Chapter

4001 42     |                 jô go przëcesnął na stolk i doł mu noprzod gorzołkę
4002 42     |              chterną cę ze serca czestuję i jidz z Bogjem!~Won sobje
4003 42     |                   njim przez wokno zdrzoł i nji mogł jem sę smjechu
4004 42     |                  pomocą. Zbjeglë sę ludze i napoł wogłuszonigo vëcignęlë
4005 42     |                 timu trunkovji. A won loł i loł, jaż mje sę svjat zaczał
4006 42     |              mojim łożku sedzała Trąbjinô i moję głovę wokłodała remjonkjem.~
4007 42     |               mojigu njeboszczika chłopa.~I zaczęła mje sceskac i całovac.~
4008 42     |             chłopa.~I zaczęła mje sceskac i całovac.~Tak jô sę zervol
4009 42     |                   głovë Trąbjinen remjonk i vëbjegł, jak szoloni, do
4010 42     |            vëbjegającigo, smjoł sę głosno i rągoł:~— Vejtale, Remus!
4011 42     |                jegomosc kozoł mje przińsc i mje wostrimi słovami povjedzoł,
4012 42     |            vszeskjich ludzi po jarmarkach i wodpustach. Tę krzivdę i
4013 42     |                  i wodpustach. Tę krzivdę i grzech, chturen sę ju stoł
4014 42     |                    kjej dom na zopovjedze i sę z Trąbjiną wożenję.~Tak
4015 42     |               gorsc zemji v mój grob, vez i wucekej! Wucekej ze smętorza,
4016 42     |                  smętorza, wucekej ze vsë i nje pokoż sę rechlij, jaż
4017 42     |                 grobje trzë raze wurosnje i zvjędnjeje.~Ale ju beło
4018 42     |                 vjeczné dokurczanjé ludzi i napomnjenjé ksędza wumęczeło
4019 42     |         njeszczescé przez tvoje krętevętë i złą volę ludzi. Ksędza żesta
4020 42     |                   a Svjęti Jan sę zbliżoł i sano vesoko stojało, żdającë
4021 42     |           szkolnigo. Ale ten krąceł głovą i rzekł:~— Bój sę Boga, Remus!
4022 42     |                    Tak jô go proseł barzo i jem sę z njim ku reszce
4023 42     |                  tak prędko. Tej vzął jem i karovoł do Trąbjinë.~Jak
4024 42     |           woprzestanjô smjałë sę ji woczë i gęba. Pravą ręką vzęła ze
4025 42     |                  stołu prożné skarupë jôj i jęła njimi ceskac ve mje,
4026 42     |                   straszedło v wobje ręce i rznął je woknem na wulicę,
4027 42     |                woknem na wulicę, że wokno i łoża jego z trzoskjem za
4028 42     |                 jô czężko wusodł na zedlu i sę pitoł svoji wurzasłi
4029 42     |                   woknje sedzała Trąbjinô i krziczała:~— Remus wogłupjoł
4030 42     |              krziczała:~— Remus wogłupjoł i mje chce zabjic! ~Zbjeglë
4031 42     |                     Remus zaszedł v głovę i mję woknem vërzuceł! Vszeskji
4032 42     |                   wokno, że sługa vjeskji i szołtes zjavjilë sę mjedze
4033 42     |                 Żeli tvój cę kąsk vëtłukł i cebje przez wokno zamjast
4034 42     |              chternim jes cudovała grulką i mjetelokjem. Dostałas tero
4035 42     |               tero cvjika za njeboszczika i rechunk je vërovnani. A
4036 42     |                   Won wodszedł wod rozumu i mje zabjije.~Na to szoltes
4037 42     |                   przedtim no wokno beło, i patrzeł do jizbë, chdze
4038 42     |                  chdze jô sedzoł na zedlu i sobje v głovje wukłodoł,
4039 42     |          povjedzoł:~— Szołtesu! Njebój sę i poj do jizbë. A vez ze sobą
4040 42     |                jizba beła pełnô. Jô vstoł i povjedzoł tak:~— Jak długo
4041 42     |                  mostu, wupojilë gorzołką i njedovjinnje wobmovjilë
4042 42     |                 Trąbë trzeci roz vërosnje i zvjędnjeje.~Słuchelë mje
4043 42     |                 bo moja mova szła verazno i wostro jak stol, co sę vjedno
4044 42     |                zabjeroł jem sę do dvjerzi i povjedzoł:~— A tero z drogji
4045 43     |                 na woczë wukozkę Njevorto i jak pjorun spoleł gnjozdo
4046 43     |                 njeboszczika krola jezora i povjesisz ringraf na scanje.
