Chapter
1 1 | Vozeł Remus na svoji karze takji pjesnjikji, jakji norod
2 1 | głovë, jak to dzivno, że takji prosti, njewuczałi człovjek,
3 1 | detka v wodemkłą rękę. Są i takji, co v koszu na plecach noszą
4 1 | koscerskjim koscele. Stoł takji nje czężoł, nje zavodzoł,
5 1 | nje beło dzivno, że pravje takji człovjek ze skażoną movą
6 1 | njespełna rozumu.~A bivszë takji wudbë, delë jimu poku i
7 1 | chternim won bodej czasem takji zadoł pitanjé:~— A chcołbes
8 1 | vëbavjic zapadłi zomk? Abo takji:~— A chcołbes të przenjesc
9 1 | rozumu przëbivô! ~Nje tile takji pitanjô wo krolevjonce i
10 1 | vjedzelë, że Remus njeje takji bjedni, jakuż nji mjelë
11 1 | to vjem, że to bel strach takji, jak go dzecë mają przed
12 1 | wuvożoł, że Remus nji może bëc takji złi, żeli psa nje wukaroł
13 1 | zaczarovanô krolevjonka?~Remus na takji słova wobezdrzoł sę na mje.
14 1 | Tak jô le jesz rozumjoł takji słova:~— Wognje z grobóv
15 1 | bjedni, wobdzarti Remus, takji żorotni i njevjidzałi, zdovoł
16 2 | przëzeroł, bo mjedze ludzami takji pravo, że mocnjejszi słabszigo
17 2 | knopku, kożdô chata mô jeden takji nort, chdze słuńcu zastavją
18 2 | boczë, że i naju chata mô takji cemni nort i takjigo Straszka.~
19 3 | przëboczi sobje svjat, że lud takji żeł v czasach dovno minjonich
20 3 | jem małim Remusem. A duch takji vstąpjił ve mje, żem znovu
21 3 | serce mje bolało, żem beł takji małi i ji njicht nji mogł
22 4 | chleba. Ale wona mje fojt takji dużi wukrajała, że sę parobcë
23 5 | ji bracoma, i spjevoł jem takji słova:~— Przëpłińtaż tu
24 5 | chłop jak wopoka, beł jaż takji chvatkji.~Ale jak won bedło
25 5 | sę!~Tak Gnjota zrobjił sę takji małi, jakbe z njego le połova
26 5 | vezdrzenjé. Beło mje, jakbem takji złé woczë ju beł vjidzoł
27 6 | povjedzała, że kożdô chata mô takji nort, v chternim Straszk
28 6 | płachtę. A to mjało skutk takji: Kjej jem przëszedł na wobjod,
29 6 | mje beło varząchevkji...~Takji mesle jô posoł po głovje,
30 6 | vëbjijac godzenę czvjortą. Po takji fatedze szturk jesz v njim
31 6 | głupi rozum, jô jem wudbë takji: — Jednimu doł Pon Bog krovę
32 6 | Putifarzenô dlo krola beła takji chleb wupjekła, tobe won
33 6 | Chtuż to smje davac mje takji njekatolickji przezvjisko?~
34 7 | durë vjerceło. Wob czas takji po bjitvë słuńca z chmurami
35 7 | wurzasem i wutropjenjim. Za takji przemjerzałi wuczinkji jô
36 7 | fategovac sę i zlezc z konja dlo takji mizerni żabë, tobem jô cë
37 7 | bobu! Żebes të nje beło takji głupé, to bes të nekalo
38 8 | przez wolszkji i vjerzbjinë takji szum jachoł gorą, że vłosnigo
39 8 | i jął dąc.~Ale skutk beł takji, że to przed nami nje navroceło
