Chapter

  1 1 |               bez Remusa? Wu njego bo też nabivac beło możno książkji,
  2 1 |            słonjinë i mąkji. Znani są też dżadë pod koscołem spjevająci
  3 1 |             przësle kupającich.~I tak też beło. Navkoł Remusovi karë
  4 1 |             dobrze przedô żedovji. Bo też ten jego vamps, choc długji
  5 1 |               v brzedzastim lese, cze też po cecevji vleze pod jaką
  6 1 |              zveczoj, że v mjesce abo też i ve vsë koscelni vstąpjoł
  7 1 |             żevji. Przëboczeło mje sę też na szkołach no pitanjé Remusové
  8 2 |              po svjece. Tec Pon Jezus też i Jego Apostołovje bjedno
  9 2 |          Panji sama ji słuchała. Bëlë też dvaji parobcë: Mjichoł i
 10 2 |               bo mje sę zdało, że won też vjedzoł wo tim Straszku.
 11 2 |          lasem. Ale tam — pod lasem — też sę stało, żem na całi szturk
 12 4 |                Tak wona pitala:~— Cuż też v cebje, pestko, vlazło,
 13 4 |                Bo co va wułovjita, lo też kot na wogonje wunjese. ~
 14 4 |             Tak jô sobje tam mesloł i też pozdnji zrobjił.~Ale krom
 15 4 |           jakbe drugjich bodła. A tej też wuvożej, żebe debetk sę
 16 4 |             trząsą wod wurzasu. Jakuż też sę nji mają trząsc, kjej
 17 4 |              co povjedzałë. A mje won też przervoł moję przigodę,
 18 5 |              nje przëpłinęłë. Vjidzec też jem nji mogł po rzece jak
 19 5 |              bo ludzom strach.~Dzivno też mje beło, że czubk gorë
 20 5 |             głovë:~— Gvesno ten mjecz też słuchô krolevjonce, jak
 21 5 |            njick nje povjedz. — I tak też jem zrobjił.~Mjeczem jô
 22 5 |            won sę nje doprocovoł, bom tez i mjoł pelną mjarę. Jak
 23 6 |         rzekła Marcijanna.~— Przez to też. Ma stari v doł a młodi
 24 6 |             nowukę chodzą!~— Przez to też! — przësvjodczeł Mjichoł. —
 25 6 |           Boczë, knopku, Mojzesz mjoł też skożoną godkę a jednak vëprovadzeł
 26 6 |     puszczovkę të so, Remus, zrobjisz też i z nji Golijata wubjijesz.~
 27 6 |               Putifarzenô, bo Putifar też beł kucharzem.~— A të, Jemus?~—
 28 6 |              Jô beł ti sami vjarë, to też jem nje żdoł, jaż mjepopravji.~ ~
 29 7 |       poczvara abo wukozka lasovô abo też i przegrzecha, co żolnjerzovji
 30 8 |       varząchevkji. Ale wodtąd już sę też żodnim statkjem na mje nje
 31 8 |               setigo. Tej go jegomosc też zaproseł, A kjej ju nas
 32 8 |          svojim mjiłim głosem.~Bivało też, kjej pękani mroze scęłë
 33 8 |       vjelgjim granjim, bo litovoł sę też nad zbłądzonimi.~Jô v takjich
 34 8 |               vołanjé. Mjichałovji sę też tak zdovało.~Rzekł jem:~—
 35 8 |               vjidzę!~Tej jô vezdrzoł też i vjidzoł: Njico czornigo
 36 8 |         Vjidzi, bo jô tam z czołna je też vjedno vjidzoł.~— To vołejma!~
 37 8 |              je v drodze. A sposob mô też, cobe jim bjeda nje dokurczeła.
