Chapter
1 1 | Kjej dziseszé pokolenjé jesz chodzeło na dzecinnich nożkach,
2 1 | samigo zavjitra...~Ludze jesz timi czasi vjerzilë wu naju
3 1 | że tich gubóv vësepało sę jesz roz tile, njiż zveczajnje,
4 1 | takjim straszkjem v polu i jesz dodac przid. Nje zapinął
5 1 | trzimoł dzirżko. Tak jô le jesz rozumjoł takji słova:~—
6 1 | jozc do svoji jomë. Beł won jesz z tego szlachu szkolnich,
7 1 | na njikogo i tak won tu jesz svojim sposobem czas rechuje.~
8 2 | Mjichoł i Morcin. Morcin jesz nje beł vërosłim chłopem,
9 2 | dalij svoję korunkę.~Tak jô jesz z vjększą wuvogą mu sę przëzeroł.
10 2 | chterni jô sę boję, ti won jesz nje vëbjił.~Jô na to sedzoł
11 2 | to sedzoł cecho, bom so jesz njiczego nje boczeł. Ale
12 2 | małimu knopu! — Poj, dom cë jesz kavał chleba, a jak zjesz,
13 3 | zapadli trzë tręple v zemję. Jesz po njim stojała za rzeką
14 3 | jak na javje, że sobje jesz dzis vszetko vdarzę, jakbe
15 4 | będzeszmjoł, bo bem jô cë jesz lepji vsepała.~Tero jô vjidzoł,
16 4 | vjeczerzą. Tej wona kozała mje jesz roz rzec, bo wod razu z
17 4 | nom, Marcijanna, wukrajac jesz po jednim kavalku chleba,
18 4 | Mjichoł przësvjodczeł: ~— Jesz be cę vjilk połkł i bełobe
19 4 | tvojim kavlem będze. A może jesz co gorszigo, jak nimu...~
20 4 | prosto jak svjeca. Njigdem jesz takjigo sztołtu chojnë nje
21 4 | suchim pękjem. Ale kjej të jesz roz wodbjegnjesz wod bedła,
22 5 | jem sunął do lasa.~Rosa jesz stojała na trovje i na paprocach,
23 5 | rękovem. Ko wod tego won jesz barżij sę czernjił. Tak
24 5 | rzekła:~— Vejle, to won cë jesz guz na głovje zrobjił i
25 5 | Przez te mokré ruchna to jesz barżij przecignęło, to bjicé!~
26 6 | varząchevką. Szkoda ji beło, bo sę jesz bjeleła novô a Mjichoł ję
27 6 | Po takji fatedze szturk jesz v njim brzęczało, tej długji
28 6 | mną szła.~Nen łupk sę tam jesz vjedno dzarł v lese ze strachu
29 6 | Absalon, bo mô szadą głovę. Jesz na chujeczce wutchnje.~—
30 6 | zaczęła go wobzerac, jakbe go jesz v żëcu njigde nje vjidzała.
31 6 | nji ma njigde dovjarë. Jesz gotova sę zabrac do dzerżtli.~
32 7 | sę rozgorzeł i rzekł:~— Jesz komu woczë vëbjijesz!~Tak
33 7 | precz. Ledvje vëszła, kanął jesz jeden przëchodni. Młodi
34 7 | na mje zdrzoł, jakbe mje jesz v żëcu nje vjidzoł. Tej
35 7 | njim varząchevkę! Czeż beło jesz trzeba łopatë albo dzerztle
36 8 | provdę. Bo v nen czas jô tego jesz nje rozumjoł.~Naszi mje
37 8 | wojczeznę! Beł jem timi czasi jesz głupi, bom beł vjarë, że
38 8 | wotmjanë.~Stari Mjichoł jesz vjedno spjevoł svoje pjesnje.
