P I.380.14 - 16 R II.575 {3/4} pañcamyantena iti vartate āṅā ca karmapravacanīyayukte pañcamī vidhīyate . (2.1.13) P I.380.14 - 16 R II.575 {4/4} etayoḥ ca eva arthayoḥ āṅ karmapravacanīyasañjñaḥ bhavati na anyatra . (2.1.16) P I.380.18 - 23 R II.575 - 576 {1/8} kim udāharaṇam . (2.1.16) P I.380.18 - 23 R II.575 - 576 {2/8} anugaṅgam hāstinapuram anugaṅgam vārāṇasī anuśoṇam pāṭaliputram . (2.1.16) P I.380.18 - 23 R II.575 - 576 {3/8} yasya ca āyāmaḥ iti ucyate gaṅgā ca api āyatā vārāṇasī api āyatā . (2.1.16) P I.380.18 - 23 R II.575 - 576 {4/8} tatra kutaḥ etat gaṅgayā saha samāsaḥ bhaviṣyati na punaḥ vārāṇasyā iti . (2.1.16) P I.380.18 - 23 R II.575 - 576 {5/8} evarm tarhi lakṣaṇena iti vartate gaṅgā ca eva hi lakṣaṇam na vārāṇasī . (2.1.16) P I.380.18 - 23 R II.575 - 576 {6/8} atha vā yasya ca āyāmaḥ iti ucyate gaṅgā ca api āyatā vārāṇasī api āyatā . (2.1.16) P I.380.18 - 23 R II.575 - 576 {7/8} tatra prakarṣagatiḥ vijñāsyate : sādhīyaḥ yasya āyāmaḥ iti . (2.1.16) P I.380.18 - 23 R II.575 - 576 {8/8} sādhīyaḥ ca gaṅgāyāḥ na vārāṇasyāḥ . (2.1.17) P I.381.2 - 7 R II.576 - 577 {1/12} kimarthaḥ cakāraḥ . (2.1.17) P I.381.2 - 7 R II.576 - 577 {2/12} evakārārthaḥ . (2.1.17) P I.381.2 - 7 R II.576 - 577 {3/12} tiṣṭhadguprabhṛtīni eva . (2.1.17) P I.381.2 - 7 R II.576 - 577 {4/12} kva mā bhūt . (2.1.17) P I.381.2 - 7 R II.576 - 577 {5/12} paramam tiṣṭhadgu . (2.1.17) P I.381.2 - 7 R II.576 - 577 {6/12} <V>tiṣṭhadgu kālaviśeṣe</V> . (2.1.17) P I.381.2 - 7 R II.576 - 577 {7/12} tiṣṭhadgu kālaviśeṣe iti vaktavyam . (2.1.17) P I.381.2 - 7 R II.576 - 577 {8/12} tiṣṭhanti gāvaḥ asmin kāle tiṣṭhadgu . (2.1.17) P I.381.2 - 7 R II.576 - 577 {9/12} vahadgu . (2.1.17) P I.381.2 - 7 R II.576 - 577 {10/12} <V>khaleyavādīni prathamāntāni anyapadārthe</V> . (2.1.17) P I.381.2 - 7 R II.576 - 577 {11/12} khaleyavādīni prathamāntāni anyapadārthe samasyante . (2.1.17) P I.381.2 - 7 R II.576 - 577 {12/12} khaleyavam khalebusam lūnayavam lūyamānayavam pūtayavam pūyamānayavam . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {1/28} vāvacanam kimartham . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {2/28} vibhāṣā samāsaḥ yatha syāt . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {3/28} samāsena mukte vākyam api yathā syāt . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {4/28} pāram gaṅgāyāḥ iti . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {5/28} na etat asti prayojanam . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {6/28} prakṛtā mahāvibhāṣā . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {7/28} tayā vākyam api bhaviṣyati . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {8/28} idam tarhi prayojanam avyayībhāvena mukte ṣaṣṭhīsamāsaḥ yathā syāt . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {9/28} gaṅgāpāram iti . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {10/28} etat api na asti prayojanam . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {11/28} ayam api vibhāṣā ṣaṣṭhīsamāsaḥ api . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {12/28} tau ubhau vacanāt bhaviṣyataḥ . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {13/28} ataḥ uttaram paṭhati . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {14/28} <V>pāre madhye ṣaṣṭhyā vāvacanam</V> . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {15/28} pāre madhye ṣaṣṭhyā vā iti vaktavyam . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {16/28} <V>avacane hi ṣaṣṭhīsamāsābhāvaḥ yathā ekadeśipradhāne</V> . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {17/28} akriyamāṇe hi vāvacane ṣaṣṭhīsamāsasya abhāvaḥ syāt yathā ekadeśipradhāne . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {18/28} tat yatha ekadeśisamāsena mukte ṣaṣṭhīsamāsaḥ na bhavati . