Chapter

  1 1 | vëszukivoł wu gbura mol, chdzebe mogł podjachac ze svoją karadajką
  2 1 |        Bjej z Bogjem! — A jednak mogł won na jich wudbę mjec lepszé
  3 1 |       Zamjast vanożëc po svjece, mogł wu jakjigo gbura ze svojimi
  4 1 |    łatami sę trząsł, że jego pon mogł sę mjenjac z jakjim takjim
  5 1 |        Vjedzoł jem, że Remus nji mogł vëmovjic literë "r". Zamjast "
  6 1 |      bjedni, njewuczałi człovjek mogł vjedzec wo bjołim Ormuzdze
  7 1 |        abo drugji Kaszuba bjedni mogł jisc na vesokji szkołë,
  8 2 |    wodrosłi wod zemji tak, jiżem mogł signąc konjovji do wogona,
  9 2 |          takjigo wudovoł, bo mje mogł poradzëc. Mjichałovji bjałka
 10 2 |          do szeku zveczajnje nji mogl vëprovadzëc.~Ale jak wonji
 11 2 |        wuvożoł:~— Kjejbe won tak mogł gadac movą ludzką. Cuż be
 12 3 |       takji małi i ji njicht nji mogł pomoc.~ ~
 13 4 |         zapadłi zomk. Ale jô nji mogł ji przenjesc przez rzekę,
 14 4 |         zapadłi zomk. Ale jô nji mogł ji przenjesc przez głęboką
 15 4 |         wurechtovała, żem sę nji mogł ruszëc z domu. Roz wona
 16 4 |          dalekji svjat. Chtuż to mogł bëc, wo chternim Marcijanna
 17 5 |    nomjizernjejszi bączk v rovje mogł se plece rozegrzoc. Bezroga,
 18 5 | przëpłinęłë. Vjidzec też jem nji mogł po rzece jak vczora, bo
 19 5 |        Ale jô mu njick pomoc nji mogł.~Tak go pon chveceł za serschel
 20 5 |         Alejô sę żodną mjarą nji mogł strząsc, tak mje vszeskji
 21 5 |    jidącą. Z nją jô na pustkovju mogł sę nolepji rozmovjic, bo
 22 6 |           że przë palecë leno sę mogł kurdusac. Nje bełbe zaszedł
 23 7 |          njick nje vjidzoł i nji mogł sę doznac prziczinë ji wurzasu.
 24 7 |         dojachoł tak krotko, żem mogł rozeznac spjonkji na wuzdze
 25 7 |      novjększigo kręcka, jak jem mogł, a kjej sę dim do tile roztąpjił,
 26 7 |       dim do tile roztąpjił, żem mogł nigo worzla rozeznac, tej
 27 8 | puszczovkji jô njijak nalezc nji mogł. Ale wona vjisała v Straszkovi
 28 8 |          Pomocë naszi bes dożdac mogł! ~Czo! Przeką krzikvë, nocë
 29 8 |     szętoleło. Jak jem ku reszce mogł rozeznac postaceją ludzką,
 30 8 |           Njeszczestlevi, jakżes mogł na nę wolszkę zavrocëc?
 31 8 |          sę barzo vjidzała i nji mogł jem sę dożdac czetanjô.
 32 8 |     muszi z ti ksążkji. B ojô be mogł znji czetac przez całą noc.~
 33 9 |          krotko, żem ję dotchnąc mogł ręką, wona, moja krolevjonka
 34 9 |          krom tego na połnjé nji mogł jem njick do gębë vząc.~—
 35 9 |       jodł anji nje pjił, le nji mogł jem dożdac njedzeli.~Nadeszła
 36 9 |       tam, jak długom so vdarzëc mogł, połikoł godzenë. Vjidzoł
 37 9 |          nje dovjerzała, abem ję mogł dziso przenjesc przez vodę
 38 10|        cë sę wodsłużę, czim będę mogł.~Morcin na to sę chvjilkę
 39 10|       njich vzął, że bełbem jich mogł wusmjercëc v ti chvjilë.
