Chapter
1 1 | przigodë pana Czorlińskjigo, chturen do Pucka jachoł sece kupac
2 1 | me serce na Kalvariją!", chturen spjevają v Mjirachovskjim
3 1 | wobdzartigo i bjednigo, chturen doł sę woszukivac i wokradac,
4 1 | vjęcij kłopotu, co zajkovji, chturen go wuvożac muszoł za straszka
5 1 | dbadzą wo vjidzałosc. Kjej chturen z njich v podzartim na woczé
6 1 | zemji kaszubskji i ludu, chturen wona żevji. Przëboczeło
7 1 | szła za naszim Cejnovą, chturen za granjicami Kaszub spji
8 2 | sę dovjedzoł wo Straszku, chturen mjeszkoł na pustkovju. ~
9 2 | go z pomocą psa Gnjotë, chturen procem posanjô mjol vjęcij
10 2 | parmin vjidu mjesądzovigo, chturen szedł przez wokno na szkląci
11 2 | jem smoka straszlevigo, chturen sedzoł na vesokji vjeżë.
12 3 | njimi wuczuł jem z boku zev, chturen płenął mje do wucha mjilszi
13 4 | Naszlë wone i człovjekovji, chturen beł dobri i stateczni, bom
14 4 | Kuńc wuzimku ti chojnë, chturen sę trzimoł brzegu, przëboczoł
15 5 | Anjim nje słuchoł na łupka, chturen znovu vrzeszczoł v dużim
16 5 | glębok v czornim lese! ~Chturen z vas wo krolevjonce novjinę
17 5 | cnjik Gnjotë na kolanje, chturen sę do mje przëczajił. Zevnął
18 6 | Njech timu ksędzovji, chturen mje Vjarë nawuczeł, Pon
19 6 | Pjekarnjik v sadze, to pjec, v chturen kozoł vrzucëc na spolenjé
20 7 | zabjelełë kłë, jak wu psa, chturen kąsac chce. Ale jô sobje
21 7 | knopa, mjejszigo njiże jô, chturen mjoł moje staré ruchna woblekłé.~
22 8 | vjelgji, nje je le sługą, chturen robjic muszi to co mu kożą.
23 8 | porivała. Navetk Morcin, chturen co zamanąvszë mje sę do
24 8 | szterë nortë svjata. A bor, chturen naju na tim postkovju navkoł
25 8 | movją — jak stręk bobu. Jô, chturen mjoł jem lôt wosmënosce,
26 8 | Ale że to jimu, Remusovji, chturen mje navroceł wod mokri vodë,
27 8 | svoję planetę z nim vdovcem, chturen mjoł po nję przińsc. Ale
28 9 | wuzdrzołv ksężecovim vjidze, chturen parminjami zelonimi szedł
29 9 | na lica starigo zegara, chturen vjedno jesz połikoł czas
30 9 | cecho, jak stołp soli, v chturen sę zamjenjiła żona Lota.
31 9 | razu zavołelë krevavnjika, chturen wodpusceł krevji za talerz.
32 9 | vërznjęti przez Mjichała, chturen trzimoł mol po nim skjidłim
33 9 | woczë zegar nasz v czeladni, chturen tam, jak długom so vdarzëc
34 10| jednigo dnja do Mjichała, chturen znoł sę nolepji na vszelakjich
35 11| vzęła a dalac duszę psa, chturen za panem jisc muszi, chocbe
36 12| przëzerac sę zegarovji, chturen tam połikoł czas, jak długom
37 12| dżenje z łiszczącimi kłami, chturen wod jezora rzeką podpłenął
38 13| wostrov na najim jezerze, chturen zvjemë stolimką: Przervoł
39 13| pjecem po svjece jezdzëc, v chturen będze pakovał tich, co svoji
40 13| trzem chojnom, molovji, chturen jô za knopjęcich lôt przezvoł
41 13| pozdrzoł na naju stari zegar, chturen połikoł godzenë zaredzevjałą
42 14| głosem cechim i głębokjim, chturen jak ze za scanë na mje szedł:~—
43 15| to poprovdze pon Jozef, chturen wodbivô tą starodovną drogą
44 15| beło dobrze, i na las vkoł, chturen do ti chvjile mje wodgrodzoł
45 15| patrzi, jak stari czarovnjik, chturen koże sę rozińsc dvoje krolevskjim
46 15| Vejle! Żebe nje stari tatk, chturen beze mje be szedł na ponjevjerkę
47 15| zrobjiło jak vandrovji, chturen z cemnigo lasu vëbłądzi
48 15| zomkovjisko jak czarovnjik, chturen svigo dokozoł.~Za rzeką
49 16| podszedł jem lasem v svjat, chturen tero przede mną sę wotmikoł.