39 8 | będze mjała, jak sę wożenji jesz przed Zopusti.~Marcijanna
40 8 | roz do smjechu pobudzeł, jesz barżij jął vëmiszlac:~—
41 8 | mogą sę jich nadrukovac. Jesz cepłą ję ludze vërivają
42 8 | Ale jô tich ksążk mom jesz całi mańdel. A tobje, parobku —
43 8 | płaceł bez targu. Njechże cë jesz co wopusci. — Takô zveczajnô
44 8 | wod mokri vodë, spuszczę jesz trojoka: Njech pamjęlô żeda
45 8 | stążkji. Dodoł iem tej żedovji jesz resztę moję bez detka im
46 8 | brodę i rzekł:~— Remus, ma jesz roz lepszi hańdel zrobjima,
47 8 | tvojich woczach napjisanô.~Jesz vjedno mje dzivno, zkąd
48 9 | povjedzała, że wona vjedno sę jesz spodzevała nigo vdovca,
49 9 | z planetë przepovjedzoł jesz przed Popjelcem, a bojała
50 9 | starigo zegara, chturen vjedno jesz połikoł czas i nje wustovoł
51 9 | beło granjé rzekji, chterna jesz mjała dużą robotę, żebe
52 9 | tak njespodzevanigo, że jesz dzis cepłim varem krev mje
53 9 | v chojnach. Vjidzoł jem jesz przez chvjilę ji bjołą suknję
54 9 | przez brod i bor. To le jesz vjem, że vëszedłszë z boru
55 9 | jinaczij vëzdrzalo, njiże jesz dzis przed połnjim. — Cze
56 9 | zrobjic co takjigo, czego jesz svjat nje vjidzoł.~Kjej
57 9 | Remus, nje zachorujesz, bo jesz tak mało jak kot.~Na to
58 9 | svjęconô voda nje pomogła.~Jesz ksądz z kozalnjice nje rozpoczął
59 9 | poj do dom! Bo jinaczi tu jesz nama wobuma będze smjerc.
60 9 | smjerc. Jidze noc!~Ale to jesz całi szturk bavjiło, njimem
61 10| virokach Boskjich godzena moja jesz njebeła namjenjonô.~Vszescë
62 10| beł i bez tego pjijani. I jesz roz mje słuńce zasvjeceło
63 10| pitanjé:~— Pocuż wonji tu jesz procują? Tec svjat tu nji
64 10| Marcijanna.~— Jednę radę jô jesz vjem. Jak to nje pomoże,
65 11| dlo mje. Ale dotechczos jesz sę nje dobroł.~Kjej jô legł
66 11| przeszłë wod pjęt do głovë, jak jesz njigde v żëcu nje. Vłosë
67 11| chocbe Zlé trzoskovało jesz tile. Bo v tim gozdzu gvesno
68 11| głovą i rzekł:~— Chvat të jesz mosz v gnotach, ale chto
69 11| sprochnjałigo gnota. — Tej jesz są chorosce, co z dopuszczenjô
70 11| duszę, tej wo lekovanju cała jesz będze czas pogadac.~Wodszedł
71 11| beło, bom sę vëbroł v drogę jesz przed słuńcem, jak jô przëszedł
72 11| koscoła v Lipnje. Beło v njim jesz komudno. Vjecznô lampa sę
73 12| mjinje. Na moję wudbę, të jesz zaspjevosz na mojim pogrzebje.~—
74 12| nje rzeklë njick). A tej jesz mje skrë szlë plecoma, kjej
75 12| A tak jô wumrzec muszę.~Jesz rosa leżała na łąkach, a
76 12| vëstudzoni kominë nje dichałë jesz dimem do njeba, kjej mje
77 12| bjołi zomk, ten som, com go jesz za knopa wuzdrzoł pod korunovaną
78 13| vdarzëc, kjej jem tej beł jesz dzeckjem przë pjersë moji
79 13| Ja, naszi przodkovje, to jesz bëlë ludze wodvożnigo ducha
80 13| sedzec. Le do robotë, to jich jesz z bjedą przënekosz, a i
81 13| Tu na naszim pustkovju jesz vszetko jidze po starimu,
82 13| wudbë, że va młodi może jesz kuńca svjata nje dożijeta,
83 13| dożijeta, bo noprzod muszi jesz Jańcekrest z rozpolonim
84 13| spokojni, le knop nasz bojoł sę jesz vjedno Gvjiżdżóv i kozłóv,
85 13| woborę.~Ale tu na mje żdało jesz vjększé zdzevjenjé: stojoł
86 14| na poł głosu. Ale jô tede jesz nje vjedzoł, że to Smjerc
87 14| za nich lôt, kjej jem beł jesz knopem a wona kjidała na
88 14| Ko vjem, że i të, małim jesz knapskjem bivszë, doł jes
89 14| przëjimje moje kosce. Ale rodbem jesz tile żił, żebe tobje v rękę
90 14| dzejach:~Jak ma Kaszubji jesz mjelë svobodę i vjelgjich
91 14| njego Smjerc kosę klepje.~Jesz njigde nje czuł jem takjich
92 14| rzekę dziso. Bog vje, cze jesz roz przë takji sele z tobą
93 14| tę na levi brzeg, vjedno jesz stojisz na dovni zemji kaszubskji.