 40 10|        za chmurą. Alem woczu nji mogł wodervac wod ni bjołi postaceji
 41 11|  wustatkovało. Ale jô jednak nji mogł wusnąc. Bo to beło noremné
 42 11|       cem noscë njic vjidzec nji mogł, i zaczęło mje do wucha
 43 11|          skarnji jô rozeznac nji mogł. Ale czim dzeń sę robjił
 44 12|         v czeladni na zedlu, tom mogł godzenami przëzerac sę zegarovji,
 45 12|         jak długom le so vdarzëc mogł. Tej jô so chdzeroz pomesloł:~—
 46 12|          tak provdzevigo strachu mogł nagnac, to bes të może i
 47 12|        rzecze, żebes wod wurzasu mogł smjerc dostac.~Na to jô
 48 12|        wo zębë zvonjilë, żem nji mogł słova vëpovjedzec.~Won njick
 49 13|     ledvje ze za gorë vëzerająci mogł poznac komin pustkovjô.~
 50 13|       bem po nji, jak wonge, nji mogł vlezc v gorę. Ale muszołjem
 51 13|        stari zegar povjedzec nji mogł.~Marcijanna, njic nje rzekłszë,
 52 14|       stari zegar, jakbe won mje mogł co povjedzec. Dzeń beł komudni
 53 14|        beło, zkąd won to vszetko mogł vjedzec.~— Sadnji! — rzekł
 54 14|           Ale żoden ze senóv nji mogł tego dokazac. Tak ksążę
 55 14|       sobje, bë zdobivca z nortu mogł żelaznim botem przeńsc po
 56 15|         przez las rumu, żebe voz mogł przejachac. Przë ti worądzem
 57 15|        sę ju vjęcij strzimac nji mogł i płakoł z nją v gromadze.
 58 16|         zrobjic geszeft. A jakbe mogł robjic geszeft, żeli be
 59 16|       Czas minjoni spravjił, żem mogł wo nji meslec bez bolu serca.
 60 17|         tile na povroz, żebes sę mogł bezpjeczno povjesëc.~Skora
 61 18|         v sobje taką moc, jakbem mogl dębë vërivac. A kjejbe słuchelë
 62 18|      nażoguje. ~Ale Trąba sę nji mogł wustatkovac.~— Remus! Wodecknjiże,
 63 18|          rżnął gorą koła na doł, mogł jes go zabjic.~— Takji nje
 64 19|     żdała valka z Golijatem. Nji mogł jem tero woczu wod njego
 65 19|     serce bjic woprzestało i nji mogł jem kroku postąpjic. Trąba
 66 19|          kogus znanigo, alem nji mogł sę dobrac kogo.~Trąba groł.
 67 20|         do tego not a wurodą bes mogl vëstraszec v nocë człovjeka
 68 21|     Srodze mje zabolało, jaż nji mogł jem chvjilę na nogę przëstąpjic,
 69 21|         tak wobstąpjilë, żem nji mogł sę vëdostac i muszoł jisc
 70 22|       długji meszlenjé. a jô nji mogł njic lepszigo robjic, jak
 71 24|   naszich v gromadze. To też nji mogł jem sę napatrzëc jak wonji
 72 24|       vjem, jak ten Czernjik mje mogł vëszczekac taką letką karę:
 73 25|      zabeti szandara wo tobje be mogł mjcc vjédzą.~Deszcz pruszeł
 74 26|        ale jednak mje poznac nji mogł, bo timi czasu, jak uwon
 75 26|          i ten roznjemczicel nji mogł vërozumjec moji godkji.
 76 27|  flińtami i armatą. Lepji, żebes mogł na wobronę podac— jak më
 77 27|       njesvjadomi lud kaszubskji mogł brac chęc do buntu i nopartoscë
 78 28|     podrożnjikjem sodze, bom nji mogł mu przez te murë dac vjédze,
 79 28|        czornigo kota, z chternim mogł wobińsc Czernjik trzë raze
 80 28|          Jô jem ti vjarë, że won mogł cë vëszczekac letszą karę,
 81 29|          żem przez tajemné wokna mogł patrzec na całé jezoro.
 82 29|           żem bezmała jich godkę mogł rozumjec a nje nalezlë mje,
 83 29|       mój sin dorosnje a jô będę mogł spokojno zińsc z tego svjata.~
 84 29|      czężor na pjersach, żem nji mogł sę strzimac i bez vszelkji
 85 29|       moja chvała i nodzeja. Nji mogł jem go anji wuscesnąc anji
 86 30|    bjedoku wodtrąbjic sę żes nji mogł. Choba bes beł czarovnjikjem
 87 31|         drogę lasem. Bo choc tam mogł vanożec tidzenjami v tich
 88 32|     novimi vrotami. Żebes lë tak mogł, jak v ni bojce rzec: Zezamje
 89 32|           żebe jeden człovjek go mogł z mola ruszëc. Ale jô, przëboczivszë
 90 32|          doł rumu v gorę, żem sę mogł vëprostovac, a moje nogji
 91 32|        sę rozezdrzoł dobrze, nji mogł jem sę dosc nadzevovac przemeslnoscë
 92 33|  wuczałigo człovjeka, jak ksądz, mogł jem sę noprędzij spodzevac.