4047 43     |                   samigo dnja vzął jem sę i szedł. Naszedł czas ju vedle
4048 43     |                   doł pjękną pogodę. Sano i mjod vonjiłë nad zemją a
4049 43     |               vezdrzec na wostatni kvjatë i zamknąc wostatné dvjerze
4050 43     |                Kjej jem zaszedł v las, to i tam słonuszko szło za mną
4051 43     |               vjidem, malującë krze jagód i boróvk i letkji, jak mgła,
4052 43     |              malującë krze jagód i boróvk i letkji, jak mgła, lestë
4053 43     |            vjekové jak svjat, beło veszło i zdrzącë na mje mądrimi woczoma,
4054 43     |                 svoji karë przez ten dużi i cechi las?~Ale żodne krosnję
4055 43     |                   chvjilą beł gospodarzeł i dopjeru beł szedł na wobjod.~
4056 43     |                  lecało do mje vonją vodë i rebackjich seci. Jidącë
4057 43     |                   reszce do brzegu jezora i zaczął szukac czołna. Naprocem,
4058 43     |                 rękoma, położeł sę na dno i rękoma vjosłovoł ku Glonkovji.
4059 43     |                   z njeba noc z mjesądzem i vszeskjimi gvjozdami, a
4060 43     |                chterni szklełë sę mjesądz i gvjozdë, las wonich vesokjich
4061 43     |           jałovcóv ku Zoborom, vjidë Lipë i Rebokóv, a czuc sę dovało
4062 43     |              jeden v ti nocë na ti vispje i na tich vjelgjich vodach,
4063 43     |              żdała spokojnô, pełnô gvjôzd i vjidu ksężecovigo, jak vjelgji
4064 43     |              lesnim mechu, nje vjem kjede i jak. Kjedem wodecknął, bjołi
4065 43     |                   ju beł vëszedł na svjat i wodkreł przede mną vjidné
4066 43     |            wodkreł przede mną vjidné vodë i pełną krose zemję. V drzevach
4067 43     |              przez chterne ten bjołi dzeń i to cepłé słunko vjidną falą
4068 43     |             zalałë vszeskji moje zgrezotë i markotnosce, jakjimi napasł
4069 43     |                  mje svjat za tim jezorem i za timi lasami.~Panna Klema,
4070 43     |            Glonkovji a ji postavnô wuroda i cudné skarnje tak wudałë,
4071 43     |                    jakbe to vjidné jezoro i ten złoti dzeń vësłalë do
4072 43     |                   słuńcu na gładze jezora i letkjimi nogoma podeszła
4073 43     |                   ku mje. Podała mje rękę i rzekła:~—Vjedzałam, że przińdzesz.
4074 43     |             patrzeła na te łiszczącé vodë i na nen las jałovcóv na procemnim
4075 43     |                    zakreła skarnje rękoma i zaczęła barzo płakac. Pevnje
4076 43     |            drzozgji z pod matecznigo krza i woddała go płominjom. A
4077 43     |                 sę ji srogji żol zrobjiło i tak vjelgô mjiłosc do nji
4078 43     |                    żem ję wobjął za szeję i głoszczącë ji złoti vłose
4079 43     |                   A wona wo mje sę sparła i długo, barzo długo płakała
4080 43     |                 tej wodsunęła sę wode mje i rzekła smutnim głosem:~—
4081 43     |               jedinô jezdem tvoją woddaną i namjenjoną wod vjekóv. Jinaczi
4082 43     |             vjekóv. Jinaczi bëc nji może!~I vezdrzała na mje pańskjim
4083 43     |                  won jesz na voli chodzoł i jô go poznoł v jego krolestvje.~
4084 43     |                   starszich zdobeczą secë i strzałóv wostrich i pevnich,
4085 43     |                  secë i strzałóv wostrich i pevnich, z łuka strzelanich.