94 14| dzirżkoscë i krevji i proce jesz dzisodnja, po szesc stach
95 14| Svjętopołk. Na smjertelnim jesz łożu kłopot wo przëchodni
96 14| njeprzijocela. A ti, co jesz żiją i movę a wobeczoj wojcóv
97 14| rzekł won. — Tak svjeca jesz roz sę rozżoli vjideni,
98 14| drogą vedle zomkovjiska, abe jesz duch mój jidąci za trumą
99 15| Mjedze njimi bëlë takji, co jesz pamjętelë, jak won jich
100 15| Alem sę nje spodzevoł, żebe jesz jakji Kaszuba natrafjił
101 15| szedł.~Pod trzema chojnami jesz roz jô wusodł i zdrzoł na
102 15| rzeką wobezdrzoł jem sę jesz roz. Tam przeką drzév i
103 15| szemarzącą v zelenjiznje, tej jesz chvjilami jak krev serdecznô
104 16| Të povjedzoł: Rcmus, ma jesz roz lepszi hańdel zrobjima,
105 16| worędzë? — Ma dvaji zrobjima jesz lepszi hańdel. Poj i zdej
106 16| będzesz robjił jutro?~—Jô jesz nje vjem.~— Ale jô vjem,
107 16| pana szkolnigo, żebe cë jesz do tego zapjisoł tovarë,
108 16| kaszubskji potrzebuje I co të jesz zrobjisz dziso? — Zaarandujesz
109 17| tovarem i karovoł v svjat. Jesz jem nje dokarovoł do lasa,
110 17| mu wodmovjom, le pocignął jesz roz i rzekł:~—To njech będze
111 17| Na ten żort jô muszę jesz jednigo vëpjic!~A jak vëpjił,
112 17| szarvarkovi. A to sę pokozało jesz vjidnji, bo jak młiń stanął,
113 17| jich i sę dzevovelë, że jesz takô mova je na svjece jak
114 18| noc długô a vespjimë sę jesz do tile.~Vjidzoł jem, że
115 18| kanonami. Trąba, choc to beło jesz cemno, wuzdrzoł smjeszka
116 18| vëvroceł na rębë. A jô cë rzekę jesz jedno: Jak jô tak graję
117 18| Trąba, chturen sę bojoł jesz przed chvjilą vińsc do pjilë
118 18| kanona zeza szańcë. A tej jesz tvoje dużé pjęsce i wopjeka
119 18| pocuż łażę do cuzich bjałk? Jesz gotova sę porvac na krolevjonkę
120 18| wobrazë Boskji zapadnąc jesz trzë trample głębji njiże
121 18| ruchała?~— Nje! Tego jô jesz nje czuł.~— Przez to też.
122 18| karovanjim moji karë, bom jesz do ti robotë nje przëvekł.
123 18| vodę i vëtchnął głovę.~Ale jesz rechlij, njiże ję vëtchnął,
124 18| to noc! Nje vjem, czebem jesz jednę taką strzimoł. Zebe
125 18| vodë pjicô. Të, Remus, mosz jesz żołądk kavalerskji i wumjesz
126 18| jesma vëszła z pjiłë, to jesz vjęcij słuńca z njeba sę
127 18| beł!~Bom v nen czas beł jesz wudbë, żem poprovdze napotkoł
128 19| reno vjédzą, żebesma zaszła jesz roz do Zvadë, bobe ludze
129 19| bobe ludze chcelë wode mje jesz pokupac różné rzecze. Kjej
130 19| zochodze słuńca przëjechała jesz jedna briczka. Z nji vësodł
131 19| pańskjim domovnjiku. Trąba mje jesz szarpoł za rękov. A vesoko
132 19| va ję popamjętota.~Dziso jesz nje vjem, czemum szedł na
133 19| njimi przed woddzękovanjim jesz naczeszilë. Ko vë jesce
134 19| rovnak rodem Kaszuba i to jesz ze storigo rodu.~Pon dzedzec
135 19| Ale jô cë movję, że won jesz dzis spjevoł będze. Tero
136 19| czego tvoje skrzepjice jesz nje grałë. Boczë, żebe cë
137 19| przëgnjetłi v grobje legł,~jesz mu jutrznjô rożovô~zmortvichvstanć
138 19| Czorta gorz i szur.~Pożdej! Jesz zapjeje kur!~— Ha, ha, ha!