 38 9 |            las ku zomkovjisku.~V lese też svjęceła sę njedzela. Słonuszko
 39 9 |              mje tam naprovadzeł, cze też złô pokusa jakô, co ludzom
 40 9 |         vjater nji mjoł przistępu; to też le czubami drzevjąt gorzlivje
 41 10|            tak povjedzoł:~— Dzivno be też beło, żebes të, Remus —
 42 10|           gzel wob wuszë brzęczi, cze też sę wupjił, jak to chdzeroz
 43 10|             mje nje vezdrzała. Jakżeż też vjedzec mjała, że tu bjedni
 44 12|             godkę korbała. A vjesz të też, że ta noc, co jidze, je
 45 12|              czem beł ve spjiku, czem też to vjidzoł na javje:~Ale
 46 13|             miną. Bëlë to Szvedzë cze też Francuze. Delë wonji naszim
 47 13|              i povjôstk Mjichała, cze też wod skarnji Martë, vjęząci
 48 13|              zaboczeł pocerza. Morcin też mjoł strach, ale nje gvjiżdżóv
 49 14|               za bronją, a jô chveceł też. Zebroł jem przijaceli i
 50 14|            pękjem. Bo won mje trafjił też i kula jego vbjiła mje sę
 51 14|             wopovjadac. Povjedzoł jem też wo gronku i mjeczu, com
 52 16|             mje zdrzoł. Jô przestanął też i rzekł:~— Jak sę mjevosz,
 53 16|            vjem. V ti jizdebce. V nji też będzesz mjeszkoł.— A cuż
 54 17|            jak żevé srebro. Może jimu też beło jinszé poprovdze przezvisko,
 55 17|               Remus?~— V svjat!~— Mje też! — rzekł Trąba. — To nom
 56 17|             jes żenjałi?~— Nje! Jô sę też żenjic nje będę!~— Ha, ha
 57 17|             będzesz sę żenjił! Tak jô też mesloł. Bo vej! Cuż mje
 58 17|       parobkom do tuńca, to będę mjoł też co vzątku. Na noclig pudzema
 59 17|              dvaji! — Ve dvojkę jô sę też nje boję.~Zaszedłszë vjeczorem
 60 17|      przodkovje naszigo pana. Czeż to też je tovor?~— To sę vje! wodrzekł
 61 17|             stari njeboszczik pon. To też ma straceła vszelką wochotę,
 62 18|               Remus, czo brace! Cemno też v ti szopje, że łbë sobje
 63 18|             rozezdrzec. Dochodzeło go też kąsk i przez skałë v scanach
 64 18|              svojich verach? Czimu të też njick nje godosz?~— Jô sę
 65 18|            dzivno. V nim cemnim norce też njico kuczkovało. Ale cuż
 66 18|             jesz nje czuł.~— Przez to też. To njico muszi przë nji
 67 18|              tu straszëc!~Ale żebe sę też na pevno doznac, co to za
 68 18|          pjije. Kavałuszk słonjinë jô też jeszcze mom pod duszą. Pokąd
 69 19|              mamutóv vëszkalovał. Beł też i Trąba. Tej nen stari rzekł:~—
 70 19|           mjasta.~— To njech przińdze też, bo të będzesz groł a won
 71 19|              Cze won v mojich woczach też dozdrzoł skrę Onnuzdovą,
 72 19|           stronë i rzekł:~— Remus! Że też ti panovje lubją vszetko
 73 19|              dva kjeliszkji.~Trąba so też nje namiszlającë naloł,
 74 19|         szvargotanjé. Wob ten czas jô też i zaczął pozerac po scanach.
 75 19|           tero muzikańce grej! ~Trąba też zaru zaczął skrzepjice strojic.
 76 19|               Won Czernjik ję vjidzoł też! ~Mrovkji mje przeszłë po
 77 19|             rzekł Czernjik. — Dlotego też vaju sin mô rozum że na
 78 19|              bo szło pod gorę. Zaczął też dąc vjater nom v woczë,
 79 19|                beł won to jistnje cze też v jego postaceji jakji czort
 80 20|               złi duch z pjekła.~—Tak też beło! — rzekł jem.~— Wobaji
 81 20|        krzivdë nje zrobjimë. Chcołbem też bëc takjim jozcem, a njima
 82 20|       Vdzidzkjigo jezora, z chternich też czasem możno zrobjic dvuch.
 83 20|              a ma chcema na Glonk. To też jak nom przińdze jakji brzeg
 84 20|               sana. Trąba je wuzdrzoł też, smjoł sę i rzekł:~— Co
 85 20|                tego jô nje vjem. Może też duch tego pana ze Zvadë,
 86 20|               nji może vëdostac. Zaru też ten z kopjice sana wodpjął
 87 20|   potrząsającë. Tej rzekł:~— A të bes też rod vjedzoł, chto jô takji?
