| Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library |
| Patañjali Mahabhasya IntraText CT - Text |
|
|
|
|
(3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {1/109} adhikāreṇa iyam pratyayasañjñā kriyate . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {2/109} sā prakṛtyupapadopādhīnām api prāpnoti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {3/109} tasyāḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {4/109} prakṛti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {5/109} guptijkibhyaḥ san . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {6/109} upapada . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {7/109} stambakarṇayoḥ ramajapoḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {8/109} upādhi . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {9/109} harateḥ dṛtināthayoḥ paśau . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {10/109} eteṣām pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {11/109} kim ca syāt yadi eteṣām api pratyayasañjñā syāt . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {12/109} paratvam ādyudāttatvam aṅgasañjñā iti ete vidhayaḥ prasajyeran . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {13/109} ataḥ uttaram paṭhati . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {14/109} <V>pratyayādhikāre prakṛtyupapadopādhīnām apratiṣedhaḥ</V> . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {15/109} adhikāreṇa api pratyayasañjñāyām satyām prakṛtyupapadopādhīnām apratiṣedhaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {16/109} anarthakaḥ pratiṣedhaḥ apratiṣedhaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {17/109} pratyayasañjñā kasmāt na bhavati . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {18/109} <V>nimittasya nimittikāryārthatvāt anyatra api</V> . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {19/109} nimittāni hi nimittikāryārthāni bhavanti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {20/109} kim punaḥ nimittam kaḥ vā nimittī . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {21/109} prakṛtyupapaopādhayaḥ nimittam pratyayaḥ nimittī . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {22/109} anyatra api ca eṣaḥ nyāyaḥ dṛṣṭaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {23/109} kva anyatra . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {24/109} loke . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {25/109} tat yathā . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {26/109} bahuṣu āsīneṣu kaḥ cit kam cit pṛcchati . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {27/109} katamaḥ devadattaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {28/109} kataraḥ yajñadattaḥ iti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {29/109} saḥ tasmai ācaṣṭe . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {30/109} yaḥ aśve yaḥ pīṭhe iti ukte nimittasya nimittikāryārthatvāt adhyavasyati ayam devadattaḥ ayam yajñdatta iti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {31/109} na idānīm aśvasya pīṭhasya vā devadattaḥ iti sañjñā bhavati . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {32/109} kim punaḥ nimittam kaḥ vā nimittī . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {33/109} nirjñātaḥ arthaḥ nimittam anirjñātārthaḥ nimittī . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {34/109} iha ca pratyayaḥ anirjñātaḥ prakṛtyupapadopādhayaḥ nirjñātāḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {35/109} kva . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {36/109} dhātūpadeśe prātipadikopadeśe ca . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {37/109} te nirjñātāḥ nimittatvena upādīyante . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {38/109} <V>pradhāne kāryasampratyayāt vā siddham </V>. atha vā pradhāne kāryasampratyayaḥ bhaviṣyati . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {39/109} kim ca pradhānam . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {40/109} pratyayaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {41/109} tat yathā . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {42/109} bahuṣu yātsu kaḥ cit kam cit pṛcchati . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {43/109} kaḥ yāti iti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {44/109} saḥ āha rājā iti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {45/109} rājā iti ukte pradhāne kāryasampratyayāt yaḥ pṛcchati yaḥ ca ācaṣṭe ubhayoḥ sampratyayaḥ bhavati . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {46/109} kiṅkṛtam punaḥ prādhānyam . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {47/109} arthakṛtam . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {48/109} yathā punaḥ loke arthakṛtam prādhānyam śabdasya idānīm kiṅkṛtam prādhānyam . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {49/109} śabdasya apūrvopadeśaḥ prādhānyam . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {50/109} yasya apūrvopadeśaḥ saḥ pradhānam . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {51/109} prakṛtyupapadopādhayaḥ ca upadiṣṭāḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {52/109} kva . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {53/109} dhātūpadeśe prātipadikopadeśe ca . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {54/109} yadi eva nimittasya nimittikāryārthatvāt atha api pradhāne kāryasampratyayāt prakṛtyupapadopādhīnām na bhavati vikārāgamānām tu prāpnoti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {55/109} hanaḥ ta ca . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {56/109} trapujatunoḥ ṣuk iti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {57/109} eteṣām hi apūrvopadeśāt prādhānyam . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {58/109} nimittinaḥ ca ete . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {59/109} <V>vikārāgameṣu ca paravijñānāt</V> . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {60/109} vikārāgameṣu ca paravijñānāt pratyayasañjñā na bhaviṣyati . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {61/109} pratyayaḥ paraḥ bahvati iti ucyate . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {62/109} na ca vikārāgamāḥ pare sambhavanti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {63/109} kim punaḥ kāraṇam samāne apūrvopadeśe pratyayaḥ paraḥ vikārāgamāḥ na pare . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {64/109} ṣaṣṭhīnirdiṣṭasya ca tadyuktatvāt</V> . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {65/109} ṣaṣṭhīnirdiṣtam vikārāgamayuktam pañcamīnirdṣṭāt ca pratyayaḥ vidhīyate . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {66/109} <V>pratyayavidhānānupapattiḥ tu</V> . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {67/109} pratyayavidhiḥ tu na upapapdyate . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {68/109} kva . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {69/109} yatra vikārāgamāḥ vidhīyante . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {70/109} hanaḥ ta ca . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {71/109} tarpujatunoḥ ṣuk . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {72/109} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {73/109} vikārāgamayuktatvāt apañcamīnirdiṣṭatvāt ca . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {74/109} <V>tasmāt tatra pañcamīnirdeśāt siddham</V> . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {75/109} tasmāt tatra pañcamīnirdeśaḥ kartavyaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {76/109} na kartavyaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {77/109} iha tāvat hanaḥ te iti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {78/109} dhātoḥ iti vartate. iha trapujatunoḥ ṣuk iti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {79/109} prātipadikāt iti vartate . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {80/109} yadi evam hanaḥ ta ca dhātoḥ kyap bhavati iti dhātumātrāt kyap prāpnoti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {81/109} na eṣaḥ doṣaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {82/109} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na dhātumātrāt kyap bhavati iti yat ayam etistuśasvṛdṛjuṣaḥ kyap iti parigaṇanam karoti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {83/109} atha vā hantim eva atra dhātugrahaṇena abhisambhantsyāmaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {84/109} hanaḥ taḥ bhavati . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {85/109} dhātoḥ kyap bhavati . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {86/109} kasmāt . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {87/109} hanteḥ iti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {88/109} <V>arthāśrayatvāt vā</V> . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {89/109} atha vā arthāśrayaḥ pratyayavidhiḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {90/109} yaḥ tam artham sampratyāyayati saḥ pratyayaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {91/109} kim vaktavyam etat . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {92/109} na hi . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {93/109} katham anucyamānam gaṃsyate . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {94/109} pratyayaḥ iti mahatī sañjñā kriyate . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {95/109} sañjñā ca nāma yataḥ na laghīyaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {96/109} kutaḥ etat . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {97/109} laghvartham hi sañjñākaraṇam . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {98/109} tatra mahatyāḥ sañjñāyāḥ karaṇe etat prayojanam anvarthasañjñā yathā vijñāyeta . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {99/109} pratyāyayiti iti pratyayaḥ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {100/109} yadi pratyāyayiti iti pratyayaḥ avikādīnām pratyayasañjñā na prāpnoti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {101/109} na hi te kim cit pratyāyayanti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {102/109} evam tarhi pratyāyyate pratyayaḥ iti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {103/109} evam api sanādīnām na prāpnoti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {104/109} evam tari ubhayasādhanaḥ ayam kartṛsādhanaḥ karmasādhanaḥ ca . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {105/109} evam api kutaḥ etat samāne apūrvopadeśe trāpuṣam jātuṣam iti atra akāraḥ tam artham sampratyāyayati na punaḥ ṣakāraḥ iti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {106/109} anyatra api akāreṇa tasya arthasya vacanāt manyāmahe akāraḥ tam artham sampratyāyayatina ṣakāraḥ iti . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {107/109} kva anyatra . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {108/109} bilvādibhyaḥ aṇ . (3.1.1) P II.1.2 - 3.13 R III.3 - 12 {109/109} bailvaḥ . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {1/100} kimartham idam ucyate . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {2/100} paraḥ yathā syāt . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {3/100} pūrvaḥ mā bhūt iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {4/100} na etat asti prayojanam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {5/100} yam icchati pūrvam āha tam : vibhāṣā supaḥ bahuc purastāt tu iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {6/100} madhye tarhi mā bhūt iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {7/100} madhye api yam icchati āha tam : avyayasarvanāmnām akac prāk ṭeḥ iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {8/100} yaḥ idānīm anyaḥ pratyayaḥ śeṣaḥ saḥ antareṇa vacanam paraḥ eva bhaviṣyati iti nā arthaḥ paravacanena . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {9/100} evam api yeṣām eva pratyayānām deśaḥ niyamyate te eva niyatadeśāḥ syuḥ . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {10/100} yaḥ idānīm aniyatadeśaḥ saḥ kadā cit pūrvaḥ kadā cit paraḥ kadā cit madhye syāt . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {11/100} tat yathā mātuḥ vatsaḥ kadā cit agrataḥ kadā cit pṛṣṭhataḥ kadā cit pārśvataḥ bhavati . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {12/100} paraḥ eva yathā syāt iti evamartham paravacanam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {13/100} <V>paravacanam anarthakam pañcamīnirdiṣṭatvāt parasya</V> . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {14/100} paragrahaṇam anarthakam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {15/100} kim kāraṇam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {16/100} pañcamīnirdiṣṭatvāt parasya kāryam ucyate . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {17/100} tat yathā dvyantarupasargebhyaḥ apaḥ īt . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {18/100} viṣamaḥ upanyāsaḥ . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {19/100} sataḥ tatra parasya kāryam ucyate . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {20/100} iha idānīm kasya sataḥ parasya kāryam bhavitum arhati . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {21/100} iha api sataḥ eva. katham . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {22/100} paratvam svābhāvikam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {23/100} atha vācanike paratve sati arthaḥ syāt paragrahaṇena . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {24/100} vācanike ca na arthaḥ . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {25/100} etat hi tasya parasya kāryam yat asau paraḥ syāt . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {26/100} atha vā yat asya parasya sataḥ sañjñā syāt . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {27/100} yatra tarhi pañcamī na asti tadartham ayam yogaḥ vaktavyaḥ . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {28/100} kva ca pañcamī na asti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {29/100} yatra vikārāgamāḥ śiṣyante . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {30/100} kva ca vikārāgamāḥ śiṣyante . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {31/100} hanaḥ ta ca . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {32/100} trapujatunoḥ ṣuk iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {33/100} <V>vikārāgameṣu ca uktam</V> . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {34/100} kim uktam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {35/100} pratyayavidhānānupapattiḥ tu . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {36/100} tasmāt tatra pañcamīnirdeśāt siddham iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {37/100} <V>atyantāparadṛṣṭānām vā parabhūtalopārtham</V> . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {38/100} atyantāparadṛṣṭānām tarhi parabhūtalopārtham paragrahaṇam kartavyam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {39/100} ye ete atyantāparadṛṣṭāḥ kvibādayaḥ lupyante teṣām parabhūtānām lopaḥ yathā syāt . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {40/100} aparabhūtānām mā bhūt . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {41/100} kim punaḥ atyantāparadṛṣṭānām parabhūtalopavacane prayojanam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {42/100} kiti ṇiti iti kāryāṇi yathā syuḥ iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {43/100} etat api na asti prayojanam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {44/100} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati atyantāparadṛṣṭāḥ parabhūtāḥ lupyante iti yat ayam teṣu kādīn anubandhān āsajati . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {45/100} katham kṛtvā jñāpakam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {46/100} anubandhāsañjane etat prayojanam kiti ṇiti iti kāryāṇi yathā syuḥ iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {47/100} yadi ca atra atyantāparadṛṣṭāḥ parabhūtāḥ lupyantetataḥ anubandhāsañjanam arthavat bhavati . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {48/100} <V>prayoganiyamārtham vā</V> . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {49/100} prayoganiyamārtham tarhi paragrahaṇam kartavyam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {50/100} parabhūtānām prayogaḥ yathā syāt . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {51/100} aparabhūtānām mā bhūt iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {52/100} asti punaḥ kim cit aniṣṭam yadarthaḥ niyamaḥ syāt . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {53/100} asti iti āha . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {54/100} <V>prakṛteḥ arthābhidhāne pratyayādarśanāt </V>. prakṛteḥ arthābhidhāne apratyayikāḥ dṛśyante . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {55/100} kva saḥ devadattaḥ kva saḥ yajñdattaḥ babhruḥ maṇḍuḥ lamakaḥ iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {56/100} bābhravyaḥ māṇḍavyaḥ lāmakāyanaḥ iti prayoktavye babhruḥ maṇḍuḥ lamakaḥ iti prayujyate . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {57/100} <V>dvayasajādīnām ca kevaladṛṣṭatvāt</V> . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {58/100} dvayasajādīnām ca kevalānām prayogaḥ dṛśyate . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {59/100} kim asya dvayasam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {60/100} kim asya mātram . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {61/100} kā adya tithī iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {62/100} dvayasajādayaḥ vai vṛttijasadṛśāḥ avṛttijāḥ yathā bahuḥ tathā . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {63/100} <V>vāvacane ca anutpattyartham </V>. vāvacane ca anutpattyartham paragrahaṇam kartavyam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {64/100} vā vacanena anutpattiḥ yathā syāt . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {65/100} atha kriyamāṇe api vai paragrahaṇe katham iva vāvacanena anutpattiḥ labhyā . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {66/100} kriyamāṇe paragrahaṇe vāvacanena vā paraḥ iti etat abhisambadhyate . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {67/100} akriyamāṇe punaḥ paragrahaṇe vāvacanena kim anyat śakyam abhisambandhum anyat ataḥ sañjñāyāḥ . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {68/100} na ca sañjñāyāḥ bhāvābhāvau iṣyete . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {69/100} <V>vāvacane ca uktam</V> . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {70/100} kim uktam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {71/100} vāvacanānarthakyam ca tatra nityatvāt sanaḥ iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {72/100} prayoganiyamārtham eva tarhi paragrahaṇam kartavyam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {73/100} atha etasmin prayoganiyame sati kim ayam pratyayahiyamaḥ . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {74/100} prakṛtiparaḥ eva pratyayaḥ prayoktavyaḥ aprakṛtiparaḥ na iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {75/100} āhosvit prakṛtiniyamaḥ . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {76/100} pratyayaparā eva prakṛtiḥ prayoktavyā apratyayā na iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {77/100} kaḥ ca atra viśeṣaḥ . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {78/100} <V>tatra pratyayaniyame prkṛtiniyamābhāvaḥ</V> . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {79/100} tatra pratyayaniyame sati prkṛtiniyamaḥ na prāpnoti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {80/100} apratyayikāyāḥ prakṛteḥ prayogaḥ prāpnoti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {81/100} kva saḥ devadattaḥ kva saḥ yajñdattaḥ babhruḥ maṇḍuḥ lamakaḥ iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {82/100} astu tarhi prakṛtiniyamaḥ . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {83/100} <V>prakṛtiniyame pratyayāniyamaḥ</V> . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {84/100} prakṛtiniyame sati pratyayasya niyamaḥ na prāpnoti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {85/100} kim asya dvayasam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {86/100} kim asya mātram . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {87/100} kā adya tithī iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {88/100} aprakṛtikasya pratyayasya prayogaḥ prāpnoti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {89/100} <V>siddham tu ubhayaniyamāt</V> . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {90/100} siddham etat . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {91/100} katham . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {92/100} ubhayaniyamāt . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {93/100} ubhayaniyamaḥ ayam . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {94/100} prakṛtiparaḥ eva pratyayaḥ prayoktavyaḥ pratyayaparā eva ca prakṛtiḥ iti . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {95/100} kim vaktavyam etat . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {96/100} na hi . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {97/100} katham anucyamānam gaṃsyate . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {98/100} paragrahaṇasāmarthyāt . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {99/100} antareṇa api paragrahaṇam syāt ayam paraḥ . (3.1.2) P II.3.15 - 6.2 R III.12 - 19 {100/100} paraḥ eva yathā syāt iti evamartham paragrahaṇam . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {1/15} kimartham idam ucyate . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {2/15} ādyudāttaḥ yathā syāt . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {3/15} antodāttaḥ mā bhūt iti . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {4/15} na etat asti prayojanam . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {5/15} yam icchati antodāttam karoti tatra cakāram anubandham āha ca citaḥ antaḥ udāttaḥ iti . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {6/15} madhyodāttaḥ tarhi mā bhūt iti . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {7/15} madyodāttam yam icchati tatra repham anubandham karoti āha ca upottamam riti iti . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {8/15} anudāttaḥ tarhi mā bhūt iti . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {9/15} anudāttam api yam icchati tatra pakāram anubandham karoti āha ca anudāttau suppitau iti . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {10/15} svaritaḥ tarhi mā bhūt iti . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {11/15} svaritam api yam icchati karoti tatra takāram anubandham āha ca tit svaritam iti . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {12/15} yaḥ idānīm ataḥ anyaḥ pratyayaḥ śeṣaḥ saḥ antareṇa api vacanam ādyudāttaḥ eva bhaviṣyati iti na arthaḥ ādyudāttavacanena . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {13/15} evam api yeṣām eva pratyayānām svaraḥ niyamyate te eva niyatasvarāḥ syuḥ . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {14/15} yaḥ idānīm aniyatasvaraḥ saḥ kadā cit ādyudāttaḥ kadā cit antodāttaḥ kadā cit madhyodāttaḥ kadā cit anudāttaḥ kacā cit svaritaḥ syāt . (3.1.3.1) P II.6.4 - 14 R III.20 - 21 {15/15} ādyudāttaḥ eva yathā syāt iti evam artham idam ucyate . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {1/113} atha kimartham pratyayasañjñāsanniyogena ādyudāttatvam ucyate anudāttatvam ca na yatra eva anyaḥ svaraḥ tatra eva ayam ucyeta . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {2/113} ñniti ādiḥ nityam pratyayasya ca . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {3/113} adupadeśāt lasārvadhātukam anudāttam suppitau ca iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {4/113} tatra ayam api arthaḥ dviḥ ādyudāttagrahaṇam dviḥ ca anudāttagrahaṇam na kartavyam bhavati . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {5/113} prakṛtam anuvartate . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {6/113} ataḥ uttaram paṭhati : <V>ādyudāttatvasya pratyayasañjñāsanniyoge prayojanam yasya sañjñākaraṇam tasya ādyudāttārtham</V> . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {7/113} ādyudāttatvasya pratyayasañjñāsanniyogakaraṇe etat prayojanam yasya sañjñākaraṇam tasya ādyudāttatvam yathā syāt . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {8/113} <V>asanniyoge hi yasmāt saḥ tadādeḥ ādyudāttatvam tadantasya ca anudāttatvam</V> . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {9/113} akriyamāṇe hi pratyayasañjñāsanniyogena ādyudāttatve pratyayagrahaṇe yasmāt saḥ tadādeḥ grahaṇam bhavati iti tadādeḥ ādyudāttatvam prasajyeta tadantasya ca anudāttatvam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {10/113} atha kriyamāṇe api pratyayasañjñāsanniyogena ādyudāttatve anudāttatve ca kasmāt eva tadādeḥ ādyudāttatvam na bhavati tadantasya ca anudāttatvam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {11/113} utpannaḥ pratyayaḥ pratyayāśrayāṇām kāryāṇām nimittam bhavati na utpadyamānaḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {12/113} tat yathā ghaṭaḥ kṛtaḥ ghaṭāśrayāṇām kāryāṇām nimittam bhavati na kriyamāṇaḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {13/113} <V>na vā prakṛteḥ ādyudāttavacanam jñāpakam tadādeḥ agrahaṇasya</V> . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {14/113} na vā eṣaḥ doṣaḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {15/113} kim kāraṇam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {16/113} yat ayam ñniti ādiḥ nityam iti prakṛteḥ ādyudāttatvam śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ na tadādeḥ ādyudāttatvam bhavati iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {17/113} tadantasya tarhi anudāttatvam prāpnoti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {18/113} <V>prakṛtisvarasya ca vidhānasāmarthyāt pratyayasvarābhāvaḥ </V>. yat ayam dhātoḥ antaḥ prātipadikasya antaḥ iti prakṛteḥ antodāttatvam śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ na tadantasya anudāttatvam bhavati iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {19/113} katham kṛtvā jñāpakam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {20/113} yatra hi anudāttaḥpratyayaḥ prakṛtisvaraḥ tat prayojayati . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {21/113} <V>āgamānudāttārtham vā</V> . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {22/113} āgamānudāttārtham tarhi pratyayasañjñāsanniyogena ādyudāttatvam ucyate . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {23/113} pratyayasañjñāsanniyogena ādyudāttatve kṛte āgamāḥ anudāttāḥ yathā syuḥ iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {24/113} <V>na vā āgamasya anudāttavacanāt</V> . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {25/113} na vā etat api prayojanam asti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {26/113} kim kāraṇam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {27/113} āgamasya anudāttavacanāt . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {28/113} āgamāḥ anudāttāḥ bhavanti iti vakṣyāmi . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {29/113} ke punaḥ āgamāḥ anudāttatvam prayojayanti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {30/113} iṭ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {31/113} lavitā . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {32/113} iṭ tāvat na prayojayati . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {33/113} idam iha sampradhāryam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {34/113} iṭ kriyatām ādyudāttatvam iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {35/113} kim atra kartavyam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {36/113} paratvāt iḍāgamaḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {37/113} nityam ādyudāttatvam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {38/113} kṛte api iṭi prāpnoti akṛte api prāpnoti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {39/113} iṭ api nityaḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {40/113} kṛte api ādyudāttatve prāpnoti akṛte api prāpnoti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {41/113} anityaḥ iṭ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {42/113} anyathāsvarasya kṛte ādyudāttatve prapnoti anyathāsvarasya akṛte . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {43/113} svarabhinnasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {44/113} ādyudāttatvam api anityam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {45/113} anyasya kṛte iṭi prāpnoti anyasya akṛte . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {46/113} śabdāntarasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {47/113} ubhayoḥ anityayoḥ paratvāt iḍāgamaḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {48/113} antaraṅgam tarhi ādyudāttatvam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {49/113} kā antaraṅgatā . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {50/113} utpattisanniyogena ādyudāttatvam ucyate . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {51/113} utpanne pratyaye prakṛtipratyayau āśritya aṅgasya iḍāgamaḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {52/113} ādyudāttatvam api na antaraṅgam yāvatā pratyaye āśrīyamāṇe prakṛtiḥ api āśritā bhavati . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {53/113} antaraṅgam eva ādyudāttatvam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {54/113} katham . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {55/113} idānīm eva hi uktam na pratyayasvaravidhau tadādividhiḥ bhavati iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {56/113} sīyuṭ tarhi prayojayati . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {57/113} <V>avacane hi sīyuḍādeḥ ādyudāttatvam </V>. akriyamāṇe hi āgamānudāttatve kriyamāṇe api pratyayasañjñāsanniyogena ādyudāttatve sīyuḍādeḥ liṅaḥ ādyudāttatvam prasajyeta . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {58/113} laviṣīya paviṣīya . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {59/113} tat tarhi vaktavyam āgamāḥ anudāttāḥ bhavanti iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {60/113} na vaktavyam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {61/113} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati āgamāḥ anudāttāḥ bhavanti iti yat ayam yāsuṭ parasamaipadeṣu udāttaḥ ṅit ca iti āha . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {62/113} na etat asti jñāpakam vakṣyati etat . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {63/113} yāsuṭaḥ ṅidvacanam pidartham udāttavacanam ca iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {64/113} śakyam anena vaktum : yāsuṭ parasmaipadeṣu bhavati apit ca liṅ bhavati iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {65/113} saḥ ayam evam laghīyasā nyāsena siddhe sati yat garīyāṃsam yatnam ārabhate tat jñapayati ācāryaḥ āgamāḥ anudāttāḥ bhavanti iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {66/113} śakyam idam labdhum . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {67/113} yadi eva vacanāt atha api jñāpakāt āgamāḥ anudāttāḥ bhavanti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {68/113} āgamaiḥ tu vyavahitatvāt ādyudāttatvam na prāpnoti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {69/113} āgamāḥ avidyamānavat bhavanti iti vakṣyāmi . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {70/113} yadi āgamāḥ avidyamānavat bhavanti iti ucyate lavitā avādeśaḥ na prāpnoti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {71/113} svaravidhau iti vakṣyāmi . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {72/113} evam api lavitā udāttāt anudāttasya svaritaḥ iti svaritaḥ na prāpnoti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {73/113} ṣāṣṭhike svare iti vakṣyāmi . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {74/113} evam api śikṣitaḥ niṣṭhā ca dvyac anāt it eṣaḥ svaraḥ prāpnoti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {75/113} pratyayasvaravidhau iti vakṣyāmi . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {76/113} tat tarhi vaktavyam avidyamānavat bhavanti iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {77/113} na vaktavyam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {78/113} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati āgamāḥ avidyamānavat bhavanti iti yat ayam yāsuṭ parasamaipadeṣu udāttaḥ ṅit ca iti āha . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {79/113} na etat asti jñāpakam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {80/113} vakṣyati etat . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {81/113} yāsuṭaḥ ṅidvacanam pidartham udāttavacanam ca iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {82/113} śakyam anena vaktum . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {83/113} yāsuṭ parasmaipadeṣu bhavati apit ca liṅ bhavati iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {84/113} saḥ ayam evam laghīyasā nyāsena siddhe sati yat garīyāṃsam yatnam ārabhate tat jñapayati ācāryaḥ āgamāḥ avidyamānavat bhavanti iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {85/113} <V>ādyudāttasya vā lopārtham</V> . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {86/113} ādyudāttasya tarhi lopārtham pratyayasañjñāsanniyogena ādyudāttatvam ucyate . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {87/113} pratyayasañjñāsanniyogena ādyudāttatve kṛte udāttanivṛttisvaraḥ siddhaḥ bhavati : sraughnī māthurī . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {88/113} atra hi paratvāt lopaḥ pratyaysvaram bādheta . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {89/113} <V>na vā bahiraṅgalakṣaṇatvāt</V> . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {90/113} na vā etat prayojayati . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {91/113} kim kāraṇam . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {92/113} bahiraṅgalakṣaṇatvāt . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {93/113} bahiraṅgalakṣaṇaḥ lopaḥ antaraṅgalakṣaṇaḥ svaraḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {94/113} asiddham bahiraṅgam antaraṅge . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {95/113} avaśyam ca eṣā paribhāṣā āśrayitavyā . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {96/113} <V>avacane hi ñinnitkitsu atiprasaṅgaḥ</V> . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {97/113} anāśrīyamāṇāyām asyām paribhāṣāyām kriyamāṇe api pratyayasañjñāsanniyogena ādyudāttatveñinnitkitsu atiprasaṅgaḥ syāt . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {98/113} autsī kaṃsikī ātreyī iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {99/113} atra hi paratvāt lopaḥ ñinnitkitsvarān bādheta . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {100/113} na eṣaḥ doṣaḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {101/113} ñinnitkitsvarāḥ pratyaysvarāpavādāḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {102/113} na ca apavādaviṣaye utsargaḥ bhiniviśate . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {103/113} pūrvam hi apavādāḥ abhiniviśante paścāt utsargaḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {104/113} prakalpya vā apavādaviṣayam tataḥ utsargaḥ abhiniviśate . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {105/113} na tāvat atra kadā cit pratyayādyudāttatvam bhavati . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {106/113} apavādān ñinnitkitsvarān pratīkṣate . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {107/113} kaṃsikyām bhūyān apahāraḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {108/113} anyasya atra udāttatvam anyasya lopaḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {109/113} ādeḥ udāttatvam antyasya lopaḥ . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {110/113} idam tarhi ātreyī iti . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {111/113} atra hi paratvāt lopaḥ kitsvaram bādheta . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {112/113} tasmāt eṣā paribhāṣā āśrayitavyā . (3.1.3.2). P II.6.15 - 9.14 R III.21 - 27 {113/113} etasyām ca satyām śakyam pratyayasanniyogena ādyudāttatvam avaktum . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {1/58} <V>pratyayādyudāttatvāt dhātoḥ antaḥ</V> . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {2/58} pratyayādyudāttatvāt dhātoḥ antaḥ iti etat bhavati vipratiṣedhena . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {3/58} pratyayādyudāttatvasya avakāśaḥ yatra anudāttā prakṛtiḥ . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {4/58} samatvam simatvam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {5/58} dhātoḥ antaḥ iti asya avakāśaḥ yatra anudāttaḥ pratyayaḥ . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {6/58} pacati paṭhati . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {7/58} iha ubhayam prāpnoti . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {8/58} gopāyati dhapāyati . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {9/58} dhātoḥ antaḥ iti etat bhavati vipratiṣedhena. <V>pitsvarāt titsvaraḥ ṭāpi </V>. pitsvarāt titsvaraḥ ṭāpi bhavati vipratiṣedhena . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {10/58} pitsvarasya avakāśaḥ . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {11/58} pacati paṭhati . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {12/58} titsvarasya avakāśaḥ . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {13/58} kāryam hāryam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {14/58} iha ubhayam prāpnoti . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {15/58} kāryā hāryā . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {16/58} titsvaraḥ bhavati vipratiṣedhena . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {17/58} <V>citsvaraḥ cāpi pitsvarāt </V>. citsvaraḥ cāpi pitsvarāt bhavati vipratiṣedhena . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {18/58} citsvarasya avakāśaḥ . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {19/58} calanaḥ copanaḥ . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {20/58} pitsvarasya saḥ eva . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {21/58} iha ubhayam prāpnoti . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {22/58} āmbaṣṭhyā sauvīryā . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {23/58} citsvaraḥ bhavati vipratiṣedhena . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {24/58} <V>na vā ādyutāttasya pratyayasañjñāsanniyogāt </V>. na vā arthaḥ vipratiṣedhena . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {25/58} kim kāraṇam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {26/58} ādyutāttasya pratyayasañjñāsanniyogāt . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {27/58} pratyayasañjñāsanniyogena ādyudāttatve kṛte satiśiṣṭatvāt dhātusvaraḥ bhaviṣyati . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {28/58} ayam ca api ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ pitsvarasya titsvarasya ca . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {29/58} kim kāraṇam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {30/58} ṭāpi svaritenaikādeśaḥ</V> . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {31/58} ṭāpi svaritena ekādeśaḥ bhavati . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {32/58} idam iha sampradhāryam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {33/58} svaritatvam kriyatām ekādeśaḥ iti . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {34/58} kim atra kartavyam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {35/58} paratvāt svaritatvam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {36/58} nityaḥ ekādeśaḥ . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {37/58} kṛte api svaritatve prāpnoti akṛte api prāpnoti . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {38/58} . svaritatvam api nityam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {39/58} kṛte api ekādeśe prāpnoti akṛte api . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {40/58} anityam svaritatvam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {41/58} anyasya kṛte ekādeśe prāpnoti anyasya akṛte . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {42/58} śabdāntarasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {43/58} ekādeśaḥ api anityaḥ . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {44/58} anyathāsvarasya kṛte svaritatve prāpnoti anyathāsvarasya akṛte . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {45/58} svarabhinnasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {46/58} antaraṅgaḥ tarhi ekādeśaḥ . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {47/58} kā antaraṅgatā . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {48/58} varṇau āśritya ekādeśaḥ padasya svaritatvam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {49/58} svaritatvam api antaraṅgam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {50/58} katham . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {51/58} vakṣyati etat . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {52/58} padagrahaṇam parimāṇārtham iti . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {53/58} ubhayoḥ antaraṅgayoḥ paratvāt svaritatvam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {54/58} svaritatve kṛte āntaryataḥ svaridānudāttayoḥ svaritaḥ bhaviṣyati . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {55/58} ayam ca api ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ pitsvarasya citsvarasya ca . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {56/58} kim kāraṇam . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {57/58} <V>cāpi citkaraṇāt</V> . (3.1.3.3) P II.9.15 - 10.20 R III.27 - 30 {58/58} cāpi citkaraṇasāmarthyāt antodāttatvam bhaviṣyati . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {1/17} gupādiṣu anubandhakaraṇam kimartham . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {2/17} <V>gupādiṣu anubandhakaraṇam ātmanepadārtham </V>. gupādiṣu anubandhāḥ kriyante ātmanepadam yathā syāt . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {3/17} kriyamāṇeṣu api anubandheṣu ātmanepadam na eva prāpnoti . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {4/17} kim kāraṇam . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {5/17} sanā vyavahitatvāt . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {6/17} pūrvavat sanaḥ iti evam bhaviṣyati . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {7/17} pūrvavat sanaḥ iti ucyate . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {8/17} na ce etebhyaḥ prāk sanaḥ ātmanepadam na api parasmaipadam paśyāmaḥ . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {9/17} evam tarhi anubandhakaraṇasāmarthyāt bhaviṣyati . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {10/17} atha vā avayave kṛtam liṅgam samudāyasya viśeṣakam bhaviṣyati . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {11/17} tat yathā goḥ sakthani karṇe vā kṛtam liṅgam goḥ viśeṣakam bhavati . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {12/17} yadi avayave kṛtam liṅgam samudāyasya viśeṣakam bhavati jugupsayati mīmāṃsayati iti atra api prāpnoti . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {13/17} avayave kṛtam liṅgam kasya samudāyasya viśeṣakam bhavati . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {14/17} yam samudāyam yaḥ avayavaḥ na vyabhicarati . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {15/17} sanam ca na vhabhicarati . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {16/17} ṇicam punaḥ vyabhicarati . (3.1.5) P II.10.22 - 11.9 R III.30 -31 {17/17} tat yathā tat yathā goḥ sakthani karṇe vā kṛtam liṅgam goḥ viśeṣakam bhavati na gomaṇḍalasya . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {1/27} <V>abhyāsadīrghatve avarṇasya dīrghaprasaṅgaḥ</V> . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {2/27} abhyāsadīrghatve avarṇasya dīrghatvam prāpnoti . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {3/27} mīmāṃsate . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {4/27} nanu ce ittve kṛte dīrghatvam bhaviṣyati . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {5/27} katham punaḥ utpattisanniyogena dīrghatvam ucyamānam ittvam pratīkṣate . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {6/27} atha katham abhyāsam pratīkṣate . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {7/27} vacanāt abhyāsam pratīkṣate . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {8/27} ittvam punaḥ na pratīkṣate . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {9/27} <V>na vā abhyāsavikāreṣu apavādasya utsargābādhakatvāt</V> . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {10/27} na vā eṣaḥ doṣaḥ . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {11/27} kim kāraṇam . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {12/27} abhyāsavikāreṣu apavādasya utsargābādhakatvāt . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {13/27} abhyāsavikāreṣu apavādāḥ utsargān na bādhante iti evam dīrghatvam ucyamānam ittvam na bādhiṣyate . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {14/27} atha vā mānbadhadānśanbhyaḥ ī ca abhyāsasya iti vakṣyāmi . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {15/27} evam api halādiśeṣāpavādaḥ īkāraḥ prāpnoti . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {16/27} ī ca acaḥ iti vakṣyāmi . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {17/27} atha vā mānbadhadānśanbhyaḥ dīrghaḥ ca itaḥ abhyāsasya iti vakṣyāmi . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {18/27} sidhyati . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {19/27} sūtram tarhi bhidyate . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {20/27} yathānyāsam eva astu . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {21/27} nanu ca uktam abhyāsadīrghatve avarṇasya dīrghaprasaṅgaḥ iti . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {22/27} parihṛtam etat na vā abhyāsavikāreṣu apavādasya utsargābādhakatvāt iti . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {23/27} atha vā na evam vijñāyate dīrghaḥ ca abhyāsasya iti . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {24/27} katham tarhi . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {25/27} dīrghaḥ ca ābhyāsasya iti . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {26/27} kim idam ābhyāsasya iti . (3.1.6). P II.11.11 - 25 R III.31 - 32 {27/27} abhyāsavikāraḥ ābhyāsaḥ tasya iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {1/90} dhātoḥ iti kimartham . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {2/90} prakartum aicchat prācikīrṣat . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {3/90} sopasargāt mā bhūt . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {4/90} <V>karmagrahaṇāt sanvidhau dhātugrahaṇānarthakyam</V> . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {5/90} karmagrahaṇāt sanvidhau dhātugrahaṇam anarthakam . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {6/90} karmaṇaḥ samānakartṛkāt icchāyām vā sambhavati iti eva dhātoḥ utpattiḥ bhaviṣyati . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {7/90} soparsargam vai karma . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {8/90} tataḥ utpattiḥ prāpnoti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {9/90} <V>sopasargam karma iti cet karmaviśeṣakatvāt upasargasya anupasargam karma</V> . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {10/90} sopasargam karma iti cet karmaviśeṣakaḥ upasargaḥ . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {11/90} anupasargam hi karma . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {12/90} avaśyam ca etat evam vijñeyam anupasargam karma iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {13/90} <V>sopasargasya hi karmatve dhātvadhikāre api sanaḥ avidhānam akarmatvāt</V> . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {14/90} yaḥ hi manyate sopasargam karma iti kriyamāṇe api tasya dhātugrahaṇe sanaḥ avidhiḥ syāt . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {15/90} kim kāraṇam . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {16/90} akarmatvāt . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {17/90} idam tarhi prayojanam . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {18/90} subantāt utpattiḥ mā bhūt . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {19/90} <V>subantāt ca aprasaṅgaḥ kyajādīnām apavādatvāt</V> . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {20/90} subantāt ca sanaḥ aprasaṅgaḥ . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {21/90} kim kāraṇam . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {22/90} kyajādīnām apavādatvāt . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {23/90} subantāt kyajādayaḥ vidhīyante . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {24/90} te apavādatvāt bādhakāḥ bhaviṣyanti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {25/90} <V>anabhidhānāt vā</V> . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {26/90} atha vā anabhidhānāt subantāt utpattiḥ na bhaviṣyati . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {27/90} na hi subantāt utpadyamānena sanā icchāyā abhidhānam syāt . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {28/90} anabhidhānāt tataḥ utpattiḥ na bhaviṣyati . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {29/90} iyam tāvat agatikā gatiḥ yat ucyate anabhidhānāt iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {30/90} yat api ucyate subantāt ca aprasaṅgaḥ kyajādīnām apavādatvāt iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {31/90} bhavet kasmāt cit aprasaṅgaḥ syāt ātmecchāyām . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {32/90} parecchāyām tu prāpnoti : rājñaḥ putram icchati iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {33/90} evam tarhi idam iha vyapadeśyam sat ācāryaḥ na vyapadiśati . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {34/90} kim . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {35/90} samānakartṛkāt iti ucyate . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {36/90} na ca subantasya samānaḥ kartā asti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {37/90} evam api bhavet kasmāt cit aprasaṅgaḥ yasya kartā na asti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {38/90} iha tu prāpnoti : āsitum icchati śayitum icchati . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {39/90} icchāyām arthe san vidhīyate icchārtheṣu ca tumun . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {40/90} tatra tumunā uktatatvāt tasya arthasya san na bhaviṣyati . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {41/90} evam api iha prāpnoti : āsanam icchati śayanam icchati iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {42/90} iha yaḥ viśeṣaḥ upādhiḥ vā upādīyate dyotye tasmin tena bhavitavyam . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {43/90} yaḥ ca iha arthaḥ gamyate āsitum icchati śayitum icchati svayam tām kriyām kartum icchati iti na asau iha gamyate āsanam icchati śayanam icchati iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {44/90} anyasya api āsanam icchati iti eṣaḥ api arthaḥ gamyate . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {45/90} avaśyam ca etat evam vijñeyam . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {46/90} yaḥ hi manyate adyotye tasmin tena bhavitavyam iti kriyamāṇe api tasya dhātugrahaṇe iha prasajyeta : saṅgatam icchati devadattaḥ yajñadattena iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {47/90} <V>karmasamānakartṛkagrahaṇānarthakyam ca icchābhidhāne pratyayavidhānāt</V> . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {48/90} karmasamānakartṛkagrahaṇam ca anarthakam . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {49/90} kim kāraṇam . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {50/90} icchābhidhāne pratyayavidhānāt . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {51/90} icchāyām abhidheyāyām san vidhīyate . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {52/90} <V>akarmaṇaḥ hi asamānakartṛkāt vā anabhidhānam </V>. icchāyām abhidheyāyām san vidhīyate . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {53/90} na ca akarmaṇaḥ asamānakartṛkāt vā utpadyamānena sanā icchāyā abhidhānam syāt . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {54/90} anabhidhānāt tataḥ utpattiḥ na bhaviṣyati . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {55/90} <V>aṅgaparimāṇārtham tu</V> . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {56/90} aṅgaparimāṇārtham tarhi anyatarat kartavyam karmagrahaṇam dhātugrahaṇam vā . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {57/90} aṅgaparimāṇam jñāsyāmi iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {58/90} kim punaḥ atra jyāyaḥ . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {59/90} dhātugrahaṇam eva jyāyaḥ . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {60/90} aṅgaparimāṇam ca eva vijñātam bhavati . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {61/90} api ca dhātoḥ vihitaḥ pratyayaḥ śeṣaḥ ārdhadhātukasañjñaḥ bhavati iti sanaḥ ārdhadhātukasañjñā siddhā bhavati . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {62/90} yat ca api etat uktam karmagrahaṇāt sanvidhau dhātugrahaṇānarthakyam sopasargam karma iti cet karmaviśeṣakatvāt upasargasya anupasargam karma sopasargasya hi karmatve dhātvadhikāre api sanaḥ avidhānam akarmatvāt iti svapakṣaḥ anena varṇitaḥ . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {63/90} yuktam iha draṣṭavyam kim nyāyyam karma iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {64/90} etat ca atra yuktam yat sopasargam karma syāt . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {65/90} nanu ca uktam sopasargasya hi karmatve dhātvadhikāre api sanaḥ avidhānam akarmatvāt iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {66/90} na eṣaḥ doṣaḥ . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {67/90} karmaṇaḥ iti na eṣā dhātusamānādhikaraṇā pañcamī . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {68/90} karmaṇaḥ dhātoḥ iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {69/90} kim tarhi . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {70/90} avayavayogā eṣā ṣaṣṭhī . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {71/90} karmaṇaḥ yaḥ dhātuḥ avayavaḥ . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {72/90} yadi avayavayogā eṣā ṣaṣṭhīkevalāt utpattiḥ na prāpnoti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {73/90} cikīrṣati jihīrṣati iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {74/90} eṣaḥ api vyapadeśivadbhāvena karmaṇaḥ dhātuḥ avayaḥ bhavati . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {75/90} kāmam tarhi anena eva hetunā kyac api kartavyaḥ . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {76/90} mahāntam putram icchati . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {77/90} karmaṇaḥ yat subantam avayayaḥ iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {78/90} na kartavyaḥ . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {79/90} asāmarthyāt na bhaviṣyati . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {80/90} katham asāmarthyam . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {81/90} sāpekṣam asamartham bhavati iti . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {82/90} <V>vāvacanānarthakyam ca tatra nityatvāt sanaḥ</V> . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {83/90} vāvacanam ca anarthakam . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {84/90} kim kāraṇam . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {85/90} tatra nityatvāt sanaḥ . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {86/90} iha hi dvau pakṣau vṛttipakṣaḥ avṛttipakṣaḥ ca . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {87/90} svabhāvataḥ ca etat bhavati vākyam ca pratyayaḥ ca . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {88/90} tatra svābhāvike vṛttiviṣaye nitye pratyaye prāpte vāvacanena kim anyat śakyam abhisambandhum anyat ataḥ sañjñāyāḥ . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {89/90} na ca sañjñāyāḥ bhāvābhāvau iṣyete . (3.1.7.1). P II.12- 14.7 R III.33 - 39 {90/90} tasmāt na arthaḥ vāvacanena . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {1/48} <V>tumunantāt vā tasya ca lugvacanam</V> . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {2/48} tumunantāt vā san vaktavyaḥ tasya ca tumunaḥ luk vaktavyaḥ . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {3/48} kartum icchati cikīrṣati . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {4/48} <V>liṅuttamāt vā</V> . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {5/48} liṅuttamāt vā san vaktavyaḥ tasya ca liṅaḥ luk vaktavyaḥ . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {6/48} kuryām iti icchati cikīrṣati . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {7/48} <V>āśaṅkāyām acetaneṣu upasaṅkhyānam</V> . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {8/48} āśaṅkāyām acetaneṣu upasaṅkhyānam kartavyam . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {9/48} aśmā luluṭhiṣate . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {10/48} kūlam pipatiṣati iti . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {11/48} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {12/48} evam manyate . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {13/48} cetanāvataḥ etat bhavati icchā iti . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {14/48} kūlam ca acetanam . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {15/48} acetanagrahaṇena na arthaḥ . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {16/48} āśaṅkāyām iti eva . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {17/48} idam api siddham bhavati . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {18/48} śvā mumūrṣati . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {19/48} <V>na vā tulyakāraṇatvāt icchayāḥ hi pravṛttitaḥ upalabdhiḥ</V> . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {20/48} na vā kartavyam . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {21/48} kim kāraṇam . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {22/48} tulyakāraṇatvāt . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {23/48} tulyam hi kāraṇam cetanāvati devadatte kūle ca acetane . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {24/48} kim kāraṇam . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {25/48} icchayāḥ hi pravṛttitaḥ upalabdhiḥ . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {26/48} icchayāḥ hi pravṛttitaḥ upalabdhiḥ bhavati . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {27/48} yaḥ api asu kaṭam cikīrṣuḥ bhavati na asau āghoṣayati . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {28/48} kaṭam kariṣyāmi iti . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {29/48} kim tarhi . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {30/48} sannaddham rajjukīlakpūlapāṇim dṛṣṭvā tataḥ icchā gamyate . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {31/48} kūlasya api pipatiṣataḥ loṣṭāḥ śīryante bhidā jāyante deśāt deśāntaram upasaṅkrāmati . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {32/48} śvānaḥ khalu api mumūrṣavaḥ ekāntaśīlāḥ śūnākṣāḥ ca bhavanti . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {33/48} <V>upamānāt vā siddham</V> . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {34/48} upamānāt vā siddham etat . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {35/48} katham . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {36/48} luluṭhiṣate iva luluṭhiṣate . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {37/48} pipatiṣati iva pipatiṣati . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {38/48} na tiṅantena upamānam asti . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {39/48} evam tarhi icchā iva icchā . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {40/48} <V>sarvasya vā cetanāvattvāt</V> . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {41/48} atha vā sarvam cetanāvat . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {42/48} evam hi āha . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {43/48} kaṃsakāḥ sarpanti . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {44/48} śirīṣaḥ adhaḥ svapiti . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {45/48} suvarcalā ādityam anu paryeti . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {46/48} āskanda kapilaka iti ukte tṛṇam āskandati . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {47/48} ayaskāntam ayaḥ saṅkrāmati . (3.1.7.2). P II.14.8 - 15.4 R III.39 - 42 {48/48} ṛṣiḥ paṭhati śrṇota grāvāṇaḥ (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {1/33} ime iṣavaḥ bahavaḥ paṭhyante . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {2/33} tatra na jñāyate kasya ayam arthe san vidhīyate iti . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {3/33} iṣeḥ chatvabhāvinaḥ . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {4/33} yadi evam kartum anvicchati kartum anveṣaṇā atra api prāpnoti . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {5/33} evam tarhi yasya striyām icchā iti etat rūpam nipātyate . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {6/33} kasya ca etat nipātyate . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {7/33} kāntikarmaṇaḥ . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {8/33} atha iha grāmam gantum icchati iti kasya kim karma . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {9/33} iṣeḥ ubhe karmaṇī . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {10/33} yadi evam grāmam gantum icchati grāmāya gantum icchati iti gatyarthakarmaṇi dvitīyācaturthyau na prāpnutaḥ . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {11/33} evam tarhi gameḥ grāmaḥ karma iṣeḥ gamiḥ karma . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {12/33} evam api iṣyate grāmaḥ gantum iti parasādhane utpadyamānena lena grāmasya abhidhānam na prāpnoti . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {13/33} evam tarhi gameḥ grāmaḥ karma iṣeḥ ubhe karmaṇī . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {14/33} atha sanantāt sanā bhavitavyam : cikīrṣitum icchati jihīrṣitum icchati iti . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {15/33} na bhavitavyam . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {16/33} kim kāraṇam . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {17/33} arthagatyarthaḥ śabdaprayogaḥ . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {18/33} artham sampratyāyayiṣyāmi iti śabdaḥ prayujyate . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {19/33} tatra ekena uktatvāt tasya arthasya aparasya prayogeṇa na bhavitavyam . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {20/33} kim kāraṇam . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {21/33} uktārthānām aprayogaḥ . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {22/33} na tarhi idānīm idam bhavati : eṣitum icchati eṣiṣiṣati iti . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {23/33} asti atra viśeṣaḥ . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {24/33} ekasya atra iṣeḥ iṣiḥ sādhanam vartamānakālaḥ ca pratyayaḥ . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {25/33} aparasya bāhyam sādhanam sarvakālaḥ ca pratyayaḥ . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {26/33} iha api tarhi ekasya iṣeḥ karotiviṣiṣṭaḥ iṣiḥ sādhanam vartamānakālaḥ ca pratyayaḥ . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {27/33} aparasya bāhyam sādhanam sarvakālaḥ ca pratyayaḥ . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {28/33} yena eva khalu api hetunā etat vākyam bhavati cikīrṣitum icchati jihīrṣitum icchati iti tena eva hetunā vṛttiḥ api prāpnoti . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {29/33} tasmāt sanantāt sanaḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {30/33} tam ca api bruvatā iṣisanaḥ iti vaktavyam . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {31/33} bhavati hi jugupsiṣate mīmāṃsiṣate iti . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {32/33} <V>śaiṣikāt matubarthīyāt śaiṣikaḥ matubarthikaḥ sarūpaḥ pratyayaḥ na iṣṭaḥ . (3.1.7.3). P II.15. 5 - 23 R III.42 - 45 {33/33} sanantāt na san iṣyate</V> . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {1/84} kimarthaḥ cakāraḥ . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {2/84} svarārthaḥ . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {3/84} citaḥ antaḥ udāttaḥ bhavati iti antodāttatvam yathā syāt . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {4/84} na etat asti prayojanam . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {5/84} ekāc ayam . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {6/84} tatra na arthaḥ svarārthena cakāreṇa anubandhena . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {7/84} pratyayasvareṇa eva siddham . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {8/84} viśeṣaṇārthaḥ tarhi . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {9/84} kva viśeṣaṇārthena arthaḥ . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {10/84} asya cvau kyaci ca iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {11/84} kye ca iti ucyamāne api kākaḥ śyenāyate atra api prasayjeta . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {12/84} na etat asti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {13/84} tadanubandhakagrahaṇe atadanubandhakasya grahaṇam na iti evam etasya na bhaviṣyati . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {14/84} sāmānyagrahaṇāvighātārthaḥ tarhi . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {15/84} kva ca sāmānyagrahaṇāvighātārthena arthaḥ . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {16/84} naḥ kye iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {17/84} atha ātmangrahaṇam kimartham . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {18/84} ātmecchāyām yathā syāt . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {19/84} parecchāyām mā bhūt iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {20/84} rājñaḥ putram icchati iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {21/84} kriyamāṇe api ātmagrahaṇe parecchāyām prāpnoti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {22/84} kim kāraṇam . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {23/84} ātmanaḥ iti iyam kartari ṣaṣṭhī . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {24/84} icchā iti akāraḥ bhāve . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {25/84} saḥ yadi eva ātmanaḥ icchā atha api parasya ātmecchā eva asau bhavati . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {26/84} na ātmagrahaṇena icchā abhisambadhyate . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {27/84} kim tarhi . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {28/84} subantam abhisambadhyate . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {29/84} ātmanaḥ yat subantam iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {30/84} yadi ātmagrahaṇam kriyate chandasi parecchāyām na prāpnoti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {31/84} ma tvā vṛkāḥ aghāyavaḥ vidan . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {32/84} tasmāt na arthaḥ ātmagrahaṇena . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {33/84} iha kasmāt na bhavati : rājñaḥ putram icchati iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {34/84} asāmarthyāt . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {35/84} katham asāmarthyam . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {36/84} sāpekṣam asamartham bhavati iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {37/84} chandasi api tarhi na prāpnoti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {38/84} ma tvā vṛkāḥ aghāyavaḥ vidan . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {39/84} asti atra viśeṣaḥ . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {40/84} antareṇa api atra tṛtīyasya padasya prayogam parecchā gamyate . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {41/84} katham punaḥ antareṇa api atra tṛtīyasya padasya prayogam parecchā gamyate . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {42/84} te ca eva vṛkāḥ evamātmakaḥ hiṃsrāḥ . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {43/84} kaḥ ca ātmanaḥ agham eṣitum arhati . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {44/84} ataḥ antareṇa api atra tṛtīyasya padasya prayogam parecchā gamyate . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {45/84} yathā eva tarhi chandasi aghaśabdāt parecchāyām khyac bhavati evam bhāṣāyām api prāpnoti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {46/84} agham icchati iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {47/84} tasmāt ātmagrahaṇam kartavyam . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {48/84} chandasi katham . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {49/84} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati chandasi aghaśabdāt parecchāyām kyac iti yat ayam aśvāghasyāt iti kyaci pratkṛte ītvabādhanārtham ākāram śāsti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {50/84} atha subgrahaṇam kimartham . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {51/84} subantāt utpattiḥ yatha syāt . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {52/84} prātipadikāt mā bhūt iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {53/84} na etat asti prayojanam . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {54/84} na asti atra viśeṣaḥ subantāt utpattau satyām prātipadikāt vā ayam asti viśeṣaḥ . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {55/84} subantāt utpattau satyām padasañjñā siddhā bhavati . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {56/84} prātipadikāt utpattau satyām padasañjñā na prāpnoti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {57/84} nanu ca prātipadikāt utpattau satyām padasañjñā siddhā . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {58/84} katham . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {59/84} ārabhyate naḥ kye iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {60/84} tat ca avaśyam kartavyam subantāt utpattau satyām niyamārtham . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {61/84} tat eva prātipadikāt utpattau satyām vidhyartham bhaviṣyati . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {62/84} idam tarhi prayojanam . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {63/84} subantāt utpattiḥ yatha syāt . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {64/84} dhātoḥ mā bhūt iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {65/84} etat api na asti prayojanam . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {66/84} dhātoḥ san vidhīyate . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {67/84} saḥ bādhakaḥ bhaviṣyati . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {68/84} anavakāśāḥ hi vidhayaḥ bādhakāḥ bhavanti sāvakāśaḥ ca san . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {69/84} kaḥ avakāśaḥ . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {70/84} parecchā . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {71/84} na parecchāyām sanā bhavitavyam . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {72/84} kim kāraṇam . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {73/84} samānakartṛkāt iti ucyate . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {74/84} yāvat ca iha ātmagrahaṇam tāvat tatra samānakartṛkagrahaṇam . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {75/84} idam tarhi prayojanam . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {76/84} subantāt utpattiḥ yatha syāt . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {77/84} vākyāt māt bhūt iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {78/84} mahāntam putram icchati iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {79/84} na vā bhavati mahāputrīyati iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {80/84} bhavati yadā etat vākyam bhavati . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {81/84} mahān putraḥ mahāputraḥ . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {82/84} mahāputram icchati mahāputrīyati iti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {83/84} yadā tu etat vākyam bhavati mahāntam putram icchati iti tadā na bhavitavyam tadā ca prāpnoti . (3.1.8.1) P II.16.2 - 17.12 R III.45 - 48 {84/84} tadā mā bhūt iti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {1/63} atha kriyamāṇe api subgrahaṇe kasmāt eva atra na bhavati . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {2/63} subantam hi etat vākyam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {3/63} na etat subantam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {4/63} katham . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {5/63} pratyayagrahaṇe yasmāt tadādeḥ grahaṇam bhavati iti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {6/63} atha yat atra subantam tasmāt utpattiḥ kasmāt na bhavati . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {7/63} <V>samānādhikaraṇānām sarvatra avṛttiḥ ayogāt ekena</V> . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {8/63} samānādhikaraṇānām sarvatra eva vṛttiḥ na bhavati . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {9/63} kva sarvatra . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {10/63} samāsavidhau pratyayavidhau . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {11/63} samāsavidhau tāvat . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {12/63} ṛddhasya rājñaḥ puruṣaḥ . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {13/63} mahat kaṣṭam śritaḥ iti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {14/63} pratyayavidhau . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {15/63} ṛddhasya upagoḥ apatyam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {16/63} mahāntam putram icchati . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {17/63} iti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {18/63} kim punaḥ kāraṇam samānādhikaraṇānām sarvatra vṛttiḥ na bhavati . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {19/63} ayogāt ekena . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {20/63} na hi ekena padena yogaḥ bhavati . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {21/63} iha tāvat ṛddhasya rājñaḥ puruṣaḥ iti ṣaṣṭhyantena subantena sāmarthye sati samāsaḥ vidhīyate . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {22/63} yat ca atra ṣaṣthyantam na tasya subantena sāmarthyam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {23/63} yasya ca sāmarthyam na tat ṣaṣṭhyantam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {24/63} vākyam tat . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {25/63} ṛddhasya upagoḥ apatyam iti ca . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {26/63} ṣaṣṭhīsamarthāt apatyena yoge pratyayaḥ vidhīyate . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {27/63} yat ca atra ṣaṣṭḥīsamartham na tasya apatatyena yogaḥ yasya ca aptatyena yogaḥ na tat ṣaṣṭhyantam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {28/63} vākyam tat . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {29/63} samānādhikaraṇānām iti ucyate . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {30/63} atha vyadhikaraṇānām katham . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {31/63} rājñaḥ putram icchati iti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {32/63} evam tarhi idam paṭhitavyam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {33/63} saviśeṣaṇānām sarvatra avṛttiḥ ayogāt ekena . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {34/63} <V>dvitīyānupapattiḥ tu</V> . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {35/63} dvitīyā tu na upapadyate . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {36/63} mahāntam putram icchati iti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {37/63} kim kāraṇam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {38/63} na putraḥ iṣikarma . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {39/63} yadi putraḥ na iṣikarma na ca avaśyam dvitīyā eva . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {40/63} kim tarhi . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {41/63} sarvāḥ dvitīyādayaḥ vibhaktayaḥ . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {42/63} mahatā putreṇa kṛtam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {43/63} mahate putrāya dehi . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {44/63} mahaḥ putrāt ānaya . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {45/63} mahataḥ putrasya svam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {46/63} mahati putre nidhehi . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {47/63} tasmāt na evam śakyam vaktum na putraḥ iṣikarma iti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {48/63} putra eva iṣikarma . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {49/63} tatsāmānādhikaraṇyāt dvitīyādayaḥ bhaviṣyanti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {50/63} vṛttiḥ tarhi kasmāt na bhavati . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {51/63} saviśeṣaṇānām vṛttiḥ na vṛttasya vā viśeṣaṇam na prayujyate iti vaktavyam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {52/63} yadi saviśeṣaṇānām vṛttiḥ na vṛttasya vā viśeṣaṇam na prayujyate iti ucyate muṇḍayati māṇavakam iti atra vṛttiḥ na prāpnoti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {53/63} amuṇḍādīnām iti vaktavyam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {54/63} tat tarhi vaktavyam saviśeṣaṇānām vṛttiḥ na vṛttasya vā viśeṣaṇam na prayujyate amuṇḍādīnām iti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {55/63} na vaktavyam . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {56/63} vṛttiḥ kasmāt na bhavati mahāntam putram icchati iti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {57/63} agamakatvāt . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {58/63} iha samānārthena vākyena bhavitavyam pratyayāntena ca . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {59/63} yaḥ ca iha arthaḥ vākyena gamyate mahāntam putram icchati iti na asau jātu cit pratyayāntena gamyate mahāntam putrīyati iti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {60/63} etasmāt hetoḥ brūmaḥ agamakatvāt iti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {61/63} na brūmaḥ apaśabdaḥ syāt iti . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {62/63} yatra ca gamakatvam bhavati tatra vṛttiḥ . (3.1.8.2) P II.17.12 - 18.15 R III.48 - 50 {63/63} tat yathā muṇḍayati māṇavakam iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {1/72} atha asya kyajantasya kāni sādhanāni bhavanti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {2/72} bhāvaḥ kartā ca . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {3/72} atha karma . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {4/72} na asti karma . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {5/72} nanu ca ayam iṣiḥ sakarmakaḥ yasya ayam arthe kyac vidhīyate . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {6/72} abhihitam tat karma antarbhūtam dhātvarthaḥ sampannaḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {7/72} na ca idānīm anyat karma asti yena sakarmakaḥ syāt . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {8/72} katham tarhi ayam sakarmakaḥ bhavati aputram putram iva ācarati putrīyati māṇavakam iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {9/72} asti atra viśeṣaḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {10/72} dve hi atra karmaṇī upamānakarma upameyakarma ca . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {11/72} upamānakarma antarbhūtam . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {12/72} upameyena karmaṇā sakarmakaḥ bhavati . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {13/72} tat yathā . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {14/72} api kākaḥ śyenāyate iti atra dvau kartārau upamānakartā ca upameyakartā ca. upamānakartā antarbhūtaḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {15/72} upemeyakartrā sakrtṛkaḥ bhavati . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {16/72} ayam tarhi katham sakarmakaḥ bhavati . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {17/72} muṇḍayati māṇavakam iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {18/72} atra api dve karmaṇī sāmānyakarma viśeṣakarma ca . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {19/72} sāmānyakarma antarbhūtam . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {20/72} viśeṣakarmaṇā sakarmakaḥ bhavati . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {21/72} nanu ca vṛttyā eva atra na bhavitavyam . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {22/72} kim kāraṇam . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {23/72} asāmarthyāt . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {24/72} katham asāmarthyam . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {25/72} sāpekṣam asamartham bhavati iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {26/72} na eṣaḥ doṣaḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {27/72} na atra ubhau karotiyuktau muṇḍaḥ māṇavakaḥ ca . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {28/72} na hi māṇavakaḥ kriyate . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {29/72} yadā ca ubhau karotiyuktau bhavataḥ na bhavati tadā vṛttiḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {30/72} tat yathā balīvardam karoti muṇḍam ca enam karoti iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {31/72} kāmam tarhi anena eva hetunā kyac api kartavyaḥ māṇavakam muṇḍam icchati iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {32/72} na ubhau iṣiyuktau iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {33/72} na kartavyaḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {34/72} ubhau atra iṣiyuktau muṇḍaḥ māṇavakaḥ ca . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {35/72} katham . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {36/72} na hi asau mauṇḍyamātreṇa santoṣam karoti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {37/72} māṇavakastham asau mauṇḍyam icchati . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {38/72} iha api tarhi na prāpnoti muṇḍayati māṇavakam iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {39/72} atra api hi ubhau karotiyukta muṇḍaḥ māṇavakaḥ ca . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {40/72} na hi asau mauṇḍyamātreṇa santoṣam karoti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {41/72} māṇavakastham asu mauṇḍyam nirvartayati . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {42/72} evam tarhi muṇḍādayaḥ guaṇavacanāḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {43/72} guṇavacanāḥ ca sāpekṣāḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {44/72} vacanāt sāpekṣāṇām api vṛttiḥ bhaviṣyati . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {45/72} atha vā dhātavaḥ eva muṇḍādayaḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {46/72} na na eva hi arthāḥ ādiśyante kriyāvacanatā ca gamyate . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {47/72} atha vā na idam ubhayam yugapat bhavati vākyam ca pratyayaḥ ca . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {48/72} yadā vākyam na tadā pratyayaḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {49/72} yadā pratyayaḥ sāmānyena tadā vṛttiḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {50/72} tatra avśyam viśeṣārthinā viśeṣaḥ anuprayoktavyaḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {51/72} muṇḍayati . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {52/72} kam . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {53/72} māṇavakam iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {54/72} muṇḍaviśiṣṭena vā karotina tam āptum icchati . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {55/72} atha vā uktam etat . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {56/72} na atra vyāpāraḥ anugantavyaḥ iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {57/72} gamaktvāt iha vṛttiḥ bhaviṣyati . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {58/72} muṇḍayati māṇavakam iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {59/72} atha iha kyacā bhavitavyam . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {60/72} iṣṭaḥ putraḥ . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {61/72} iṣyate putraḥ iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {62/72} ke cit tāvat āhuḥ na bhavitavyam it . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {63/72} kim kāraṇam . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {64/72} svaśabdena uktatvāt iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {65/72} apare āhuḥ : bhavitavyam iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {66/72} kim kāraṇam . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {67/72} dhātvarthe ayam kyac vidhīyate . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {68/72} saḥ ca dhātvarthaḥ kena cit eva śabdena nirdeṣṭavyaḥ iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {69/72} ihabhavantaḥ tu āhuḥ na bhavitavyam iti . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {70/72} kim kāraṇam . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {71/72} iha samānārthena vākyena bhavitavyam pratyayāntena ca . (3.1.8.3) P II.18.16 - 19.17 R III.50 - 55 {72/72} yaḥ ca iha arthaḥ vākyena gamyate iṣṭaḥ putraḥ iṣyate putraḥ iti na asau jātu cit pratyayāntena gamyate . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {1/13} <V>kyaci māntāvyayapratiṣedhaḥ</V> . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {2/13} kyaci māntāvyayānām pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {3/13} iha māt bhūt . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {4/13} idam icchati . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {5/13} kim icchati . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {6/13} uccaiḥ icchati . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {7/13} nīcaiḥ icchati . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {8/13} <V>gosamānākṣaranāntāt iti eke</V> . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {9/13} gām icchati gavyati . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {10/13} samānākṣarāt . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {11/13} dadhīyati madhati kartrīyati hartrīyati . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {12/13} nāntāt . (3.1.8.4) P II.19.18 - 23 R III.55 - 56 {13/13} rājīyati takṣīyati . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {1/38} kimarthaḥ cakāraḥ . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {2/38} svarārthaḥ . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {3/38} citaḥ antaḥ udāttaḥ bhavati iti antodāttatvam yathā syāt . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {4/38} na etat asti prayojanam . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {5/38} dhātusvareṇa api etat siddham . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {6/38} kakārasya tarhi itsañjñāparitrāṇārthaḥ āditaḥ cakāraḥ kartavyaḥ . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {7/38} ataḥ uttaram paṭhati . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {8/38} <V>kāmyacaḥ citkaraṇānarthakyam kasya idarthābhāvāt</V> . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {9/38} kāmyacaḥ citkaraṇam anarthakam . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {10/38} kakārasya tarhi itsañjñā kasmāt na bhavati . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {11/38} idarthābhāvāt . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {12/38} itkāryābhāvāt atra itsañjñā na bhaviṣyati . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {13/38} nanu ca lopaḥ eva itkāryam . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {14/38} akāryam lopaḥ . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {15/38} iha hi śabdasya kāryārthaḥ vā bhavati upadeśaḥ śravaṇārthaḥ vā . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {16/38} karyam ca iha na asti . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {17/38} kārye asati yadi śravaṇam api na syāt upadeśaḥ anarthakaḥ syāt . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {18/38} idam tarhi itkāryam . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {19/38} agnicitkamyati . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {20/38} kiti iti guṇapratiṣedhaḥ yathā syāt . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {21/38} na etat asti prayojanam . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {22/38} sārvadhātukārdhadhātukayoḥ aṅgasya guṇaḥ ucyate . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {23/38} dhātoḥ ca vihitaḥ pratyayaḥ śeṣaḥ ārdhadhātukasañjñām labhate . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {24/38} na ca ayam dhātoḥ vidhīyate . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {25/38} idam tarhi . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {26/38} upayaṭkāmyati . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {27/38} kiti iti samprasāraṇam yathā syāt .. etat api na asti prayojanam . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {28/38} yajādibhiḥ atra kitam viśeṣayiṣyāmaḥ . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {29/38} yajādīnām yaḥ kit iti . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {30/38} kaḥ ca yajādīnām kit . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {31/38} yajādibhyaḥ yaḥ vihitaḥ iti . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {32/38} atha api katham cit itkāryam syāt . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {33/38} evam api na doṣaḥ . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {34/38} kriyate nyāse eva dvicakārakaḥ nirdeśaḥ . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {35/38} supaḥ ātmanaḥ kyac ckāmyat ca iti . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {36/38} atha vā chāndasam etat . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {37/38} dṛṣṭānuvidhiḥ chandasi bhavati . (3.1.9) P II.19.25 - 20.15 R III.56 - 57 {38/38} na ca atra samprasāraṇam dṛśyate . (3.1.10) P II.20.17 - 19 R II.57 {1/3} <V>adhikaraṇāt ca</V> . (3.1.10) P II.20.17 - 19 R II.57 {2/3} adhikaraṇāt ca iti vaktavyam . (3.1.10) P II.20.17 - 19 R II.57 {3/3} prāsādayati kuṭyām kuṭīyati prāsāde iti atra api yathā syāt . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {1/25} salopasanniyogena ayam kyaṅ vidhīyate . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {2/25} tena yatra eva salopaḥ tatra eva syāt . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {3/25} payāyate . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {4/25} iha na syāt . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {5/25} api kākaḥ śyenāyate . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {6/25} na eṣaḥ doṣaḥ . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {7/25} pradhānśiṣṭaḥ kyaṅ . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {8/25} anvācayaśiṣṭaḥ salopaḥ . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {9/25} yatra ca sakāram paśyasi iti . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {10/25} tat yatha . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {11/25} kaḥ cit uktaḥ grāme bhikṣām cara devadattam ca ānaya iti . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {12/25} saḥ grāme bhikṣām carati . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {13/25} yadi devadattam paśyati tam api ānayati . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {14/25} <V>salopaḥ vā</V> . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {15/25} salopaḥ vā iti vaktavyam . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {16/25} payāyate payasyate . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {17/25} <V>ojopsarasoḥ nityam</V> . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {18/25} ojopsarasoḥ nityam salopaḥ vaktavyaḥ . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {19/25} ojāyamānam yaḥ ahim jagh.Māna . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {20/25} apsarāyate . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {21/25} apraḥ āha salopaḥ apsarasaḥ eva . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {22/25} payasyate iti eva bhavitavyam iti . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {23/25} katham ojāyamānam yaḥ ahim jaghana iti . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {24/25} chāndasaḥ prayogaḥ . (3.1.11.1). P II.20.21 - 7 R III.58 {25/25} chandasi ca dṛṣṭānuvidhiḥ vidhīyate . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {1/29} <V>ācāre galbhaklībahoḍebhyaḥ kvip vā</V> . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {2/29} ācāre galbhaklībahoḍebhyaḥ kvip vā vaktavyaḥ . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {3/29} avagalbhate avagalbhāyate . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {4/29} klība . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {5/29} viklībate viklībāyate . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {6/29} klība . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {7/29} hoḍa . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {8/29} vihoḍate vihoḍāyate . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {9/29} kim prayojanam . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {10/29} kriyāvacanatā yathā syāt . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {11/29} na etat asti prayojanam . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {12/29} dhātavaḥ eva galbhādayaḥ . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {13/29} na ca eva hi arthāḥ ādiśyante kriyāvacanatā ca gamyate . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {14/29} idam tarhi prayojanam . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {15/29} avagalbhā viklībā vihoḍā . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {16/29} a pratyayāt iti akāraḥ yathā syāt . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {17/29} mā bhūt evam . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {18/29} guroḥ ca halaḥ iti evam bhaviṣyati . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {19/29} idam tarhi . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {20/29} avagalbhām cakre . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {21/29} viklībām cakre . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {22/29} vihoḍām cakre . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {23/29} kāspratyayāt ām amantre iti ām yathā syāt . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {24/29} aparaḥ āha : sarvaprātipadikebhyaḥ ācāre kvip vaktavyaḥ aśvati gardabhati iti evamartham . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {25/29} na tarhi idānīm galbhādyanukramaṇam kartavyam . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {26/29} kartavyam ca . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {27/29} kim prayojanam . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {28/29} ātmanepadārtham anubandhān āsaṅkṣyāmi iti . (3.1.11.2) P II.21.8 - 18 R III.58 - 59 {29/29} galbha klība hoḍa . (3.1.12.1) P II.21.20 - 22 R III.60 {1/6} halaḥ lopasanniyogena ayam kyaṅ vidhīyate . (3.1.12.1) P II.21.20 - 22 R III.60 {2/6} tena yatra eva halaḥ lopaḥ tatra eva prasajyeta . (3.1.12.1) P II.21.20 - 22 R III.60 {3/6} na eṣaḥ doṣaḥ . (3.1.12.1) P II.21.20 - 22 R III.60 {4/6} pradhānaśiṣṭaḥ kyaṅ . (3.1.12.1) P II.21.20 - 22 R III.60 {5/6} anvācayaśiṣṭaḥ halaḥ lopaḥ . (3.1.12.1) P II.21.20 - 22 R III.60 {6/6} yatra ca halam paśyasi iti . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {1/30} <V>bhṛśādiṣu abhūtatadbhāvagrahaṇam</V> . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {2/30} bhṛśādiṣu abhūtatadbhāvagrahaṇam kartavyam . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {3/30} iha mā bhūt . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {4/30} kva divā bhṛśāḥ bhavanti iti . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {5/30} <V>cvipratiṣedhānarthakyam ca bhavatyarthe kyaṅvacanāt </V>. cvipratiṣedhaḥ ca anarthakaḥ . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {6/30} kim kāraṇam . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {7/30} bhavatyarthe kyaṅvacanāt . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {8/30} bhavatyarthe hi kyaṅ vidhīyate . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {9/30} <V>bhavatiyoge cvividhānam </V>. bhavatinā yoge cviḥ vidhīyate . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {10/30} tatra cvinā uktatvāt tasya arthasya kyaṅ na bhaviṣyati . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {11/30} ḍājantāt api tarhi na prāpnoti . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {12/30} paṭapaṭāyate . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {13/30} ḍāc api hi bhavatinā yoge vidhīyate . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {14/30} bhavatyarthe kyaṣ . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {15/30} ḍāci vacanaprāmāṇyāt</V> . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {16/30} ḍāci vacanaprāmāṇyāt bhaviṣyati . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {17/30} kim vacanaprāmāṇyam . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {18/30} lohitādiḍājbhyaḥ kyaṣ iti . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {19/30} iha kim cit akriyamāṇam codyate kim cit kriyamāṇam pratyākhyāyate . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {20/30} saḥ sūtrabhedaḥ kṛtaḥ bhavati . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {21/30} yathānyāsam eva astu . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {22/30} nanu ca uktam iha kasmāt na bhavati kva divā bhṛśāḥ bhavanti iti . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {23/30} nañivayuktam anyasadṛśādhikaraṇe tathā hi arthagatiḥ . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {24/30} nañyuktam ivayuktam va yat kim cit iha dṛśyate tatra anyasmin tatsadṛśe kāryam vijñāyate . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {25/30} tathā hi arthaḥ gamyate . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {26/30} abrāhmaṇam ānaya iti ukte brāhmaṇasadṛśaḥ ānīyate . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {27/30} na asau loṣṭam ānīya kṛtī bhavati . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {28/30} evam iha api acveḥ iti cvipratiṣedhāt anyasmin acvyante cvisadṛśe kāryam vijñāsyate . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {29/30} kim ca ataḥ anyat advyantam cvisadṛsam . (3.1.12.2) P II.21.23 - 22.17 R III.60 - 61 {30/30} abhūtatadbhāvaḥ . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {1/49} iha kāḥ cit prakṛtayaḥ sopasargāḥ paṭhyante : abhimanas , sumanas , unmanas , durmanas . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {2/49} tatra vicāryate : bhṛśādiṣu upasargaḥ pratyayārthaviśeṣaṇam vā syāt : abhibhavatau subhavatau udbhavatau durbhavatau iti . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {3/49} prakṛtyarthaviśeṣaṇam vā . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {4/49} abhimanasśabdāt sumanasśabdāt unmanasśabdāt durmanasśabdāt iti . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {5/49} yuktam punaḥ idam vicārayatum . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {6/49} nanu tena asandigdhena prakṛtyarthaviśeṣaṇam bhavitavyam yāvatā prāk prakṛteḥ paṭhyante . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {7/49} yadi hi pratyayārthaviśeṣaṇam syāt prāk bhavateḥ paṭhyeran . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {8/49} na ime śakyāḥ prāk bhavateḥ paṭhitum . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {9/49} evam viśiṣṭe hi pratyayāṛthe bhṛśādimātrāt utpattiḥ prasajyeta . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {10/49} tasmāt na evam śakyam kartum . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {11/49} na cet evam jāyate vicāraṇā . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {12/49} kaḥ ca atra viśeṣaḥ . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {13/49} <V>bhṛśādiṣu upasargaḥ pratyayārthaviśeṣaṇam iti cet svare doṣaḥ</V> . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {14/49} bhṛśādiṣu upasargaḥ pratyayārthaviśeṣaṇam iti cet svare doṣaḥ bhavati . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {15/49} abhimanāyate . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {16/49} tiṅ atiṅaḥ iti nighātaḥ prasajyate . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {17/49} astu tarhi prakṛtyarthaviśeṣaṇam . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {18/49} <V>sopasargāt iti cet aṭi doṣaḥ </V>. sopasargāt iti cet aṭi doṣaḥ bhavati . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {19/49} svamanayata iti . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {20/49} atyalpam idam ucyate : aṭi doṣaḥ bhavati iti . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {21/49} aḍlyavdvirvacaneṣu iti vaktavyam . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {22/49} aṭi : udāhṛtam . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {23/49} lyapi : sumanāyya . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {24/49} dvirvacane : abhimimanāyiṣate . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {25/49} na eṣaḥ doṣaḥ . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {26/49} avaśyam saṅgrāmayateḥ sopasargāt utpattiḥ vaktavyā asaṅgrāmayata śūraḥ iti evamartham . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {27/49} tat niyamārtham bhaviṣyati . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {28/49} saṅgrāmayateḥ eva sopasargāt na anyasmāt sopasargāt iti . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {29/49} yadi niyamaḥ kriyate svaraḥ na sidhyati . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {30/49} evam tarhi bhṛśādiṣu upasargasya parāṅgavadbhāvam vakṣyāmi . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {31/49} yadi parāṅgavadbhāvaḥ ucyate aḍlyavdvirvacanāni na sidhyanti . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {32/49} svaravidhau iti vakṣyāmi . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {33/49} evam ca kṛtvā astu pratyayārthaviśeṣaṇam . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {34/49} nanu ca uktam bhṛśādiṣu upasargaḥ pratyayārthaviśeṣaṇam iti cet svare doṣaḥ iti . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {35/49} svare parāṅgavadbhāvena parihṛtam . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {36/49} ayam tarhi pratyayārthaviśeṣaṇe sati doṣaḥ . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {37/49} kyaṅā uktatvāt tasya arthasya upasargasya prayogaḥ na prāpnoti . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {38/49} kim kāraṇam . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {39/49} uktārthānām aprayogaḥ iti . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {40/49} tat yathā . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {41/49} api kākaḥ śyenāyate iti kyaṅā uktatvāt ācārārthasya āṅaḥ prayogaḥ na bhavati . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {42/49} asti atra viśeṣaḥ . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {43/49} ekena atra viśiṣṭe pratyayārthe pratyayaḥ utpadyate iha punaḥ anekena . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {44/49} tatra manāyate iti ukte sandehaḥ syāt abhibhavatau subhavatau durbhavatau iti . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {45/49} tatra asandehārtham upasargaḥ prayujyate . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {46/49} yatra tarhi ekena . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {47/49} utpucchayate . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {48/49} atra api anekena . (3.1.12.3) P II.22.18 - 23.20 R III.61 - 64 {49/49} pucchāt udasane pucchāt vyasane pucchāt paryasane iti . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {1/51} kimarthaḥ kakāraḥ . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {2/51} kṅiti iti guṇapratiṣedhaḥ yathā syāt . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {3/51} na etat asti prayojanam . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {4/51} sārvadhātukārdhadhātukayoḥ aṅgasya guṇaḥ ucyate . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {5/51} dhātoḥ ca vihitaḥ pratyayaḥ śeṣaḥ ārdhadhātukasañjñām labhate . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {6/51} na ca ayam dhātoḥ vidhīyate . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {7/51} lohitādīni prātipadikāni . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {8/51} sāmānyagrahaṇārthaḥ tarhi . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {9/51} kva sāmānyagrahaṇena arthaḥ . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {10/51} naḥ kye iti . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {11/51} na ayam nāntāt vidhīyate . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {12/51} iha tarhi . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {13/51} yasya halaḥ kyasya vibhāṣā iti . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {14/51} na ayam halantāt vidhīyate . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {15/51} iha tarhi . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {16/51} āpatyayasya ca taddhite anāti kyacvyoḥ ca iti . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {17/51} na ayam āpatyāt vidhīyate . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {18/51} iha tarhi . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {19/51} kyāt chandasi iti . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {20/51} yāt chandasi iti etāvat vaktavyam caraṇyūḥ turaṇyuḥ bhuraṇyuḥ iti evamartham . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {21/51} idam tarhi prayojanam . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {22/51} yat tat akṛtyakāre iti dīrghatvam tatra kṅidgrahaṇam anuvartate . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {23/51} tat iha api yathā syāt . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {24/51} lohitāyate . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {25/51} kim punaḥ kāraṇam tatra kṅidgrahaṇam anuvartate . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {26/51} iha mā bhūt . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {27/51} uruyā dhṛṣṇuyā iti . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {28/51} yadi kṅidgrahaṇam anuvartate ;itryam iti pituḥ rīṅbhāvaḥ na prāpnoti . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {29/51} rīṅbhāve kṅidgrahaṇam nivartiṣyate . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {30/51} yadi nivartate katham asūyā vasūyā ca yamāmahe . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {31/51} asūyateḥ asūyā vasūyateḥ vasūyā . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {32/51} atha vā chāndasam etat . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {33/51} dṛṣṭānuvidhiḥ ca chandasi bhavati iti . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {34/51} yadi chāndasatvam hetuḥ na arthaḥ kṅidgrahaṇena anuvartamānena . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {35/51} kasmāt na bhavati uruyā dhṛṣṇuyā iti . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {36/51} chāndasatvāt . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {37/51} atha vā astu atra dīrghatvam . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {38/51} chāndasam hrasvatvam bhaviṣyati . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {39/51} tat yathā upagāyantu mām patnayaḥ garbhiṇayaḥ yuvatayaḥ iti . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {40/51} atha kimarthaḥ ṣakāraḥ . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {41/51} viśeṣaṇārthaḥ . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {42/51} kva viśeṣaṇārthena arthaḥ . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {43/51} vā kyaṣaḥ iti . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {44/51} vā yāt iti hi ucyamāne ataḥ api prasajyeta . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {45/51} na etat asi prayojanam . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {46/51} parasmaipadam iti ucyate . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {47/51} na ca ataḥ parasmaipadam na api ātmanepadam paśyāmaḥ . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {48/51} sāmānyagrahaṇāvighātārthaḥ tarhi bhaviṣyati . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {49/51} kva sāmānyagrahaṇāvighātārthena arthaḥ . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {50/51} kyāt chandasi iti . (3.1.13.1) P II.23.22 - 24.19 R III.64 - 66 {51/51} yāt chandasi iti evam vaktavyam caraṇyūḥ turaṇyuḥ bhuraṇyuḥ iti evamartham . (3.1.13.2) P II.24.20 - 25 R III.66 {1/8} <V>lohitaḍājbhyaḥ kyaṣvacanam</V> . (3.1.13.2) P II.24.20 - 25 R III.66 {2/8} lohitaḍājbhyaḥ kyaṣ vaktavyaḥ . (3.1.13.2) P II.24.20 - 25 R III.66 {3/8} lohitāyati lohitāyate paṭapaṭāyati paṭapaṭāyate . (3.1.13.2) P II.24.20 - 25 R III.66 {4/8} atha anyāni lohitādīni . (3.1.13.2) P II.24.20 - 25 R III.66 {5/8} <V>bhṛśādiṣu itarāṇi</V> . (3.1.13.2) P II.24.20 - 25 R III.66 {6/8} bhṛśādiṣu itarāṇi paṭhitavyāni . (3.1.13.2) P II.24.20 - 25 R III.66 {7/8} kim prayojanam . (3.1.13.2) P II.24.20 - 25 R III.66 {8/8} ṅitaḥ iti ātmanepadam yathā syāt iti . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {1/26} kaṣṭāya iti kim nipātyate . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {2/26} kaṣṭaśabdāt caturthīsamarthāt kramaṇe anārjave kyṅ nipātyate . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {3/26} kaṣṭāya karmaṇe krāmati kaṣṭāyate . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {4/26} atyalpam idam ucyate : kaṣṭāya iti . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {5/26} <V>sattrakakṣakaṣṭagahanebhyaḥ kaṇvacikīrṣāyām</V> . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {6/26} sattrakakṣakaṣṭagahanebhyaḥ kaṇvacikīrṣāyām iti vaktavyam . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {7/26} sattrāyate . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {8/26} sattra. kakaṣa. kakṣāyate . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {9/26} kaṣṭa . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {10/26} kaṣṭāyate . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {11/26} kaṣṭa . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {12/26} gahana . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {13/26} gahanāyate . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {14/26} aparaḥ āha:. sattrādibhyaḥ caturthyantebhyaḥ kramaṇe anārjave kyaṅ vaktavyaḥ . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {15/26} etāni eva udāharaṇāni . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {16/26} sattrādibhyaḥ iti kimartham . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {17/26} kuṭilāya krāmati anuvākāya . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {18/26} caturthyantebhyaḥ iti kimartham . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {19/26} ajaḥ kaṣṭam krāmati . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {20/26} tat tarhi vaktavyam . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {21/26} na vaktavyam . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {22/26} na etat pratyayāntanipātanam . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {23/26} kim tarhi . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {24/26} tādarthye eṣā caturthī . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {25/26} kaṣṭāya yat prātipadikam . (3.1.14) P II.215.2 - 11 R III.67 - 68 {26/26} kaṣṭārthe yat prātipadikam iti . (3.1.15) P II.25.13 - 20 R III.68 {1/16} romanthe iti ucyate . (3.1.15) P II.25.13 - 20 R III.68 {2/16} kaḥ romanthaḥ nāma . (3.1.15) P II.25.13 - 20 R III.68 {3/16} udgīrṇasya vā avagīrṇasya vā manthaḥ romanthaḥ iti . (3.1.15) P II.25.13 - 20 R III.68 {4/16} yadi evam hanucalane iti vaktavyam . (3.1.15) P II.25.13 - 20 R III.68 {5/16} iha mā bhūt . (3.1.15) P II.25.13 - 20 R III.68 {6/16} kīṭaḥ romatham vartayati . (3.1.15) P II.25.13 - 20 R III.68 {7/16} tat tarhi vaktavyam . (3.1.15) P II.25.13 - 20 R III.68 {8/16} na vaktavyam . (3.1.15) P II.25.13 - 20 R III.68 {9/16} kasmāt na bhavati . (3.1.15) P II.25.13 - 20 R III.68 {10/16} kīṭaḥ romatham vartayati iti . (3.1.15) P II.25.13 - 20 R III.68 {11/16} anabhidhānāt . (3.1.15) P II.25.13 - 20 R III.68 {12/16} <V> |