40 8 | Żedzesko beło malé, chłop takji — jak to movją — jak stręk
41 8 | tej dzivno mje belo, że takji lebjoda go wunjesc może)
42 8 | A na spodku mom ksążkji, takji ładné, że chto czelô, płakac
43 8 | stvorzeł na jedno modło... Takji vjarë jô beł v nen czas.~ ~
44 9 | tu jednak mjejscé, chdze takji mesle głovę nachodzą, jak
45 9 | sę tu dalek wode vsë vzął takji belni pjes? Tak jem vstoł
46 9 | vszetko mje sę tero vëdovało takji małé a tak dalekji, jakbe
47 9 | rzekł Mjichoł:~— To będą takji mankolije. Dovni ludze v
48 9 | vjidzoł ji woczë, a z njich takji szło do mje pitanjé:~— Cuż
49 9 | zbjeglë. Ale trzęsk mje vzął i takji zib, że lożko ze mną degotało,
50 9 | skjidłim na moji głovje. Tej takji słova procem moji voli przëszłë
51 9 | wod razu będze dobrze,~Na takji povjedzenjé Marcijanna zbladła
52 10| jô sę mocko dzevovoł na takji pomeszlenjé, bo to mje njigde
53 10| Remusovji serce pęknje!~Takji mesle mje wopodałë jak tonącigo,
54 10| spjikji. Tej naszłë mje takji meslë:~— Cuż cę to zdovanjé
55 10| za co na njego przëszło takji skoranjé.~A wona tam szła
56 10| krziknęłaMarcijanna.— Takji zdrovi knop i żerni!~I zakreła
57 11| jô povjedzoł:~— Kjej jes takji noparté, to robji, co cë
58 11| wutropjenjô.~—A chtuż të jes takji?~— Jô jem wodvroconą stroną
59 11| zaczął bjic, tej robjił sę takji grzem, jakbe pjorunë trzaskałë.
60 11| vëleze do kuńca svjata!~Takji mocné postanovjenjé dodało
61 11| Mjichoł dalij. — Są chorosce takji, co le z vjechrzu psują,
62 12| v chace. Czeż të sę stoł takji buszni?~Ale smjoł sę przë
63 12| dopovjedzoł:~— Jô meszlę takji strach, że wurzasnjęcé jidze,
64 12| zomkovjisku dzis sę dzeją takji rzecze, żebes wod wurzasu
65 12| cebje mjec na sumjenju. Bëlë takji wodvożni, co szlë po vęgjel
66 13| ludze movjilë vjedno, że takji wogjiń na njebje v Svjętigo
67 13| stvorzenjim nje wutrzimelë.—~Takji mądré godkji Mjichoł provadzeł
68 13| szło v mjęso, lem wostoł takji woschłi vjedno, jak przed
69 14| Dzivno mje sę stało na takji słova, alem se vzął i szedł.
70 14| movjic:~— A vjesz të, chto jô takji? — Nje vjesz, chłopku, i
71 14| Golijata...~— Kanął, chłopku, takji rok, chdze jak zimkovi kvjat,
72 14| przëboczi sobje svjat, że lud takji żeł v czasach dovno minjonich
73 14| Zesłoł Pon Bog z njeba rok takji, że v całim kraju ludze
74 14| zemję. Bom beł wudbë, że takji naju porządk wod początku
75 14| Boczë, Remus — są ludze takji, co bez bożoka na Svjętą
76 14| tak! — i zrobjisz z chęcą. Takji człovjek je ten tam na gorze
77 14| nomłodszich lôt szukoł jem takji ksążkji, v chterni be zapjisani
78 14| ludu kaszubskjigo. Alem takji ksążkji nje nalozł v żodni
79 14| Bog vje, cze jesz roz przë takji sele z tobą movjic będę.