4086 43     |            wostrovu tego wuzdrzoł dzevczę i rozmjiłovoł sę v njim. A
4087 43     |                   vzął je stolim pod rękę i zaprovadzeł do svoji jomë
4088 43     |                   do svoji jomë pod zemją i wona wostała jego żoną...
4089 43     |                nadeszlë jinszi stolimovje i vzęlë svojigo brata ze sobą
4090 43     |                sobą na dobivanjé krolestv i złotich korun krolevskjich.
4091 43     |                  wu nas na vszelkji gvołt i bezpravje, chdze nji możemë
4092 43     |               dvoje le są sami na svjece, i vzął jem dzevczę pod rękę
4093 43     |                 vzął jem dzevczę pod rękę i rzekł:~— Poj ze mną!~Wona
4094 43     |                 wodemknęłasma drogę sobje i zamknęła kamiń za sobą.
4095 43     |               cepłą falą, vonjiło jezorem i kvjatami. Tak jô zjął z
4096 43     |           Zoborach, povjesoł go na scanje i rzekł:~— Kochom cebje, krolevjonko
4097 43     |              krolevjonko jezora, nad żëcé i nad vszestko, co dlo mje
4098 43     |                mjescé, chterno mu słuchô.~I jô czuł v ti chvjilë, że
4099 43     |                moja mova sę stała veraznô i czestô, jak voda ze zdroju.~
4100 43     |                 sobje nje vdarzę. Pjerszi i uwostatni roz v mojim żëcu
4101 43     |            patrzącë pod drzevami na njebo i vodę, a chvjila nom nje
4102 43     |                  v bjołim pjosku na kraju i patrzała na jezoro. A kjej
4103 43     |                 krev mje do serca zbjegła i kvjatë vëpadłë z mojich
4104 43     |                 mje szeję bjołim reminjem i ze strachem v głosu pitała:~—
4105 43     |              Trąbjinô v bestrich ruchnach i czervjoną mucką na głovje.
4106 43     |              Smjała sę rągającim smjechem i ceskała skarupë na vodę.
4107 43     |              strach njeznani przed dzisem i jutrem podnjosł mje vłose
4108 43     |              delikatné nozdrza sę ruszałë i rzekła:~— Leci sarką!~Po
4109 43     |               svjat. Strasznô wona mô bëc i rebë bodej z głębji vërzucô
4110 43     |                   A jak minje, to brzegji i wostrovë nové pokazują lica.
4111 43     |                svoją cepłą rączką za dłoń i rzeklo:~— Zińdzma v doł!
4112 43     |                   gorze nad nami grzemotë i łiskavjice zagrałë wognjistą
4113 43     |                  jason nad nami trząsł sę i jęczoł v korzinjach wod
4114 43     |              vjatru, chturen trząsł lasem i worzącë głębokjimi skjibami
4115 43     |             brzuchu ma sedzała, trząsł sę i zemja sę sepała, a cemnjicę,
4116 43     |                   vërzasłô. Krom wodvogji i krolevskji postavë beła
4117 43     |           gromnjicę. Vez ję, mój ricerzu, i zapolë, bo mje straszno.
4118 43     |              lestami zchovanô, jak zając, i nji mogę rzec, żebem sę
4119 43     |                 beła bojała.~Tak jô vstoł i zapoleł gromnjicę, chterna
4120 43     |                   bjicé pjorunóv, rëk dun i trząsenjé zemji anji na
4121 43     |                  nad nami zarvje sę zemja i nas żevich pochovje, jak
4122 43     |               zatrzęsła sę vkoł nas zemja i trzasło z taką njebivałą
4123 43     |             jezora, a tero zbudzoné burzą i grzemotem. Wodemkłą tero
4124 43     |                  scaną vpadłë wone na nas i zalałë v wokamergnjenju
4125 43     |              przed woczami, jô podskoczeł i zervoł ze scanë ringraf
4126 43     |               scanë ringraf z Matką Boską i zavjeseł go na szeji moji
4127 43     |       rozgorzonigo Boga, grzemot popusceł i vjater. Le łiskavjice jesz
4128 43     |              brzegji Szvedzkjigo Wostrovu i dzivnich sztołtóv vojsko
4129 43     |                 sę po vodach, jednostajni i krevavi, jak rzoze słuńca
4130 43     |                   vjid straszni zaloł nas i cepło chopało, jak z pjeca.
