Chapter
1 1 | Wobeczaje Remusa i ludzkô wo njim wudba.~ ~Kjej dziseszé pokolenjé
2 1 | podnjesoną, choc ruchna na njim zvjeszałë sę wobdzarté,
3 1 | pjesnje, ale vjidzelë v njim tego dużigo chłopa, wobdzartigo
4 1 | przez tile lôt poleło na njim kolorë tęgovi, a deszcz
5 1 | Vjem, że i jinszi dzecë njim stroszelë. A ma mołi bełasma
6 1 | wobdzartim i njcmovą, ten sę na njim nje poznoł. Vjidzoł, czego
7 1 | Jedno wokno beło wodemkłé. V njim stareszka v bjołich vłosach
8 1 | staroscë, a co zamanąvszë v njim sę njico zadzerało, jak
9 2 | słuńca stojało jezoro, ale za njim znovu czernjił sę las dużi.~
10 2 | ztądka i nazod, vjedno v njim njico sę zadzarło, jakbe
11 2 | zazdrzec nort, bo dobrô v njim rządzi gospodinji. Ale vjerzë
12 2 | mje njick nje rzeklë wo njim, jażem sę som doznoł v dzeń
13 2 | muszoł jem przemiszlac wo njim, kjej jem posoł dobetk pod
14 3 | tręple v zemję. Jesz po njim stojała za rzeką gora przidkô,
15 3 | człovjeka minje na svjece, njim przemovjic będę mogła.~Ale
16 3 | drabjinovi, vjelgji, a na njim ładunk sana vesokji jak
17 4 | szedł v sviat cuzi. Ale za njim wostoł trup... Cużes të
18 5 | vądoł vedle gorë, ale v njim stojało kjile jałovcóv i
19 5 | mjecz, Remusku. Cuż të z njim zrobjisz?~I przemiszloł
20 5 | vszeternoskji stronë, le tak za njim dudnjało. Nje bełbem mesloł,
21 5 | vëc żałoblivje. Jak won z njim skuńczeł, tej won przëstąpjił
22 6 | takji fatedze szturk jesz v njim brzęczało, tej długji bjegas
23 6 | palecą, i sodł za stołem. Po njim przëszła Marcijanna z bochenkjem
24 6 | knopem! Zje za dvuch a po njim njick nje vjidzec. Dziżanga
25 6 | czekavi wuczuc njico wo njim. A zegar polikoł czas, jakbe
26 6 | A moję Martę jô poslę z njim, choc wona mô rok jeden
27 6 | wobjecani. A som Pon Bog z njim godoł na gorze Sinaji!~To
28 6 | z głove kłobuk i kjivoł njim v gorę do korunovani jarzębjinë,
29 6 | smjertelnich ludzi nji mjoł wo njim vjedzec.~Za brodem vedle
30 6 | njeszczestlevô Marcijanna i z njim do mje skoczeła. Vjedzoł
31 6 | vjekovoł. Jak wona na mje z njim, tak strzonkjem trzasła
32 7 | valczeł z Golijatem i na njim dobeł. ~Absalon nje chcoł
33 7 | svojigo Golijata.~Ale njimem z njim przëszedł do rozpravë, njico
34 7 | Bog cë go zesełô, żebes z njim sę bjił,~Kjej jem so tak
35 7 | vroci!~Długô chvjila minęła, njim wod pustkovjô dravo jachoł
36 7 | mjecz z pochvë, sparł sę na njim, postavjił svoję nogę na
37 7 | bjegoł Morcin na dravoka, za njim kurdusoł sę kulavi i Mjichoł,
38 7 | sę kulavi i Mjichoł, a za njim spjeszeła sę Marcijanna.
39 7 | Matko Boskô! Skjidłam na njim tramk, skjidłam na njim
40 7 | njim tramk, skjidłam na njim varząchevkę! Czeż beło jesz
41 8 | takjich razach chodzeł z njim, bo ten jego rog spjevoł
42 8 | Tej sę przeżegnoł a jô z njim. Potim ma szła dalij, co
43 8 | roboce vjeczorami.~Żid, njim szedł svoją drogą, przëszedł
44 9 | vszechmocni i nové gnoł po njim chmurkji bjołé? Cze bor,
45 9 | gonjił, —Golijat, com na njim dobeł, zvalivszë go z konja
46 9 | jem v kjerz, jaż ptoszk v njim zataconi zaczął vadzëc.
