Chapter
1 1 | v zvjercadle szklą sę v ji vodach. Znałë jego i Serakojce,
2 1 | sę dzeje, przëstąpjił i ji tutkę vërvoł z peska. Ale
3 2 | chterną czuję, ale njepotrafję ji słovami vërzec. Chcołbem
4 2 | drogę, ale nje potrafję ji vësvjecëc. Vjidu mje bo
5 2 | tam służeła. Panji sama ji słuchała. Bëlë też dvaji
6 2 | A tero jô vjidzoł, jak v ji vłosach, krose żetka dozdrzenjałigo,
7 2 | łiszczało sę złotem, a nad ji woczami, pesznimi jak svjoze,
8 2 | Kjej jem sę tak dzevovoł ji pjęknoscë i njeszczescu,
9 2 | gnot — jak to movją. Tej ji łzë przëszłë do woczu i
10 3 | krokóv i dzivno mje beło, że ji nje scęlë, bo przë woranju
11 3 | Tej jem sę ceszeł, żein ji skorë nje ranjił. Jednigo
12 3 | zchileła do mje głovę, v ji vłosach, krose dozdrzenjałigo
13 3 | zvoneczkami. Vjedno smjeją sę ji woczë i gęba. Skorno zatrzęse
14 3 | bolało, żem beł takji małi i ji njicht nji mogł pomoc.~ ~
15 4 | małigo Remusa ~i jak won ji nokazu nje słuchoł. ~Beło
16 4 | zapadłi zomk. Ale jô nji mogł ji przenjesc przez rzekę, bom
17 4 | zapadłi zomk. Ale jô nji mogł ji przenjesc przez głęboką
18 4 | jem sę doznac prziczinë ji gorzu. ~Kjej më sedlë do
19 4 | rzekł Morcin.~— Żebe ji prędzij wurosł! — przëvtorzeł
20 4 | jarmarku chtuż ję kupji? Të le ji zaru zęboma do pjęt, jakbe
21 4 | kvjatu paprocë i vęgla wod ji korzenja. Chto wudobędze,
22 4 | przëległa do rzekji. Z ji boku vërastała grebô starô
23 5 | i kołpjach, chterne bełë ji bracoma, i spjevoł jem takji
24 5 | bjołé ruchna pjerze, ~Cze ji smok na bjołim zomku zamknął
25 5 | stoji jarzębjina. A kjej ji sę przëzdrzę z wuvogą, vjidzę,
26 5 | v teł wod rzekji chrzebt ji zchodzeł v pole. Ale bleżij
27 5 | mjiska. Le v jednim molu rąb ji beł przervani, pevno wod
28 5 | krolevjonce, bo jô tu stoję na ji zaklętim zomkovjisku. Vez,
29 5 | gorë na doł, jakbe probovoł ji gjibkoscë. Tej won zavołoł:~—
30 5 | bjołim zomkjem. A jimję ji Trud.~ ~
31 6 | wobkładac ną varząchevką. Szkoda ji beło, bo sę jesz bjeleła
32 6 | mjała czim bjic, a rękji ji pevno beło za szkoda.~Tak
33 6 | brodem przë zomkovjisku. Ji wojc mjoł ji rzeczoné, że
34 6 | zomkovjisku. Ji wojc mjoł ji rzeczoné, że tądka szła
35 6 | ale potim żądała, żebem ji przërzekł, że ji pod zomkovjiskjem
36 6 | żebem ji przërzekł, że ji pod zomkovjiskjem nje wuceknę
37 6 | zomkovjiskjem nje wuceknę i ji sami nje wostavję. Na to
38 6 | sami nje wostavję. Na to jô ji doł rękę i Dalibog. Tej
39 6 | wo trzech straszedłach jô ji rzekł, chternim mjona Trud
40 6 | be to mogło bëc? ~Tej jô ji vëłożeł:~— Boczë: Naju
41 6 | mjała żol, że ten chleb ji sę nje zdarzeł, tede krziknęła:~—
42 7 | mogł sę doznac prziczinë ji wurzasu. Vnetk jednak mjoł
43 7 | Marcijanna. Wona, ledvje Mjichoł ji rzekł dva słova, znjesła
44 8 | sparzëc klonovich lestóv, a ji wojc nakłodł mje jich na
45 8 | na mje vjedno jisceła, bo ji gvesno żol beło trampka
46 8 | jaż przë morzu, a sprava ji vszędze, chdze mjeszkają
47 8 | zmanjoni przez bjoli smjeg ~Pod ji kosą legł.~Co vołô rog?~
48 8 | vjedno dzevovała, kjej jô ji pjesnją rogu povtorzoł,
49 8 | tam pevnô smjerc.~— A może ji wod ni stronë nje vjidzi?~—
50 8 | wożenji... Bo jô czetoł v ji planece, że na Trzë Krole
51 8 | polce szeroką, trzimjącë ji pod woczë to cacko, napjeroł
52 8 | Morcena nje chcę! — Ale woczë ji sę smjalë do stążkji.~Wob
53 8 | snożi ksężnjiczkji, chterną ji nażeni njedovjinnje vënekoł
54 8 | a jô sodł blisko vjidu i ji czetoł wopovjesc wo Genovefje.
