Chapter
1 1 | Remus v chvjilë ti płakac będze.~Vdarzëc sobje go mogę dobrze
2 2 | jak cenjô za tobą chadzac będze a v ti chvjilë, kjej czetosz,
3 2 | chvjilë, kjej czetosz, patrzeł będze przez plece tvoje na to
4 3 | przez tę vodę. Bo jutro będze zapozdze. Jutro sę zapadną
5 3 | woprzestałë i znovu pługami worac będze zemję i żoglami jezdzec
6 3 | zemję i żoglami jezdzec będze po vodach. Tej przëboczi
7 3 | dovno minjonich i dzevjic sę będze, że znovu żije.~A kjej jem
8 3 | som pas v vodze sę czaji, będze cę chcoł scignąc na gruńt
9 3 | przed tvoje woczë czarzëc będze, be cę do smjechu dostac.
10 4 | wuvarzenjô stravë tvojim kavlem będze. A może jesz co gorszigo,
11 5 | Tak jem so wuvożoł: To nje będze tam njick dobrigo. Lepji
12 5 | tę gorę naprocem, bo to będze no zomkovjisko. Brodu będze
13 5 | będze no zomkovjisko. Brodu będze trzeba szukac tam, chdze
14 5 | Tej jem wuvożoł, że to będze krziż na zvonnjice v Lipnje,
15 5 | wucha chtos godô, że dobetk będze v szkodze.~Tak ma dravovała
16 5 | Strzęsc sę, knopje, jak jô, a będze cë lepji. Alejô sę żodną
17 6 | jô sobje mesloł:~— Tam to będze, chdze nen Straszk mjeszkô! ~
18 6 | njedobrze v głovje. Vjera i tak będze, bo chtuż ze zdrovim rozumem
19 6 | Żëłë mô, jak postronkji. Będze z njego parobk, jak sę noleżi.~
20 6 | chce. Gonjic won za tim nje będze, bo żot go zmuszi do robotë.
21 6 | pasturk bjedni i krolem będze przë krolevjonce.~Ale wona
22 6 | szkodzi? — Njechle nasz pon będze mjoł lôt wosmëdzesąt, tej
23 6 | Vjidzisz! Ale kjej nasza panji będze mjała wosmëdzesąt lôt, woboczisz,
24 6 | Jô vjedno movjił, że to będze chłop stolannigo gnota!~
25 7 | gorą. A timu tu njick nje będze, bo won je wogłuszoni...~
26 7 | A nje vożë sę vińsc, bo będze tvoja smjerc!~Tak jô tam
27 8 | po jezorze.~— Bogu njech będze chvała! Jô mesloł, że jem
28 8 | malinkji, dlo knopa, co go będze mjała, jak sę wożenji jesz
29 9 | będzesz, a njemi zvjerz dzekji będze tvojim tovarzeszem. — Pjęknô
30 9 | Mjichoł prorokovoł, że zema będze krotkô, bo łońskjigo roku
31 9 | zomkovjisko. Może wona tam będze!~Jak przëszła njedzela,
32 9 | sekjerą v łeb, to wod razu będze dobrze,~Na takji povjedzenjé
33 9 | na jedno. V czvortk wona będze zdovanô v lipińskjim koscele
34 9 | jinaczi tu jesz nama wobuma będze smjerc. Jidze noc!~Ale to
35 10| meslô:~— V czvortk wona będze zdovanô! To tede ju tak
36 10| sobje wudboł mocko żdac, jaż będze po vszetkjimu. Tej szedł
37 10| vińdą z tego koscoła, njech będze moja smjerc!~To mocné postanovjenjé
38 10| Tero wumrzesz, a tvój trup będze ji progjem do novigo żëcô.~
39 10| Jak to nje pomoże, tej będze z njim trzeba do doktora,
40 11| bez przestonku tęsknjic będze, a të ji nje dosz radë.~—
41 11| łożkjem tvojim. Wusnjesz i będze po vszetkjim wutropjenju.
