Chapter

  1 1 |          jak szor vjatru na gładze jezora.~Na to jô so wuvożoł, że
  2 6 |           Lipno szła vedle naszigo jezora a tej przez las i mostem
  3 6 |            z nją vjedno jisc vedle jezora. Vrocivszë sę z nowukji
  4 6 | Nabuchodonozor. A vjilczi vądoł do jezora, chdze za pamjęcë tvojigo
  5 7 |           Jô ję vëdobeł i szedł do jezora. Na brzegu leżało vjele
  6 8 |          wod rzekji, chdze wona do jezora bjeżi. Żeli to je człovjek,
  7 8 |            dochodzeł bokjem jaż do jezora, a za rzeką wustąpjił pola.
  8 8 |            chterna sę pochileła do jezora, jakbe mjała vpadnąc, a
  9 9 |          spłavjic jak norechlij do jezora. A jô po tim lese szedł
 10 10|       Marta szła z bęboruszkjem do jezora i przëstanęła kol mje. A
 11 12|     łiszczącimi kłami, chturen wod jezora rzeką podpłenął pod zomkovjisko.
 12 13|       chcała wusepac stegnę przeką jezora, a z tego pjosku dzis takô
 13 13|       klotkji ptochë i lecałë gorą jezora i lasa v szerokji svjat.~
 14 20|          chłopóv z nad Vdzidzkjigo jezora, z chternich też czasem
 15 20|          duńdzema do vjelgjich vód jezora Vdzidzkjigo. Tam wusadło
 16 20|            nad wotnogą Vdzidzkjigo jezora, chdze nom delë jesc i pjic.
 17 20|            le kavałuszk wotvarligo jezora nom przińdze przepłenąc,
 18 20|           jakbe wopokę, vëdvigłą z jezora.~— To je Vdzidzkji wostrov! —
 19 20|        posłałë dalij na ceché vodë jezora, na wostrovë i na dalekji
 20 20|           zibji, co tam wod stronë jezora zelonimi kępoma pokretô
 21 20|         Mucha, pon Zoborskji, krol jezora! —rzekł Trąba. A vaspon
 22 20|        vrocę!~Po tich słovach krol jezora długjimi krokoma szedł v
 23 20|            dô wogjiń. Rebocë z nad jezora przë łovjenju zapolają jałovc
 24 20|     łovjenju zapolają jałovc i pol jezora njim mogą wobsvjecëc, kjej
 25 20|            vjidu vëszedł nasz krol jezora z flińtą v ręce i vorkjem
 26 20|       bolała głova — wodezvoł krol jezora,— Vszescë vjedzą, że Trąbjinô
 27 20|          godoła po svjece, że krol jezora vaju bjedno wugosceł.~Tak
 28 20|          të nje czuł jesz wo krolu jezora. Trąba mje lepji znaje.
 29 20|          Wuvożej: Jô jezdem krolem jezora i mom vojnę z krolem pruskjim.
 30 20|        cecho. Ku reszce rzekł krol jezora :~— Njech mu tam Pon Bog
 31 20|        zoborskjigo szło dzevczę do jezora bjeliznę prac. Pjękné beło
 32 20|           rodzilë, że pobrzeżnjicë jezora nom delë przezvjisko Mucha.
 33 20|            i zajka z pola i rebë z jezora. Mje sę poprovdze tak zdaje,
 34 20|         vjelgą wuvogą godkji krola jezora bo mądrze barzo przemovjił.