55 8 | smjechu. Tej Marta, choc ji kulavo szło przędzenjé vątku
56 8 | vątku wopovjescë — njitka ji sę vstec wurivała — vzęła
57 8 | wurivała — vzęła czetac, a jô ji, vodzivszë woczoma po literach,
58 9 | vëszła dopjeroz wobrazu. A jô ji wodrzekł:~— Njech sę tak
59 9 | spodzevała nigo vdovca, co ji go żid z planetë przepovjedzoł
60 9 | Popjelcem, a bojała sę, żebe ji sami nje naszedł.~V pjerszą
61 9 | wukozkji, chterne bronjiłë ji zomku:Strach iTrud i Njevorto!
62 9 | na kolana i głovą przed ji nogoma wuderzeł wo zemję,
63 9 | kraju. Krom tego szło z ji woczu njico na mje jak czarë,
64 9 | tego zomkovjiska. Woddej ji czorni gronk i złoti mjecz!~
65 9 | gronk i złoti mjecz!~Tak jô ji doł znak ręką, żebe żdała
66 9 | vëdobeł, co podlug moji wudbë ji noleżało. Tej jem znovu
67 9 | starszich naszich.~Tak jô ji woddoł złoti mjecz.~Peszni
68 9 | Vjidzoł jem jesz przez chvjilę ji bjołą suknję przez drzeva,
69 9 | całovac tę dzarnę, po chterni ji nożkji stąpałë.~Nje vdarzę
70 9 | całi vjek ludzkji i jakbem ji długji czas nje vjidzoł.
71 9 | beła jak Anjoł Bożi. Wokoma ji szedł peszni pon młodi.
72 9 | czuc nocechszé stąpanjé ji krokóv po lestach i mechu.
73 9 | nad drzevjętami.~— Nji ma ji, nji ma!~Jak dużô kula wognjovô
74 9 | vjedno ta sama nota.~— Nji ma ji, nji ma!~Zavadzeł jem v
75 9 | tak krotko, żem vjidzoł ji woczë, a z njich takji szło
76 9 | mjë zdrzała, jaż ku reszce ji sę v woczacli zaszkleło
77 9 | jem, vslidzącë sę zazdrzec ji v woczë, sę pitoł.~—Jakżes
78 9 | koscołem v nę njedzelę.~Ji słova mje wuderzełë jakbe
79 9 | serce czuł przë pjersë. Ji skarnjô przëlgła do moji
80 10| movję jak meszlę — mjoł sę ji vjęcij vjidzec, njiże jô.
