Chapter
1 1 | popichającë svoję karę, to noprzod so vëszukivoł wu gbura mol,
2 1 | kuchnji miskę bulev a won so dokupjił sledza. To beło
3 1 | delë jimu poku i wuvożelë so za grzech, kjejbe jimu,
4 1 | bjedni, jakuż nji mjelë so wubrzątvjic, że jimu Pon
5 1 | pogubovanimi licami. Vdarzę so, że tich gubóv vësepało
6 1 | bełasma ti wudbë, że won so choba za nas spravji novi
7 1 | pocornje, pokąd va szkurpë so spjita belno przë "Różë
8 1 | gładze jezora.~Na to jô so wuvożoł, że Remus nji może
9 2 | wo chternich povjodelë so na pustkovju po roboce:
10 2 | krołevjonce svobodę! —~Alem so v ti jistni chvjilë przëboczeł,
11 2 | brodze krosevi kvjotkji. A jô so tak wuvożoł:~— Kjejbe won
12 2 | na to sedzoł cecho, bom so jesz njiczego nje boczeł.
13 3 | tobe krev lecała. Tak jô so na dregji dzeń vzął dłoto
14 4 | Vjęcij jô njick nje czuł, bom so wuvożoł:~— Vez, Remusku,
15 4 | tim zomkovjisku i wukładac so v głovje, jakbe sę tam dostac.
16 4 | jak cebje. Bo kjej jich so nje vëbjijesz z głovë, chadzac
17 4 | dostrzec mogła. ~Ale jak jem so zmjerkovoł, że mje ju nji
18 4 | le jeden rog, bo drugji so skjidła przë ti worędzë.
19 4 | jidze? Chtuż jidze? ~Ale jô so wuvożoi: Pocuż won mô sę
20 4 | nogama. Pod vodą bjeloł so pjosk. Gorą njego voda szła
21 4 | z vëvarłim jęzekjem, bo so mesloł, że jô, Remus, jem
22 5 | jęłë korovodzëc. Tak jem so wuvożoł: To nje będze tam
23 5 | sobje tego za njic, bom so rzekl:~— Vësuszisz sę, Remus,
24 5 | Długom tede rozmiszloł, jażem so rzekł:~— Ten gronk je deszczem
25 5 | znovu krev jęła cec, alem so povjedzołyże sę wobmiję
26 5 | przë jinszi worędzë, lem so nje vdarzeł chdze. Kjej
27 5 | njijak wuleżec. Tej jem so z bjedą pomogł na nogji
28 6 | do stanji i chat, tej jem so rzekł:~ — Tero vnetk smjeg
29 6 | To povjedzenjé ksędza jô so przeboczoł, kjej sę z moji
30 6 | sobje:~— Taką puszczovkę të so, Remus, zrobjisz też i z
31 6 | koscerzełë są małi krze, tak żem so wuvozoł: Tu be i szerokjim
32 6 | pocerz vërachuje, dlotegom so wuvożoł:~—Trampk nje je
33 7 | kamiszkji szlë kuka lolu. Tej jô so vzął za cel pjec Nabuchodonozorovi,
34 7 | rozlegało. Jô pravje v czeladni so tchoł chleb do torbë, be
35 7 | z njim sę bjił,~Kjej jem so tak wukłodoł v głovje, jak
36 7 | lam nji ma.~Tej vëszedł so na woborę. Ale gbur zabroł
37 7 | v svoję krijovkę.~Tak jô so wuvożoł.~— Chtuż lo vszetko
38 7 | kavałk drogji do Lipna, bom so wuvożoł:~— Tą drogą, kęde
39 8 | do svjęti spovjedzë.~Tej so Mjichol postavjił svjeczkę
40 8 | vjele lôt to beło, jakjem so przëboczeł te słova Mjichała
41 8 | Boczë, knopku, i zapjiszë so to głęboko v pamjęcë: Żëcé
42 8 | będzesz mjoł grzechu.—~Tak jô so wuvożoł:~— Won vje wo ti
43 8 | mjinje!Na mój glupi rozum jô so wuvożom tak:~Nacuż parobkovji