80 14| ksędza na nowuce vjidzoł takji risunkji, kjej won mje gvoli
81 14| żebe kraj Kaszubóv beł jaż takji dużi. A won movjił dalij:~—
82 14| dużi. A won movjił dalij:~— Takji dużi beł nasz kraj i vjele
83 14| chternimu njicht jeszcze takji vjédze nje doł, żol sę zrobjiło,
84 14| prziczena sę zeszlë, be vëvołac takji straszni skutk. Ale strzod
85 14| boczë, że mjedze njimi bëlë takji, chternich dzirżkoscë i
86 15| koscoła. Mjedze njimi bëlë takji, co jesz pamjętelë, jak
87 16| słuchac storigo żeda.~Won beł takji przë tim smjeszni, że mje
88 17| to nje je dlo muzikańta takji zveczoj. Kjej graję na vjeselu,
89 17| njiże krolom krolovac.~Po takji godce mój tovarzesz porvoł
90 17| latach czasem zazerelë, bo takji vjelgji państvo, jak naszi,
91 17| vënekoł nas. Beł tam wu njego takji peszni pon z mjasta z czornimi
92 17| robji. Wuvożtaż, zemja to je takji tovor jak na przikłod tvoje
93 17| pjekjelnjik za nami voloł:~—Kjej takji tovor mosz, probuj go przedac
94 17| straszno mję sę zrobjiło na takji bluznjerstvo. Drugjim tak
95 17| jego trzonovi beł bodej takji dużi jak stępa a serzchel
96 18| jakbe co wosamętało i jô takji smjecoch żorotni czuję v
97 18| ludze, że są na svjece mole takji, chdze v jistni godzenje
98 18| A cuż tej? Zomk gotov po takji wobrazë Boskji zapadnąc
99 18| po njim zjachoł v doł, le takji szor czuc beło.~Tej jem
100 18| doł, mogł jes go zabjic.~— Takji nje gjiną smjercą!~Trąba
101 19| nje vjem, czemum szedł na takji przëroczenjé. Znac veższô
102 19| Remus, jego kamrot. Won mô takji woczë, że vjidzi czego zveczajnje
103 19| të, głupi Remus, vlozł v takji tovarzestvo? ~Ale Czernjik
104 19| vëlelë staré mocné vjino.~— Takji są dzeje nasze! — pomesloł
105 19| przësłuchivac jego noce. Takji bjedni i żorotni, jak won
106 19| to povjodała jego nota v takji sposob, jakbe malorz sztuczni
107 19| bjedni stvor Słuńca i Dnja. ~Takji pravo, takji rząd ~bjerze
108 19| Słuńca i Dnja. ~Takji pravo, takji rząd ~bjerze stvor i karno
109 19| rożné godkji ludzkji, ale takji jô jesz nje czuł.~— To je
110 20| duszą do pjekła i robji takji szor. Vjidzisz të nen stog
111 20| pazurë i dlotegoje tero takji bjedni. Bivszë njim, mjeszkołbem
112 20| poznelë. Bo że të jezdes takji vesokji dziżanga, to znovu
113 20| powuczeł mje Trąba. — Takji won długji i szerokji, że
114 20| kożdi dzeń, choc të jes takji mester wod muzekji, przëdarzi
115 20| też rod vjedzoł, chto jô takji? Njech cë Trąba povje!~—
116 20| Vjedno jô movjił: jakji biczk takji biczk, bele celątko beło!
117 20| hańdel Gduńszczanom, pokąd takji dobri trunk fabrikują, a
118 20| zrobjił lecącë nad zemją takji vjater, że rebocë nji moglë
119 20| jak gvjozdë a smjeg nje je takji bjołi jak ji skarnje bełë.
120 21| Trąbë.~— Płakac będą, że takji njezbednjik noleżi do potcevigo
121 21| będzesz v smole.~— Żebem beł takji długji jak të, kapelmestru
122 21| drogę wona zabtądzeła v takji mol, chdze wo nji som Klerik
123 21| potim naszło?~Dzevovało mje takji pitanjé vaspana, chturen
124 21| rozumjem, jakjim sposobem won takji letkji virok na mje vëszczekoł.