47 9 | Varząchevkę stłukłam na njim, trampk skjidłam! Cze mje,
48 9 | zervoł mje kłobuk z głovë i njim jachoł veżij drzév.~Jô na
49 10| peszni panovje. Jô zdrzoł ku njim, jak zvjerz lesni szukającë
50 10| Ale jô so wudboł tak:~ — Njim vińdą z tego koscoła, njech
51 10| stojoł pokuńc vsë, a przed njim stanęłë konje. Młodô panji
52 10| nje pomoże, tej będze z njim trzeba do doktora, bo dejadej
53 11| początku svjata zasoł procem njim rozmajité zela na pomoc
54 11| koscoła v Lipnje. Beło v njim jesz komudno. Vjecznô lampa
55 11| Zazdrzi — ale dvjerze przed njim zatrzasną, a za tim, co
56 12| leżącë v łożku, v cemną noc, njim woczë mje zamknął spjik.
57 12| won sę stanovjił i rzekł:~—Njim pudzema dalij, pochil sę
58 13| szkleło krevavo, a mjedze njim a njebem czorni pas boru
59 13| latach a tero beł vjarë, że z njim pojadą. Mje z przëczinë
60 13| Nje zabędę tego dnja, bo v njim mojigo vanożenjô po svjece
61 13| pomeslołjem sobje — a za njim sedzi v cemnoscë domoci
62 13| vasążk cuzi kole vrot. Na njim ze szklącą mucą na głovje
63 14| jes sę na Golijata i na njim dobeł. Boczë, i jô sę bjił
64 14| nje dosigną.~Znovu kaszel njim zacząl trząsc, a czervjonô
65 14| jezór i lasóv chodzima v njim do dzisodnja.~Mjichoł woprzestoł
66 14| pod wustrzechë i szła z njim na łąkji v lese, chdze won
67 14| beł nasz kraj i vjele v njim żeło ludu i panóv i ksążęta
68 14| szklącim kaminjem, bo pod njim głęboko v sklepach koscoła
69 14| że dim svjece szedł za njim. Chori doł znak ręką, żebe
70 14| patrzeł, żebem wostoł przë njim. Tak jô wostoł i żdoł, co
71 14| wostoł i żdoł, co mje povje, njim sę vëbjerze na to długji
72 14| roz sę rozżoli vjideni, njim zagasnje. Jak wumrzę, povjezeta
73 14| chvałą zapadłi zomk a v njim sadnje na tronje zaklętô
74 15| vjadomi. Ale njigde njikomu wo njim njick nje rzekł, bo to njedobrze
75 15| pon i szedł a jô vstot za njim, pochvoleł Boga i nekoł
76 16| naceszëc?~Tak jô sodł z njim v gromadze, alem rzekł:~—
77 16| i vszetkjimi ludzami na njim żijącimi, bo jô jidę v svjat.~
78 17| vëmovję — njech ludze wo njim zaboczą — bo jutro pon nasz
79 17| jak stępa a serzchel na njim jak gęsti krze grabovjinë.
80 18| Vądoł głębokji beł a v njim z mocnim granjim płinęła
81 18| ji to zganjił, kjejbe mje njim sprała? Tec mjałabe pravo.
82 18| vodze nadstovjała. A uwon po njim zjachoł v doł, le takji
83 18| jakji potępjeńc, to bes z njim bratku bez moji pomocë nje
84 19| prosilë, be wostoł, bo po njim chce litkup vëpravjic z
85 19| i bjołimi zęboma, bo za njim jak psë za dżadem jidą slode
86 19| vjodła. Veszłasma tede za njim do dużi jizbë, chdze za
87 19| tarczę z rebogrifem. Po njim podpjisoł nen młodszi z
88 19| Zemja vëplunje tvój scirz, ~njim na grobje stanje krziż. ~
89 19| vjidóv dvorskjich. Vesoko nad njim na długjim drągu łiszczala
90 20| tero takji bjedni. Bivszë njim, mjeszkołbem wob zemę v
91 20| szandaróv. Vjele vodë wupłinje, njim të nabędzesz svjatovigo
92 20| jakji czołen i puscëc sę na njim po vodze ku wostrovju, na
93 20| Nalazłasma go nareszce a v njim vjosło. Vëlałasma tede z
94 20| chcoł nońc na takjigo, co z njim njigde nje vjesz, jak przińdzesz
95 20| że dva valné gburstva na njim stoją. Ale jak wonji chcą
96 20| jesz roz! — rzekł jem.~Ale njim Trąba vëdmuchnąc zdołoł
97 20| szust! bokjem v krze, le za njim tak zaszorzeło.~Tero jô
98 20| vamps i mu go doł, be sę njim przëwobłeld.~— Bog cë zapłac! —
99 20| zrobjił, to v ti spravje z njim nji ma żartóv.~I zchileł
100 20| rzekę, że zle nom tu przë njim nje będze. Woboczisz, że
101 20| zapolają jałovc i pol jezora njim mogą wobsvjecëc, kjej tego
102 20| na trovę. Nalezesz też v njim co dobrigo.~Trąba v mojim
103 20| a zdrovje timu, co naju njim czestuje!~Jak przepjilë
104 20| pochvaleł i poczestovoł njim Trzech Kroli... Do gorzołkji
105 20| wostrovu zomk peszni i v njim nagromadzeł vszelkjigo bogactva.