 35 20|           pudę z vami — rzekł krol jezora. Trąba pozdrzoł na njego
 36 20|         prziczinę! — wodrzekł krol jezora nje zvożającë na słova Trąbë.~—
 37 20|           lata.~I vëcignął sę krol jezora przë naju na zemji. Ale
 38 20|       rebockjich dusz, ale dalij z jezora szło ku mje letkji granjé
 39 20|          głovë, jak barzo ten krol jezora mje przëboczoł njeboszczika
 40 21|          Trąba v gromadze z krolem jezora wudbają sobje jisc z kompanjiją
 41 21|         nami stanął, njibe to krol jezora ale v jakji postaceji! Skrzevjoné
 42 21|          ne kęsi psë poznają krola jezora przez te dżadovskji ruchna,
 43 21| Żornovjiznje przëlglë do vjelgjigo jezora, i ti co na njemjeckji Pomorsce
 44 21|              A tej rzeczë krolovji jezora, żebe lepji zchovoł svój
 45 21|      pjekjelnjik vjedzoł,  że krol jezora je vmjesce? Szedł jem jeszcze
 46 21|            kogużem poznoł? — Krola jezora! Ale won le blesnął do mje
 47 21|           jem sę jesz roz do krola jezora, chturen v dżadovskjim wobleczenju
 48 21|            movjił: Rzeczë krolovji jezora, żebe lepji zchovoł svój
 49 21|           żdało. Po drugji stronje jezora mój szvagjer, jesz za lepszich
 50 21|            Zoborskji, zvani krolem jezora. A kjej meszlę v ti chvjilë
 51 22|     Zepchnął jem tede karę na krej jezora i wusodł nad vodą. Słuńce
 52 22|           żevi dusze. Leno vjelgji jezora wotmikają duktë dlo vjatróv
 53 22|            na sercu będze krolovji jezora, że przë tiin spanjałim
 54 23|           chdze sę też podzoł krol jezora, bom go wod Mjechucena na
 55 24|        Vejherovskjich. ~Czimu krol jezora nje povjeseł szczudła na
 56 24|  rozgrzeszenjé, wuzdrzoł jem krola jezora. Klęczoł won, szczudło pod
 57 24|            ludzi.~Tak żorotno krol jezora sę do mje jesz nje wodezvoł,
 58 24|           pojednoł ze sobą.~A krol jezora rzekł:~— Poj! Sadnjema tu
 59 24|           to jô povjedzot krolovji jezora. Ale won zvjeseł smutno
 60 24|         wumje wutrzimac svój brzeg jezora i krolestvo na njim.~Porvoł
 61 24|        krziżu i jisc muszę na moje jezora bez rozgrzeszenjô. Tej vezdrzoł
 62 24|        Trąbą spravę wobgadac. Krol jezora zgodł moje mesle i rzekł:~—
 63 24|          wo naszi wumovje z krolem jezora. Won mje to pochvaleł i
 64 24|          bem szedł z tobą i krolem jezora v gromadze, ale mom wumovę
 65 25|          Remus v gromadze z krolem jezora ~głębokjimi lasami do dom
 66 25|     Wukrziżovanjô żdoł na mje krol jezora. Nje żdavszë ma sę vzęła
 67 25|            dnja. bo tak chcoł krol jezora, rzekłszë:~— Remus! Te kalvanjskji
 68 25|            bodej mô dac sełę. Krol jezora ale vzął krom tego voruszk
 69 25|      stojec njedaleko vjelgji vodë jezora Kłączna. Jô cë povjem: Wostanji
 70 25|          cknjenjim, cze nje nalezę jezora. Vëtrafjic jô vëtrafję i
 71 25|      vëbłądzeł.~Tak rzekłszë, krol jezora znjikł v cemnim lese, vząvszë
 72 25|          godzena i vjęcij, a krola jezora nje beło. Tak mje strzeleło
 73 25|          rozpoleł jem wogjiń. Krol jezora skuńczivszë dachovanjé wusodł
 74 25|             znadz wobrechunk krola jezora beł dobri, i dalek i szerok
 75 25|        połnocë będze! — rzekl krol jezora. — Tero nasza kompanjijô
 76 25|          stolemnich stołpach.~Krol jezora vjidzącë mje wodeckligo,
 77 25|          Tuszkovami. Tu znadz krol jezora znoł kożdi kjerz i kożdé
 78 25|       naszi jomje na lestach. Krol jezora zapoleł so fefkę, vëcignął