4131 43     |           smolnjica pod njebo.~Ve vjetrze i wulevje, strzod vjidu krevavigo
4132 43     |              krevavigo polącigo sę jasona i rozdzerającich njebo łiskavjic
4133 43     |                   posova nad nami dregałë i trzeszczałë, jakbe nas v
4134 43     |                   vjelgô vëlała sę na nas i wuderzeła v naju czołnem,
4135 43     |                  go wuzdrzała, porvała sę i wuchvaceła jego burtę mocnimi
4136 43     |                   zdrzącë to, przëskoczeł i chveceł także. Gromadnimi
4137 43     |                  V njim leżałë dva vjosła i kjijonka.~— To moje czołno? —
4138 43     |                   trzeszczącë stari jason i straszeł wognjem i vëvrocenjim.
4139 43     |                  jason i straszeł wognjem i vëvrocenjim. Zveczajną drogą
4140 43     |       Wobrocelësma go przodkjem do jezora i vësunąvszë na vodę, razem
4141 43     |                 Tej dało mje jedno vjosło i sadłasma wokoma sebje na
4142 43     |                  nje vëvroceł. Przez szor i rëk vód dzevczę mje krzikało
4143 43     |                  cobe go voda nje zabrała i szłasma dalij bez słova,
4144 43     |                 ale jô zebroł vszelką moc i jem povjedzoł:~— Dlo mje
4145 43     |                ludze mje zvjązelë z żadną i mje njemjiłą kobjetą. Ten
4146 43     |                drogji, bo przez dzirżkosc i cnotę zasłużi sobje na wopjekę
4147 43     |                   Bożimęce zamjast smutku i bolenjô vjid szczescô i
4148 43     |                   i bolenjô vjid szczescô i redoscë.~I vezdrzałasma
4149 43     |                  vjid szczescô i redoscë.~I vezdrzałasma krom voli na
4150 43     |                  vszelkji czężor ludzkji. I dzivo: Vjid sę szkleł vesoko
4151 43     |                sobje nasze rozińdzenjé sę i wobjęła mje sziję z vjelgjim
4152 43     |                 Przed Bogjem jô tam bełam i wostanę na vjekji tvoją
4153 43     |                   z Bogjem, mój nodrogszi i jedini! Żoden przed tobą
4154 43     |                zavjeszę na jego pjersach.~I tak ma dvoje sę rozeszła
4155 44     |                  na Łisce ~stracilë Remus i Julka i jak tam dobeł Smętk. ~
4156 44     |                    stracilë Remus i Julka i jak tam dobeł Smętk. ~Długô
4157 44     |                   kaminja pod Vjeprznjicą i Wovsnjicami. Ludze wo njim
4158 44     |                  zapjoł, moc go wopusceła i ze zemglałich pazur vëpodł
4159 44     |                norod stolimóv na pamjatkę i znak. Bo rovno dalekô droga
4160 44     |               Gostomja, Skorzeva, Lubjani i rovno starigo mjasta Koscerznë.
4161 44     |                  Svjętigo Jana, kjej dzeń i noc sę zrovnają, będzesz
4162 44     |               będze lud. Dom cë tej mjecz i vjid, bes vjodł za sobą
4163 44     |              vjedzoł jô na to wodpovjedzë i v meslach vzął jem sę i
4164 44     |                   i v meslach vzął jem sę i szedł dalij.~Na rozestajnich
4165 44     |                Vëcignęła wona do mje rękę i povjedzała:~— Vjedzałam,
4166 44     |                   Gostomja do Njesołovjic i do Długjigo jezora, zbjerało
4167 44     |                 postacejô vëprostovała sę i jakbe wurosła. Ji bladé
4168 44     |                   cemną krosą aksamjętovą i głęboką, jak ją mô jezoro
4169 44     |                 vschodu słuńca do zochodu i rzekła tak:~— Jak dalek
4170 44     |            minjonich vjekóv, zemja mogjił i grobóv. Beł takji czas,
4171 44     |               kaminje v kręgu na pamjątkę i znak. Dziseszé pokolenjé,
4172 44     |                mąkę na wofjarę, bjerze je i poji v njich gąskji na woborze.