42 11| njigde njic z cebje nje będze!~Tero mje wod razu vjidno
43 11| mje sę zdało.~— Pevno tak będze!~—Bovejle! — movjił Mjichoł
44 11| mocnigo i zdrovi mjazdrë. Nje będze jinaczi, le że cë je co
45 11| tej wo lekovanju cała jesz będze czas pogadac.~Wodszedł Mjichoł,
46 11| tim, co vjidzoł, tesknjic będze do smjercë. Ale svojicli
47 12| pudzesz ze mną!~—Njech tak będze! — rzekł jem.~Kjej jem sę
48 13| ludzom na wostrzegę, że będze vojna i njewubetk v kraju.
49 13| wodrzekł Mjichoł.—Ale co będze, tego nji ma vjedzec. Komu
50 13| cnota mjedze ludzami nje będze vjęcij popłocała, kjej chłopë
51 13| woranjô — tej kuńc svjata będze blizko. Tu na naszim pustkovju
52 13| svjece jezdzëc, v chturen będze pakovał tich, co svoji svjęti
53 13| popuszczą. Podług stari pjesnji będze won panem tego svjata połczvarta
54 13| długo żdac na to svjat nje będze. Bo kjej Pon Bog stvorzeł
55 14| sę vjęcij stanovjiła nje będze. Dlotegom vrocel do wojczeznë,
56 14| woprzestałë i znovu worac będze zemję i żoglami jezdzec
57 14| zemję i żoglami jezdzec będze po vodach. Tej przëboczi
58 14| dovno minjonich i dzevjic sę będze, że znovu żije.~A won mje
59 14| ale kożę cę zavołac, kjej będze trzeba.~Tak jô szedł, a
60 14| wuszë na to, co won gadac będze i przëmknji woko na jego
61 14| Przindze czas, że jich będze tile, jaż zbjiją sę v płomiń
62 14| chternim wurosł, brzod rodzëc będze.~Wob vjeczerzę vszescë sedzelë
63 14| wodrzekł gbur. — Jutro będze Pustô Noc, a pojutrze, skorno
64 15| pudzema z pogrzebem nje będze bez tego żebe nama sę co
65 15| vëcinanju drogji, że nje będze bez tego, żebe nama sę co
66 15| njigde nje żałovoł! Jak będze tvoja volô, przińdzë po
67 15| svjece cë dobrze robjic będze? Chdze legnjesz do spjiku,
68 16| przëszło do głovë:~— To będze żid Gaba!~Jak ma sobje naszła
69 16| gromadze, alem rzekł:~— Lecho będze sę nama dogadac, bo të moji
70 16| Poj i zdej sę na mje a będze vszetko dobrze.~Przëpjił
71 16| szkolni nje pjije. Lepji będze, kjej sę wuroczema mądrim
72 17| Napjile sę som i njech cë będze na zdrovjé, bo jô gorzołkji
73 17| jesz roz i rzekł:~—To njech będze za cebje, żebes nji mjoł
74 17| A godka tvoja głupim sę będze zdovała smjesznô. Może to
75 17| Tam naju njicht budzëc nje będze, przënomnji nje ludze żijąci,
76 17| Na pamjątkę. A poczestunk będze jak na vjeselu!~Ale ma so
77 18| wukozkji, wod czego not będze!— wodrzekł Trąba. — Boczë
78 18| zaduszema sę, bo svjeżi vjater będze lotoł wod bromë do wokjenka
79 19| i czorną brodką, chturen będze kuntrakt spjisivoł.~Ale
80 19| trąbą i skrzepjicami, to będze dziso vjesoło! Słuńce szło
81 19| bo të będzesz groł a won będze spjevoł.~— Panje! — wodrzekł
82 19| Dalij smjecochë! Vjesołô będze noc, a va ję popamjętota.~
83 19| że won jesz dzis spjevoł będze. Tero le grej!~I Trąba vzął
84 19| snom,~chternich moc jich będze gna~za grańce Dobra i Zła...~
85 19| vjedzoł jô że Remus spjevol będze?~— Ha, ha, ha! smjoł sę
86 19| rozumjece, ale za chvjilę małą będze wona vom vjadomô.~Pon na
