Chapter

  1 1 |        Betovje. Kosznjedrzë, godką nom cuzi, krevją blizkji — bo
  2 4 |          Morcin rzekł: ~— Mogłabes nom, Marcijanna, wukrajac jesz
  3 8 |       cliovę wopatrzivszë pomagała nom spjevac svojim mjiłim głosem.~
  4 8 |           naju nje zastovjałë, tak nom dech zapjerało, jakbe nas
  5 8 |         vedle brzegu i vołała. Ale nom njick nje wodpovjedzało.
  6 9 |           zaszła przed koscoł, tej nom chvjilkę żdac beło na smętorzu,
  7 9 |    struminje vjidu i cepła. Vjater nom zastąpjił drogę, kjej jesma
  8 13|    njewubetk v kraju. Chto vje, co nom Pon Bog zesle v Novim Roku?~—
  9 13|       Remus. Ale rzeczë som: Nacuż nom dziso bronjô? Rządzą nami
 10 14|        całé żëcé. Bo tak sę słuchô nom ricerzom i szlachce. A tą
 11 14|          przëchodzeł do czeladni i nom wopovjodoł. Nje vdarzę sobje
 12 14|       vjedzoł jem do tego dnja, że nom vzęlë cuzi i svobodę i panovanjé
 13 14|          vizerunku i rzekł:~— Tile nom wostało z dovni chvałë.~
 14 17|           też! — rzekł Trąba. — To nom droga jedna. Możema jisc
 15 17|          rękoma i nogoma, bo nacuż nom z bjałką sę zrzeszac przed
 16 17|          na plecach. Tę słomę delë nom ludze na leżą ve młinje.
 17 17| njeprzijocel wod zochodu i wurivoł nom kraj za krajem, vjedno jidącë
 18 17|          pjekjelnjikóv, pogan, ale nom njigde takjigo brzedkjigo
 19 17|           doł jak: mamutë! Szkolni nom povjedzoł, co to znaczi:
 20 19|         wodprovadzeł do młina, doł nom reno vjédzą, żebesma zaszła
 21 19|            poj ze mną, bo zrobjisz nom muzikę... A koguż të tam
 22 19|   mjerkovoł, wobrocel sę i kjivnął nom polcem.~— Pochadejta i nje
 23 19|     skrzepjice strojic. Ale pon sę nom tero nopjerv przëzdrzoł
 24 19|           Ale tu navprost całą noc nom trzeba przevandrovac, żebe
 25 19|        gorę. Zaczął też dąc vjater nom v woczë, czim veżij tim
 26 20|        sodł z drugji stronë i beło nom cepło jak v jizbje. Trąba
 27 20|         cepłigo chopanjô słuńca, a nom v rovje za wurzmą beło cepło
 28 20|          Vdzidzkjigo jezora, chdze nom delë jesc i pjic. Potim
 29 20|       wostrovju, na chternim Trąba nom noclig namjenjił. Nalazłasma
 30 20|        chcema na Glonk. To też jak nom przińdze jakji brzeg na
 31 20|        kavałuszk wotvarligo jezora nom przińdze przepłenąc, a Glonk
 32 20|            dobrze na kraj, cobe go nom voda nje zabrała. Tvoje
 33 20|          chcałi rozińc! Bo z ludzi nom tu be njicht krzivdë nje
 34 20|           tu njedobrze. Jakjis Złé nom kozalo vlezc akuratnje na
 35 20|            złomoł, v nocë zachodzi nom v drogę. Jô cë lejedno povjem:
 36 20|            Ale to cë rzekę, że zle nom tu przë njim nje będze.
 37 20|           będze. Woboczisz, że won nom vëpravji kjezróv moltech.~
 38 20|             że pobrzeżnjicë jezora nom delë przezvjisko Mucha.
 39 20|     mnjichami wolivskjimi, chterni nom zakozivelë rebjitvę na Gołińskjim
 40 20|    gnjozdem".  Za polskjich czasóv nom folgovelë, że to më ricerzami
 41 20| porachovelë ribkji vjezerze i nąże nom bronjic i wudzelac i chojeczkji
 42 20|          Nje tak rechło zaspjevają nom Kaszubom na Pusti Nocë.
 43 23|         Strzepczu. Naprocem vëszła nom procesijô ze spjevem. Vjitałë
 44 23|           Lipińskji pustkji, chdze nom godzenë i dnje bjegłë v
 45 24|           wostac vjinni. A takjich nom potrzeba. Wustanji przë
 46 25|         dobrze naju przëjął i reno nom wugotovoł krepóv i doł chleba.