4173 44     |              chturen ne pamjątkji stovjoł i z nich żoren wofjarovoł,
4174 44     |                   wone tam wod tesąci lôt i żdają na svoję godzenę.
4175 44     |              Wudzirżë ducha, Vjitodłavje, i robji coc povjem. — Zdrzë
4176 44     |               jidąci długji rząd dzevczęt i chlopokóv, za chternim njeksztołtnim
4177 44     |         njeksztołtnim karnem szlë starszi i dzecë. Na przodku njosł
4178 44     |                drzevo, wumajoné ve vjińce i kvjatë Za njim szedł z vjelgą
4179 44     |               przewodzani v bjołi płoszcz i korunę trzëkańczastą na
4180 44     |               słup, na jeden łokc vesokji i vjińcami wokrąconi. Wustavjilë
4181 44     |                  Wustavjilë sę vkrąg jego i zaspjevelë pjesnją. Jak
4182 44     |            łiszczącim mjeczem przez remję i vëmjerzeł krokóv trzëdzesce
4183 44     |                  krokóv trzëdzesce vprzek i spak na placu. Vszescë sę
4184 44     |          rozstąpovelë, a won podnjosł zev i vołoł:~Rum! Rum! Z placu
4185 44     |               dostałë pod katovskji ręce ~I nje konałë v wurzasu i męce ~
4186 44     |                    I nje konałë v wurzasu i męce ~Za vistąpk, chteren
4187 44     |                 lese ~Na vjetvje sedzała ~I nama rągała,~Kjej ma do
4188 44     |                Kjej ma do dom konje gnalë i cebje złapalë?... ~Vołałas
4189 44     |                   v bjołim płoszczu ksążę i movjił takji słova:~Va ludze
4190 44     |                   ten zveczoj stanovjilë.~I njicht z żevich nom v dorunku~
4191 44     |                  njese szczescé svjatu, —~I paprocë kvjatu.....~Pokąd
4192 44     |                   wuchvaceła mje za remję i rzekła:~— Co të tam vjidzisz,
4193 44     |           chternigo krose spłavjił deszcz i vëpjiło słuńce. Przed vjele
4194 44     |             szkleł v całi krosë vjelgjigo i svjętigo wobrządku i rozprovjałë
4195 44     |            vjelgjigo i svjętigo wobrządku i rozprovjałë sę na njim vjelgji
4196 44     |                  tu v gorę, zapoli beczkę i vëcignje ję na lińcuchu
4197 44     |                   A żeli Bog cë namjenjił i będzesz mjoł v duszë, co
4198 44     |                    żdająci wod tesąci lôt i wuroczestim korovodem povędrują
4199 44     |             wustavjic v kręgu v koł cebje i znovu zkamjenjec na znak,
4200 44     |           zkamjenjec na znak, żes të vodz i krol ti zemji Tej mova tvoja
4201 44     |                żem zaboczeł, chdze jezdem i poco. Zbudzeł mje trzosk
4202 44     |               Sorbska v długjim kołnjerzu i vesokjim kłobuku. Zabjelełë
4203 44     |                 Lem trzimoł paproc v ręku i zdrzoł jak zdrevnjałi na
4204 44     |              muszoł. Ale won machnął ręką i cesnął v polącą smołę jakjis
4205 44     |                 karno bestrich muzikańtóv i zaczęło grac jakąs dzeką
4206 44     |                Lud z dołu, vjidem dzivnim i muziką przëchłosconi, przëbjegł
4207 44     |                  przëchłosconi, przëbjegł i gromadzeł sę vkoł njego,
4208 44     |              stojącich na stronje, Julkji i mje, i spjevoł do notë svojich