87 19| vëschnje mętni zdrój, ~strechem będze potomk tvój. ~Kark mdze
88 19| Zëcé tvojich belnich cór ~będze jak kjej letkji vjor. ~A
89 20| dostanjema do Koscerznë, tej tam będze takô gromada ludztva, że
90 20| to znovu nje je tak zle. Będze tam chłopóv z nad Vdzidzkjigo
91 20| wodpovjedzoł Trąbje:~— Njech tak będze! ~Trąba kjivoł z wukuńtańtovanjim.~—
92 20| pozdnji stracisz so kark i będze po tobje.~Tak jô sę pitoł:~—
93 20| ten vjaterk dokę rozgonji. Będze vjidno.~I vjidnjało dosc
94 20| na mje i rzekł:~— Njech będze pochvnloni Jezus Christus!~—
95 20| zle nom tu przë njim nje będze. Woboczisz, że won nom vëpravji
96 20| smjerc zabjerze, vojovoł będze mój sin. A jô mom vjarę,
97 20| tim tu molu! Deszczu nje będze. A latko kanęło rechlij,
98 21| flecarze! Ju jô vjidzę co będze! Vasze pjęc talaróv va dziso
99 21| z glodu flakji grałë.~— Będze vjększô kapela, panje Stachu! —
100 21| ju szłë tą drogą, a chtuż będze dvjigoł wobroz Nosvjętszi
101 21| rovje?~— Njick nama nje będze, bo Franck Magnus mô pełnę
102 21| wobjecoł dac tile jesc, jak le będze chcoł. Ale jô nje vjerzę,
103 21| nje pjije.~— Tim vjęcij będze dlo naju — rzekł Stach.
104 22| Rzeklë, że v Mjechucenje będze wobjod, dlotegom beł wudbë,
105 22| vjidzę co beło, jô vjidzę co będze. — Dobrze żes tu wusodł
106 22| pjesnją wo svjętim Jozvje. To będze znak, że ma możema bezpjeczno
107 22| głovë — jakżeż na sercu będze krolovji jezora, że przë
108 23| Wostanji tu ceszij kota, jaż będze cemnô noc. Ludze z kompanjiji
109 23| do Vejherova. Tam znovu będze tile ludztva z całich Kaszub,
110 23| pobjegło — rzekł. Ale noc nje będze takô cemnô jakbe not. Tu
111 24| jaż sin mój podrosnje i będze mocni dosc, be spôdk po
112 25| gromadę svjeżich rib.~— To będze nasza vjeczerzô!. rzekŁ.
113 25| mój wobrechunk dobri, to będze wod tich mogjił kole mjile
114 25| Mjirachova. Le Potęgovo będze njedaleko, ale hene po drugji
115 25| Tej to ju tak przë połnocë będze! — rzekl krol jezora. —
116 26| wo co pon bormistrz pitac będze.~Przë stole sedzoł bormistrz
117 27| cebje sądzëc będą. A tam cë będze potrzebni wobrońca.~—Jô
118 27| Ale pitanjé na jak długo? Będze sądzeł sędza pruskji, a
119 27| jinszą spravjedlevoscą sądzëc będze!~—Jô cë też vjedno movję
120 27| Spravjedlevi z njeba sądzëc będze!~Kjej jim tłomocz taką moją
121 27| kaszubskjigo! Dva lata, Remus, będze szumjoł las i słuńce svjeceło
122 27| svjeceło na pola, a cebje nje będze. Dva raze smjeg przëkrije
123 27| nopjętkjem abo i kjikcem, jaż sę będze porajił do pjekła. Cos na
124 28| Mój druchu Remusu! Njech będze pochvaloni Jezus Christus
125 28| vje, cze naszi bjedë nje będze dłużij njiże jich państva.
126 28| żije! Gvesno też to vjeselé będze, bo Mjichoł prorokuje vojnę,
127 29| dusze nad jezorem stojec będze, jaż mój sin dorosnje a
128 29| ksędza, kjej vjidzoł, że nje będze rade. Wumarł jak provdzevi
129 29| chvjile jô le żdoł, kjej będze czas prosëc wo ksędza.~ ~
130 30| cę tu v ti prizë ju nje będze!~— Vjem! — Wodrzekł jem.
