Chapter

  1 1 |          njich napjisoł. a dusza moja sę redovala i płakała przë
  2 2 |          młodu nawuczeła sę ręka moja robjic im nje noleżoł do
  3 2 |         wode mje wucekoł. Vimova moja na pjismje je jinszô, a
  4 2 |          je jinszô, a jô i godka moja pudzemë na cę v bjołim vjidze
  5 3 |       łożku płakoł nad nją i nad moją skażoną godką.~A wona zchileła
  6 3 |    przemogł, Chiżem pusceł panją moją na zemję i vestchnął:~—
  7 6 |          Starigo Zokonu. Beła to moja pjerszô ksążka z wobrozkami,
  8 6 |         na pamjęc i je povtorzëc moją skażoną godką. Ale jegomosc
  9 7 |        lobzakjem leżała zchovanô moja puszczovka. Jô ję vëdobeł
 10 7 |          przejachac. Ale jô vzął moją puszczovką vëvjijac nad
 11 7 |         przedzuravjił. Ale jo go moją puszczovką z konja strąceł
 12 8 |          za pjenjędze przedovoł.~Moja ksążka mje sę barzo vjidzała
 13 8 | Genovefje. Czetac tom wumjoł, le moja skażonô godka Mjichała pobudzała
 14 9 |    vszeskji słova krolevjonkji i moją naprocem nji małosc i żorotnosc.~
 15 9 |        dotchnąc mogł ręką, wona, moja krolevjonka z pod korunovani
 16 9 |     woczë i rzekł:~— Krolevjonko moja, v dzecinnich latach na
 17 9 |       rozpolonim żelazem: Wona — moja krolevjonka— vëchodzeła
 18 9 |          chvjilë przechodzeła tu moja krolevjonka z zaklętigo
 19 9 |          wolszk, cze krolevjonka moja nje jidze. Nastavjiłjem
 20 9 |          czekającë, jaż przińdze moja krolevjonka.~Jak jô tam
 21 10|         moje vëpjic do negji, bo moja krolevjonka mô bëc zdovanô.~
 22 10|         Zbavjicela, bo mje dusza moja rzekła, że v meslach mojich
 23 10|       svojim sercu zabivszë.~Ale moja dusza zakrziknęła :~— Jezus,
 24 10|        tego koscoła, njech będze moja smjerc!~To mocné postanovjenjé
 25 10|        virokach Boskjich godzena moja jesz njebeła namjenjonô.~
 26 10|        Bożé Narodzenjé. Bo wona, moja krolevjonka, przëszła sama
 27 10|       mje sę zdovało, żo to beła moja krev serdecznô. Ale jak
 28 11|   spovjednjicë.~Moc Boskô! Dusza moja sę wuspokojiła, jak ptoch
 29 12|         njicht sę na to nje doł. Moja njeboszczeca matka wopovjadała,
 30 12|         głovë:~— Kjejbes të beła moją krolevjonką, jedno vezdrzenjé
 31 12|        znovum beł v koscele, jak moja krolevjonka beła zdovanô.
 32 13|      płomiń zgasł. A krolevjonka moja chdzes daleko slode mje
 33 13|        woschłi vjedno, jak przed moją choroscą, tak i po nji.~
 34 14|         no Mjichoł spominął. Ale moja wuvoga beła vjęcij zajętô
 35 14|           Dzękuję Bogu, że zemja moja kaszubskô na wodpoczink
 36 14|     założëc na zotorze, ale ręka moja nje przëvikła anji do szable
 37 14|     vjater njosł vonją kvjatóv v moją jizbę, bem zaboczeł, żem
 38 14|          svoji robotë, ale dusza moja wostała tam na gorze v Straszkovi
 39 14|        mje położeł, pod chternim moja dusza cvjardnjała. Kjej
 40 15|      scanje, zeloné wokjenko nad moją leżą, pjes Gnjota i moje
 41 15|         gvesno barzo vstid beło.~Moja dusza pod timi słovami Martë
 42 15|          i volô mocnjejszô njiże moja. Pon Bog vje czimu i jak.~
 43 16|      frejda! Szmonces berjonces! Moja bjałka i moje dzecë vjedzą,
 44 16|     przed kjile lati krolevjonka moja roczeła mje czervjonim jak
 45 16|       jinszich kłopotóv, jakjich moja żedovskô mje be nje narobjiła.
 46 16|     pałacu, v chternim mjeszkała moja dovnô krolevjonka. Czas
 47 17|          skrzepkji spjevają i co moja trąba graje, to jô rozumjem
 48 17|      Mackovigo. A ti not barzo z moją bjałką! Ko të, Remus, nje
 49 18|          Bo skrzepkji, boczë, to moja strzelba, a trąba to moja
 50 18|        moja strzelba, a trąba to moja kanona.~Smjeszno mje sę
 51 18|      naju bronjic z ti szańcë, a moja strzelba i kanona zeza szańcë.