4209 44     |                 na stronje, Julkji i mje, i spjevoł do notë svojich
4210 44     |                 zdrzë v teł,~Żebes kvjitł i długo żeł.~Na krziżovkach
4211 44     |                puszczej voz,~Chdze go koń i voznjik njosł,~Bo tam v
4212 44     |                 Żebe czołenk v ręce brac ~I dzało tkac.~Komu duszę złomjił
4213 44     |              zradzi, ~Le wupadnje v proch i kôł, ~Z kęde won vstoł!...~
4214 44     |                 moji ręce wopusceła lestë i vjędła. Kjej jem sę wobroceł
4215 44     |          przëczupnjętô na zemji tak cechô i bez vszelkjigo poruszenjô,
4216 44     |                 Vezdrzoł jem v ji skarnje i vjidzoł wod razu, że nje
4217 44     |                 spravę.~Tak jô sę zchileł i vzął letkji cało Julkji
4218 44     |             Julkji, a tej jem szukoł voza i konji, be ję wodvjezc do
4219 44     |               Gostomje to vjes szlacheckô i pjerszi gbur z brzegu doł
4220 44     |                   v testamańce wobdzeleła i koscoł i bjednich gminë.
4221 44     |            testamańce wobdzeleła i koscoł i bjednich gminë. Ale jô wostoł,
4222 45     |           nodzejach. Smętk dobeł na Łisce i zabroł v ręce vłodzę nad
4223 45     |                cofac jaż do bromë Smjercë i wostavjic po sobje le zapadlé
4224 45     |              sobje le zapadlé zomkovjiska i mogjiłë, jak morze wustępującë
4225 45     |            wostovjô po sobje muł, skarupë i muszle?~Serce mje sę chcało
4226 45     |                Serce mje sę chcało pęknąc i chęc do żëcô mje wodeszła.
4227 45     |                 woczami mój dzecinni vjek i sen zpod korunovani jarzębjinë.
4228 45     |               zpod korunovani jarzębjinë. I przëszło mje do głovë:~—
4229 45     |                  meslô dodała mje nodzeji i mocë, żebe strzimac dalij
4230 45     |         namjenjoné.~Szedłjem tede v svjat i vozeł ksążkji i bjałkovskji
4231 45     |                   v svjat i vozeł ksążkji i bjałkovskji drobjozg wod
4232 45     |                  Pożdejle! Przińdze Remus i veznje vas v mjech! Le roz
4233 45     |                  nje beło. Dlotegojô vzął i napjisoł svoje żëcé, żebe
4234 45     |            zasepanim wognjisku, dlo cebje i tich, chterni takji skrë
4235 45     |            szczescé na Vdzidzkjich vodach i straszni wupodk na Łisce.
4236 45     |                 vampsa bladła wod deszczu i słuńca, tak lata mazałë
4237 45     |             pamjęcë dovné chvjile njedole i szczescô. Ale z początku
4238 45     |                    mojigo sena — na vojnę i bolenjé serca, bo jinszé
4239 45     |               chturen Mjichoł njeboszczik i naszi ludze na pustkovju
4240 45     |                   sodł pod tirni chojnami i żdoł rena. A słonuszko vëchodzącé
4241 45     |            zaboczoni ksążki z wobrozkaini i bojkami.~Tam v dole vëzeroł
4242 45     |          zaboczonô przez dziseszich ludzi i chronjonô strachem, chterną
4243 45     |              zavjeseła szkaplerz na szeję i z płaczem wostała slode.
4244 45     |              vłosach, kjej jem mjedze nją i sobą wostavjił płenącą vodę ?