44 8 | Mjichoł movji!~V ti chvijlë jô so przëboczeł, że mom jednak
45 8 | mało zazeroł, bo tam ludze so bezmała vszetko sami zrobjic
46 8 | wuvożoł sobje:~— Tę ksążkę lë so kupjisz. Przëstąpjił jem
47 8 | mojigo mita talara, bo bem so chcoł nę ksążkę kupjic.~
48 8 | pozvoł Absalonem, poprovdze so kupjił grzebjiszk. A pozdnji
49 8 | żoden nje przëszedł. Ale jô so wuvożoł, że le som Pon Bog
50 8 | przez wobmovę ludzką.~Tej jô so wudboł, że ję będę czetivoł
51 8 | wobstoł przë svojim. Bom so wuvożoł, że jak wona zchovje
52 9 | ksężec z njeba. Svjeczkęm so wuproseł wod Marcijannë,
53 9 | dorosli chłop. Do bedła gbur so najął novigo knopa. Ale
54 9 | porządkjem z njeba, a jô so mesłoł:~— Tero ju naszi
55 9 | prosto legł v łożku. Tam jô so pjerzenę vetchnoł v gębę,
56 9 | chturen tam, jak długom so vdarzëc mogł, połikoł godzenë.
57 9 | i dej pomocë, bo jô som so nje dom radë.~V tim vjater
58 9 | Njechle stanę na nogach, to jô so dom radę.~I pomogła mje
59 9 | dzivno mje sę zrobjiło, żem so rzekł:~— Poprovdze to tu
60 10| kapusce. Tej nje bjerzë so do glovë njick i żenji sę
61 10| spjevająci godzinkji. A jô so przëboczeł spjevę, chterną
62 10| v norciku sedzi i radë so nje vje i Bogu bluznji i
63 10| jich dvoje zdovoł. Ale jô so wudboł tak:~ — Njim vińdą
64 10| żem vzął sę i szedł, bom so wuvożoł:~— Tero dejadej
65 11| sę wudało i żdało. Tak jô so jedni nocë wuvożoł:~— Mora
66 11| Svjętigo!~Tej vëszukoł jem so krzosedło i zapoleł latarnją.
67 11| ale sedzoł mocko. Tak jô so rzekł:~— Pożdejże, njeprzijocelu!~
68 11| pustkovju pobudzą. Alem so wuvożoł:~— Kjej jes zaczął,
69 11| Rzeczë mje: Nje vdarzisz të so wosobë, chterna be cë mogła
70 12| połikoł czas, jak długom le so vdarzëc mogł. Tej jô so
71 12| so vdarzëc mogł. Tej jô so chdzeroz pomesloł:~— A kjede
72 12| jaż do vnętrznosci.~Jô so tego tak nje wuvożoł, alem
73 12| Na mój głupi rozum, jô so tak meszlę: Żeli Pon Bog
74 12| cenją na vodze.~Nje vdarzącë so njick vjęcij, wuczuł jem
75 13| vzerała wokjem. Dobrzem so vdarzeł, jak ji modré woczë
76 13| patrona, słuńce vschodzeło?~Jô so to dobrze przëboczoł, bom
77 13| czasóv, Mjichale?~— Jakże jô so mom co vdarzëc, kjej jem
78 13| żodna do naju nje doszła. Jô so vjedno meszlę, że dovnji
79 13| povjodełë starszi? Vdarzisz so pevno nen wostrov na najim
80 13| fartuch stolimovi corce, kjej so chcała wusepac stegnę przeką
81 13| jem sobje, jakżem za knopa so wobjecivoł vińsc na svjat,
82 13| chodzel zazerac, cze won so czasem v nocë vjidu nje
83 13| gorę, jak wonge. Ale jażem so zdzevjił:~— Tec tam v woknje
84 13| vlezc v gorę. Ale muszołjem so povjedzec, żebe mje dziso
85 14| puszczovkę, za chternąm so beł nimi czasi woczë vëpatrzeł.