106 21| pozdnji doznoł, zchovanô v njim beła strzelba, z chterną
107 21| wonznjiknął v cemni wuliczce, njim jô zdołoł gębę zamknąc z
108 21| maszerovoł przez renk a drudze za njim. Mje tak wobstąpjilë, żem
109 21| zovją Klerikjem, choc won njim njigde nje beł, a tero przedovô
110 21| Czernjik. Meszlę czasem, że v njim jakjis Złé sedzi. Po spravjedlivoscë
111 22| chorągvji, wobraze wod wobrazóv, njim sę puszczi mjedze zeloné
112 22| tvój tovarzesz. Tej jidz z njim a rechlij nje! I sadła kole
113 22| pod mjedzą, ale łovce wo njim nje vjedzą...~— Pochadej
114 22| won naju wuzdrzoł. Stój, njim sę puszczema przeką drogji
115 22| drzév. Dnjami całimi po njim błądzec możesz, nje naszedlszë
116 22| zchovoł v trovę a muchë po njim chodzą. Ale nocą v godzenę
117 22| spjevac, jak morzé, kjej nad njim vjater zagraje.~Marsz, marsz
118 22| I wobezdrzoł jem sę za njim. Chdzes nad głovami ludztva
119 23| be mjoł pomeszlenjé. Ale njim doszlë do spravë, stało
120 23| to na pozimku stojała v njim voda. Ale wonji nje zatrzimivelë
121 24| takji czężkji, kjejbe v njim nje beło żelaza.~Zvożeł
122 24| brzeg jezora i krolestvo na njim.~Porvoł sę vaspon na nogji
123 24| pjękné granjé.~Tak jô szedł z njim im mu wob drogę wopovjodoł
124 25| svoje szczudło z wukretą v njim strzelbą. A jô vzął i sę
125 25| V tę won vlozł a jô za njim.~— Takji vanoga jak jô —
126 25| tam v karczmje i Klerika z njim, chternigo jesz vjedno serce
127 25| Ku reszce won vëjachoł z njim.~— Remus! Tvoję karę jô
128 26| vëjął go z pochvö i zaczoł v njim kartovac. Mje to barzo beło
129 26| z pochevkji, kartovoł v njim, kjivoł głovą, położeł go
130 26| koze. Wodjijma jim go!~Ale njim przëszło do jakji spravë,
131 26| sedzoł bormistrz a przë njim pjisorz, Z drugji stronë
132 26| gorąci spravje i bjejce z njim do sądovi sodze!~Vzął mje
133 26| povjedzoł mje nen tłomocz, co v njim stoji i kozelë mje podpjisac.