50 16| zgjętigo pod mjeszkjem, chturen won na plecach njosł. Zaru
51 17| trzimom z Panem Jezusem, chturen jak to starô pjesnjô movji:~—
52 18| długjimu camrovji drzeva, chturen jak smok przedpotopovi cignął
53 18| gvjozdë. To nje beł Trąba, chturen sę bojoł jesz przed chvjilą
54 18| be njicht nje rozeznoł, chturen je Remus a chturen Trąba. —
55 18| rozeznoł, chturen je Remus a chturen Trąba. — Czo, jak voda za
56 19| stało tak: Stari chłop, chturen naju wodprovadzeł do młina,
57 19| zęboma i czorną brodką, chturen będze kuntrakt spjisivoł.~
58 19| trzëkańczastô z vëwobrażenjim Grifa, chturen zamjast telnich szper stojoł
59 19| vjeselilë. Ten kaszubskji pon, chturen nje chcoł bëc Kaszubą, smjoł
60 19| timu kaszubskjimu panu, chturen pod wopjeką złigo ducha
61 20| poznaje, że të ten Remus, chturen panu szablę złomoł i Stracha
62 20| svjęti stan małżeńskji, chturen mje trzimô v gromadze z
63 20| łączkę naszłasma gruńt, chturen vesoko i przidkjim spichem
64 20| topjelcach i wo dzevim łovcu, chturen sę taci po jezorze i po
65 21| njiże Mack Tuszkovskji, chturen sę slepi wurodzeł, ale jak
66 21| botë v lodze svojigo wojca, chturen je mestrem szevjeckjim i
67 21| tu beł nasz worganjista, chturen sę na łacenje znaje — rzekł
68 21| jesz roz do krola jezora, chturen v dżadovskjim wobleczenju
69 21| mje takji pitanjé vaspana, chturen na moję wudbę bełbe lepji
70 22| pomnjik nigo svjętigo ksędza, chturen voloł smjerc njiż zdradzëc
71 22| bo mu straszno. A lesni, chturen z nabjitą rącznjicą pjiluje
72 22| Klarneta. Slode njego Trąba, chturen mjoł po bokach kamrota Vebera
73 22| vojska duchóv, jak rebokovji, chturen sę naleze som jeden mjedze
74 22| pod figurë przë Vigodze, chturen go vzął z ręku wumęczonigo
75 23| na dzarnji klęczoł rój, chturen sę polecoł wopjece Boskji
76 24| vszelkji wozdobë, jak ten lud, chturen vkoł nji sę zbjerô v dzeń
77 24| morzé ludu kaszubskjigo, chturen sę tam tłoczeł na szerokjim
78 24| łotrzë. Pod tim iotrem, chturen sę navroceł v godzenę smjercë
79 24| lese znaję vęglovnjika, chturen mje wob noc wotrzimô i dô
80 25| vaspanovji vęglovnjika, chturen naju wob noc wotrzimoł.
81 25| chdze nje mjeszko lesni, chturen mogłbe nas nańsc. A tego
82 25| korzinjami tego storigo dęba, chturen të vjidzoł, nje będzema
83 25| dovjedzoł wod kamrota Vebra, chturen mje wob noc wotrzimoł, żem
84 26| njedaleko njemjeckjigo koscoła, chturen na strzodku renku stojoł.