4245 45     |                  jego rogu na zbłądzonigo i most, z chternigo mje strąceł
4246 45     |             vëlekovac wod żołti choroscë. I gozdz v chlevje, chternim
4247 45     |                 go sekjerą vbjił v scanę. I to zeloné wokjenko nad moją
4248 45     |                pjerszą ksążkę czetoł Lizë i Gnjadimu i v zelonim vjidze
4249 45     |             ksążkę czetoł Lizë i Gnjadimu i v zelonim vjidze wuzdrzoł
4250 45     |               pastvjisko. Podeszlë ku mje i patrzilë na mje czekavimi
4251 45     |                jakbe mje njico zatrzimało i zdrzoł dalij na ten pustkovjovi
4252 45     |                 że to Marta. Tak jô vstoł i szedł ji naprocem. Dvaji
4253 45     |                 na pustkovju, żije le pon i panji. Krom njich jô i mój
4254 45     |                pon i panji. Krom njich jô i mój chłop Morcin. Ale tobje
4255 45     |                   żebe dalij połikoł czas i mje przëboczeł lata na pustkovju.
4256 45     |                tero vjisi v moji jizdebce i połikô czas zaredzevjałą
4257 45     |                 naprocem pamjętała wo mje i posełała mocnjącé jedzenjé.
4258 45     |              Przëszedł dzeń, chdzem vstoł i zaczął chodzec po vsë.~Z
4259 45     |                  sę dzeceska v zchovanigo i v zbłądzonigo, jak jim fantazejô
4260 45     |             dzecinnô do głovë njesła.~Tam i jô po moji choroscë vëgrzevoł
4261 45     |                   pomału przëvekłë do mje i nje wucekałë. Ku reszce
4262 45     |                 jô jim wopovjodol bojkji.~I doznoł jem sę tede, a serce
4263 45     |                vesokji vjeżë. Pjęknô wona i njeszczestlevô, ale ji godkji
4264 45     |                 straszlevé wukozkji: Trud i Strach i Njevorto. Bjednimu
4265 45     |                   wukozkji: Trud i Strach i Njevorto. Bjednimu pasturkovji
4266 45     |                zomku roz jeden na sto lôt i prosi, be ję przenjosł przez
4267 45     |                  ję przenjosł przez rzekę i przez ne straszedła. A kjej
4268 45     |                   A kjej będze mjoł ducha i sełę, tej vëbavji zomk i
4269 45     |                  i sełę, tej vëbavji zomk i będze krolem przë krolevjonce...
4270 45     |               lasami pasturk małi, bjedni i bosi, i jimu sę krolevjonka
4271 45     |              pasturk małi, bjedni i bosi, i jimu sę krolevjonka wukozała.
4272 45     |                  jak pałąg trzimô gromadę i duchom daje moc nad całami.
4273 45     |                  Ale ti vjarë v svoję moc i v svjętą spravę, ti jô nji
4274 45     |               dzecë, kjej jô sę namiszloł i patrzeł v svoję duszę, budzełë
4275 45     |           Povjadej dalij!~ Ale jô sę vzął i szedł do dom, bo mje vjelgô
4276 45     |                  mje przeszła na czetanju i vdarzëc sobjem nji mogł,
4277 45     |                   a stari szkolni vëszedł i zgaseł vjid lampë, chturen
4278 45     |                   vjidem. Vezdrzoł na mje i rzekł:~— Chcece vjedzec,
4279 45     |                 wurzmje, rod, że go lubją i słuchają. Gorąci zeszedł
4280 45     |               zeszedł dzeń, jakbe grzemot i burzô jesz nadińsc mjałë.
4281 45     |                  zbetnich konji zaprzęgłi i dudnjąc po vësuszoni glinjanni
4282 45     |                   korczi na zberku wurzmë i jął sę kulac prosto na bavjącé
4283 45     |                  korcza, krevją plującigo i ze złomanimi żebrami. Ledvje
4284 45     |                  Ludze patrzilë po njebje i pokozivelë małą chmurkę
4285 45     |                  chturen poruszeł korczem i beł przicziną smjercë Remusa,
4286 45     |                   stało.~Dzivné są drogji i sądë Boskji!~Wob ten czas
4287 45     |                   przë boku dbaje wo grob i przëchodzi modlic sę na
4288 45     |             smjercë Remusa jednak jednimu i drugjimu do głovë przëszło,
4289 45     |               vjęcij njiż za co go mjelë, i że nje won błądzeł, le jich
4290 45     |                 rozumjec.~Takji beło żëcé i takjich przigód doznoł,