134 27| długji knepel v ręce, jaż cę njim zdzeli. I nje vjesz, na
135 27| przestovanjô z Remusem rozmjecoł v njim do żevigo żolącé sę i krom
136 27| wu ludu krolem jezora. Z njim v gromadze zabroł won sę
137 27| woddzękuje z tim svjatem, njim cebje zos vëpuszczą. Njechże
138 28| vszetkjimi jego pravami. Ale njim jô to provdzevje mjoł pojęté,
139 28| Ale wob całé Svjęta jô wo njim meslec muszoł i czuł sę
140 28| łaskji wu Boga, co ni żedzë, njim Pana Jezusa wukrziżovelë,
141 28| cvjardigo norzędza i pranjô njim chłopa. Znadz moja bjałka
142 29| Chcesz jisc? To poj! Jô cę z njim zamknę jak długo będzesz
143 29| potcevim Trąbą szukoł na njim nocą wochronë. Krom Glonka
144 29| tacevjisko, jak pravje Glonk. Na njim wod stronë Pustk leżi vjelgô
145 29| z pochiloną głovą, tak v njim njizko. Na jego spodku stoji
146 29| vołô. Pozvolita mje sę z njim woddzękovac, tej pudę z
147 30| woczë i długo tak patrzeł, njim pokrąceł głovą i povjedzoł:~—
148 30| Vesokjich Zoborach.~— Jô z njim movjił przed smjercą! —
149 30| sę vstidzec. Napjisz na njim novjększą łesz a won wostanje
150 30| Bivej zdrov!~Jak sę za njim dvjerze zamkłë, pjerszą
151 31| vojovanju. A vszescë, co z njim bëlë na vojnje, przësigelë,
152 31| Zoborskjich na pjersach a z njim pravo do nji.~Ale ksędzu
153 32| njezveczajni viżavë krziż na njim muszą mjec jakjis straszné
154 32| sapovati, że możno beło sę v njim zapadnąc.~— V takji sap
155 32| drugjich kaminjach. Tero jô za njim wuzdrzoł durę szeroką na
156 32| vjeko sę szkleło, jakbe na njim vjele beło sedzané A kjej
157 32| wodemknął vjeko, leżałë v njim norzędza stolarskji i ceselskji:
158 32| to zomk stolimóv, jak wo njim v naszi rozdze na Zoborach
159 33| żenjałi chłop. Tede jô, njim narosnę szczeżolami, jak
160 33| pokozoł anji njikomu wo njim nje movjił. Boczë, Trąbo,
161 33| wodbjeżoł njevjelgji czołen, a v njim panna KIema. Kjej tak v
162 33| na place. a jô wuzdrzoł v njim wodbjijająci sę sztek jezora
163 33| nami bjeżoł czołen dużi. V njim dvuch lesnich v zelonich
164 33| njebo pobjegło chmurami, a njim cemnô stała sę noc. Ju deszcz
165 33| muszoł jesz co woporządzëc, njim legnę, alem nje vjedzoł
166 33| trzeba takjigo wognja, be na njim vołu wupjec. Nakładzële,
167 33| wobovjązk dac vom vjédzą, njim wone nadińdą i vas vëkurzą
168 34| czołno ku brzegom Glonka. V njim jak zvjastunka svobodë stojała
169 34| długji Wostrov Szvedzkji, za njim Glonk, a dalij, jak wokjem
170 34| tobe sę jegomoscë przëdało, njim sobje co lepszigo nje kupji.~—
171 34| zaarasztovelë ksędza i Trabę z njim i zavjezlë do sodze ku Chojnjicom.
172 35| sztołt trumë, a jô przë njim wukląkł, be za dusze tich
173 35| na mje woczë, kjedem za njim zaszedł do zokresteji i
174 35| zagrodzi vjelgji jezoro. Za njim, jak mje ksądz, Paveł povjodoł,
175 36| dobrigo szperetusu, njiże v njim wutonąc. A to gvoli wutropjenju
176 36| V tim naszedł służka a z njim młodi człovjek, chternimu
177 36| cignje vjele mil, a pod njim je sto pjąter, pełnich djobłóv
178 36| dzevjęc skór scignąc trzeba, njim stanje Kaszuba woczeszczoni
179 36| kjivoł ręką, żebesma szła z njim. A Derda jesz domovjoł:~—
180 36| jesz domovjoł:~—Jidztale z njim! Won njick nje movji, bo
181 36| vërzuceł go na podvorzé. Za njim z pjekjelnim krzikjem vëburknął
182 36| krolem kaszubskjim. A mogłbe njim béc, bo mô dużé dobra na
183 37| polubjita, jak jô, żeli sę z njim bliżij zkamrocita: Meszlę,