85 26| nje postrzegł szandarę, chturen do moji karë przëstąpjił
86 26| Ale trzimoł kosz v ręce, v chturen szandara ku reszce mój wostatni
87 26| dzirżko nim jinsztom, a co sę chturen przëpsnął do mje, to lecoł
88 26| stojoł jesz jeden sądovnjik, chturen moje vëznanjé roznjemczoł
89 27| cze jô jezdem tim Remusem, chturen vjedno chcoł bëc z Panem
90 27| burzonem Zobłockjim Jozvem, chturen vnjewubetnich czasach revoluceji
91 27| nocą pana njemjeckjigo, chturen probovoł młin na majątku,
92 28| mje sę z miną człovjeka, chturen co pjęknigo stvorzeł, i
93 28| chdzem wusodł naprocem zegara chturen Jak Marcijannamovji, połikô
94 29| jem tede za dozeroczem, chturen mje provadzeł długjim domovnjikjem
95 29| zavjeszoni barzo dużi mantolik, chturen be ledvje dłonją przëkreł.
96 29| storigo jak svjat jasona, chturen grubi i wopoczni strzod
97 29| mateczni kjerz jałovcovi, chturen mje sę v ti chvjilë zdovoł
98 29| dusze i sprovadzeł doktora, chturen mje wobezdrzoł. Po tich
99 30| podpjiszesz ten papjor, chturen jô cë tu pokożę.~— A cuż
100 31| koscele trafjił jem Morcena, chturen mje cuda wopovjodoł wo svojim
101 31| vjedzoł, njiże ten jozc, chturen przede mna nje wucekoł,
102 31| motel v słuńcu, przmjel, chturen chiże, jak kula ze strzelbë
103 31| wuczink mjiłoserdzô, za chturen Bog vom zapłaci.~Na takji
104 31| pozdnji spominelë ksędza, chturen vaju na drodze v lese proseł
105 31| przëboczeł mje sę krol jezora, chturen tile lôt sebje i svoję krijovkę
106 31| że navetk pon Czernjik, chturen mô mjec kuntrakt ze Złim
107 31| dachu, jak wopjekunë rodu, chturen sę pod jich cenją chovoł.~
108 31| nasz znak rodovi chłopcu, chturen przińdze. A jô jinszigo
109 31| vodë i na dalekji Glonk, chturen jak wopoka czornô pod nocné
110 32| krola pruskjigo mimu wojcu, chturen sę jim dobrą woddoł volą,
111 32| puscilë do wumjerającigo sena, chturen vjidzec go pragnął przed
112 32| postacejô krola jezora, chturen mje wopovjodoł przed smjercą
113 32| doznoł, zkąd szedł nen vjid, chturen sę nom z daleka vëdovołbjołą
114 32| molu łiszczoł małi zdrój, chturen gonkjem bjeżoł ku vodom
115 33| svoją godką woczë zamedleł, chturen chcoł złapjic naszigo Remusa.
116 33| leczba spravji cud, ale duch, chturen v ti leczbje zaklęti żije. —~
117 33| wotmikoł duszę na vjid, chturen tak njespodzevano v krijovce
118 33| pod nim vjelgjim jasonem, chturen svojimi korzinjami wobjimoł
119 33| zamknąvszë za sobą vjelgji kamiń, chturen wod vnętrzm stronë navetk
120 33| wodłożeł vjelgji żelazni hok, chturen trzimoł jak zosuva nasze
121 33| Klemë są dzełem stolima, chturen v dovnich czasach minjonich
122 33| i wovjinął sę v kożuch, chturen mu sigoł do pjęt. Tej pocignął
123 33| kjej cebje wuvędzą jak mje, chturen jô do dzisodnja nje vdarzę
124 33| zastąpjił przë kaminju, chturen je dvjerzami do tego kretovjiska?~—
125 34| vaszi sę dzeli. Dobri Trąba, chturen tak dzirżko i wodvożno przënjosł
126 34| przënjesę wod żeda Bluma, chturen, chocbe mu sę co mekceło,
127 34| Pavłem, le gburem Formelą, chturen do Tuchole jadze na termin,
128 34| jakjimu lasovimu womońcovji, chturen dulczi, be popsuc nabożeństvo
129 34| szukom ksędza Krauzego, chturen zakozané nobożeństva wodprovjoł.
