| Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library |
| Patañjali Mahabhasya IntraText CT - Text |
|
|
|
(2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {1/13} iha kasmāt na bhavati : grāmārdhaḥ , nagarārdhaḥ iti . (2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {2/13} ardhaśabdasya napuṃsakaliṅgasya idam grahaṇam puṃliṅgaḥ ca ayam ardhaśabdaḥ . (2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {3/13} kva punaḥ ayam napuṃsakaliṅgaḥ kva puṃliṅgaḥ . (2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {4/13} samapravibhāge napuṃsakaliṅgaḥ , avayavavācī puṃliṅgaḥ . (2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {5/13} iha kasmāt na bhavati : ardham pippalīnām iti . (2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {6/13} na vā bhavati ardhapippalyaḥ iti . (2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {7/13} bhavati yadā khaṇḍasamuccayaḥ : ardhapippalī ca ardhapippalī ca ardhapippalī ca ardhapippalyaḥ iti . (2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {8/13} yada tu etat vākyam bhavati ardham pippalīnām iti tadā na bhavitavyam . (2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {9/13} tadā kasmāt na bhavati . (2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {10/13} ekādkhikaraṇe iti vartate . (2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {11/13} na tarhi idānīm idam bhavati : ardharāśiḥ iti . (2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {12/13} bhavati . (2.2.2) P. I.407.2 - 9 R II.655 - 656 {13/13} ekam etat adhikaraṇam yaḥ asau rāśiḥ nāma . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {1/64} anyatarasyāṅgrahaṇam kimartham . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {2/64} anyatarasyām samāsaḥ yathā syāt . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {3/64} samāsena mukte vākyam api yathā syāt . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {4/64} dvitīyam bhikṣāyāḥ iti . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {5/64} na etat asti prayojanam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {6/64} prakṛtā mahāvibhāṣā . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {7/64} tayā vākyam api bhaviṣyati . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {8/64} idam tarhi prayojanam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {9/64} ekadeśisamāsena mukte ṣaṣṭhīsamāsaḥ api yathā syāt . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {10/64} bhikṣādvitīyam iti . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {11/64} etat api na asti prayojanam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {12/64} ayam api vibhāṣā ṣaṣṭhīsamāsaḥ api . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {13/64} tau ubhau vacanāt bhaviṣyataḥ . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {14/64} ataḥ uttaram paṭhati . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {15/64} <V>dvitīyādīnām vibhāṣāprakaraṇe vibhāṣāvacanam jñāpakam avayavavidhāne sāmānyavidhānābhāvasya</V> . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {16/64} dvitīyādīnām vibhāṣāprakaraṇe vibhāṣāvacanam kriyate jñāpārtham . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {17/64} kim jñāpyate . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {18/64} etat jñāpayati ācāryaḥ . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {19/64} avayavavidhau sāmānyavidhiḥ na bhavati iti . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {20/64} kim etasya jñāpane prayojanam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {21/64} bhinatti chinatti . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {22/64} śnami kṛte śap na bhavati . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {23/64} na etat asti prayojanam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {24/64} śabādeśāḥ śyanādayaḥ kariṣyante . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {25/64} tat tarhi śapaḥ grahaṇam kartavyam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {26/64} na kartavyam .prakṛtam anuvartate . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {27/64} kva prakṛtam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {28/64} kartari śap iti . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {29/64} tat vai prathamānirdiṣṭam ṣaṣṭhīnirdiṣṭena ca iha arthaḥ . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {30/64} rudhādibhyaḥ iti eṣā pañcamī śap iti prathamāyāḥ ṣaṣthīm prakalpayiṣyati tasmāt iti uttarasya iti . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {31/64} pratyayavidhiḥ ayam na ca pratyayavidhau pañcamyaḥ prakalpikāḥ bhavanti . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {32/64} na ayam pratyayavidhiḥ . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {33/64} vihitaḥ pratyayaḥ prakṛtaḥ ca anuvartate . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {34/64} evam tarhi jñāpayati ācāryaḥ yatra utsargāpavādam vibhāṣā tatra apavādena mukte utsargaḥ na bhavati iti . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {35/64} kim etasya jñāpane prayojanam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {36/64} dikpūrvapadāt ṅīp . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {37/64} prāṅmukhī prāṅmukhā pratyaṅmukhī pratyaṅmukhā . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {38/64} ṅīpa mukte ṅīṣ na bhavati . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {39/64} na etat asti prayojanam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {40/64} vakṣyati etat . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {41/64} dikpūrvapadāt ṅīṣaḥ anudāttatvam ṅībvidhāne hi anyatra api ṅīṣviṣayāt ṅīpprasaṅgaḥ iti . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {42/64} idam tarhi prayojanam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {43/64} ardhapippalī ardhakośātakī . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {44/64} ekadeśisamāsena mukte ṣaṣṭhīsamāsaḥ na bhavati . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {45/64} unmattagaṅgam lohitagaṅgam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {46/64} avyayībhāvena mukte bahuvrīhiḥ na bhavati . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {47/64} dākṣiḥ plākṣiḥ . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {48/64} iñā mukte aṇ na bhavati . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {49/64} yadi etat jñāpyate upagoḥ apatyam aupagavaḥ . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {50/64} taddhitena mukte upagvapatyam iti na sidhyati . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {51/64} asti atra viśeṣaḥ . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {52/64} dve hi atra vibhāṣā . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {53/64} daivayajñiśaucivṛkṣisātyamugrikāṇṭheviddhibhyaḥ anyatarasyām iti samarthānām prathamāt vā iti ca . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {54/64} tatra ekaya vṛttiḥ bhaviṣyati aparaya vṛttiviṣaye vibhāṣapavādaḥ . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {55/64} kriyamāṇe api vai anyatarasyāṅgrahaṇe ṣaṣṭhīsamāsaḥ na prāpnoti . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {56/64} kim kāraṇam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {57/64} pūraṇena iti pratiṣedhāt . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {58/64} na etat pūraṇāntam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {59/64} anā etat paryavapannam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {60/64} etat api pūraṇāntam eva . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {61/64} katha. pūraṇam nāma arthaḥ tam āha tīyaśabdaḥ . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {62/64} ataḥ pūraṇam . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {63/64} yaḥ asau pūraṇāntāt svārthe bhāge an saḥ api pūraṇam eva . (2.2.3) P I.407.11 - 408.20 R II.657 - 660 {64/64} evam tarhi anyatarasyāṅgrahaṇasāmarthyāt ṣaṣṭhīsamāsaḥ api bhaviṣyati . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {1/20} kimarthaḥ cakāraḥ . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {2/20} anukaraṣaṇārthaḥ . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {3/20} anyatarasyām iti etat anukṛṣyate . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {4/20} kim prayojanam . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {5/20} anyatarasyām samāsaḥ yathā syāt . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {6/20} samāsena mukte vākyam api yatha syāt . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {7/20} jīvikām prāptaḥ iti . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {8/20} na etat asti prayojanam . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {9/20} prakṛtā mahāvibhāṣā . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {10/20} tayā vākyam bhaviṣyati . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {11/20} idam tarhi prayojanam . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {12/20} dvitīyāsamāsaḥ api yatha syāt . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {13/20} jīvikāprāptaḥ iti . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {14/20} etat api na asti prayojanam. ayam api ucyate dvitīyāsamāsaḥ api . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {15/20} tat ubhayam vacanāt bhaviṣyati . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {16/20} evam tarhi na ayam anukarṣaṇārthaḥ cakāraḥ . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {17/20} kim tarhi . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {18/20} atvam anena vidhīyate . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {19/20} prāptāpanne dvitīyāntena saha samasyete atvam ca bhavati prāptapannayoḥ iti . (2.2.4) P I.408.22 - 409.4 R II.660 {20/20} prāptā jīvikām prāptajīvikā āpannā jīvikām āpannajivikā . (2.2.5.1). P I.409.6 - 12 R II.661 - 662 {1/12} kimpradhānaḥ ayam samāsaḥ . (2.2.5.1). P I.409.6 - 12 R II.661 - 662 {2/12} uttarapadārthapradhānaḥ . (2.2.5.1). P I.409.6 - 12 R II.661 - 662 {3/12} yadi uttarapadārthapradhānaḥ sadharmaṇā anena anyaiḥ uttarapadārthapradhānaiḥ bhavitavyam . (2.2.5.1). P I.409.6 - 12 R II.661 - 662 {4/12} anyeṣu ca uttarapadārthapradhāneṣu yā eva asau antarvartinī vibhaktiḥ tasyāḥ samāse api śravaṇam bhavati : rājñaḥ puruṣaḥ rājapuruṣaḥ iti . (2.2.5.1). P I.409.6 - 12 R II.661 - 662 {5/12} iha punaḥ vākye ṣaṣṭhī samāse prathamā . (2.2.5.1). P I.409.6 - 12 R II.661 - 662 {6/12} kena etat evam bhavati . (2.2.5.1). P I.409.6 - 12 R II.661 - 662 {7/12} yaḥ asau māsajātayoḥ abhisambandhaḥ saḥ samāse nivartate . (2.2.5.1). P I.409.6 - 12 R II.661 - 662 {8/12} abhihitaḥ saḥ arthaḥ antarbhūtaḥ prātipadikārthaḥ sampannaḥ . (2.2.5.1). P I.409.6 - 12 R II.661 - 662 {9/12} tatra prātipadikārthe prathamā iti prathamā bhavati . (2.2.5.1). P I.409.6 - 12 R II.661 - 662 {10/12} na tarhi idānīm idam bhavati : māsajātasya iti . (2.2.5.1). P I.409.6 - 12 R II.661 - 662 {11/12} bhavati . (2.2.5.1). P I.409.6 - 12 R II.661 - 662 {12/12} bāhyam artham apekṣya ṣaṣṭhī . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {1/36} <V>kālasya yena samāsaḥ tasya aparimāṇitvāt anirdeśaḥ</V> . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {2/36} kālasya yena samāsaḥ saḥ aparimāṇī . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {3/36} tasya aparimāṇitvāt anirdeśaḥ . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {4/36} agamakaḥ nirdeśaḥ anirdeśaḥ . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {5/36} na hi jātasya māsaḥ parimāṇam . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {6/36} kasya tarhi . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {7/36} triṃśadrātrasya . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {8/36} tat yathā . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {9/36} droṇaḥ badarāṇām devadattasya iti . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {10/36} na devadattasya droṇaḥ parimāṇam . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {11/36} kasya tarhi . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {12/36} badarāṇām . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {13/36} <V>siddham tu kālaparimāṇam yasya sa kālaḥ tena</V> . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {14/36} siddham etat . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {15/36} katham . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {16/36} kālaparimāṇam yasya sa kālaḥ tena samasyate iti vaktavyam . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {17/36} sidhyati . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {18/36} sūtram tarhi bhidyate . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {19/36} yathānyāsam eva astu . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {20/36} nanu ca uktam kālasya yena samāsaḥ tasya aparimāṇitvāt anirdeśaḥ iti . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {21/36} kam punaḥ kālam matvā bhavān āha kālasya yena samāsaḥ tasya aparimāṇitvāt anirdeśaḥ iti . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {22/36} yena mūrtīnām upacayāḥ ca apacayāḥ ca lakṣyante tam kālam āhuḥ . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {23/36} tasya eva kayā cit kriyayā yuktasya ahaḥ iti ca bhavati rātriḥ iti ca . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {24/36} kayā kriyayā . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {25/36} ādityagatyā . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {26/36} tayā eva asakṛt āvṛttayā māsaḥ iti bhavati saṃvatsaraḥ iti ca . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {27/36} yadi evam jātasya māsaḥ parimāṇam . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {28/36} <V>ekavacanadvigoḥ ca upasaṅkhyānam </V>. ekavacanāntānām iti vaktavyam . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {29/36} iha mā bhūt . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {30/36} māsau jātasya māsāḥ jātasya iti . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {31/36} dvigoḥ ca iti vaktavyam iha api yathā syāt : dvimāsajātaḥ , trimāsajātaḥ . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {32/36} uktam vā . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {33/36} kim uktam . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {34/36} ekavacane tāvat uktam anabhidhānāt iti . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {35/36} dvigoḥ kim uktam . (2.2.5.2). P I.409.13 - 410.6 R II.662 - 666 {36/36} uttarapadena parimāṇina dvigoḥ samāsavacanam iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {1/93} kimpradhānaḥ ayam samāsaḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {2/93} uttarapadārthapradhānaḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {3/93} yadi uttarapadārthapradhānaḥ abrāhmaṇam ānaya iti ukte brāhmaṇamātrasya ānayanam prāpnoti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {4/93} anyapadārthapradhānaḥ tarhi bhaviṣyati . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {5/93} yadi anyapadārthapradhānaḥ , avarṣā hemantaḥ iti hemantasya yat liṅgam vacanam ca tat samāsasya api prāpnoti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {6/93} pūrvapadārthapradhānaḥ tarhi bhaviṣyati . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {7/93} yadi pūrvapadārthapradhānaḥ avyayasañjñā prāpnoti : avyayam hi asya pūrvapadam iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {8/93} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {9/93} pāṭhena avyayasañjñā kriyate . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {10/93} na ca nañsamāsaḥ tatra paṭhyate . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {11/93} yadi api nañsamāsaḥ na paṭhyate nañ tu paṭhyate . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {12/93} pāṭhena api avyayasañjñāyām satyām abhideheyavat liṅgavacanāni bhavanti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {13/93} yaḥ ca iha arthaḥ abhidhīyate na tasya liṅgasaṅkhyābhyām yogaḥ asti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {14/93} na idam vācanikam aliṅgatā asaṅkhyatā va . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {15/93} kim tarhi . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {16/93} svābhāvikam etat . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {17/93} tat yathā: samānam īhamānānām adhīyānānām ca ke cit arthaiḥ yujyante apare na . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {18/93} na ca idānīm kaḥ cit arthavān iti kṛtvā sarvaiḥ arthavadbhiḥ śakyam bhavitum kaḥ cit anarthakaḥ iti kṛtvā sarvaiḥ anarthakaiḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {19/93} tatra kim asmābhiḥ śakyam kartum . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {20/93} yat nañaḥ prāk samāsāt liṅgasaṅkhyābhyām yogaḥ na asti samāse ca bhavati svābhāvikam etat . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {21/93} atha vā āśrayataḥ liṅgavacanāni bhaviṣyanti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {22/93} guṅavacanānām hi śabdānām āśrayataḥ liṅgavacanāni bhavanti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {23/93} tat yathā : śuklam vastram , śuklā śāṭī śuklaḥ kambalaḥ , śuklau kambalau śuklāḥ kambalāḥ iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {24/93} yat asau dravyam śritaḥ bhavati guṇaḥ tasya yat liṅgam vacanam ca tat guṇasya api bhavati . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {25/93} evam iha api yat asau dravyam śritaḥ bhavati samāsaḥ tasya yat liṅgam vacanam ca tat samāsasya api bhaviṣyati . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {26/93} atha vā punaḥ astu uttarapadārthapradhānaḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {27/93} nanu ca uktam abrāhmaṇam ānaya iti ukte brāhmaṇamātrasya ānayanam prāpnoti iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {28/93} na eṣaḥ doṣaḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {29/93} idam tāvat ayam praṣṭavyaḥ : atha iha rājapuruṣam ānaya iti ukte puruṣamātrasya ānayanam kasmāt na bhavati . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {30/93} asti atra viśeṣaḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {31/93} rājā viśeṣakaḥ prayujyate . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {32/93} tena viśiṣṭasya ānayanam bhavati . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {33/93} iha api tarhi nañ viśeṣakaḥ prayujyate . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {34/93} tena nañviśiṣṭasya ānayanam bhaviṣyati . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {35/93} kaḥ punaḥ asau . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {36/93} nivṛttapadārthakaḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {37/93} yadā punaḥ asya padārthaḥ nivartate kim svābhāvikī nivṛttiḥ āhosvit vācanikī . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {38/93} kim ca ataḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {39/93} yadi svābhāvikī kim nañ prayujyamānaḥ karoti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {40/93} atha vācanikī tat vaktavyam : nañ prayujyamānaḥ padārtham nivartayati iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {41/93} evam tarhi svābhāvikī nivṛttiḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {42/93} nanu ca uktam kim nañ prayujyamānaḥ karoti iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {43/93} nañ prayujyamānaḥ padārtham nivartayati katham . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {44/93} kīlapratikīlavat . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {45/93} tat yathā kīlaḥ āhanyamānaḥ pratikīlam nirhanti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {46/93} yadi etat nañaḥ māhātmyam syāt na jātu cit rājānaḥ hastyaśvam bibhṛyuḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {47/93} na iti eva rājānaḥ brūyuḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {48/93} evam tarhi svābhāvikī nivṛttiḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {49/93} nanu ca uktam kim nañ prayujyamānaḥ karoti iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {50/93} nañnimittā tu upalabdhiḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {51/93} tat yathā samandhakāre dravyāṇām samavasthitānām pradīpnimittam darśanam na ca teṣām pradīpaḥ nirvartakaḥ bhavati . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {52/93} yadi punaḥ ayam nivṛttapadārthakaḥ kimartham brāhmaṇaśabdaḥ prayujyate . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {53/93} evam yathā vijñayeta asya padārthaḥ nivartate iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {54/93} na iti hi ukte sandehaḥ syāt kasya padārthaḥ nivartate iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {55/93} tatra asandehārtham brāhmaṇaśabdaḥ prayujyate . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {56/93} evam vā etat . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {57/93} atha vā sarve ete śabdāḥ guṇasamudāyeṣu vartante brāhmaṇaḥ kṣatriyaḥ vaiśyaḥ śūdraḥ iti .<V> tapaḥ śrutam ca yoniḥ ca iti etad brāhmaṇakārakam . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {58/93} tapaḥśtrutābhyām yaḥ hīnaḥ jātibrāhmaṇaḥ eva saḥ </V>. tathā gauraḥ śucyācāraḥ piṅgalaḥ kapilakeśaḥ iti etān api abhyantarān brāhmaṇye guṇān kurvanti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {59/93} samudāyeṣu ca vṛttāḥ śabdāḥ avayaveṣu api vartante. tad yathā . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {60/93} pūrve pañcālāḥ uttare pañcālāḥ tailam bhuktam ghṛtaṃ bhuktam śuklaḥ nīlaḥ kapilaḥ kṛṣṇaḥ iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {61/93} evam ayam samudāye brāhmaṇaśabdaḥ pravṛttaḥ avayaveṣu api vartate jātihīne guṇahīne ca . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {62/93} guṇahīne tāvat. abrāhmaṇaḥ ayam yaḥ tiṣṭhan mūtrayati . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {63/93} abrāhmaṇaḥ ayaṃ yaḥ gacchan bhakṣayati . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {64/93} jātihīne sandehāt durupadeśāt ca brāhmaṇaśabdaḥ vartate . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {65/93} sandehāt tāvat : gauram śucyācāraṃ piṅgalam kapilakeśam dṛṣṭvā adhyavasyati brāhmaṇaḥ ayam iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {66/93} tataḥ paścāt upalabhate na ayaṃ brāhmaṇaḥ abrāhmaṇaḥ ayam iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {67/93} tatra sandehāt ca brāhmaṇaśabdaḥ vartate jātikṛtā ca arthasya nivṛttiḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {68/93} durupadeśāt : durupadiṣṭam asya bhavati amuṣmin avakāśe brāhmaṇaḥ tam ānaya iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {69/93} sa tatra gatvā yam paśyati tam adhyavasyati brāhmaṇaḥ ayam iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {70/93} tataḥ paścāt upalabhate na ayaṃ brāhmaṇaḥ abrāhmaṇaḥ ayam iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {71/93} tatra durupadeśāt ca brāhmaṇaśabdaḥ vartate jātikṛtā ca arthasya nivṛttiḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {72/93} ātaḥ ca sandehāt durupadeśāt vā . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {73/93} na hi ayam kālam māṣarāśivarṇam āpaṇe āsīnam dṛṣṭvā adhyavasyati brāhmaṇaḥ ayam iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {74/93} nirjñātam tasya bhavati . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {75/93} idam khalu api bhūyaḥ uttarapadārthaprādhānye sati saṅgṛhītam bhavati . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {76/93} kim . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {77/93} anekam iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {78/93} kim atra saṅgṛhītam . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {79/93} ekavacanam . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {80/93} katham punaḥ ekasya pratiṣedhena anekasya sampratyayaḥ syāt . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {81/93} prasajya ayam kriyāguṇau tataḥ paścāt nivṛttim karoti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {82/93} tat yathā : āsaya śāyaya bhojaya anekam iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {83/93} yadi api tāvat atra etat śakyate vaktum yatra kriyāguṇau prasajyete yatra khalu na prasajyete tatra katham : anekaḥ tiṣṭhati iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {84/93} bhavati ca evañjātīyakānām api ekasya pratiṣedhena bahūnām sampratyayaḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {85/93} tat yathā na naḥ ekam priyam na naḥ ekam sukham iti . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {86/93} iha abrāhmaṇatvam abrāhmaṇatā paratvāt tvatalau prāpnutaḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {87/93} tatra kaḥ doṣaḥ . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {88/93} svare hi doṣaḥ syāt . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {89/93} abrāhmaṇatvam iti evam svaraḥ prasajyeta . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {90/93} abrāhmaṇatvam iti ca iṣyate . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {91/93} <V>nañsamāse bhāvavacane uktam</V> . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {92/93} kim uktam . (2.2.6). P I.410.8 - 412.12 R II.666 - 677 {93/93} tvatalbhyām nañsamāsaḥ pūrvapratiṣiddham svarsiddhyartham iti . (2.2.7) P I.412.14 - 16 R II.677 {1/5} <V>īṣat guṇavacanena</V> .īṣat guṇavacanena iti vaktavyam . (2.2.7) P I.412.14 - 16 R II.677 {2/5} akṛtā iti ucyamāne iha ca prasajyeta . (2.2.7) P I.412.14 - 16 R II.677 {3/5} īṣat gārgyaḥ iti . (2.2.7) P I.412.14 - 16 R II.677 {4/5} iha ca na syāt . (2.2.7) P I.412.14 - 16 R II.677 {5/5} īṣatkaḍāraḥ . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {1/31} <V>kṛdyogā ca</V> . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {2/31} kṛdyogā ca ṣaṣṭhī samasyate iti vaktavyam . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {3/31} idhmapravraścanaḥ palāśaśātanaḥ . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {4/31} kimartham idam ucyate . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {5/31} pratipadavidhānā ca ṣaṣṭhī na samasyate iti vakṣyati . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {6/31} tasya ayam purastāt apakarṣaḥ . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {7/31} kā punaḥ ṣaṣṭhīpratipadavidhānā kā kṛdyogā . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {8/31} sarvā ṣaṣṭhī pratipadavidhānā śeṣalakṣaṇām varjayitvā . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {9/31} kartṛkarmaṇoḥ kṛti iti yā ṣaṣṭhī sā kṛdyogā . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {10/31} <V>tatsthaiḥ ca guṇaiḥ</V> . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {11/31} tatsthaiḥ ca guṇaiḥ ṣaṣthīguṇaiḥ ṣaṣṭhī samasyate iti vaktavyam . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {12/31} brāhmaṇavarṇaḥ candanagandhaḥ paṭahaśabdaḥ nadhīghoṣaḥ . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {13/31} <V>na tu tadviśeṣaṇaiḥ</V> . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {14/31} na tu tadviśeṣaṇaiḥ iti vaktavyam . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {15/31} iha mā bhūt . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {16/31} ghṛtasya tīvraḥ candanasya mṛduḥ iti . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {17/31} kimartham idam ucyate . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {18/31} guṇena iti pratiṣedham vakṣyati . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {19/31} tasya ayam purastāt apakarṣaḥ . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {20/31} kim kāraṇam guṇena na iti ucyate na punaḥ guṇavacanena iti ucyate . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {21/31} na evam śakyam . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {22/31} iha hi na syāt . (2.2.8) P I.412.18 - 413.13 R II.678 - 680 {23/31} kākasya kārṣṇya |