86 14| po tich słovach, jaż won so bjołą chusteczką zatchnął
87 14| të, co to jesta?~Ale jô so przëboczeł, żem wu ksędza
88 15| naszich nagonjił, tego jô so ju nje vdarzę. Vjem le,
89 16| Remus, przëboczeł të so, com cë v nen czas movjiłv
90 16| sę poddoł vszetkjimu, bom so wuvożoł, że vanożenjim po
91 17| chdze na klepjisku spravjilë so tuńce. Ju beł dovno czas
92 17| vjerno dlo naszigo pana.~— Jô so nje vdarzę — rzekł Trąba —
93 17| jak naszi, sprovodzelë so muzikę z mjasta, kjej jim
94 17| jak nasz pon sprovadzeł so bjałkę ze svjata, chterna
95 17| sę czężko zrobjiło, bom so przëboczeł, co mje njeboszczik
96 17| będze jak na vjeselu!~Ale ma so dała na to mocko rękę i
97 18| przëczupłé do rzekji. Chdze tu so vëszukac leżą?~Tak Trąba
98 18| mje sę zrobjiło, kjej jem so wuvożoł, cobe to beło za
99 18| Smjeszno mje sę zrobjiło, bom so wuvożoł: A njechże sę ruchô,
100 18| Porvoł mje gorz srogji im so povjedzoł:~— Pozdejże, pjekjelnjiku!
101 18| nen tam v vodze, kjej go so tero za dnja przëboczom,
102 18| bez moji pomocë nje beł so doł radë. Boczë: To vje1gô
103 19| i dva kjeliszkji.~Trąba so też nje namiszlającë naloł,
104 19| set lôt. A moglëbe dzecë so jaką pamjątkę zabrac!~—
105 20| njevjidzoł. Ale rozvożivszë so v rozumje akuratno vszetko,
106 20| rzekł jem do Trąbë. Tec jô so le spravjedlevje postąpjił,
107 20| jes po vodę, wułożeł jem so v głovje tak: Jidą krziżovi
108 20| prędzij abo pozdnji stracisz so kark i będze po tobje.~Tak
109 20| cobe po smjercë vjedzoł so njebo szatnąc.~— Żebe le
110 20| wupodł mjedze korzinje i so jakjigo gnota nje vëdjidł.
111 20| nje nje dbadzą. Będzema so tero szukała jakjigo szałasu,
112 20| Bo to ju tak dovno, że jô so tego nje vdarzę. A chdze
113 20| won do njego. Bjedni Trąba so nje doł tego dva raze povjedzec,
114 20| noprzod sę vëvroceł, bo so nastąpjił na trokji. Ko
115 20| zavoroł głovą v ten wogjiń i so moje snożé lica przëskvarzivszë
116 20| żolełë i grzałë. Vaspon so zapoleł krotką fefkę, położeł
117 20| vjerztamje: Tą sztuką jô so njeroz retovoł svobodę a
118 20| długji tidzenje, chdze jô so go wobskacëc nji mogę, bobe
119 21| rzekł Klerik, zakreł so wuszë rękoma, sparł łokce
120 21| bezpjeku. Alem v ti chvjilë so przëboczeł no pudło z voza,
121 22| i kjile mjeszczanóv jidą so wodpocząc. A szandarovje
122 22| szandarovje jidą za njimi, bo so gvesno wuvożają, że tądka
123 23| svjeceła pokuńc nosa, wobceroł so co chvjilę na wotmjanę:
124 23| na drugji svjat. Tede won so wudboł jisc z kompanjiją
125 23| na Vdzidzkjich jezorach i so wumeslilë mje szukac v kompanjiji.~—
126 23| jisc z wobrazem, ale pomste so zachovoł. Somem vjidzoł,
127 24| Tam to beło.~—Tero jô so cebje przëboczom. Wodvożni
128 25| poj! Z ti sicenë poszijemë so dach, chternimu deszcz przez
129 25| nje nalezlë.~Z nich rib ma so wuszekovała dobrą vjeczerzą.