139 19| godkji ludzkji, ale takji jô jesz nje czuł.~— To je godka
140 19| smjoł sę Czernjik. Vëji jesz nje rozumjece, ale za chvjilę
141 19| Remus, ricerzu Słuńca, ma sę jesz będzema vjidzała.~Jak pjijani
142 20| wosamętani, bom cę takjigo jesz njevjidzoł. Ale rozvożivszë
143 20| vaspanóv, długjich jak drągji. Jesz dziso poznac, że jich przodkovje
144 20| dostac? Doznajesz të sę tego jesz na tvoji vandrovce, kjej
145 20| tovarë mogą tam v ti chvjilë jesz bezpjeczno leżec, jaż vëszukoma
146 20| alem na woczë takjigo cudu jesz nje vjidzoł.~ Trąbje sę
147 20| beło. Poj! Tvoje tovarë jesz leżą na czołnje. Wodepchnjema
148 20| pas pokji pora.~—Sprobuj jesz roz! — rzekł jem.~Ale njim
149 20| do njego trafjic, bo won jesz njikomu drogji nje povjedzoł.
150 20| Bo choc won naszim ludzom jesz njigde żodni krzivdë nje
151 20| pustkovju, kjej të nje czuł jesz wo krolu jezora. Trąba mje
152 20| na plece, vëvlekł z njego jesz cepłą duszę i z nją kominem
153 21| muzikańta. Slode jich szło jesz troje a rozprovjelë głosno
154 21| Franckjem i Stachem tero vpadło jesz dvuch. Jeden czorno wobleczoni,
155 21| djobeł ze svjęconą vodą. Jesz be naju ksądz proboszcz
156 21| szukanjô, wobroceł jem sę jesz roz do krola jezora, chturen
157 21| jô mu vjinjen podzękę, bo jesz dziso nje rozumjem, jakjim
158 21| stronje jezora mój szvagjer, jesz za lepszich czasóv robjił
159 21| przëmorskjich parafiji ve vjększi jesz leczbje nadińdą. Ale meszlę,
160 22| daleko szedł przed nami. Jesz słonuszko połovë svoji dzenni
161 22| dzevczątko pasło przë nji pilątka jesz żołté i słabé na nogach.
162 22| wumjała chodzec boso, tich jô jesz wuzdrzoł po wodpuscë na
163 22| rzekła — bo do Strzepcza jesz długô droga.~Nje chcało
164 22| podnjesło dvuch chłopóv Leon i jesz jeden. Za njimi szlë muzikańcë —
165 22| za dovnich czasóv, kjej jesz pruskjich szandaróv na naszi
166 22| nieba... ~Ale z vjększą jesz mocą, strząsnąivszë szadi
167 23| zanjosł do karczmë!~— Na to jesz czasu dosc. wodrzekł Leon. —
168 23| sę trafji. Ale wu mje, to jesz vjęcij njiże njeszczescé,
169 23| mruknął i vëszczerzivszë jesz roz woczë na naju, zavroceł
170 23| Won muszoł mje vjerzëc, ko jesz nji ma takjigo przepjisu,
171 23| mje szukac v kompanjiji.~—Jesz i to — vestchnął Trąba. —
172 23| samim Vejherovem. Njebo jesz pobjegłé mało słuńca przepuszczało,
173 23| wobraznjikami i Leonem ze stenką jesz sę co stanje. Głupi chłopocë!
174 23| Vejherovjejô cë kupję kjełbasę jesz roz tak dużą jak ta, chterną
175 24| i lasami nje vjidzoł jô jesz tile naszich v gromadze.
176 24| do głovë: — Chvała Bogu! Jesz tile vas jesta, be vëbavjic
177 24| żorotno krol jezora sę do mje jesz nje wodezvoł, dlotego jô
178 24| cecho zrobjiło. Njedovno jesz sę rojiło ludzi jak mrovk
179 24| dzekjigo zvjerza. Naszedł mje, jesz dzis nje vjem jakjim sposobem,
180 24| zastąpjiła mje vjernje. Jesz dziso nje vjem, jak ten
181 24| vëżiję. A tam doma mój sin jesz nje vërosł z knopjęcich
182 24| lôt. A chcołbem go vjidzec jesz takjim Zoborskjim jak jô
183 24| robjił vimovkji.~— Remus! Të jesz nje znajesz wobeczajóv svjatovich.