 52 18|      drevna i wovczich flakóv, a moja trąba grającą blachą a jô
 53 18|       dom z vędrovkji, to bjałka moja, Trąbjinô, przeszvankuje
 54 18|  krolevjonki, zaru be mje bjałka moja vëpenetrovała, a chocbe
 55 18|           Ale Trąba nje szedł za moją radą, le sę jisceł.~— Mądrze
 56 18|         spolełabe sę jak czopka. Moja trąba i skrzepkji mjałëbe
 57 18|      Bożim. Wod czasu, jak jem z moją bjałką Trąbjiną stanął przë
 58 19|      woczoma.~Jô stojoł pravje z moją karą na woborze a vkoł mje
 59 19|         njego wodervac, a pamjęc moja mje przëprovadzeła do głovë
 60 19|          jô go poznoł. AIe dusza moja ve mje sę wodezvała, że
 61 19|         wona, co sę teczi Zvadë, moją jesta i mogę z nją robjic,
 62 19|          co nodzivnjejsze vimova moja v ti chvjilë  — czuł jô
 63 20|      głovnich? Może leż mje i ta moja gra do głovë poszła, bo
 64 20|     vesoko nad zemją graje. Bele moja jozcenô na mje peska nje
 65 20|          mje trzimô v gromadze z moją bjałką Trąbjiną, to rzeczę
 66 20|        sana. Tero jô vjem, czimu moja kanona, choc jem z nji strzeloł
 67 20|         jô le jezdem som jeden z moją vjerną strzelbą. Ale won
 68 20|         chdze z vesokjigo brzegu moja chata zdrzi na vjelgji vodë,
 69 20|          a pod dachem gospodarzi moja bjałka z corką i senem.
 70 20|      sądë na mje nałożelë.~Zemja moja rodzi woslë i wosocz, bo
 71 20|          jô do njego przemovję z moją skażoną godką?~Ku reszce
 72 20|     bjegjem rovnim i cechim. Tej moja pamjęc zgasła i jem wusnął.~ ~
 73 21|             Jakuż jô cę wopjiszę moją wubogą godką, pjelgrzimko
 74 23|        szandaro, że mój parobk i moja pora konji mjelë v gromadze
 75 23|         nje ten svjęti wodpust i moja wofjara, chternąm Bogu przëwobjecoł.
 76 24|       dac zamknąc v sodzë, bo to moja smjerc. Trzech dnji nje
 77 24|         tvoja provadzi v svjat a moja ze svjata. Ale tak mje na
 78 24|      naszich jezorach, tej dusza moja vëzdrovjeje. Ale movji mje,
 79 24|          Ludzi jô sę nie boję. A moją spravą nje je sądzëc vas.
 80 25|          mjoł na to rzec? Żiczbą moją beło, żebe mu Pon Bog wukozoł
 81 25|         pokożę drogę do Lipna.~Z moją paką na plecach wodczuł
 82 25|        Chdziż mom jisc, kjej mje moja zdovanô tak przëvjitała?~
 83 26|       beł vjedzec, co sę stało z moją karą tam na renku i z tovarami,
 84 27|     będze!~Kjej jim tłomocz taką moją wodpovjedz przenjemczeł,
 85 27|          Starô Marcijanna rękoma moją szeję wobjimała i lamańtovała:~—
 86 28|        zomkovjisku sę doznoł, że moja krolevjonka wo mje nje dbô.~
 87 28|        pranjô njim chłopa. Znadz moja bjałka nje je gorszô njiż
 88 29|  vëduszają. Ale v tim razu dusza moja ju sę vëlękła, bo vjidzała,
 89 29|       nje povjeseł jô szczudła z moją vjerną bronją jako wofjarę
 90 29|       krola pruskjigo. Njevjasta moja i dzecko będą vjedzalë naszę
 91 29|   szandarzë i lesni chodzilë nad moją głovą, żem bezmała jich
 92 29|       mje sę tero moje dzotkji i moja bjalka na vesokjim brzegu
 93 29|         wucho łovjiło, ale dusza moja njesmjertelnô vjęcij vjidzala.
 94 29|        jezora zubjeglë nom drogę moja bjałka i corka njesącë dużą
 95 29|          woczach mój jedini sin, moja chvała i nodzeja. Nji mogł
 96 30|   gvołtovnigo ducha dovno ju mje moja bjałka Trabjinô vënekała.