 79 25|          czuję sę ju krotko mojigo jezora i vjem, że zrzucę jutro
 80 25|            lese przed jomą, a krol jezora poleł svoję fefkę i godoł:~—
 81 25|     jôwodecknął, nje beło ju krola jezora. Kąsk mje sę serce scesnęło,
 82 26|       Golijatem przë granju lasa i jezora. Tak jem tede popusceł kosz
 83 27|           won v stronę Vdzidzkjigo jezora, a pevné je pomeszlenjé,
 84 27|  Zoborskjim, zvanim wu ludu krolem jezora.  Z njim v gromadze zabroł
 85 27|         poznała tak nazvanigo krda jezora, ale chcącë go v nazodni
 86 29|        XXIX~Wostatné godzenë krola jezora. ~Smjiło mje sę jedni nocë,
 87 29|          szedł v gromadze z krolem jezora głębokjim lasem, jażesma
 88 29|          wob noc wostüła. Tam krol jezora doł so nasepac pełen mjech
 89 29|     vaspanje, te vęgle? Na co krol jezora wodrzekł:~— Jakuż jô bem
 90 29|            zbjegła:~Tam leżoł krol jezora!~Całą chvjilę ma wobaji
 91 29|          słova, jaż ku reszce krol jezora vëcigającë do mje żołtą
 92 29|  zaprzeczeł głovą i rzekł:~— Krola jezora gvołtem vząc, tego be żoden
 93 29|   machtanjé Smętka rozplątac!~Krol jezora chvjilę rozmiszloł, tej
 94 29|          Pravem sina! — rzekł krol jezora. — Mom jesz jedno dzecko:
 95 29|   zvjercadleł won sę v cechi vodze jezora, a zemą patrzeł naksztołt
 96 29|            na vas pjilovelë, krolu jezora!~A jô na to povjedzoł: ~—
 97 29|        vzęlë i provadzilë v stronę jezora, chdze żdało dużi czołno,
 98 29|           dom. Ale v poł drogji do jezora zubjeglë nom drogę moja
 99 29|        chdze szedł przed tobą krol jezora...~Dozerocz vjidzącë, co
100 30|           Chtuż to tam vje? I krol jezora beł takjim, le va wobaji
101 30|        paradą. Lud nasz całi z nad jezora zeszedł sę i płakoł. Tero
102 31|           I przëboczeł mje sę krol jezora, chturen tile lôt sebje
103 31|        krijovce njeboszczika krola jezora!~Trąba, ledvjesma zjadła
104 31|      Zoborskji, znani mjonem krola jezora daleko vkoł, strzod tich
105 31|          sę zdaje, że v wokolicach jezora i na jego wostrovach jesz
106 31|            Tam beła krijovka krola jezora — rzekł Trąba. — Może to
107 31|   vëszukané ne podzemné jomë krola jezora, lem jesz nje vjedzoł, jak
108 31|         bok przeka lasu ku brzegom jezora Vdzidzkjigo...~Szaro ju
109 31|      bjołimi pjoskami vjelgji vodë jezora. Rożovjiło sę jesz njebo
110 31|           je provdzevą krolevjonką jezora.~—Vjitom, vjesołi Trąbo! —
111 31|        vmaszerovac do zomku krolóv jezora.~I ju Trąba ze szklącim
112 31|          dzevczęca, vdova po krolu jezora, przëzerającô sę nama z
113 31|    wostatné moje movjenjé z krolem jezora i krijamko vetchnąvszë rękę
114 31|        sobje zopjis na krolevjonkę jezora a volisz wudavac głupigo
115 31|          że won vje krijovkę krola jezora i że won ksędza v nji wukrije.~
116 31|    pjerszim napotkanju sę z krolem jezora na Glonku, wo tańcująci
117 31|       smjercą v sodzë pruskji krol jezora ze mną movjił i mje povjedzoł
118 31|          dzivné kamroctvo z krolem jezora. A kjej jem sę dłużij zapatrzeł
119 32|               XXXII~Krijovka krola jezora na Glonku. ~Zavjitro skovronkji
120 32|         skovronkji spjevałë a vałë jezora grałë strzod wostrovóv i
121 32|      Budzełë sę vse, przëczupłé do jezora i jego wotnóg wujodanjim
122 32|    podfrisztek, kanęła corka krola jezora i vząvszë na sę sprzęt strzeleckji.