81 10| nji mjoł wodvogji patrzëc ji v woczë, le wodvroconi plecoma
82 10| słonecznigo njeba i klasnął przed ji nogji v drodze do zdovanjô,
83 10| mój Anjoł Stroż zastąpjił ji drogę i rzekł:~— Njerobji
84 10| ludzi, co kładą divan dlo ji nóg i krzasła wustovjają
85 10| jedini cë zaszklełë gvjozdë ji woczu. Chtuż të jes, Remusu,
86 10| jak zvjerz lesni szukającë ji woczu pełnich cudu. Jaż
87 10| Zeloni vjonk korunovoł ji złotą głovkę. Długji a letkji,
88 10| blon chmurë, zavoj płinął ji z głovë jaż do zemji. Woczë
89 10| vëchodzec do bramë.~— Tero të ji vjęcij nje woboczisz! —
90 10| zestąpjoni, jô sę rżnął do ji nóg, jak długji, meszlącë
91 10| wumrzesz, a tvój trup będze ji progjem do novigo żëcô.~
92 10| wotvorzeł woczë i vezdrzoł na ji lica, drogszé mje, njiże
93 10| przëboczeła chłopoka, co ji na kolanach doł svój novjększi
94 10| mjepodł ten błisk poznanjô z ji woczu i nagrodzeł mje za
95 11| przestonku tęsknjic będze, a të ji nje dosz radë.~— Provdę
96 11| Nosvjętszi Panjenkji ve vołtorzu. Ji skarnji jô rozeznac nji
97 12| plecoma. Tede jô vjedzoł, że ji sę czężko robjiło. Kozała
98 12| wogjiń z kominka czervjenjił ji lica i złoceł vłose, przëboczeł
99 12| przenoszoł przez rzekę i czuł ji bjijącé serce przë moji
100 12| bjeżała czestô jak szkło, a na ji dnje bjeleł sę pjosk. Vëdovało
101 12| rozstąpjiłë sę, be dac ji svobodną drogę. A jô stojoł
102 13| czervjoni z kominka jakbe złotem ji woblevoł vłos na głovje
103 13| Dobrzem so vdarzeł, jak ji modré woczë v ni moji choroscë
104 13| vjidnim polu. Ale kjej jem ji dzękovac chcoł, tej wodgornjała
105 13| sreberni parminje mjenjiłë sę v ji palcach, przëszło mje do
106 13| pjosku dzis takô vispa, żebes ji tesącem fór v porę mocnich
107 13| lasa, żebe zabjic żmiję i ji żągło dostac. Knop chcoł
108 14| ję v chmurze smjegu i ju ji nje beło. Ale jô sę ju dobroł,
109 14| A jô sobje przëboczol ji słova.~— Nje wuvożej na
110 14| luognja z komina malovala ji skarnje tak czervjono, jak
111 14| knopem mołim bivszë povjodoł ji jako dzevczątku wo krolevjonce
112 14| korunovaną jarzębjiną, tak i të ji zaczął jes wopovjadac. Tede
113 14| Marcijanna i vëbjegła. A ma czuła ji nogji tupającé stopjenjami
114 15| zdovała za minjonich lôt. Ji spich woblevoł vjid najich
115 15| na koszuli. Ale mje na tę ji godkę czężko sę zrobjiło,
116 15| przëcesnął do sebje i głoskoł ji złotą głovkę. Przë tim jô
117 15| jô wuzdrzoł, że v długjim ji varkoczu czervjenjiła sę
118 15| zakreła woczë fartuszkjem, bo ji gvesno barzo vstid beło.~
119 15| pomału dobrô Marta. Sztołt ji vdzęczni to wukozivoł sę
120 15| zaczervjenjiła stążka v ji varkoczu — mój dorunk.~Kuńc
121 16| gjevałt zrobjił v koscele na ji zdovanju!~Mje v ti chvjilë
122 17| Ale som pon wudovoł, że ji nje rozumje. Jô v głovę
123 18| mjetelokjem. A chtuż be ji to zganjił, kjejbe mje njim
124 19| Mjoł jes zemję, nji mosz ji! ~Mjoł jes tonje na jezorze, ~
125 19| Mjoł jes zemję, nji mosz ji. ~Mjoł jes honor, mjoł jes
126 19| vzął złomoł na kolanje a ji kavałkji cesnął jem dzedzecovji
127 20| pjes wo pjątą nogę. I sę ji nje dzevuję, bo vanożëc
128 20| rodzi woslë i wosocz, bo jô, ji pon, tacę sę na vojnje i
129 20| smjeg nje je takji bjołi jak ji skarnje bełë. Stolimovji
130 21| chterną sę wutopjiła, jakbe ji nje beło, długô bjołô broda.