130 34| żdomë na potcevigo Trąbę, chturen mô dac vjédzą, jak ksędzu
131 34| naszłusma szandarę pod Cisevjem, chturen szukoł ksędza Krauzego,
132 34| człovjeka — i pokozoł na mje — chturen sę nje chcącë zdradzeł! —
133 34| zdradzeł! — Momë ptoszka, chturen sę nom tak długo vëmikoł.
134 34| znajece vë tego człovjeka, chturen tak sę vaju vëpjerô?~— Njech
135 34| zabrelë v gromadze z Formelą, chturen na termin do Tuchole jadze.
136 34| vëtrzeszczeł; szandara, chturen vjedno słovo provadzeł,
137 34| Formelę, njibe naszino ksędza, chturen sedzoł na vozu v całi chvale
138 35| lubjiczka njosło dlo chłopoka, chturen na nję nji mogł zgarac,
139 35| Jaszka z Knjeji wodczarzela, chturen mjoł zadané. Le że to v
140 35| Garecznjice, njeznani pon, chturen ze spichu zomkovjiska v
141 35| naszedł na vjelgji kamiń, chturen, jak jem sę pozdnji dovjedzoł,
142 35| wucekł wod vjernigo drucha, chturen cę szukac muszi, jak złi
143 36| stało sę, jak pon chcoł, chturen pokozoł mjescé v landarze
144 36| tich potępjińcóv?~— Budink, chturen va vjidzała, najachavszë
145 36| najachavszë z nasziin panem — chturen jest z blizkjigo przijacelstva
146 36| pjckjelni sąd naradzi, na chturen nasz pon vaju koże zavołac.
147 36| to przez vjecznigo żeda, chturen je co zamanąvszë halivô
148 36| jedini norod na svjece, chturen mô taką duchovą chorosc,
149 36| vipravą malżeńską. A co vë, chturen vëmiszloce, jak żijąci człovjek,
150 36| mjedzvjedz, szedł na Trąbę, chturen ze strachu zaczął sę trzasc.~
151 36| beł takji pańskji żort, za chturen ju jeden morus wodpokutovoł
152 36| nom povjedzoł nen czort, chturen sę pa ludzku zovje Derda.
153 36| Mje beło wo ten grzem, chturen zdrovju naszi panjenkji
154 37| wuzdrzoł, doł ręką znak służce, chturen vëszedł i rzekł:~— Vjitejtaż
155 37| smjercë toczi, bo norodovji, chturen svoją movą, svojim wobeczajem
156 37| wod Vartisłava począvszë, chturen v gromadze ze svjętim Otonem
157 37| Bogusłava Czternostigo, chturen wumarł v roku pańskjim l637.
158 37| pastor Krofej v Betovje, chturen vëdoł pjesnje koscelné po
159 37| Pjismje Svjętim, to Mostnjik, chturen zakłodoł słovjińskji koscoł
160 37| nami wotmikoł: Za parkjem, chturen wod palacu vkoł cignął sę
161 37| drozd na vjetvji v lese, chturen gviżdże svoję pjosenkę.
162 37| wurzasł nigo czornigo jinszta, chturen to żogovkji na podchlasnjicę
163 38| povjostce ludovi zaklęti zomk, chturen vëbavjic. chtuż veznje na
164 38| rozmovę beł veszłi malorz, chturen cecho wusodł przed svojim
165 38| pęku papjoróv na stole, chturen vjidzisz, vszetko to je
166 38| Njech sę msci na Dcrdze, chturen tero dzeń i noc sedzi nad
167 38| męża i krola Ruji...~Smętk, chturen svjętą Stannjicę spoleł
168 38| vëskoczeł na przodk malorz, chturen po tę chvjilę sedzoł cecho
169 38| beł jem małim pasturkjem, chturen boso zdrzoł v gorę v wurodę
170 38| czuł jem sę mocni.~Derda, chturen wob ten czas z Trąbą muszoł
171 38| ten pjekjelnjik malorz, chturen wobjecoł starimu wodemknąc
172 38| roz jako czornokrziżnjik, chturen przëchodni czase vrożi.