184 24| Mje sę zdaje, że Klerik i jesz jeden z njich sprelë go
185 24| vjidzała, a mom vjarę, że ma jesz njejedną vędrovkę po svjece
186 24| zańsc do nji cë nje radzę.~Jesz gotova cę pozdrovjic mietelokjem,
187 25| zmarachovałë njelecho. A ma moma jesz przed sobą barzo czężką
188 25| wochronjenjé wod deszczu! Jesz lepji be beło, kjejbesma
189 25| chcała.~Tak ma szła pomału jesz kavałk drogji stegną lasovą,
190 25| wukłodoł na vjechrz. Ale że jesz mjozga v njich sę votovała
191 25| dobrze vëmesloł! Kjej ma jesz tę sicenę rozłożemana tvojim
192 25| mje nen lesni po smjercë jesz njigde drogji nje zastąpjił
193 25| zemno je i deszcz padô. Jesz dziso muszimë duńsc do Lepuskjich
194 25| Lepuskjich lasóv. Tam wobnocujemë jesz roz, a ztąd jô cë pokożę
195 25| Mje njico movji, że ma sę jesz przë vożni worędzë będzema
196 25| pjęc cvjardich talaróv jesz glińgotalo v moji kjeszinji.
197 25| Klerika z njim, chternigo jesz vjedno serce boli wo nę
198 25| Tak jô vjidzoł, że won mô jesz vjęcij kłopotu. Ku reszce
199 26| kjerzonkji bednarze. Beło to jesz vczas, a ludze ze vsë jesz
200 26| jesz vczas, a ludze ze vsë jesz popędzalë svoje konjikji
201 26| posova grobu i muszelë go jesz roz ze zemji vëdobivac.~
202 26| mocë ruszëc. Ko jô nje znoł jesz v nen czas jich zatvardzałoscë
203 26| won sę vroceł v gromadze z jesz jednim człovjekjem. Ten
204 26| pomesloł jem sobje. Alem so jesz njiczego nje vdarzeł wo
205 26| nabjerac v sercu. Jednak jesz żem sę strzimoł i rzekł
206 26| jednigo vëdzelę v łeb, że të jesz vjęcij poczujesz głóv na
207 26| rzekł jem.~Na to uwon sę z jesz vjększą wuvogą mje przëzeroł,
208 26| tede nen przistava vjedno jesz z lińcuszkami na rękach
209 26| kratami. Przed kratami stojoł jesz jeden sądovnjik, chturen
210 27| Przez jedne znjich możesz jesz z bjedą przeńsc z głovą
211 27| tłomocza przeczetalë, tej sę jesz na wurągovjisko pitac kozelë,
212 27| povjedzoł, że za wobrażenjé sądu jesz kjile tigodnji mje vrzucają
213 28| moji cele dozerocz sodze i jesz jeden wodrzemjech, chternim
214 28| krolevskjim pałacu, trzeba cë jesz poddac sę ceremonjiji, do
215 29| czegom celesnimi woczoma jesz nje vjidzoł.~Szedł jem tede
216 29| Tec ten, co tam leżoł, jesz łońskjigo roku ze mną v
217 29| rzekł krol jezora. — Mom jesz jedno dzecko: coreczkę ducha
218 29| a jô czuł, że won mje mô jesz vjele do povjedzenjô. Jak
219 29| wostatnigo.~Dvje spravë jô jesz tobje, senje — bo tak cę
220 29| jak jô sę zabjeroł, tej jô jesz roz pozdrzol ku matecznimu
221 29| ve mje płakala, choc mje jesz njick nje beło vjadomo.~
222 30| nasze lase kaszubskji, to jesz z tego nji ma dokazu, że
223 30| jô wodebroł wodvjedzenjć jesz barżij njespodzevané, bo
224 30| takô volô Boskô, tej jô jesz zdrov z ti sodze vińdę,
225 31| Remus, i nje poddej sę! Jesz cë mjazdra sę vroci! Na
226 31| sodzenni smrod vëvjeje. Njechle jesz deszcz cę vëpłocze i słonuszko
227 31| kjivelë głovami. A kjej jim jesz szołtes Kjedrovskji napomknął,
228 31| sę do naju licami. Na to jesz z daleka zavołoł Trąba :~—