131 22| Wuklękła wona pod figurą. Ji małé bosé nogji nje bełë
132 22| sę pravje jesc, ale żebe ji wuczinjic do voli, jô dobeł
133 22| przidkji gorë. Kjej vińdzesz na ji vjechrz, vjidzisz, że wona
134 23| smjoł sę Klerik. Ale kjej të ji tak służisz, to przenjesesz
135 23| nachodzeła cechimi nożkoma, a po ji skrzidłach moje mesle zalecałë
136 23| konjuszk kjełbase. Jak mu ji Klerik nje vëcignje i mu
137 23| bjałkji vkrąg nji, żebe ji dodac cepłoscë. Ve Vejherovje
138 24| nortovim Kaszubom. Vjid ji i chvała jak rzoze wod pomji
139 25| jegomosce ze skargą, żem ji nje przënjosł żodnigo detka
140 25| detka z wodpustu.~— Ko të ji rovnak przënjosł jakji pjenjądze?~—
141 25| chlevje i povjedzała, że ji nje vëdô, jaż ji nje dosz
142 25| povjedzała, że ji nje vëdô, jaż ji nje dosz markji jedni za
143 26| wudbë, że nje pragnjesz ji wobudzëc. Ale toć rzekę:
144 28| wułożeł. Jô so przëboczoł ji słova:~Koza połkła jeża —
145 28| Czężkji do stravjenjô — legł ji na sumjenjô. ~Poszła do
146 29| woboczisz czorną durę a na ji spodku vodę. Spuszczisz
147 29| wuskoczilë znovu za płot. Ale jô ji vëjął strzelbę z rękji i
148 30| vëpitivac wo cebje. Cuż jô ji mjoł rzec? Tec jô cë groł
149 31| meslec wo mirzu, ale chlopocë ji sę boją.~Na to wodezvało
150 31| dzevczę. Przëzdrzoł jem ji sę tero z wuvogą. A przëboczała
151 31| żodną mjarą poznac, że z ji wojca rękji mosz znak rodovi
152 31| chcała. Ale jô strzimoł ji vezdrzenjé, jak stari kam
153 31| bo jak mje sę zdovało, ji drzevo jesz nje beło zczernjałé
154 32| muszała bëc postavjonô, bo ji gładzoné drevno bjeleło
155 32| pobjegła ku jezoru, a ma ji pozvoleła nas wurechlëc,
156 32| ze strachem błądzełë po ji vesokji postaceji, jak wona
157 32| przed nami joma vjelgô. Ji scanami bełë grubi korzinje
158 32| przërzecze tajemnjicę, to ji też nje vëdô.~— Kjej won
159 32| sina ti zemji wod pomstë ji dziseszich panóv!~Zjavjił
160 33| sę trzimoł. Tim bem może ji cvjardé serce zmjękczeł.
161 33| Vjelgą mosz duszę, ale ji zemskji wobleczenjé takji
162 33| dlugji jak snop spłivoł ji na zavjeszoną przez plece
163 33| głovë łiszczoł v słuńcu, to ji wudovało, jak młodi krolevjonce
164 33| matka drzemjącé dzecko. Ji gvjozdë łiszczałë v szerokjich
165 33| njeprzijocele! Chcelë wonji ji vząc strzelbę, ale zlęklë
166 33| njich jednak pamjętało, że z ji wojcem nje beło żartóv,
167 33| tak tede sę wumovjilë, że ji strzelbę wostavją, kjej
168 33| dlo nji nigo talara. Jô ji go poprovdze zanjosł v gromadze
169 33| dobrim wokjem. Ale wona, jak ji daję v pokorze dusze dva
170 34| wodzękovałasma sę z panną Klemą i ji matką, bo vjidząci, że wu
171 34| mną stoji panna Klema. V ji woczach żoleł sę jakjis
172 34| sę jakjis wogjiń, skarnje ji pjękné bełë bladé. Chvjilę
173 35| Glonku mje povjedzoł, że przë ji wuscu mjeszkają naszi bracô.~
174 36| v krampë i prorokuje, co ji gvesno żëcé wukroci. Dzivno
175 37| kuńca le polvjidni. Jednę z ji długjich scan pokrivałë
176 38| że bez trovë żije. Vsadzą ji zeloni wokulorë i bidlę
177 38| nji chorosc sedzi, chterna ji przetnje żëcé v młodich
178 38| na woparcé krzasła. Woczë ji zrobjilë sę dużé i dzevé.
179 38| rozpłivô v pjerszi porenk, a ji sztołt i lica szklełë dalij
180 38| podstavje kożdô linjejô ji skarnji wodrzinała sę, jak
181 38| bjołim murom zomku, bo drogę ji wodgrodzala voda a v vodze
182 38| zvoneczkami. Snijalë sę ji woczë i gęba. Skarupë ceskającô
183 39| wona z daleka, a zdroje ji bjiją v Mjirachovskjim lese.
184 39| postacejô njevjastë. Vłose ji czesoł vjater, a ve vjidze
185 39| vjidze gvjôzd szkleła na ji głovje małô koruna złotô.
186 39| ledvje sę przëzdrzoł a ju ji nje beło. Alem to vjidzoł
187 40| zapuscëc, bo nje dostovało ji wopjekji naju svjętigo koscoła
188 40| Jak sreberni pas wobjimô ji fudamańta szerokô rzeka
189 41| vëzdrzała cuzô, jakbesma ji jesz njigde nje wobzerała.