184 37| beł jego sin Mestvjin. Z njim, co provda, vëmarł rod,
185 37| przëboczoł mje Czernjika. A bodej njim jednak nje beł, bo nje znoł
186 37| svoji jomë, jaż będę mogł z njim jisc dalij v svjat. Pon
187 38| povjedzoł:~— Dzivno, jak të za njim szlachujesz, pokąd mosz
188 38| dalekjim svjece. Wodecknął jem, njim jesz słonuszko veszło na
189 38| Vcemnjicë jidze, le v njim sę żolą Svarożicovi wogjiń
190 39| kołnjerzu. Tak ma szła za njim, bivszë wudbë, że won pevno
191 39| vstron stojałë. Vpodł jem za njim, ale choc wone nje pokrivalë
192 39| mjoł vjedzec, że lepji z njim nji mjec spravë.~—Jô jego
193 39| torfu a pod torfem muł. V njim ma sę zapadnjima, jak kaminje,
194 39| dalekjim rębem zemji. A za njim szła noc, chterna przëgasała
195 39| Ale won nekoł, jakbe za njim gonjilë, le rzechotanjé
196 39| rozległo, jak mijoł nas. Za njim też gonjiło njcpotemu. Rożni
197 39| gorą straszni zibji. Za njim nekałë dzekji, łiszcząci
198 39| I tak będzesz sę mokł, njim duńdzcs na cvjardi gruńt.~
199 40| pod poszëcim povjeszoné, njim nje vekleszczeł sę na dvor
200 40| przede mną pon Sorbskji a za njim Derda.~— Vzął jes sę i szedł
201 40| njeszczestlevi v godzenje smjercë a z njim zlecenjé czężkji.~— Żeli
202 40| szumjec jak v boru, kjej v njim jidze zimkovi vjater. Prąd
203 40| poprovdze jezdes, Remusu? ~Njim zeszłasma z gorë, pon Sorbskji
204 40| chveceło i zaczęłë bjic njim v dvjerze koscelni. Ale
205 40| trzimoł drąg v ręku i trzasnął njim z całi mocë v wokjenni krziż,
206 41| gospodarstvo lesnigo a za njim droga v gorę a za nją prosté
207 41| Szlachóv jô żodnich po njim dzivnim sposobem v smjegu
208 42| Gvesno jesz dzis nalezesz na njim znakji, kjej go meła będzesz
209 42| proce czężkji i długji. Njim dozdrzenjeją kłose v polu,
210 42| nje vińdże z cemni głębji, njim przez womonë Strachu, Trudu
211 42| nekoł stopjenje v doł, le za njim dudnjało. Choc to mu przëszło
212 42| kolanach sztivną. Jô za njim przez wokno zdrzoł i nji
213 42| remjonkjem.~Minął długji szturk, njim jô przëszedł tak dalek do
214 42| proseł barzo i jem sę z njim ku reszce wujednoł, żebe
215 42| łoża jego z trzoskjem za njim vëlecałë, le dużô dziira
216 43| choc his vëzdrzoł, jakbe v njim ten dzivni ludk jesz przed
217 43| nalozł czołen, ale vjosła v njim nje beło. Tak jô nje namiszlającë
218 43| dzevczę i rozmjiłovoł sę v njim. A jak wono przëjachało
219 43| vjatrem, ale tak, jakbe po njim v dzekjim tirzenju jezdzełë
220 43| vëcignęłasma czołen do sebje. V njim leżałë dva vjosła i kjijonka.~—
221 44| i Wovsnjicami. Ludze wo njim mają povjostkę, że Złi Duch
222 44| dalekjich gór na skrzidłach, be njim zavalëc Vesoką Bromę Gduńską.
223 44| stojało svjęté mjasto. V njim stolimovi lud budovoł svoje
224 44| wumajoné ve vjińce i kvjatë Za njim szedł z vjelgą statecznoscą
225 44| placu. Vszescë sę przed njim rozstąpovelë, a won podnjosł
226 44| wobrządku i rozprovjałë sę na njim vjelgji spravë. Będą wonji
227 44| svjat dichac woprzestoł, njim nadińdze ta chvjila.~Zapoleł
228 44| jak z mocnigo trunku. Za njim vëskoczeło z nocë karno
229 44| be rzucëc gorsc zemji, njim sę grob zamknje nad tą dzivną
230 45| Dalij szkleło sę jezoro a za njim czorni stojoł las. Tam v
231 45| gordzelą, jak dovnji. Ale z njim przenjosł jem so chorosc,
232 45| jachoł v pole. Sedzoł v njim pon Czernjik, jadąci v jakjis
233 45| szoloni przënekoł do vsë. V njim leżoł czorni jak smoła,
234 45| przëchodzi modlic sę na njim. Ta, chterną żenjic zmuszilë
|