229 31| na to Trąba. — Jak długo jesz ti njeprzijocele będą sę
230 31| smętorzu ve Vjelu. Żebe ten jesz żeł, to dołbem so głovę
231 31| jezora i na jego wostrovach jesz noprędzij dlo jegomoscë
232 31| podzemné jomë krola jezora, lem jesz nje vjedzoł, jak sę do nji
233 31| vodë jezora. Rożovjiło sę jesz njebo nad molem, chdze z
234 31| tak mój njeboszczik wojc jesz żeł, to be won vas, jegomosc,
235 31| zveczoj vesokô, żem takji jesz nje vjidzoł v żëcu. A muszała
236 31| mje sę zdovało, ji drzevo jesz nje beło zczernjałé wod
237 32| stanęła, vëdovała wona mje sę jesz veższô i wopocznjejszô,
238 32| sę v tim mule, a do tego jesz v nocë.~Ku reszce ten vązkji
239 32| sprzęt kuchnjovi. Tej tam jesz bokjem scanë stojało dużé
240 32| krijovkę wuszekovoł. Ale jesz barżij jem sę zdzevjił,
241 32| povjedzoł:~— Do bjałkji jesz mosz czasu dosc. A jô tam
242 33| moji dusze wolvorzeł, jak jesz njikomu, pokąd jem żeł na
243 33| jô będę wob drogę grivoł jesz roz tak vjesoło, vjedzącë,
244 33| ludzkjigo karna je takô, jiże jesz v plece cë kaminjami i wotrutimi
245 33| do naszi jomë pod zemją, jesz ve spjik szla za mną ta
246 33| zvonją na polach. A mje jesz bëc przed svjętim Jakubem
247 33| pitającimi woczoma. V tim jesz roz, jak na potvjerdzenjé,
248 33| jizbë, v chterni na stole jesz stojałë svjeżi kvjatë przënjesoni
249 33| vjidu, co z gorë szedł, jesz wostrô plama sę kładła na
250 33| sę vjidzec nje dało, le jesz roz słabo wuczułasma dva
251 33| brzegu. Minęło połnjé i jesz znaku nje beło. Ale jak
252 33| pjilują jczora.~I minął jesz jeden dzeń i jcdna noc,
253 33| chleba.~— Bulev i solë momë jesz na kjile dnji — rzekł jem,
254 33| mje beło, jakbem muszoł jesz co woporządzëc, njim legnę,
255 33| założoni! Tak ma sobje wudbała, jesz żdac na Trąbę, a jô nje
256 33| żebe tak beło. To pożdejma jesz na njego. Żebe le nje zabłądzeł
257 33| na zegark:~— Tec navetk jesz wosmi nji ma! Tak to milą
258 33| gorzołkji. Ale nom żodne jesz do ręku nje vpadlë. Za to
259 33| bo nacuż be je mjoł?— Tej jesz roz pocignę z ti flachë,
260 33| to kłopotała... Rzekł nom jesz szandara, kjej sę wod naju
261 33| gduńskji vodkji ze złotem, że jesz dziso sę muszę woblizivac,
262 33| njeboszczik krol jezora jesz dzis jak za żëcô chodzi
263 33| smjerc bem beł dostoł. I to jesz povjem: Żebe tu nje beło
264 34| ksądz Paveł. — To dziso jesz naceszëma sę sobje, a jutro
265 34| szedł wod vołtorza precz.~Jesz sę nje rozjeżdżelë, jak
266 34| njeboszcziku krolu jezora beło tam jesz njico przëwodzevku, ale
267 34| vëprasovoł, przedstovjołbe jesz chłopa dobri mjarë. Może
268 34| krziknął:~— Halt!~Tej podjachoł jesz krocij i sę pitoł:~— Cuż
269 34| Gorszo novjina najii czekala. Jesz przed połnjim delë vjédzą
270 34| vjeczerzi takji żort, wo jakjim jesz svjat nje czuł.~Tak muszałasma
271 34| svjece, takji szpos mje sę jesz nje zdarzeł. Wuvożejta sobje:
272 34| Panje Reza! Jak długo jesz mjeszkac będze wu vaju nen
273 34| zastępcę vłodze. Beł jem jesz v szarim vjidze dziso wu
274 34| Tuchole jadze. Jego furmonka jesz stoji na przededvjerzu.