 93 33|          mój tovarzesz Trąba nji mogł vëtrzimac. Rzekł won jednigo
 94 33|       talaróv, to be i ksądz nji mogł mu dac svojigo lestu.~Kjej
 95 33|         cebje, brace, płakac bem mogł. Vjelgą mosz duszę, ale
 96 33|          wużiczeł Pon Bog, żebes mogł ludzom svoję duszę vëjavjic.
 97 33|       nama czetac som. Jô go nji mogł lozovac, bo nopjęknjcszé
 98 33|         choc zchovani pod zemją, mogł nje tile ku Zoborom, ale
 99 33|         vësvjeceł drogę, chterną mogł jem meslą svoją provadzëc
100 33|         kąsk zgłupjoł, tak że jô mogł na wodlev pitac:~— A pocuż
101 33|          so woczë vëpatrzeł, nji mogł nas vjidzec, jak ma ceszij
102 33|         list klonovi wovinjętim. Mogł jem sę spodzevac, że mje
103 33|        sobje, jakjim sposobem jô mogł v to njeszczescé zalezc.
104 34|         Novjększô vjes, chdze be mogł je kupjic, to Vjele. Ale
105 34|  vjelgjiin placzem, że słova nji mogł vërzec. Tak le przeżegnoł
106 34|        spjeszno dalij, Trąba nji mogł vëtrzimac i pitoł sę ksędza:~—
107 34|     skarnje pannë Klemë, żem nji mogł wod nji woczu wodervac i
108 34|          z nami, żebes sę pjękno mogł przëvjitac z ksędzem Krauzem!~
109 34|      splondruje, kjej jimu będze mogł zabjerac po sztece pług
110 34|         takji wumęczoni, żem nji mogł jinaczi, lem legł v cenji
111 35|     chłopoka, chturen na nję nji mogł zgarac, a ju po szterech
112 35|        mje rękoma za sziję a nji mogł sę żodną mjarą wuspokojic.
113 35|       wuceszeł Trąbje, bo won sę mogł przënomnji z ludzami dogadac,
114 36|        sę rovnak żodną mjarą nji mogł vëzbëc svojigo strachu i
115 36|        zemję vëvroceł. Jô mu nji mogł na njeszczescé przińsc z
116 36|   napjerelë mocko, żem je ledvje mogł wutrzimac.~Trąba leżąci
117 36|           jednak sę vëmovjic nji mogł, bo strach na mężczeznę
118 37|      mojimi skrzepjicami i trąbą mogł vanożec po tich błogosłavjonich
119 37|          do svoji jomë, jaż będę mogł z njim jisc dalij v svjat.
120 38|       won tam malovoł, tegom nji mogł vjidzec, bo vjelgji łoża
121 38|           i długo wusnac jem nji mogł, jaż nad ranem mje zmorzeło.
122 38|      mjeczem scętô...~Nje bełbem mogł povjedzec, cze mje sę snjije,
123 40|       nje beło żodni posovë, ale mogł jem dozdrzec jaż pod kozłë,
124 40|       bez tvoji karë! Płakac bem mogł! To beła tvoji jistnoscë
125 40|           Ale Trąba, chturen nji mogł zaboczëc że mu sę Derda
126 40|      krziżem svjętim, pokąd jich mogł dozdrzec. A jak jich ju
127 40|     cemno, żem le z vjelgą starą mogł vëczetac jich mjona. Na
128 41|        razą napjeroł, żem mu nji mogł wodmovjic. Znadz tak ju
129 41|         chvjila przeszła, njimem mogł vëdostac słovo, be pochvalic
130 41|  sposobem v smjegu vëpatrzec nji mogł. Ale ko won rovnak njedovno
131 41|         do Juszk provadzeła, nji mogł jem nańsc.~— Cuż na svjece! —
132 41|    vjelgjim kole nazod. Jakuż jô mogł przë zdrovim rozumje jisc
133 41|        strasznich ludzi, ale nji mogł jem sę ji dopatrzec. Nje
134 41|  wujednac nji mogą. Jakuż won cë mogł jaką krzivdę zrobjic, kjej
135 42|          Korunë Polskji. Tec nji mogł jem ji nekac jak wonich
136 42|         przez wokno zdrzoł i nji mogł jem sę smjechu strzimac.
137 42|        beł jem słabi, żem sę nji mogł wobronjic timu trunkovji.
138 45|     szczescô. Ale z początku nji mogł jem minąc stari, vesokji
139 45|       Jak długo to beło, żem nji mogł zaboczëc krevavjąci sę przez
140 45|     starszimi żodną mjarą sę nji mogł dogadac. Tak jo nim dzeckom
141 45|    czetanju i vdarzëc sobjem nji mogł, kjede szkolni mje postavjił
142 45|           ale wosłabłi choroscą, mogł go le strzimac v ten sposob,