131 30| Marce. Lepji njech Morcen będze tim męczennjikjem, kjej
132 30| Ale jô wodrzekł:~— Kjej będze takô volô Boskô, tej jô
133 30| Nje movjił jô, że tak będze? Mjichałovji beło namjenjoné,
134 30| Bog mô starżą, a Morcen będze dobrim chłopem dlo nji.
135 31| sę. — Może to i poprovdze będze jakô duchovnô wosoba? Choc
136 31| daleka zavołoł Trąba :~—Njech będze pochvaloni Jezus Christus! ~
137 31| i mje wod nji wużiczita będze to wuczink mjiłoserdzô,
138 31| Ale jegomosc je głodni. Będze lepji, kjej zepchnjema karę
139 31| arasztovac jegomoscë, to lepji będze, kjej zińdzema vstron na
140 31| noclig i stravę, żeli vom będze dosc dobrze vstąpjic pod
141 32| na to rozesmjoł:~— Njech będze tvoja provda, Remus! Jô
142 32| namiszloł i rzekł:~— Njech będze volô vasza, panno Klemo!
143 32| na Glonk zajechała, nje będze vjedzoł krijovkji zmarłigo
144 32| do naszich gosci. Ksądz będze mesloł, żesma sę tu chdze
145 32| jak dura do pjekła! Lepji będze, że sę vrocę do moji bjałkji,
146 33| ksędzem, pokąd won sę tacëc będze muszoł. Czasu mjoł jem dosc.
147 33| stavjił sę przed nją. Oj! Będze to przeprava — będze! Ve
148 33| Oj! Będze to przeprava — będze! Ve vampsu mom zaszeti talor,
149 33| smjesznigo Trąbë njicht nje będze szukoł vożnich lestóv, a
150 33| list, a bjałka sę wuceszi i będze ludzkô. Drugji vëdosz wob
151 33| stojała tak stoji i stojec będze, krom vszetkjim burzom,
152 33| naju pjilują. Nolepji tero będze, kjej legnjema do spjiku,
153 33| nańdze, bo lepszi worędzë nje będze mjoł. A że won chce do naju,
154 33| przekradnje, v jinszą mu będze barzo zimko.~— Żevich won
155 33| naju i zavołało:~— Njech będze pochvaloni Jezus Christus,
156 33| zapłac za tile fategji. Bjeda będze, jak tu wogjiń robjic, kjej
157 33| przëmovji, że strzelac nje będze, pokąd wonji będą pjilovac
158 33| zdrovjé nje vińdze.~— Boże będze mjiłoscevi mje grzesznjikovji! —
159 34| jak vom sę długo vjidzało będze.~ Ale ksądz spozdrzoł na
160 34| i szklonkji, to won nje będze za chvjilę vjedzoł wo Boskjim
161 34| Boskjim svjece.~— Njech tak będze! — rzekł ksądz Paveł. —
162 34| i znovu mjij naszi zemji będze.~— I jô vjem co sę svjęci,
163 34| Jak długo jesz mjeszkac będze wu vaju nen ksądz Krauze?~
164 34| Krolevskji Moscë takji cham będze arasztovoł? Precz movję! —
165 34| sę drapoł po głovje:~— To będze zle! Jak sę dovjedzą naszi
166 34| przededvjerzu. Ale nje vjem, cze będze chcoł vaju zabrac ze sobą.~—
167 34| koszule splondruje, kjej jimu będze mogł zabjerac po sztece
168 35| vjelgjigo vołtorza precz będze vzęti i chdze v norce postavjoni,
169 35| procem szeku. Dzivnoc jim będze, jak jô z tobą zańdę z taką
170 36| vaju koże zavołac. Kożdi będze spravjedlevje wobsądzoni,
171 36| rzekł:~— Pokąd naju stolorz będze to vëvaloné wokno wuprovjoł,
172 36| A żeli vasz poczestunk będze takji serdeczni jak nen
173 36| nen poczestunk v żebra, to będze to napjitk krolevskji.~—
174 37| povjedzoł tak:~— Dzivno vama będze, żc jô, pon tile vsi vkoł
175 37| Pokożę vom, co vas ceszëc będze.~I wodemknął dvjerze do
176 37| chęcą po tim pałacu chadzac będze, podzevjająci tich malovanich
177 37| vsach, pokąd vom Remusa not będze. Vrocę sę na noc vjedno,
178 37| smjoł i rzekł:~— Njech tak będze!~Kjej ma sę na noc kładła
179 37| njeszczescé i zgubę!~— Pevno tak będze, jak movjisz! — vestchnął
180 38| żesma beła, kjej tu naju nje będze.~A jô rzekł na to:~— Ajô
181 38| Ku reszce rzekł:~— To to będze!~Vzął mje za rękę i podprovadzeł
182 38| bjołi Hel, po Stopni Kam,~Ga będze v gardła dvoje rzek ~Wokręt
183 39| to jednak kask wochronë będze,~Trąba sę zaru vzął do vëcinanjô
184 39| popravją, tej to całé Błoto będze jednim jezorem. Cuż nom
185 39| będzemë sedzała v vodze.~— Będze, jak Bog dô! — rzekł jem.
