Chapter

  1 2 |            delë, a mjecz jem vëdoł som v ręce njevjastë. Jedno
  2 2 |        vstid, bo bjedné są, jak jô som a bjedam sobje vëbroł i
  3 2 |           rzeklë wo njim, jażem sę som doznoł v dzeń bjołi.~Rovnak
  4 3 |            Nen stolim nagji, co po som pas v vodze sę czaji, będze
  5 5 |           molu nje nanalozł, le jô som.~Przë ti roboce jô sę zmokł,
  6 5 |            sę doznoł, że beło zle. Som pon z palecą, vesok podnjesoną
  7 5 |               Nje, Marto, to jô sę som wo drzevję wuderzeł i skaleczeł.~—
  8 6 |           Marcijanno?~— To won vje som nolepji!~Moglëbe mje belë
  9 6 |            plebanjiji i wuczeł mje som. Drugji dzecë wuczeł ksądz
 10 6 |        żedóv do zemji wobjecani. A som Pon Bog z njim godoł na
 11 8 | vszelakjimu stvorzenju doł Pon Bog som i to zëcé je Jego. Dlotego
 12 8 |          przë dvjerzach drukarnji. Som krol ję czetô na kratochvjilę
 13 8 |           Ale jô so wuvożoł, że le som Pon Bog vje, co sę stanje
 14 9 |      skuńczeła. Potim jô ję czetoł som, a to vjeczorami v mojim
 15 9 |         czężko nje bluznjił. Choba som Pon Bog cë pomoże, bo jô
 16 9 |     zmjiłuj sę i dej pomocë, bo jô som so nje dom radë.~V tim vjater
 17 9 |        nogji! — rzekł jem. — Bo jô som vjidzę, że tu co njedobrigo
 18 9 |      wostavjivszë wodemkłé. Vjater som jeden gospodarzi vestrzod
 19 10|          parajilë sę do dom. Le jô som wostoł v koscele. Tak jô
 20 10|        żdac. Całi szturk jô wostoł som, ale njiżoden pocerz nje
 21 11|       vjidno sę zrobjiło: — Tec to som szatan z pjekła mje kuseł!~
 22 12|           vëbjije godzena, tej won som nen Strach wodnekô. A jô
 23 12|            vjidzoł bjołi zomk, ten som, com go jesz za knopa wuzdrzoł
 24 13|          provdę, Remus. Ale rzeczë som: Nacuż nom dziso bronjô?
 25 14|            smjerc. Dobeł nasz, ale som legł na długji tidzenje
 26 14|            sę napjisac nasze dzeje som. Ale daleko wod wojczeznë,
 27 14|       Klosztor jich znjiszczeł ten som njeprzijocel, co nasze kraje
 28 14|           Bogu godką svich vrogóv, som vrog krevji svoji i głuchi
 29 15|            jezdes duchem, to vjesz som! — wodrzekł jem.~— Jezdem
 30 16|       svjat"? Svjat je vszędze ten som, co tu na tim molu v lese.
 31 16|       drogji łiszczoł sę dvor, ten som dvor, v chternim przed kjile
 32 17|          jô wodezvoł:~— Napjile sę som i njech cë będze na zdrovjé,
 33 17|           jak nasza kaszubskô.~Ale som pon wudovoł, że ji nje rozumje.
 34 17|     vaszimu panu v głovje! Vje won som co robji. Wuvożtaż, zemja
 35 17|            v pałacu wodemkło i nen som njezbednjik vołoł:~— Hej,
 36 18|         pravje naju legovjisko, le som petlovoł dalij.~— Jak to
 37 18|        wugotuję cë pjijotk, jak go som krol lepszigo nje pjije.
 38 19|          pudę z njimi. Przëznajece som, że ta sprava mô vjększą
 39 20|    wochronjic. Ale Trąba ju wo tim som mesloł.~— Noprzod — rzekł —
 40 20|        ręką i rzekł:~— Njech kożdi som za svoje wuczinkji przed
 41 20|          dosc tile, a jô le jezdem som jeden z moją vjerną strzelbą.
 42 21|    kobjołkji. Ale nje rob tego, bo som Klarneta je beczką beze
 43 21|        jeden moltech całigo gąsora som zjesc. Tego czorno wobleczonigo
 44 21|           stołu, le Leon ze stenką som v norciku przë dżadach wostoł
 45 21|          mjoł wolej v głovje. ~Ale som vząt i vëtrąbjił kjeliszek
 46 21|         rzekł Stach. — Ale wuvożej som: ztądka jaż do głovë, to
 47 21|            takji mol, chdze wo nji som Klerik nje vje!~— Odi profanum
 48 21|           zażądelë novą. Ale kanął som karczmorz i rzekł:~— Panovje
 49 21|          tvoję wostrzegę. Czernjik som nje zdradzi, bo won som,
 50 21|            som nje zdradzi, bo won som, cze Złi Duch na jego służbje
 51 22|         tak że na przodk vëstąpjił som długji kapelmester Klarneta.