 88 20|            vëpakuj na trovę. Nalezesz też v njim co dobrigo.~Trąba
 89 20|       mesterstva v granju be po tobje też v spodku nje vzęłë, bo jak
 90 20|           Vdzidzką Pustą? Cze va może też co przeskurzeła procem pruskjim
 91 20|          wustąpjiłasma anji kroku. Bo też nasza. Zoborskjich — rozga —
 92 20|             wudbë, że ta maszina jich też roz woszukô i tej wonji
 93 21|           szedł smjało na mjasto, bom też i rod bełbem sę potkoł z
 94 21|          jingveru, cze gorzkjigo, cze też szuremeju?~Klarneta podnjosł
 95 22|         najeżdżac. V procesiji mje sę też njebelno vëdovało z karą
 96 22|            Trąba — krol pruskji cebje też do sodze potrzebuje. Ale
 97 23|        zodrosni wo tę pannę.~—Mjołbem też na kogo! — smjoł sę Klerik.
 98 23|          stionę, wusodł i scignął mje też na sedzączkę. Tej woparł
 99 23|                że tego nje zrobję, bo też żol mje beło tego bjednigo,
100 23|               do dżada Hińce.~— To je też takji rzemjęsło dlo zgnjiłich
101 23|              minę i sę pitoł:~— Je to też vszetko provda, co vë mje
102 23|           Lipusza a młodigo Klińkosza też.~Szandara mruknął i vëszczerzivszë
103 23|             Ale czekavi jem, chdze sę też podzoł krol jezora, bom
104 23|           przëwobjecoł. Jô go vjidzol też, jak won tu przëstanął a
105 23| chrzescijańskô zgoda v kompanjiji, to też nje strzimoł i muszoł zrobjic
106 23|            wognjisku i sę vësuszi. Że też slepji svojich wotvorzëc
107 24|           tile naszich v gromadze. To też nji mogł jem sę napatrzëc
108 24|             tak:~— V kompanjiji të sę też vrocec nji możesz, bo i
109 24|         ponjesesz na plecach. Może cë też do Lipna przëvjezc tvoję
110 24|           żdac, jaż przińdzesz. Jô cë też zaru povjem, czimu jô som
111 24|           Pevnje won mjoł provdę. Won też i nje żdoł na moję wodpovjedz,
112 24|              Jak jô beł młodi, tej ma też wużivała vjesołoscë, ale
113 24|              wodpravjima. A pozdrovji też moję bjałkę, kjej ję wuzdrzisz
114 25|          mjedze njimi przejachoł. Tam też glębokji na chłopa vądoł
115 25|               drugji stronje vodë. To też sedzema tu jak za svjatem,
116 25|               nje chcało a vaspanovji też nje. Zapoleł bo won svoję
117 25|               gvjozdë pobladną. Jakoż też to be mogła bëc godzena?~
118 25|               ma tu sami v lese. Żebe też ti stolimovje, co tu pod
119 25|           dżadovskji ruchna. Tu ma sę też rozińdzema Remus. Jezdem
120 25|              wob czas moji godkji, to też njick nje szkodzi, bo jô
121 25|             pjenjędze. Naszedł jem go też tam v karczmje i Klerika
122 26|            vdzęcznoscë. Przëszedł mje też na woczë żid Gaba, wod chternigom
123 26|          najich rąk nje vińdzesz, bos też i za vjele nabrojił.~Ale
124 27|  spravjedlevoscą sądzëc będze!~—Jô cë też vjedno movję wo spravjedlivoscë
125 27|           pana szkolnigo z Lipna. Beł też Leon ze stenką, Stach, Klerik
126 27|           Panem Bogjern v zgodze, cze też takjim vistępcą, jakjim
127 28|          jinszi ludze? Chdze besmë sę też muzikańcë najedlë i napjilë,
128 28|     njeszczescô dregjigo żije! Gvesno też to vjeselé będze, bo Mjichoł
129 28|             co takjigo zrobję, że mje też v sodzë zamkną. Będzema
130 29|       povjedzenjô. Jak wodpoczął, tej też zaczął movjic:~— Tero mojigo