130 25| lestach. Krol jezora zapoleł so fefkę, vëcignął sę vigodno
131 26| to barzo beło dzivno, bom so wuvożoł:~—Cze takji njekara
132 26| dboł wo tę wostrzegę, bom so umvożoł, że co naszi biskupë
133 26| pomesloł jem sobje. Alem so jesz njiczego nje vdarzeł
134 26| wutcevi bjitvje może z njimi so doł radę, ale dvuch skoczeło
135 26| starszi szandara, chternigom so przëboczoł, le wod razu
136 27| Ledvjeteż vëszedł z Lipna, chdze so wobroł mjeszkanjé, ju ve
137 27| vadzeł na wotmjanë:~— A żebe so karkji zkjidlë, chdze nogrebszi
138 28| sodzë krol pruskji, koże won so choc le tvoją szczecą zapłacëc,
139 28| vjelgjim nożem do woczu. Tak jô so poprovdze wuvożoł:~— Pomstlevi
140 28| skoczné pjesonkji, chterną won so wob drogę za czasu naszigo
141 28| i pevnje som wułożeł. Jô so przëboczoł ji słova:~Koza
142 28| tam zańdze do Neumana, be so jednigo i dregjigo vëpjic.
143 29| wostüła. Tam krol jezora doł so nasepac pełen mjech czornich
144 29| pałąkjem scesnęlo za serce. Jô so wuvożoł, że to wod słaboscë.
145 29| vodë, Remus, i pożdej, jaż so kąsk wodpocznę, bo przëboczom
146 29| Zoborskjich. Przëboczivszë so słovo, wonge njevjesce i
147 29| to pruskji słudze, kjejbe so nje wobrachovelë, że jô,
148 30| Trabjinô vënekała. Boczë: Jô so poszedł do lasa i wukrodł
149 30| sedzec nje je vstid, bo kjej so krol pruskji vzął nasze
150 30| głupigo mje je żol. Nogji so wulotô za ną Martą i cuduje
151 30| takjigo! Remus przëznaje, że so zle postą pjił procem vłodzë
152 31| navetk ksążkji. Ale kjedem so z wuvogą jeden z mojich
153 31| samo zamalované. Ale jô so wuvożoł:~— Jakji va głupi!
154 31| kjivoł głovą :~— Wodpocznjike so, Remus, i nje poddej sę!
155 31| za poł roku nje będzesz so ju vdarzeł, jak cę strziglë
156 31| rovje kol lasu sodł, be so przëszekovac stravę. Ale
157 31| ten jesz żeł, to dołbem so głovę wucąc, że won be jegomoscë
158 31| woczë podnjesc! Dlotegom so wudboł tak:~— Nje dosz żodną
159 31| jachac na viględë i zadavac so procą, bes sę vjidzoł nopjęknjejszi
160 32| povjodoł. Przëboczeł jem so jego słova: — wod stronë
161 32| wuzdrzec nje beło możno. Tak jô so pomesloł: Może jakji brzid
162 33| tegojô nje vjem. Bo za cuż so kupję gorzolkji na dzirżkosc
163 33| nalezc nji mogą, jęłasma so na vęglach gotovac cepłą
164 33| nje vjedzoł co? Łomoł jem so głovę zeblekającë sę, czimu
165 33| do pełnji nocë, bo i jô so rozvożeł: Żeli Trąba v taką
166 33| dekji abo kożucha, cobem so szlafrok zrobjił.~V scanach
167 33| moglë. Jô zrobjił, jak ma so z panną Klemą wudbała, a
168 33| ksądz sę smjoł.~— Wo to le so kłopotu nje robji, Trąbo!
169 33| rzekł na to Trąba. — Bo jô so wuvożoł: A chtuż jich tam
170 33| brzegu Zoborskjigo, chocbe so woczë vëpatrzeł, nji mogł
171 33| daróv pannë Klemë.~Tak ma so wuszekovała vjeczerzą.~Na
172 34| Klemą na Zoborë i suszełasma so głovę nad nimi ruchnami.