275 35| njego njic le sadnąc muszisz jesz roz, bo kuracejô be nji
276 35| kaszubskjich mova nasza jesz do negji nje vëmarła. Rod
277 35| z bjołą głovą koscelni a jesz vjększi zrobjił na mje woczë,
278 35| ale v tile latach mje sę jesz nje zdarzeło, żebe pon cze
279 35| njich ju zaboczilë. I to cë jesz rzekę: Njedługo a ten marmurovi
280 35| je pjisanô, ale pokąd va jesz woddichota, dobjic vaju
281 35| povjodoł, ku zochodovji jesz mjeszkają naszi, ale jich
282 35| pjesonk wo Vilhelmje jô jesz grac potrafję, a tańcovac
283 35| możni panovje. Mjona jich jesz sę słuchałë barzo po naszimu,
284 36| i tu, pokąd jô żiję, są jesz Kaszubë.~— Jidzemë z Lipna,
285 36| krziżovich dnji a mój kamrot jesz dłużij. A zaszłasma jaż
286 36| Nje bój sę! Sorbskji pon jesz żodnigo człovjeka nje wusmjercoł,
287 36| i pitoł sę mje:~— Remus! Jesz jakji szterë godzenë do
288 36| wo czim svjat, jak stoji, jesz nje czuł. Może to jakô womona,
289 36| żebesma szła z njim. A Derda jesz domovjoł:~—Jidztale z njim!
290 36| jego boji, vëszczerzoł le jesz barżij zębë i do njego do
291 36| mje przistęp mjało. A tej jesz v ni stodole v njijakjis
292 36| potępjińce takjigo granjô jesz nje czulë. Ale mje sę mekceło,
293 36| nom vszetkjim, że pon go jesz nje vënekoł. Ale jak won
294 37| pazurë Złego. Ze strachu mje jesz serce bjije.~— No, to sę
295 37| wobrazëc. V jego latach jô też jesz nji mjoł bjałkji i njepotrzebno
296 37| słuńca ku Łebje, wuczujesz jesz rebackji norod movjąci godką
297 37| norod movjąci godką naszą. Jesz v Głovczecach pastor starim
298 37| rzeczemë: słovjińskji. Navetk jesz dalij rebocë starszi nad
299 37| wodemknął dvjerze do drugji, jesz vjększi, dvornjice. Tam
300 37| tovarzesza dobrze rozumjoł, jesz vjerzisz v svój lud i wodvjedzosz
301 37| pochovelë v Wolivje, a va tam jesz żijeta przez jego mjecz
302 37| Vjidzisz, kjejbe ta Polskô jesz beła svobodnim krajem, gvesno
303 37| częscë Kaszub, chdze Kaszubji jesz żiją. Ale chdziż va vjidzała
304 38| Przełożivszë ten nadpjis jesz roz vezdrzoł pon Sorbskji
305 38| Godką kaszubską le starszi jesz movją, a młodi ju jich nje
306 38| svjece. Wodecknął jem, njim jesz słonuszko veszło na njebje,
307 38| żc to djobeł z pjekła. Jesz won kulavo chodzi. Ale som
308 38| bjeleła sę ku mje. Z cemnjice jesz v kominku żolełë sę resztë
309 38| cechą dvornjicę, v chterni jesz przed chvjilą v ceszi zasvjatovi
310 38| malorz. Njigde won mje sę jesz nje vëdovoł takji podobni
311 38| zeszlich malującigo.~Njigdem jesz takjigo wurzasu nje doznoł.
312 38| mje żëcé wopuszczô. Ale jesz przez straszni szum v moji
313 38| Jô wostanę, bo chcę tu jesz grzebac v starich szvotołach,
314 38| wusmjerceł nen malorz z pjekła, a jesz cebje skora svędzi? Nji
315 39| godkę. Wonji wopovjadelë, że jesz za jezorem i za rzeką Pustinką
316 39| jesma wodecknęła. Mjałasma jesz przed nocą duńsc do Kluczëc,
317 39| gburskô wobora, przeszukoł jem jesz roz kożdi mol za nim njezbednim
318 39| dach nad głovą. Kjej jem jesz vanożeł z njeboszczikjem
319 40| vëgasilë. Le v Głovczecach jesz dlo starich ludzi wodprovjelë
320 40| vędrującé dinë. Godka nasza jesz żije tu i za Pustinką po
321 40| skorno czuł, że momë jisc jesz dalij, zacząl płakac, czegom
322 40| dalij, zacząl płakac, czegom jesz njigde wu njego nje vjidzoł.