 47 25|         pobjegło, że żodna gvjozda nom drogji nje pokoże. Bele
 48 25|           to nje wobrażą i z chęcą nom przitułku wudzelą, ko të
 49 25|      rozłożemana tvojim dachu, tej nom njeprzepadô, chocbe bęborkami
 50 25|       błotko z czestą vodą. Trzeba nom zjesc co cepli stravë, bo
 51 26|       słova:~— Ptoszk takji jak të nom ju wod dovna nje vlozł v
 52 28|           vłose zavodzają?~— Njick nom nje zavodzają! — wodrzekł
 53 28|     Czernjik, jak ma zaszła, kozoł nom sę karovac. Jednak doł nom
 54 28|         nom sę karovac. Jednak doł nom po cvjardim talarze, rzekłszë:
 55 29|           z ti prziczinë tak lecho nom sę vjedze. Bo wuvożej som:
 56 29|       wuvożej som: Vzęlë ti Njemce nom zemję, vzęlë svobodę, vzęlë
 57 29|       przëszło do głovë:~ — A może nom le vjidu zbivô, żebe to
 58 29|          drogji do jezora zubjeglë nom drogę moja bjałka i corka
 59 31|         pevnim, Remus, że wonji be nom ti pojigji nje delë, kjejbe
 60 31|          Dobelë Njemce: tero wonji nom dadzą bobu! Njedługjigo
 61 31|    vjeczora. Ale v tim svjece beło nom lepji, njiże tam za lasami
 62 31|        Trąba. Bo Złi Duch znjikłbe nom z woczu na pochvalenjé Pana
 63 31|          jich tą drogą.~Rada Trąbë nom sę vjidzała. Za chvjilkę
 64 31|          panno Klemo! Le povjedzce nom jego mjono i przezvisko
 65 31|            Zoborskji nje povjedzoł nom anji jego mjona, anji przezvjiska,
 66 31|           żiczeła dobri nocë.~Delë nom do spanjô jizdebkę pod dachem.
 67 32|          patrzełasma na nje, jakbe nom mjało co wobjavjic, a wono
 68 32|         mna. Czim dalij, tim veżij nom wod levi rękji zemja rosła
 69 32|         mjedze vodą i nją pozvoloł nom jisc vprzod, a i ten molami
 70 32|         szedł nen vjid, chturen sę nom z daleka vëdovołbjołą wosobą:
 71 32|        zaprovadzimë. Ale krosnjęta nom nje robjiłë przepravë, bo
 72 33|            porena panna Klema dała nom vjédzą cze momë sedzec zataconi
 73 33|       svobodno. Ksążkji dotegovała nom panna Klema z Koscerznë.
 74 33|   ręcznjice: to panna Klema dovała nom vjédzą, że możemë bezpjeczno
 75 33|          tim zdzebłem vjidu, co go nom Pon Bog wużiczeł do rozeznanjô,
 76 33|       ksądz. — Panna Klema strzelô nom na wostrzegę! Zchovma sę
 77 33|         wogjiń i veszłasma vjadomą nom drogą do naszi krijovkji,
 78 33|       lesnich. Bliżij brzegu wonji nom zeszlë z woczu, ale czuc
 79 33|   narodzelë sę.~Rzekł ksądz:~—Tero nom njick nje pomoże, le zdac
 80 33|           czołna rebackji bjeżą ku nom vodą: v kożdim po jednim
 81 33|          anji lukji nje  zdradzałë nom, cze vszescë wodjechalë,
 82 33|           Ta vjilczô pogoda dodała nom wodvogji zapolic svjeczkę
 83 33|          doka na jezerze kładłë sę nom czężorem na dusze, tak że
 84 33|         chce do naju, tego won doł nom dziso vjédzą svojim granjim.~—
 85 33|      butelkji dobri gorzołkji. Ale nom żodne jesz do ręku nje vpadlë.
 86 33|           wo to kłopotała... Rzekł nom jesz szandara, kjej sę wod
 87 33|         gorzołką zchovani! Doł won nom roz z Remusem jako lekji
 88 34|  njeszczestlevich Kaszubach. Chtuż nom bjednim, njewuczałim ludzom
 89 34|           njimi vesoko stojoł i ku nom blészczeł czornim wokjem...