173 39| też.~Ale mje za ten vstid, chturen won mjedziso v nocë zrobjił,
174 39| le vrocëc sę do Trąbë, chturen też ju na mje vołoł. Kjedem
175 39| trovë trzęsłë sę ve vjatrze, chturen nachodzeł na letkjich nogach
176 39| latarnją. Pokozol jem Trabje, chturen zaru nabroł vjarë. Ale rzekł
177 40| wobroz vjelgjigo Mostnjika, chturen tu zakłodoł svój koscoł
178 40| njibe ludze.~Ale Trąba, chturen sę bojoł, żebe mje nazod
179 40| dorunku ricerzovji polskjimu, chturen mu żëcé retovoł v bjitvje.
180 40| konji przëjachoł. Ale Trąba, chturen nji mogł zaboczëc że mu
181 40| cuzé. Bliżij pod koscołem, chturen na ten njemjeckji porządk
182 41| Pustk a tero hańdlarza, chturen z ksążkami po vsach vanożi.
183 41| zestarzoł.~Jednigo roku, chturen chovoł za pazechą dosc tile
184 41| Wod ti chvjile vjater, chturen naju z przodku bjił po skarnjach
185 41| Ale wod svjeżigo vjatru, chturen z nami veszedł do chałupë,
186 41| vama będze zemno.~Trąba, chturen dotąd stojoł przë dvjerzach,
187 41| duchóv smjotë a vjater, chturen jim nje dozvoloł przezerac
188 41| naprocem wognja v kominku, chturen zaczął gasnąc czornim dimem,
189 42| Dzevovoł sę szołtes Kjedrovskji chturen nje wuznovoł jinszi robotë,
190 42| z dróg Bożich, — Smętk, chturen zdradą i mjeczem tępjił
191 42| szołtesa, gbura Kjedrovskjigo, chturen rzekł:~— Strzeżë sę, Remus,
192 42| vjidzę, że jezdes człovjek, chturen vje, co sę noleżi.~Przënjosł
193 42| drodze stoł stroż nocni, chturen vëgvjizdivoł godzenë. Ten,
194 42| wodpustach. Tę krzivdę i grzech, chturen sę ju stoł na njeszczescé,
195 42| kożdi mjesądz do szkolnigo, chturen ji vëpłaci z mojigo mjeszka,
196 43| szła do vjelgjigo kaminja, chturen zamikoł dvjerze do jomë
197 43| v korzinjach wod vjatru, chturen trząsł lasem i worzącë głębokjimi
198 43| zarvało sę wod pjoruna, chturen zapoleł starodovni jason,
199 43| kobjetą. Ten vesokji krziż, chturen postavjiłas na pamjątkę
200 44| na woborze. Bo ten rod, chturen ne pamjątkji stovjoł i z
201 44| vestrzodku njich, jak złi duch, chturen drużbuje na djoblim vjeselu.
202 45| kaszubskji mô gjinąc jak smjeg, chturen taje? Czeż lud nasz mô sę
203 45| wobrazëc Boga na njebje, chturen Som je panem zëcô ludzkjigo.~
204 45| Pustkovju. Ko to beł nen mol, chturen Mjichoł njeboszczik i naszi
205 45| mjeszkô szkolni, je gołi plac, chturen mjoł do rzekji wurzmę długą,
206 45| vëszedł i zgaseł vjid lampë, chturen sę kłoceł z dzennim vjidem.
207 45| trvało długo a ten som voz, chturen poruszeł korczem i beł przicziną
|