123 32|           jak trup postacejô krola jezora, chturen mje wopovjodoł
124 32|           chterni njeboszczik krol jezora mje beł povjodoł. Przëboczeł
125 32|         poceszną przigodę z krolem jezora. Vëszedłszë na łaczkę, provadzeł
126 32|       dostrzec, bo vesokô sicena z jezora podchodzeła jaż pod som
127 32|            movjiło:~—Tu duch krola jezora stoji i na naju zdrzi!~Wobszedłszë
128 32|            gonkjem bjeżoł ku vodom jezora. Kjej woczë kąsk przëvekłë,
129 32|           poprovdze krijovka krola jezora, tej mje go sę srodze żol
130 32|      przemeslni człovjek, jak krol jezora, nji mjoł svojigo tacevjiska
131 32|          beło, że njeboszczik krol jezora sobje tu głęboko pod zemją
132 32|          vjidzec beło całą wotnogę jezora mjedze Zoborami i Glonkjem.
133 32|           panna KIema na drodze do jezora jak vjidomi znak krzivdë
134 32|          tego beło sę doznac, że z jezora jich mjedze krzami vjidzec
135 32|           krijovkji zmarłigo krola jezora.~— To jidzma tede do naszich
136 32|         nalazła zapadłi zomk krola jezora! V takjich zomkach bivają
137 33|       szczeżolami, jak ribkji tego jezora, muszę sę stavjic przed
138 33|      sedzec zataconi v jomje krola jezora, cze vińsc na dzeń Bożi.
139 33|            vojną. Lud rebacki vkoł jezora vjedzoł że na Glonku sę
140 33|          tim wostrovje vdzidzkjigo jezora Pon Bog na nas patrzeł z
141 33|     njespodzevano v krijovce krola jezora mje zasvjeceł.~Ksądz Paveł
142 33|      njebje kłodł sę na ceché vodë jezora, jak krev. Ksądz sedzoł
143 33|            chdze z modrich brzegóv jezora scaną czorną vërostoł las.
144 33|         njebivało vjelgą kosą gorą jezora ku połnji nocë.~Na drugji
145 33|   vëbjijała vsi całich a nad nasze jezora vcale nje postavjila straszlevi
146 33|        vëkreł, że njeboszczik krol jezora, choc zchovani pod zemją,
147 33|         njim wodbjijająci sę sztek jezora i brzegóv Plęskjich.~— Mądri
148 33|      przemeslni człovjek, ten krol jezora! — rzekł ksądz. — Czes të
149 33|          Tero nama sę sztuka krola jezora przëdała dobrze, bo gvesno
150 33|           pokoże, cze zchova krola jezora je pevnô.~Przez lukji v
151 33|           padanjé szekuje. Brzegji jezora zchovałë sę za gęstą doką.
152 33|          pevnje i njeboszczik krol jezora czinjił, bo nacuż be je
153 33|          nich gronuszkach po krolu jezora wuvarzemë ni ksężi harbatë.