125 22| rzekła:~— Jô vjem, chto të takji.~— A chtuż të jezdes, kobjeto? —
126 22| płominje chvałë. Dziso të takji bjedni i żorotni, jak bjedni
127 22| karovoł tvoję prożną kare. Bo takji lebjoda, jak jô, tvojigo
128 22| pokrivają lase, ale żoden nje je takji vjelgi i pełen tajemnjice,
129 23| timi szandarami! Tero znovu takji jeden ze szklącą mucą rozpitivoł
130 23| dżada Hińce.~— To je też takji rzemjęsło dlo zgnjiłich
131 23| dodoł:~— Vstidzełbes sę, takji mocni chłop, wuczëc sę za
132 23| szandara wostro. A chtuż të jes takji?~— Jô — wodezvoł Trąba —
133 23| dobrze po naszimu! To gvesno takji brat, chternigo ve vojsku
134 24| doznajesz sę, że nji mogłobe bëc takji czężkji, kjejbe v njim nje
135 24| zopovjedze.~Zervoł sę Klerik:~— Takji głupstva! Wona i Leon ze
136 24| Stach.— V kompanjiji szedł takji vëstavjinoga, chternigo
137 24| i strzemjęzlivoscë przë takji worędzë.~Tak wonji sę tam
138 25| przedzeloni podolnimi vądołami. V takji vądoł jeden ma zeszła. Tero
139 25| wob noc! Wuvożej Remus: Takji mogjiłë nańdzesz v naszich
140 25| żesma tu naszła, bo chdze takji stolimovi grobë, tam i voda
141 25| won vlozł a jô za njim.~— Takji vanoga jak jô — rzekł won —
142 25| rovnak przeszło mje cepło takji, jak kjej słonuszko zasvjeci
143 26| dzivno, bom so wuvożoł:~—Cze takji njekara kupji ksążkę do
144 26| majestrat v gromadze, to takji njebożné zgromadzenjé, że
145 26| A beł to chłop bezmeła takji dużi jak jô, wodkormjoni,
146 26| Povstoł i z ti stronë krzik takji jak mjedze bęborkami.~Kjedem
147 26| mjedze bęborkami.~Kjedem v takji sposob wukoroł tich njeprzijoceli,
148 26| bromë, rzekł won do mje takji słova:~— Ptoszk takji jak
149 26| mje takji słova:~— Ptoszk takji jak të nom ju wod dovna
150 27| gorę podnjesoną. Ale są i takji, przez chterne sę le przekleszczisz,
151 27| wostavjisz na placu. Są i takji wuliczki, przez chterne
152 27| rzekł Czernjik Ale to takji, chternigo nje korzą v domu
153 27| co mjało po jedno — skutk takji — że tenże Szabelka potoczeł
154 27| postępovanjô karnigo.~Jak mje takji cerograf przepolszczilë,
155 27| lata sodze.~Kjej mje virok takji przez tłomocza przeczetalë,
156 28| Zopust jô wodebroł wod Trąbë takji lest:~— Mój druchu Remusu!
157 28| że ten norod bjałkovskji takji skorni do porvanjô cvjardigo
158 29| ale Pon Bog zesłoł na mje takji przimus że lepji mje beło
159 29| jezdes mje pevnjeszi njiż takji, cobe przëszedł z koruną
160 29| kaminju, a zdaje sę bëc takji wopoczni, że żoden człovjek
161 29| słuńce pjekło, ale won vjedno takji som patrzeł v jiglenovim
162 29| cvjardi Kaszuba wuczuł jem takji czężor na pjersach, żem
163 29| mje sę v ti chvjilë zdovoł takji vjelgji, jakbe wob noc beł
164 30| Bo jô, dzękji Bogu, na takji pokuszenjé vjedzoni njebędę.
165 30| no ve Zvadze na litkupje. Takji przijacelstvo je vjęcij
166 30| popravji. A krol jegomosc na takji pjismo podaruje jemu z vjelgji
167 31| chturen Bog vom zapłaci.~Na takji słova jô stanovjił karę
168 31| momë. Le povjedzce, chto vë takji? Vëzdrzice na ksędza a nje
169 31| a jô mu povjem kozanjé takji: — Gnjelo! Torbo wod wobroku!
170 31| v jego woczach jô czetoł takji pitanjé:~— Żeli wojc njeboszczik
171 31| naszigo znaku rodovigo?~Ale na takji njemé pitanjé nje beło z
172 31| vszelkji zveczoj vesokô, żem takji jesz nje vjidzoł v żëcu.