173 34| podarovoł svój płoszcz, a won so na tę worądz vąse zgoleł.
174 34| sę dostało, woszczędzełbe so krol koszta sodze na vas.~ —
175 34| żnjiva na Zoborach.~Tak jô so wuvożoł, że Trąba mądrze
176 34| ludzi na svoję vjarę.~Tak jô so wuvożoł, Remus, cobe to
177 34| petel ve młinje, żem go so muszoł wobjema rękoma trzimac.
178 34| won sę mje pitoł, co jô so rachuję za swoję zmudę.
179 34| chvjilę zdrevnjałi. Tej jem so przëboczeł i chveceł sę
180 35| rzekł jem.~— Czimu të so tede tak brzedko postąpjił?~—
181 35| Klema, jak jutrzenka. Jô so ju dzivno mesleł: Możes
182 35| Vjidzoł jem som, jak dzevczę so wod nji lubjiczka njosło
183 35| njemjeckjim morzu. Tak jô so wudboł, że pudę.~Tej jem
184 35| Pusti straceł vjater. Tak jô so wuvożoł, że pudzesz v stronę
185 36| takji njewubetk v duszë, że so nje vjem radë, le veznę
186 36| dalekji kraj, bo mój kamrot so wubzdurzeł zvjedzëc kaszubskji
187 36| wurzasł nje lecho. Alem so jednak wuvożoł: Żebe żivcem
188 36| zańdzta do mje. Będzema so chvjilę wo naszich stronach
189 36| jimu vjelga krzivdę. Że won so tam trzimô nigo malarza,
190 37| godkji kaszubskji?~ —Tak won so wudboł, panje! Zkąd mu do
191 37| strzeleło, Bog to vje! Dosc jem so gębë napsuł, żebe mu to
192 37| jô po vaju przëslę, bom so wudboł zatrzimac vaju przez
193 38| historicznimi ksążkami, bo so baro nje dovjerzô zańsc
194 38| mje sę burzeło, kjej jem so spomjoł ten straszni vjeczor.~
195 39| loł z njeba. Dlotego ma so wudbała wostac ve vsë, jaż
196 39| przemoczeł, lepji zbudujma so zavczas dach nad głovą.
197 39| Błota są zdradné.~Nje vdarzę so dobrze, jak długo nen deszcz
198 39| Trąba dął dalij.~Ale jô so wuvożoł, że timu tam z vjidem
199 39| nigo z latarnją. Tak jô so przëboczeł, że mjedze mojimi
200 39| noc Małgorzatë nje zadołbe so drogji przez Błota. Szczescé
201 39| nje przedostanjesz. To le so vëbji z głovë. Chocbes ję
202 41| woni vësadzoni drogji, bom so wuvożoł, że Trąba nje chdze
203 41| cął takji wostri, jakjigom so v żëcu nje vdarzeł. A jednak
204 41| jedni rzechotac. Ale jô so wuvożol:~— Cuż të będzesz
205 41| blészczoł v doł.~Tak jô so wuvożoł:~— Przëprovadzisz
206 42| Mje bełbem njigde v żëcu so wuvożoł, że v bjałce może
207 42| wodezvoł do njego, njimem so przëboczeł, że leżi tero
208 42| dejadej wostanę, bo të som so nje dosz radë. Tec njeboszczik
209 42| Ve vsë vjedzelë, że won so jednigo vëpjic lubji, choc
210 43| jakbe ze spokojnoscë żesma so dała radę. Za kjile pocerzi
211 44| vjarë dac nje chcało, bo so wuvożom, żc go tu postavjił
212 44| Njeszczestlevô kanjo! ~Vdarzisz të so, jak të v lese ~Na vjetvje
213 45| tovaróv, z chternimi jô so wudboł tero jisc na długji
214 45| straszni wupodk na Łisce. Bom so wudboł nje zeblec tego vampsa
215 45| Ale z njim przenjosł jem so chorosc, chterna mje na
|