 90 34|          szołmje na głovje. Jachoł nom prosto v woczë. a jak nanekoł
 91 34|          na Krauze i nje pozvolają nom sę jinaczi pjisac. To je
 92 34|          tak szelmovsko smjałë, że nom wotucha napełnjiła serca.
 93 34|          szandara. — Woboczimë, co nom povje karczmorz. Hej, panje
 94 34|           Momë ptoszka, chturen sę nom tak długo vëmikoł. Pokożce
 95 34|          długo vëmikoł. Pokożce le nom zaru, chdze won sedzi, ten
 96 34|       znaję.~— To je dzivno, kjede nom dobrze vjadomo, że vë sę
 97 34|             panje Reza! Vëszukejce nom chiże furmonkę do Chojnjic.~
 98 34|          Trąba svoje przigodë. Ale nom sę rozvjeselelë serca i
 99 35|           zc skażoną godką: — tile nom zbjeglo z dovni chvałë.~
100 36|         vjilkóv i vanogóv, vëprosi nom szczestlevi navrot z tich
101 36|          do wucha:~— Cuż ten Njemc nom sę tak mô przëzerac? Woboczisz,
102 36|           vëszedł z voza i kjivnął nom ręką na woddzękovanjé. Zjavjilë
103 36|        przëszedł służka, przënjosł nom vodë i dużą szczotkę i rzekł:~—
104 36|       klepnął na wokno, tej won ku nom wobroceł pesk czorni jak
105 36|            dłużij dzeje sę tak, że nom z njemjeckjigo pjekła, naszigo
106 36|            pravjił dalij:~— Bo tak nom povjedzoł nen czort, chturen
107 36|       kavałk vęgla, pjęsc i zaczął nom grozëc. Trąba podskoczeł
108 36|        gvesno żëcé wukroci. Dzivno nom vszetkjim, że pon go jesz
109 37|          poeta kaszubskji.~I podoł nom rękę i pitoł:~— A tero povjedzta:
110 37|          po chvjilë do naju, kozoł nom przëstąpjic do wokna i patrzec.
111 37|           chcece bëc tak łaskavi i nom bjednim vanogom dac przez
112 38|            na głovje. Bo ten szołm nom vjerni Goszk po smjercë
113 38|           pjoskjem przëmorskjim ku nom na Sorbsku vędruje człovjek
114 38|            sebje? Ko do dom trzeba nom jisc v stronę procemną wod
115 39|       zbjeranjô żogóvk nje nadarmo nom grozeł. Meszlę, że mje mô
116 39|          jak kaminje, żeli Pon Bog nom nje zesle retunku.~Provdę
117 39|           zeszłë już na zemję, tej nom sę zdovało, jakbe chcałë
118 39|          cenkji vjetvje krzóv mogą nom dac jistno dobré poszecé.
119 39|          będze jednim jezorem. Cuż nom pomoże dach nad głovą, kjej
120 39|    poprovdze może bëc człovjek, co nom na retunk jidze.~Jô zrobjił
121 39|           smołą vjązarka.~Pokozelë nom v chałupje kupę suchi trovë
122 39|              Tu legnjita!~Tej delë nom porę płoszczóv rebackjich
123 39|         naszim stanje mjilszi wone nom bełë, njiże puchové pjerzenë.
124 40|          ti potcevi rebocë pomoglë nom vëszukac karę i ję vëcignąc
125 40|            rzekę Pustinkę pokozelë nom drogę. Dzeli wona dvje rozgji
126 40|           Smołdzenoch pon Sorbskji nom kozoł vëszukac kvaterë.
127 41|            nje wobzerała. Dovno ju nom na woczë bełbe beł muszoł
128 41|           mjeszkają ludze, chterni nom povjedzą, chdze ma tu zaszła.
129 41|           i potępjenjô! Jednak roz nom vińdze słuńce a më tu stojimë
130 42|       wubetkjem na skarnjach, cuzi nom bjednim smjertelnim ludzom,
131 43|         Zoborskji rzekła:~— Tak to nom roz namjenjoné, że nasze
132 43|            njebo i vodę, a chvjila nom nje beła njigde długô. To
133 43|          njebivałą mocą, że wognje nom v woczach stanęłë a woboje
134 43|        Stroż, litującë sę v sercu, nom ten czołen zesłoł.~Wobrocelësma
135 44|      stanovjilë.~I njicht z żevich nom v dorunku~Trojakjigo nje