 97 30|          dvjerze zamkłë, pjerszą moją meslą beło: Cuż za njeszczescé
 98 31|        trąbë dącich a jô slode z moją karą przez mjasto: Chto
 99 31|   vëbavjił i zaczął jem z nova z moją karą vanożec po kaszubskjim
100 31|          jak kam na dnje, leżała moja sprava. Njick mje spravë
101 31|         tu tich stron nje znaję. Moja wojczezna leżi na Kępje
102 31|          Przëboczeła mje sę tede moja pjerszô przigoda na Glonku
103 32|        njizkji, v chternim głova moja zavodzała z początku wo
104 33|        Herodem, chcę rzec: przed moją njevjastą Trąbjiną. Bo tak
105 33|        zaroscą za karę wuszë, to moja trąba i moje skrzepkji vjedno
106 33|          Głovë po Stopjenni Kam.~Moja kara wodpoczivała na Zoborach,
107 33|          nodzeję v Bogu, że krev moja sę wodgrzeje i nje będę
108 33|     pozdnji takô bjałka złô, jak moja Trąbjinô — żebem zaszedł
109 34|        jego drogji są pjisané, a moja droga wod vaszi sę dzeli.
110 34|          je serce ludzkji! Dusza moja całą sełą 1gnęla do nji,
111 36|       drogą, a jô derdoł slode z moją karą. Słuńce grzało, nad
112 36|         A to gvoli wutropjenju z moją bjałką Trąbjiną, żem przënęceł
113 36|         mojim żëcu tesknję sę za moją bjałką Trąbjiną, za grulką,
114 37|        vjele starszi njiże të, a moja głova njestrzimje mocnigo
115 38|      dzivno, że procem voli ręka moja chvitała do levigo boku,
116 38|    zMłotkóvSorbskjich, ale dusza moja mje povjedzała, że v nji
117 38|      wodezvoł:~— Slavjino, corko moja! Zemno cë?~— Nje, wojcze!~
118 38|    Vjidzę!~— Cuż vjidzisz, corko moja?~—  Przez vrzose i pola
119 38|     pitająci:~—  Slavjino, corko moja! Czimuż nje vëstępuje ricerz
120 38|    litoscë nad svoją duszą i nad moją?~Ale jô njick nje wodrzekłszë,
121 40|        tim kvitnącim krajem. Ale moja dusza płakała jako na smętorzu
122 40|       choc krom vszetkjigo dusza moja mje tam cignęła.~Pana Sorbskjigojem
123 41|        vłodzę mosz krolevską nad moją duszą. Założma krolestvo
124 41|        na jezorach: jô krol a të moja krolovô!~Ale kjej mje Trąba
125 41|     vzgardą na poł z litoscą, to moja dusza robjiła sę małô i
126 41| szczestlevje sę znovu połączeł z moją bjałką, jak to sę noleżi
127 41|   Przejachoł jem przez nę lukę z moją karą, a Trąba przede mną
128 41|          ręką na Czernjika.~Mova moja v ti chvjilë — czuł jô to
129 41|         wochotë przemiszlac, jak moja kara sę tu nalazła. Lem
130 42|         krevni, kjej navetk mova moja v gromadze ludztva njerozumjałô
131 42|   dokumańtnje wobrachovac, bo to moja sprava. Ale bronji Boże
132 42|          mostové poręcze, a jô z moją karą zjachoł z poręczim
133 42|          jizbje lecało gorzołką. Moja, njibe to żona Trąbjinô,
134 42|  Słuchelë mje ze zdzevjenjim, bo moja mova szła verazno i wostro
135 42|          sę vjedno dzejało, kjej moja dusza beła rozburzonô. Rzekłszë
136 43|        jem sę samotni, ale dusza moja żdała spokojnô, pełnô gvjôzd
137 43|       Ringraf ten nje povroci na moją pjers, ale naleze won mjescé,
138 43|         jô czuł v ti chvjilë, że moja mova sę stała veraznô i
139 43|          com tam żeł na Glonku z moją krolevjonką, tego jô sobje
140 43|     kvjatë vëpadłë z mojich rąk.~Moja krolevjonka vjidzącô, żem
141 43|     gorzlevé, jak woczë sędzigo. Moja krolevjonka, zveczajno tak
142 43|      spłavjonim chdzes z pjosku. Moja krolevjonka, ledvje go wuzdrzała,
143 43|          provadzisz, krolevjonko moja?~— Do dom — rzekło dzevczę.~
144 43|       mje njima dodom, nodrogszô moja. Do cebje jisc njesposob
145 43|     dovoł ten rożanni blosk. Ale moja krolovô patrzącë także na
146 44|           kjedem sę rozchodzeł z moją krolevjonką pod vesoką Bożąmęką
147 45|         I to zeloné wokjenko nad moją leżą, chdze jô moję pjerszą