131 29|              zapozdze. Nje bełobe mje też przeszło do głovë, że mje
132 30|              njedovjinnoscë. Przez to też wod początku, jak ludze
133 31|              sę vkoło nas zebrała. To też Szabelka, dovająci boczenjé
134 31|               Francuzóv. Naszim wonji też nje darovelë: Stach, Klerik,
135 31|              ze strzelbą po polu, cze też corką njesposobnigo człovjeka
136 31|      povjedzoł svoją krijovkę, cze cë też do rękji nje doł naszigo
137 32|       mjészkańcóv Vesokjich Zobór. To też, jak dzevczę z kolon vstało,
138 32|          brodem v głębokjim lese? Cze też serdeczné vezdrzenjé Martë,
139 32|          reszce ten vązkji pas pjosku też sę skuńczeł, zavaloni vjelgą
140 32|            Choba mje dozvolice szukac też krijovkji, v chterni mój
141 32|            Tak rzekę dalij:~— Może to też le jakji vjid ze svjata
142 32|           połkopë ludzi. Vnetk jem sę też doznoł, zkąd szedł nen vjid,
143 32|           roboce z czekavoscą, veszła też na skrzenje i wodemknęłasma
144 32|              pokreté poscelą. Tero jô też wuzdrzoł drugji wokjennjice
145 32|             vasze pozvolenjé wobjimje też mojigo vjernigo i vëprobovanigo
146 32|          przërzecze tajemnjicę, to ji też nje vëdô.~— Kjej won vasz
147 32|             svjat nje vëpuscilë.~—Tak też vnetk i beło, jegomosc!
148 33|          noprędzij spodzevac. A ksądz też do mje wokazivoł vjarę i
149 33|            dostelë v ręce. A tobje be też nje wuszło suchim pękjem.
150 33|         ksędza przësełelë. Wod nji sę też dovjedzałasma, co sę na
151 33|              Jô beł ti sami wudbë. To też jem chiże zbjeroł naju sprzęt
152 33|               vszescë wodjechalë, cze też wostavjilë jaką vartę. Tak
153 33|       Poznołbem go po granju, ale jem też pevni jego wurodë.~— Mje
154 33|           pevni jego wurodë.~— Mje sę też tak zdaje! — rzekł ksądz. —
155 33|     rebackjich tero drzemją.~I mje ju też grzeszk morzeł, ale vjedno
156 33|              dziso naleze. Gvesno won też je v zmovje z niini rebokami,
157 33|           kjej z brzegóv pjilują.~—To też nje trzeba takjigo wognja,
158 33|           nogu nje skjidła. Co mje sę też przë pomocë Boskji wudało.~
159 34|       postavji, a mój druch Remus vje też. Czernjik! O, chdze ten
160 34|               ludzi burzeł. A może va też tam beła? Nolepji bem jednak
161 34|     njepotrzebni. Jô dziso na vjeczor też vrocę i wostanę wob żnjiva
162 34|              Trąbę, żebe vjedzec, cze też ksądz szczestlevje dostoł
163 34|         zajachoł, chdze jego volô. To też vszetko z pola sę zbjegło,
164 34|              njick nje pitającë, a jô też nje pitom wo zopłatę.~Dobrze!
165 34|             szandara. — Vë dziso reno też wodprovjelë zakozané nabożeństvo
166 34|             mje wod vanogóv? Za to go też zaru Pon Bog skoroł, bo
167 34|             wodrzemjechóv położeł mje też svoję brzedką łapę na reminju
168 34|       povjodoł:~— Cebje, bratku, nama też not baro. Bo ma vaju wobu
169 34|               grzech nji mają. Terojô też rozumjem, czimu wonji sa
170 35|                Panna Klema sę za tobą też vjęcij nje pitała, le wudovała,
171 35|               Trąba szedł.~Prożno won też po Godi, jak vjesoła sę
172 36|         jakjim vesokjim szandarą, cze też minjistrem krola pruskjigo,
173 36|       minjistrem krola pruskjigo, cze też sędzim abo noveższim dzekutnjikjem.