154 33|             Nji ma nad krolevjonkę jezora! Kjej jem trzë dnji nazod
155 33|          że jako jesta corką krola jezora, tak smjercą padnje, chto
156 33|             chdze njeboszczik krol jezora mô svoje butelkji z gorzołką
157 33|        vjedzą, że njeboszczik krol jezora jesz dzis jak za żëcô chodzi
158 33|            lepji v kożuch po krolu jezora, jakbe go zib strząsł. Tej
159 34|           vjitała naju krolevjonka jezora. Wod nji dovjedzałasma sę,
160 34|            ze vszelkjich vsóv vkoł jezora, chterni przëjachelë reno
161 34|         vodami. Z vesokjigo brzegu jezora vëchodzi, jak wostrim rogjem,
162 34|            vekłé zdrzec ku głębjom jezora na rebji svjat, wobroceło
163 34|    ruchnami. Po njeboszcziku krolu jezora beło tam jesz njico przëwodzevku,
164 34|      rebokóv na jednim z wostrovji jezora Vdzidzkjigo, zvanigo Kozłovcem?~—
165 34|          tacilë po pustkovjach kol jezora.~— Nji mom prziczinë tacëc
166 35|    łovczonka z brzegóv Vdzidzkjigo jezora.~Wob zemę całą tropjiło
167 35|        pjekła. A tam na zochod wod jezora mjeszkają sami Njemcë. Nosładnji
168 35|       doszła jaż krotko Sorbskjigo jezora.~ ~
169 38|            mje rzeklë rebocë z nad jezora Sorbskjigo. Ale Złé jich
170 38|          ni dvornjicë z woknami na jezora i morzé. Przez dużi szibë
171 38|         vëcignęła ku zochodovji za jezora i morzé i mocnim głosem
172 39|      reszce wuzdrzała vjelgji vodë jezora. Rega małich rebackjich
173 39|            z njeboszczikjem krolem jezora po lasach Mjirachovskjich
174 39|       czołnem do Jizbjic. Bo vedle jezora przez pjoskji i błota droga
175 39|            z njeboszczikjem krolem jezora po Mjirachovskjim lese,
176 39|          dun, chterne wono nekô do jezora Łebskjigo. A to je posle
177 41|        zgodł ju i njeboszczik krol jezora. Ale na moje vjelgji mesle
178 41|           łovjoczkji, krolevjonkji jezora. Beło mje tede, jakbem muszoł
179 41|          Vęglikovjice na Vdzidzkji jezora, stoji starô chojna. Tak
180 42|           jem znovu za krolevjonką jezora, chterną jô vjidzoł jidącą
181 42|         woczoma pjęknô krolevjonka jezora i przëboczełë mje sę dnje
182 43|       krijovkji njeboszczika krola jezora i povjesisz ringraf na scanje.
183 43|        Muszało to bëc ju njedaleko jezora, bo lecało do mje vonją
184 43|            jem ku reszce do brzegu jezora i zaczął szukac czołna.
185 43|           sę tero njeboszczik krol jezora, jak won naju z Trąbą vëstraszeł
186 43|             jak v słuńcu na gładze jezora i letkjimi nogoma podeszła
187 43|        przëboczeł vezdrzenjé krola jezora, kjej won jesz na voli chodzoł
188 43|          do sebje. Jaż krolevjonka jezora, pokazującë ręką na vesokji
189 43|      zamikoł dvjerze do jomë krola jezora. V gromadze wodemknęłasma
190 43|          Kochom cebje, krolevjonko jezora, nad żëcé i nad vszestko,
191 43|          zapadła sę całô scana wod jezora, wodemknąvszë szerokji vrota
192 43|           drzemjącé przode na dnje jezora, a tero zbudzoné burzą i
193 43|  trzimającë sę v remjonach, a valë jezora v nas bjiłë. Zemja pod nami
194 43|       Wobrocelësma go przodkjem do jezora i vësunąvszë na vodę, razem
195 43|         tero bez proce njosłë vałë jezora, mruczącë jakbe ze spokojnoscë
196 44|          Njesołovjic i do Długjigo jezora, zbjerało sę ludztva vjele.
197 44|         vesokjim brzegjem Długjigo jezora żolącô sę krevavo zachodzi
198 44|          garnac będą ale tam ze za jezora, z molu, chdze stojało svjęté
199 45|            tam matka — krolevjonka jezora — chovała potomka z rodu