186 39| psë z gburskji woborë. To będze znovu jakô nocnô womona
187 39| zlitovanjé. Jak ta fala vodë będze vjęcij razi zachodzeła,
188 39| timu tam z vjidem zimko będze nańsc, bo vjater nekoł zev
189 40| wono sę vjęcij wodbivac nje będze. ~Płacz beł wu starich,
190 40| vëzbędzesz sę i drugji połovë i będze po tobje. Tak jô cë movję:
191 40| kjej jesz dlużij tu vanożec będze.~Rzekł mu na to Derda :~—
192 41| wogjiń na kominku, bo vama będze zemno.~Trąba, chturen dotąd
193 41| kęde jisc, kjej mje nje będze. Bo jô, boczë, ju nje będę
194 41| na ti zemji, wobchodzeł będze lud. Dom cë tej mjecz i
195 41| że Trąba nje chdze jindze będze szedł le na Juszkji, dokąd
196 42| rzekł na to szołtes — gmina będze muszała płacëc pogrzeb.
197 42| takjim razu nasza gromada będze go ju muszala po katolicku
198 42| novjidzalszi gbur lepszigo nje będze mjoł pogrzebu.~Szołtes vezdrzoł
199 42| Meszlę, Remus, że cë to nje będze przeką nosa ?~Jô mu podoł
200 42| egzorce. Jô cë mogę, jak cë będze not, to vszetko dokumańtnje
201 42| przëszło mje do głovë, że to będze tak prędko. Tej vzął jem
202 42| wona jednak vjekovac nje będze jak do czasu, kjede trova
203 43| moje szczescé trvało nje będze, że grzech to szczescé rozbjije.
204 43| Burzô, chterna nachodzi, będze strasznô!~Tak ma zeszła.
205 43| anji wubetku na svjece nje będze, jaż go nalezę v grobje.
206 43| pokolenjé, chternimu Smętk nie będze v stanje psuc drogji, bo
207 43| żoden po tobje mje znac nje będze. Tvój sin będze panem na
208 43| znac nje będze. Tvój sin będze panem na Zoborach, a jak
209 44| na ti zemji, wobchodzeł będze lud. Dom cë tej mjecz i
210 44| Grzeszi bjedni svjat!~Pokąd będze człovjek błądzeł,~Not sędzigo,
211 44| ten do cebje sę garnąc będze. Tej podnjesesz tę paproc
212 44| zdrój a wogjiń tvojich woczu będze rządzeł sercami ludzi, jak
213 44| tam v połnjé nocą, dnja~Będze Zgodka pjilova.~A kjej v
214 44| prządk, ~Chternich v dzało będze gnjev ~Tkoł: Smjerc, Wurzas,
215 45| po Kaszubach.~— Ale cuż będze dalij? — pitoł jem sebje. —
216 45| przez ne straszedła. A kjej będze mjoł ducha i sełę, tej vëbavji
217 45| sełę, tej vëbavji zomk i będze krolem przë krolevjonce...
|