173 32| noveższi chojkji naszich boróv, takji, co wokrętovi żogle njese
174 32| vjelgjich lasacli drzeva takji viżavë, cobe dosigła vesokoscë
175 32| kaminju, a zdaje sę bëc takji wopoczni, że żoden człovjek
176 32| sę v njim zapadnąc.~— V takji sap jô vpodł — rzekł Trąba —
177 32| podszedł, vëdovoł mje sę takji dużi i wopoczni, że smjeszné
178 32| jednak dzivno beło, żebe takji przemeslni człovjek, jak
179 32| pod zemją, to są dlo mje takji svjęti pamjątkji, że serce
180 33| Żebes tego strzegł jak takji frejkartë! I njikomu go
181 33| szpos, żebc Trąba nji mjoł takji spravë przeprovadzëc. Pitejce
182 33| ale ji zemskji wobleczenjé takji jak ruchna svinjorka na
183 33| Żeli Pon Bog cë koże v takji postaceji chadzac po svjece, —
184 33| zapadłi zomk? Tec beł czas takji, że vjodł pod svojimi Grifami
185 33| wokoma sebje, ale kuńc beł takji, że szandarzë zavrocilë
186 33| provadzëc za rękę vłosną drogą.~Takji mesle chodzełë mje po głovje,
187 33| dzivno wostanje vjedno, że takji dzirżkji lud vëdoł na svjat
188 33| jegomosc? Cze uwonji be sę na takji gvołt wodvożilë?~Ale ksądz
189 33| wurzas tu na tim Glonku takji gduńskji vodkji ze złotem,
190 33| rebë njemové mjalë vëpjic takji szlachetni trunkji.~ ~
191 34| pravo wo spodk po vuju. Takji mje przësłelë papjorë na
192 34| ksędza v gromadze z Trąba. Takji to je serce ludzkji! Dusza
193 34| wutropjenjé njicht jinszi, le takji noremni szandara v szklącim
194 34| dobrze.~— A vë, chto vë takji? — rzekł szandara tero do
195 34| mje i rzekł:~— A chtuż vë takji?~— Won vom tego rzec nje
196 34| provdze vaju przezvjisko?~— Takji przezvjisko jô noszę — rzekł
197 34| jak żid po cemnich nocach.~Takji mesle mje po głovje chodzełë,
198 34| Povjem vama po vjeczerzi takji żort, wo jakjim jesz svjat
199 34| Pokąd żiję na svjece, takji szpos mje sę jesz nje zdarzeł.
200 34| Krauze! — rągoł szandara. — Takji won pastor jak jô biskup. —
201 34| vojsk Jego Krolevskji Moscë takji cham będze arasztovoł? Precz
202 34| grzechami. Ale wonji mają takji pjękné słova, kjej wonji
203 34| Krauzem, tak won jim pjekło takji zrobjił, że wonji sę zgurdzilë
204 34| podvjeczorka czuł jem sę takji wumęczoni, żem nji mogł
205 35| Szulistkę v Gorkach, chterna takji mankolije wodczarzëc wumje.~
206 35| wudbë duszą ludzką rządzą takji moce, chternim anji gropk
207 35| kusznąc. Wode mje njicht takji ceremonjiji nje żądoł, choc
208 35| pomnjikovi kam, żebe nje zemgloc. Takji żol mje scesnął serce! A
209 35| czë tu nje przechodzeł takji długji, jak litanjijô, chłop
210 36| woczë vjidzę. Tropji mje takji njewubetk v duszë, że so
211 36| przijacelstva. Bo jakuż be takji vjelgji pon naju bjednich
212 36| muzeum, panje? To gvesno takji mol, chdze njeboszczikóv
213 36| kavalerskjim stanje, potrzebë takji nje wuznaje.~Znovu pon vezdrzoł
214 36| postaceji vaju womanjic. Takji pozvolenjé mnją kjile służkóv.