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {19/28} kim punaḥ kāraṇam ekadeśisamāsena mukte ṣaṣṭhīsamāsaḥ na bhavati . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {20/28} samāsataddhitānām vṛttiḥ vibhāṣā . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {21/28} vṛttiviṣaye nityaḥ apavādaḥ . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {22/28} iha punaḥ vāvacane kriyamāṇe ekayā vṛttiḥ vibhāṣā aparayā vṛttiviṣaye vibhāṣāpavādaḥ . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {23/28} <V>ekārāntanipātanam ca</V> . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {24/28} ekārāntanipātanam ca kartavyam . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {25/28} pāregaṅgam iti . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {26/28} na kartavyam . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {27/28} saptamyāḥ alukā siddham . (2.1.18). P I.381.9 - 382.3 R II.577 - 579 {28/28} bhavet siddham yadā saptamī yadā tu anyāḥ vibhaktayaḥ tadā na sidhyati . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {1/27} <V>nadībhiḥ saṅkhyāsamāse anyapadārthe pratiṣedhaḥ</V> . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {2/27} nadībhiḥ saṅkhyāsamāse anyapadārthe pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {3/27} dvīrāvatīkaḥ deśaḥ trīrāvatīkaḥ deśaḥ . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {4/27} nadībhiḥ saṅkhyā iti prāpnoti . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {5/27} na vaktavyaḥ . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {6/27} iha kaḥ cit samāsaḥ pūrvapadārthapradhānaḥ , kaḥ cit uttarapadārthapradhānaḥ , kaḥ cit anyapadārthapradhānaḥ , kaḥ cit ubhayapadārthapradhānaḥ . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {7/27} pūrvapadārthapradhānaḥ avyayībhāvaḥ , uttarapadārthapradhānaḥ tatpuruṣaḥ , anyapadārthapradhānaḥ bahuvrīhiḥ , ubhayapadārthapradhānaḥ dvandvaḥ. na ca atra pūrvapadārthaprādhānyam gamyate . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {8/27} nanu ca yat yena ucyate saḥ tasya arthaḥ bhavati . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {9/27} atra ca vayam etābhyām padābhyām etam artham ucyamānam paśyāmaḥ . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {10/27} etat eva ca jānīmaḥ yat yena ucyate saḥ tasya arthaḥ iti . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {11/27} api ca anyapadārthatā na prakalpeta . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {12/27} citraguḥ śabalaguḥ iti . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {13/27} kim kāraṇam . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {14/27} atra api hi vayam etābhyām śabdābhyām etam artham ucyamānam paśyāmaḥ . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {15/27} yadi api atra etābhyām śabdābhyām eṣaḥ arthaḥ ucyate anyapadārthaḥ api tu gamyate . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {16/27} tatra anyapadārthāśrayaḥ bahuvrīhiḥ bhaviṣyati . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {17/27} iha api tarhi anyapadārthaḥ gamyate svapadārthaḥ api tu gamyate . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {18/27} tatra svapadārthāśrayaḥ avyayībhāvaḥ prāpnoti . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {19/27} evam tarhi idam iha sampradhāryam . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {20/27} avyayībhāvaḥ kriyatām bahuvrīhiḥ iti . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {21/27} bahuvrīhiḥ bhaviṣyati vipratiṣedhena . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {22/27} bhavet ekasañjñādhikāre siddham paraṅkāryatve tu na sidhyati . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {23/27} ārambhasāmarthyāt avyayībhāvaḥ prāpnoti paraṅkāryatvāt ca bahuvrīhiḥ . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {24/27} paraṅkāryatve ca na doṣaḥ . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {25/27} nadībhiḥ saṅkhyāyāḥ samāhāre avyayībhāvaḥ vaktavyaḥ . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {26/27} saḥ ca avaśyam vaktavyaḥ . (2.1.20) P I.382.5 -21 R II.579 - 582 {27/27} sarvam ekanadītare . (2.1.23) P I.382.23 - 24 R II.582 {1/3} dvigoḥ tatpuruṣatve kāni prayojanāni . (2.1.23) P I.382.23 - 24 R II.582 {2/3} dvigoḥ tatpuruṣatve samāsāntāḥ prayojanam . (2.1.23) P I.382.23 - 24 R II.582 {3/3} pañcagavam daśagavam pañcarājam daśarājam . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {1/50} <V>śritādiṣu gamigāmyādīnām upasaṅkhyānam</V> . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {2/50} śritādiṣu gamigāmyādīnām upasaṅkhyānam kartavyam . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {3/50} grāmam gamī gramagamī gramam gāmī grāmagāmī . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {4/50} <V>śritādibhiḥ ahīne dvitīyāsamāsavacanānarthakyam bahuvrīhikṛtatvāt</V> . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {5/50} śritādibhiḥ ahīnavācinyāḥ dvitīyāyāḥ samāsavacanam anarthakam . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {6/50} kim kāraṇam . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {7/50} bahuvrīhikṛtatvāt . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {8/50} iha hi yaḥ kaṣṭam śritaḥ kaṣṭam anena śritam bhavati . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {9/50} tatra bahuvrīhiṇā siddham . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {10/50} <V>ahīne dvītīyāsvaravacanānarthakyam ca</V> . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {11/50} ahīne dvitīyā pūrvapadam prakṛtisvaram bhavati iti etat svaravacanam anarthakam . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {12/50} kim kāraṇam . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {13/50} bahuvrīhikṛtatvāt eva . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {14/50} <V>jātisvaraprasaṅgaḥ tu</V> . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {15/50} jātisvaraḥ tu prāpnoti . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {16/50} grāmatataḥ araṇyagataḥ . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {17/50} jātikālasukhādibhyaḥ anācchādanāt ktaḥ akṛtamitapratipannāḥ iti . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {18/50} <V>tatra jātādiṣu vāvacanāt siddham</V> . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {19/50} yat etat vā jāte iti etat vā jātādiṣu iti vakṣyāmi . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {20/50} ime jātādayaḥ bhaviṣyanti . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {21/50} nanu ca bhedaḥ bhavati . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {22/50} bahuvrīhau sati samāsāntodāttatvena api bhavitavyam pūrvapadaprakṛtisvaratvena api tatpuruṣatve sati pūrvapadaprakṛtisvaratvena eva . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {23/50} na asti bhedaḥ . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {24/50} yaḥ api tatpuruṣam ārabhate na tasya daṇḍavāritaḥ bahuvrīhiḥ . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {25/50} tatra tatpuruṣe sati dvau samāsau dvau svarau . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {26/50} bahuvrīhau sati ekaḥ samāsaḥ dvisvaratvam . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {27/50} evam tarhi siddhe sati yat tatpuruṣam śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ samāne arthe kevalam vigrahabhedāt yatra tatpuruṣaḥ prāpnoti bahuvrīhiḥ ca tatra tatpuruṣaḥ bhavati iti . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {28/50} kim etasya jñāpane prayojanam . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {29/50} rājñaḥ sakhā rājasakhaḥ . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {30/50} rājā sakhā asya iti bahuvrīhiḥ na bhavati . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {31/50} na etat jñāpakasādhyam apavādaiḥ utsargāḥ bādhyante iti . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {32/50} bādhakena anena bhavitavyam sāmānyavihitasya viśeṣavihitena . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {33/50} atha na sāmānyavihitaḥ . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {34/50} yat ucyate bahuvrīhikṛtatvāt iti etat ayuktam . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {35/50} asti khalu api viśeṣaḥ bahuvrīheḥ tatpuruṣasya ca . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {36/50} kim śabdakṛtaḥ atha arthakṛtaḥ . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {37/50} śabdakṛtaḥ va arthakṛtaḥ ca . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {38/50} śabdakṛtaḥ tāvat . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {39/50} bahuvrīhau sati kapā bhavitavyam . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {40/50} tatpuruṣe sati na bhavitavyam . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {41/50} arthakṛtaḥ . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {42/50} tatpuruṣe sati ruhādīnām ktaḥ kartari bhavati dhātvarthasya anapavarge . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {43/50} ārūḍhaḥ vṛkṣam devadattaḥ iti . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {44/50} bahuvrīhau vyapavṛkte karmaṇi bhavati . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {45/50} ārūḍhaḥ vṛkṣaḥ devadattena iti . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {46/50} anyathājātīyakaḥ khalu api pratyakṣeṇa arthasampratyayaḥ anyathājātīyakaḥ sambandhāt . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {47/50} rājñaḥ sakhā rājasakhā . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {48/50} sambandhāt etat gantavyam nūnam rāja api asya sakhā iti . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {49/50} ubhayam khalu api iṣyate : svasti somasakhā punaḥ ehi . (2.1.24) P I.383.2 - 384,8 R II.582 - 587 {50/50} gavāṅsakhaḥ iti . (2.1.26) P I.384.10 - 12 R II.587 {1/7} kim udāharaṇam . (2.1.26) P I.384.10 - 12 R II.587 {2/7} khaṭvārūḍhaḥ jālmaḥ . (2.1.26) P I.384.10 - 12 R II.587 {3/7} kṣepe iti ucyate . (2.1.26) P I.384.10 - 12 R II.587 {4/7} kaḥ kṣepaḥ nāma . (2.1.26) P I.384.10 - 12 R II.587 {5/7} adhītya snātvā gurubhiḥ anujñātena khaṭvā āroḍhavyā . (2.1.26) P I.384.10 - 12 R II.587 {6/7} yaḥ idānīm ataḥ anyatha karoti saḥ khaṭvārūḍhaḥ ayam jālmaḥ . (2.1.26) P I.384.10 - 12 R II.587 {7/7} na ativratavān iti . (2.1.29) P I.384.14 - 20 R II.588 {1/12} <V>atyantasaṃyoge samāsasya aviśeṣavacanāt ktena samāsavacanānarthakyam</V> . (2.1.29) P I.384.14 - 20 R II.588 {2/12} atyantasaṃyoge samāsasya aviśeṣavacanāt ktāntena ca aktāntena ca kālāḥ ktāntena iti samāsavacanam anarthakam . (2.1.29) P I.384.14 - 20 R II.588 {3/12} atyantasaṃyoge iti eva siddham . (2.1.29) P I.384.14 - 20 R II.588 {4/12} <V>anatyantasaṃyogārtham tu</V> . (2.1.29) P I.384.14 - 20 R II.588 {5/12} anatyantasaṃyogārtham tarhi idam vaktavyam . (2.1.29) P I.384.14 - 20 R II.588 {6/12} ṣaṭ muhūrtāḥ carācarāḥ . (2.1.29) P I.384.14 - 20 R II.588 {7/12} te kadā cit ahaḥ gacchanti kadā cit rātrim . (2.1.29) P I.384.14 - 20 R II.588 {8/12} tat ucyate ahargatāḥ rātrigatāḥ iti . (2.1.29) P I.384.14 - 20 R II.588 {9/12} na etat asti . (2.1.29) P I.384.14 - 20 R II.588 {10/12} gatagrahaṇāt api etat siddham . (2.1.29) P I.384.14 - 20 R II.588 {11/12} idam tarhi . (2.1.29) P I.384.14 - 20 R II.588 {12/12} aharatisṛtāḥ rātryatisṛtāḥ māsapramitaḥ candramāḥ . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {1/52} tatkṛtārthena iti kimartham . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {2/52} dadhnā paṭuḥ ghṛtena paṭuḥ . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {3/52} na etat asti . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {4/52} asāmarthyāt atra na bhaviṣyati . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {5/52} katham asāmarthyam . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {6/52} sāpekṣam asamartham bhavati iti . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {7/52} na hi dadhnaḥ paṭunā sāmarthyam . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {8/52} kena tarhi . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {9/52} bhujinā . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {10/52} dadhnā bhuṅkte paṭuḥ iti . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {11/52} iha api tarhi na prāpnoti . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {12/52} śaṅkulākhaṇḍaḥ kirikāṇaḥ iti . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {13/52} atra api na śaṅkulāyāḥ khaṇḍena sāmarthyam . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {14/52} kena tarhi . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {15/52} karotinā . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {16/52} śaṅkulayā kṛtaḥ khaṇḍaḥ iti . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {17/52} vacanāt bhaviṣyati . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {18/52} iha api vacanāt bhaviṣyati dadhnā paṭuḥ ghṛtena paṭuḥ iti . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {19/52} tasmāt tatkṛtārthagrahaṇam kartavyam . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {20/52} guṇavacanena iti kimartham . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {21/52} gobhiḥ vapāvān dhānyena dhanavān . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {22/52} kim punaḥ iha udāharaṇam . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {23/52} śaṅkulākhaṇḍaḥ devadattaḥ iti . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {24/52} katham punaḥ guṇavacanena samāsaḥ ucyamānaḥ dravyavacanena syāt . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {25/52} iha tṛtīyā tatkṛtārthena guṇena iti iyatā siddham . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {26/52} saḥ ayam evam siddhe sati yat vacanagrahaṇam karoti tasya etat prayojanam evam yathā vijñāyeta guṇam uktavatā guṇavacanena iti . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {27/52} katham punaḥ ayam guṇavacanaḥ san dravyavacanaḥ sampadyate . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {28/52} ārabhyate tatra matublopaḥ guṇavacanebhyaḥ matupaḥ luk iti . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {29/52} tat yathā śuklaguṇaḥ śuklaḥ kṛṣṇaguṇaḥ kṛṣṇaḥ evam khaṇḍaguṇaḥ khaṇḍaḥ . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {30/52} yadi evam na arthaḥ kṛtārthagrahaṇena . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {31/52} bhavati hi śaṅkulāyāḥ khaṇḍena sāmarthyam . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {32/52} asāmarthyāt ca atra na bhaviṣyati dadhnā paṭuḥ ghṛtena paṭuḥ iti . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {33/52} tasmat na arthaḥ tatkṛtārthagrahaṇena . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {34/52} <V>tṛtīyāsamāse arthagrahaṇam anarthakam arthagatiḥ hi avacanāt</V> . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {35/52} tṛtīyāsamāse arthagrahaṇam anarthakam . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {36/52} kim kāraṇam . (2.1.30) P I.384.22 - 385.22 R II.589 - 592 {37/52} arthagatiḥ hi avacanāt . |