190 41| zatchłô v kominku. Przë ji vjidze doznac sę beło możno,
191 41| tak że vjid wobsvjecoł ji skarnje.~Smjercë belbem
192 41| patrzącô v wogjiń. Woczë ji zemnim szklełë sę łiskjem.
193 41| noce. Ale ku reszce i na ji skarnjach drgnęło, bo znadz
194 41| skarnjach drgnęło, bo znadz i do ji wuszu dochodzeło przez kurzatvę
195 41| sanjach. Słuchała chvjilę, tej ji skarnje zaczęłë sę krzevjic
196 41| wognja stojała, krom bjednich ji ruchen, poznołjem v nji
197 41| ludzi, ale nji mogł jem sę ji dopatrzec. Nje robjił jô
198 42| vadzëc. Beła wudbë, że vjezę ji chłopa pjijanigo. Ale kjej
199 42| kochała nad vszestko v svjece.~Ji głosni płacz zvabjił ludzi
200 42| gvesno nje spodzevoł, a të ji nje żądosz!~Ale mje mjerdzeło
201 42| Polskji. Tec nji mogł jem ji nekac jak wonich wod sebje,
202 42| drugji dzeń do Serakojc, tej ji ju njebeło. V Kartuzach,
203 42| Mjirachovje, Kętrzenje jô ji nje vjidzoł na woczë. Ale
204 42| bjic jak młotem v pjersë na ji vjidok, chterni wobroz jô
205 42| wodpusce ludzi. A jô rozumjoł ji słova, chterne jak vjelgô
206 42| gvesno nje wuńdzesz vłodzë ji mjeteloka.~— Cuż ti ludze
207 42| jak jô cignął dalij, tej ji nje beło.~Tak minęło lato
208 42| mjoł do nji jisc, tak jô ji povjedzoł:~— Kobjeto! Stało
209 42| Bez woprzestanjô smjałë sę ji woczë i gęba. Pravą ręką
210 42| ręką potcevi Martë. Jimję ji Njevorto!~Na to mje czervjonô
211 42| mjesądz do szkolnigo, chturen ji vëpłaci z mojigo mjeszka,
212 42| vëpłaci z mojigo mjeszka, co ji not do żëcô. Dłużij wona
213 43| vjosłovała ku Glonkovji a ji postavnô wuroda i cudné
214 43| gorę wuzdrzała mje. Na to v ji woczach sę zaszklełë vjidë,
215 43| kraju. Za chvjilę woczë ji zaszłë łzami, zakreła skarnje
216 43| płakac. Pevnje przëboczeł sę ji nen straszni dzeń, kjede
217 43| woddała go płominjom. A mje sę ji srogji żol zrobjiło i tak
218 43| wobjął za szeję i głoszczącë ji złoti vłose wo svjece zaboczeł.
219 43| na njebo doznanim wokjem. Ji delikatné nozdrza sę ruszałë
220 43| szczit Bożimękji, chdze ji vjelgji remjona rozchodzełë
221 44| Julka stanęła wokoma mje. Ji zgarbjalô postacejô vëprostovała
222 44| vëprostovała sę i jakbe wurosła. Ji bladé skarnje nabrałë vezdrzenjô
223 44| portretu Sidonja z rodu Borkóv. Ji woczë zaszłë cemną krosą
224 44| A kjej v woczë zazdrzisz ji:~Drżij, człecze, drżij!~
225 44| tchnęło. Vezdrzoł jem v ji skarnje i vjidzoł wod razu,
226 44| konji, be ję wodvjezc do ji vsë. Njedługom szukoł, bo
227 45| wuderzenjé serca, ale wod ji vjidzenjô povstoł mje przed
228 45| czimuż ta sama moc nji mô ji zapolic v 1njannovłosich
229 45| zelenjiznę czervjoni stążkjiv ji vłosach, kjej jem mjedze
230 45| Marta. Tak jô vstoł i szedł ji naprocem. Dvaji knopjicë
231 45| Dvaji knopjicë trzimelë sę ji szertucha. — Nje bójta sę! —
232 45| długô droga żecô, a ma na ji dvuch procemnich kuńcach.
233 45| go tobje dac. Ale won z ji smjercą woprzestoł chodzec.
234 45| wona i njeszczestlevô, ale ji godkji njicht nje rozumje,
235 45| lud anji ricerze. Dlotego ji vëbavjic nji mogą Tej jô
236 45| nich trzech straszedeł, ale ji jednak nje przenjosł, bo
|