215 36| żeganjé. Le wu njich ju je żot takji, że co vëżegô, to list,
216 36| przez całą dobę.~Słuchoł jem takji godkji, nje vjedzącë, co
217 36| worac v jego vołë, tej są i takji, co zbankrotovelë na hańdlu
218 36| mje sę mekceło, że to beł takji pańskji żort, za chturen
219 36| żeli vasz poczestunk będze takji serdeczni jak nen poczestunk
220 36| vë robjilësce vaszą trąbą takji gvołt, że gvesno jaż v Lęborku
221 36| mô. Ale kanął tu njedovno takji malorz, chternimu nje dobrze
222 36| woczu patrzi. Mjeszkô won v takji stari vjeżë. Nocą tam njicht
223 36| trzimô nigo malarza, to są le takji pańskji trele, na chterni
224 36| pańskji trele, na chterni takji bogati ludze vpadną, bo
225 37| daleko v kraju Ruskóv są takji borë, przez chterne wod
226 37| gronkji, miskji, zbanë: takji chterne nasz svojskji zdun
227 37| svojskji zdun vërobjô i takji, chterne wokrętnjikji z
228 37| Jinszi norodë też zbjerają takji pamjątkji po chvalnich przodkach
229 37| wod starich ludzi, że są takji, co na kjile molach v jedni
230 38| chtuż veznje na sę? Belë takji chvjile, żem sę chcoł dac
231 38| Wono mje povje, chto të takji.~Pozdnim vjeczorem nopjervji
232 38| nich vsi je krova, ale to takji cudovné bidlę, że bez trovë
233 38| jich vje, cze to le nje je takji rąganjé. Godką kaszubską
234 38| mje sę jesz nje vëdovoł takji podobni Czernjikovji, jak
235 39| jezoro. Snodkji bo wono takji, że navetk jich letkji czołna
236 39| njeszczestlevą pannę Slavjinę, porvoł takji gorz na njego, żem chiże
237 40| podnjesło rogati łbë do gorë. Takji vjelgji i sztołtu rogóv
238 40| vaszich drogach i przepravach. Takji żorotni i bjedni, rovnak
239 40| wobzerac. Ku reszce rzekł:~— Takji znak nosilë polskji ricerze
240 40| Vjitosłava v dvornjice ringraf takji. Pamjęc v naszim rodze njese,
241 40| vjidzoł reno wostatniroz. Won, takji pon vjelgji, mje bjednigo
242 41| żesma svjata nje vjidzała. V takji krzikvjo muszałasma sę jednak
243 41| chace na gorce, v chterni takji dzivné rzecze sę dzejałë
244 41| czervjenjiła sę krev.~Mroz cął takji wostri, jakjigom so v żëcu
245 41| blészczi na svoję wofjarę.~I takji mje gorz porvoł, żem przeskoczeł,
246 42| kupjic nji możno! Tec chto takji mantolik posodô, ten go
247 42| mocni gorzołkjiv gardło. Takji beł jem słabi, żem sę nji
248 42| poprovdze wod rozumu, cze to le takji babskji bojanjé?~Tak jô
249 42| ksędzem. Zkantrelësta mje v takji sposob z kobjetą, jakbesta
250 43| gospodarzec. Porządk panovoł takji, że v kuchnji szklełë sę
251 44| zemja mogjił i grobóv. Beł takji czas, kjej na ti gorze łiszczoł
252 44| płoszczu ksążę i movjił takji słova:~Va ludze ze vsë,~
253 44| znaczi~Starodovni wobrządk takji,~Bo v mogjiłach dovno zgnjilë,~
254 44| dzeje. Poznoł jô Czernjika. Takji won mje zaszedł ve Zvadze.
255 44| won mje zaszedł ve Zvadze. Takji won sę szętoleł v samotnichace
256 45| panem zëcô ludzkjigo.~Vjedni takji chvjilë zvątpjenjô wuzdrzołjô
257 45| dlo cebje i tich, chterni takji skrë chovją v duszë.~Jezdem
258 45| tę vjelgą duszą rozumjec.~Takji beło żëcé i takjich przigód
|