323 40| żiją i zvją sę Słovjińcami. Jesz długo beło do połnjô, kjej
324 40| sztołt.~Tego samigo dnja jesz stanęłessma v Smołdzińskjim
325 40| Tede to dobri traf, że cę jesz roz vjidzę, brace, — rzekł
326 40| Do negji sę zatraci, kjej jesz dlużij tu vanożec będze.~
327 40| czorni wod żogóvk zbjeranjô jesz kulavo chodzi, a nen malorz
328 40| zeszłasma z gorë, pon Sorbskji jesz roz wobroceł woczë v stronę,
329 40| Przëszedł do nas Derda jesz przed nocą i godoł, żebesma
330 40| przez to zvonjenjé czuł jem jesz cos: Tec tam v tim koscele
331 40| wokno vëbjił i sę szętoleł jesz po dachu, vrzeszczoł:~—
332 40| jizdebce wu szkolnigo! Njigdem jesz v żëcu tak sę nje ceszeł,
333 41| Trąbë. ~Nje liczeł jem sobje jesz mnogo lôt, ale ne wostatné
334 41| przigodë dodałë mje jich jesz tile. Wumęczenjé legło na
335 41| mje czosac, tak jô jezdem jesz zdrevnjałi wod tich przigód
336 41| Luceprem z pjekła. Nje vjem jesz dzis, cze won to nje beł
337 41| vëzdrzała cuzô, jakbesma ji jesz njigde nje wobzerała. Dovno
338 41| Smjerc!~V ti chvjilë zvonkji jesz roz mocko zagrałë przed
339 41| svjodk, że starô chojna jesz żije.~Pod tą cliojną jô
340 41| jego woknach vjid mocni. Jesz barżij mje zdzevjiło, kjej
341 41| wostavjil. Navetk czorni kruk jesz vjedno vesoko z galęzë blészczoł
342 42| przepjił? Ale chocbe pjił jesz tile, belebe nje beł wumarł,
343 42| njeboszczikovji mjiłosc svoją. Gvesno jesz dzis nalezesz na njim znakji,
344 42| hańdel tak dostatno, że jesz zbjegało. Woddani v przechovę
345 42| Mjichoł. Do Zobór zańsc jô jesz wodvogji v sobje nje nalozł.
346 42| grzeszni sposob abo, co jesz gorżij, z cuzimi bjałkami...~
347 42| mjeszku nje nabjerałë. Bo jô jesz nje vjidzoł żodnigo głupigo,
348 42| jakji njeszczescé, to tobje jesz daleko do katafalku i egzortë.
349 42| muszoł smjac, jak jem sę jesz v żëcu nje smjoł.~— Rzemiszku! —
350 42| długo ta vjes stoji, gvesno jesz jego mjeszkańce takjigo
351 43| jakbe v njim ten dzivni ludk jesz przed chvjilą beł gospodarzeł
352 43| vezdrzenjé krola jezora, kjej won jesz na voli chodzoł i jô go
353 43| chcała:~— Cze krom nas dvoje jesz są ludze na svjece? Jaż
354 43| i vjater. Le łiskavjice jesz co chvjilę wobsvjecałë dzekji
355 43| Glonku vesokjim płominjem jesz poleł sę stari jason, jak
356 44| starigo mjasta Koscerznë. Jesz dziso dzivnimi znakami popjisani
357 44| won tam vcsoko v polu, ale jesz njicht movë tego pjisma
358 44| zochodem słuńca muszoł jô jesz duńsc do Łiskji, bo gnało
359 44| znaczenju. Ale krev stolimóv jesz nje vëmarla le zataceła
360 44| mje !~V chternim z njich jesz kropla krevji stolimóv,
361 44| na remjona a strzelivszë jesz roz wokjem ku zgraji njesvjadomigo
362 45| zabroł mje moc cudu. Ale jesz cos jinszigo mje tam nje
363 45| 1njannovłosich głovkach tich, co jesz dzecinnimi nożkoma bjegają
364 45| smętorz v Lipnje. Cze tam też jesz nad jezorem stojała na dzekô
365 45| chłop Morcin. Ale tobje sę jesz słuchô zopjisem stari zegar
366 45| dzeń, jakbe grzemot i burzô jesz nadińsc mjałë. Jak won tam
|