174 36|             postąpjilë.~A Trąba rągoł też:~— Żebe tak zgrzebło i kjile
175 36|               frantovkji. Dokąd ma tu też zaszła, Remus! Jak sę tu
176 36|           zveczajni człovjek!~— Bo jô też mom pozvolenjé wod samigo
177 36|  zbankrotovelë na hańdlu z gęsami. Ti też nje wiimjeją vjele vjęcij,
178 36|               Czeva wobarchnjała, cze też vaju vëpuscilë z głupigo
179 36|              v ludzkji postaceji, cze też człovjekjem, stvorzonim
180 36|               Derda. A som djobeł beł też v ti jizbje, le go mój druch
181 36|          dostclë do pjekła, a będzece też trzoskovelë njepotemu.~—
182 37|               v Pomorsce. ~Malorz cze też Czernjik? ~ ~Długjimi domovnjikami
183 37|            bodej nje pjije, bo bem go też przëroczeł.~— Jô za njego
184 37|            wobrazëc. V jego latach jô też jesz nji mjoł bjałkji i
185 37|   poczestnoscë tego, co vasze. Ve vas też, jak v dozdrzenjałim jabku,
186 37|             lôt dzejóv. Jinszi norodë też zbjerają takji pamjątkji
187 39|       kołnjerzi nje not rebokom. Może też to nje je żodna przegrzecha,
188 39|             wodnekac. Znadz go poznoł też.~Ale mje za ten vstid, chturen
189 39|           vrocëc sę do Trąbë, chturen też ju na mje vołoł. Kjedem
190 39|          znovu czuc nje dô. Nje długo też a szczekanjé sę rozlegało
191 39|                jak mijoł nas. Za njim też gonjiło njcpotemu. Rożni
192 39|               karze i rzekł:~— Sadnji też, Remus! Pocuż sobje mosz
193 39|            mjedze mojimi tovarami mom też sarkovi szvebelkji, chterne
194 40|            Navrocma do dom! Bo jô mom też duszę na reminju!~Na to
195 40|           Rzekł mu na to Derda :~— To też pon nje chcoł vaju zatrzimac,
196 40|             krevji ricerskji. Dlotego też zgjinjesz jak nasze rodë
197 41|              vëprovadzą do ludzi, cze też ducha wostavji v tim smjegu.~
198 41|       wogroszce, cze to wod zibu, cze też uwod strachu, tegom sę njigde
199 41|         mjedze dvuma lasami.~I tak jô też zrobjił.~Alem znovu szedł
200 41|             njesła kose na Trąbę, cze też zataconô żdała na mje pode
201 41|              wod vjatru zastovjol. Tu też bełë wone mało zavjané.~
202 41|            wodpoczivoł v smjegu. Tero też skuńczeł sę las, a droga
203 41|             szła gołim polem. Szlachë też wod razu provadzełë na vestrzodk
204 41|       vanożisz? A może të sę tu chcoł też po spôdk meldovac?~Ale ve
205 41|               voda z gęsë. Nalozł jem też mol, v chternim jô vszedł
206 42|        kobjeto! — rzekł szołtes. — Jô też wuznaję robotę, ale leno
207 42|             Tec njeboszczik mój chłop też vjedno v gromadze z tobą
208 42|             jô, bjedni Remus, beł jem też.~Ale Trąbjinë jô sę wodtąd
209 42|               jak no to chitri norod, też volą hańdlovac njiże gburzec
210 42|               vjększi vzątk njese. To też të mosz pevno ju sporo talaróv
211 42|         vëkonuje rzemiszkjem. Ztąd mu też jego mjono sę vzęło. Tak
212 42|               za kąsk natrąconigo, to też jinszi v tvojim molu dołbe
213 42|          Bjedni Rzemiszku! Pudzesz të też podzękovac gromadze, kjej
214 43|         zdroju.~Cze to bełë dnje, cze też tidzenje długji, com tam
215 45|        wuzdrzę skrë Ormuzdovi. Bivało też, że mój duch mje kozoł zapitac
216 45|             smętorz v Lipnje. Cze tam też jesz nad jezorem stojała
217 45|               sę dzecë ze vsë. Leżało też tam vjele dużich korczi,
218 45|            Cze wod trzęsenjô voza cze też z jinszi prziczinë ruszeł
219 45|          Zobór — rzekł szkolni. —Wona też z chłopokjem przë boku dbaje