 52 22|       rebokovji, chturen sę naleze som jeden mjedze dzekjimi dunami
 53 23|         vstoł i szedł. A jô wostoł som i za jego dobrą radą zanjosł
 54 23|          vzął, rzekłszë:~— Zjédzle som. Mje sę nje chce jesc.~—
 55 24|     wofjarę, choc wo tim nje vjesz som.~A jô povjedzoł po chvjilë:~—
 56 24|          też zaru povjem, czimu jô som jisc nje chcę. Jô sę boję,
 57 24|     ludzkji, a nje łazec po nocach som. Ale jô vjedno movję: Dovno
 58 25|         nasz człovjek, Kaszuba. Ko som jednak nji mogę jimu lezc
 59 25|          bo jô jem przëvekłi gadac som ze sobą... Mogłbem cebje
 60 25|           do nędznigo cała mojigo. Som sę przëznajesz, żem wo cebje
 61 27|         Ale to cë njic nje pomoże. Som sobje wobrońcę nając nji
 62 27|          rozumjesz po njemjecku, a som tłomocz tvoji godkji nje
 63 27|            przëznelë, nje tile won som, ale i ludze z pustkovjô,
 64 27|         tej jô sedzoł v moji sodzë som, przemiszlającë, jakjimi
 65 28|           not vjiktu krolevskjigo. Som sobje na żëcé zarobję, bele
 66 28|     vanożenjô vëspjevivoł i pevnje som wułożeł. Jô so przëboczoł
 67 28|       srodze sę boję, cze të sobje som dosz radę. Bog z tobą, kochani
 68 29|        stoł położilë. Doznajesz sę som. Tero le veńdz. Na pomjé
 69 29|          nom sę vjedze. Bo wuvożej som: Vzęlë ti Njemce nom zemję,
 70 29|       pjekło, ale won vjedno takji som patrzeł v jiglenovim płoszczu
 71 29|     Vëdobeł dzevczątko zdrové, ale som sę potłukł wo lod tak mocko,
 72 29|           przeszedł v duszë, to le som Pon Bog na njebje vje. Ale
 73 30|       skuńczeła, a jô znovu wostoł som. Ale na svjat szła krevavô
 74 31|         nje visała vojna. Szabelka som mjoł strach, żebes mu nje
 75 31|            mô tu tak daleko v lese som do robotë.~Kjedesma naszła
 76 31|           bëlëbe jim pokozelë, ale som ksądz proseł, be sekjerë
 77 31|        Remus. Boczta, dobri ludze: Som Pon Jezus, choc beł Bogjem,
 78 31|         mestra wod muzekji, jak jô som, nji możno jinaczi, le z
 79 31|         pruskji vas nje nalozł, bo som kjile lôt sę praed njimi
 80 31|           wona sę tak wodezvała:~— Som nalezlisce krijovkę wojca,
 81 32| vëstraszeła. A voloł jem, żebe mje som Straszk za vłose vëcignął,
 82 32|         jezora podchodzeła jaż pod som przidkji brzeg, a ze samigo
 83 33|           nje delë a mjeczem vëdoł som v ręce kobjetë, wodezvoł
 84 33|             Mjecz i vjid! Vjidu le som nabrac możesz a mjecz sobje
 85 33|           ksądz muszoł nama czetac som. Jô go nji mogł lozovac,
 86 34|        vodë i lase grałë, a nje le som won bjedni i żorotni muzikańt.
 87 34|       strachoł jem sę wostac z nją som pod jednim dachem.~Provadzełasma
 88 34|         woczu wodervac i pitoł jem som sobje:~— Cuż sę z tobą,
 89 35|          muziką.~— Pudzesz ten roz som — rzekł jem. — Jô wostanę,
 90 35|        szkoda, Remus. A żeli sobje som radë nje vjesz, to jô znaję
 91 35|     doktorzë z mjasta. Vjidzoł jem som, jak dzevczę so wod nji
 92 35|       vszetko prożnô godka. Jidzle som latos ze szopką. Svjat sę
 93 35|           mje ze sobą. Muszoł jisc som, a jô wostoł v moji jizbedce
 94 35|         Gnała mje z lądu ku morzu, som nje vjem dloczego. Pjerszé
 95 36|              rzekł Derda — kjej jô som jem djobłem z pjekła!~Trąba
 96 36|        Kuczer, co vaju vjozł i pon som. Ale vëzdrzijce le przez
 97 36|            nje je pjekło?~— Chobas som tu pjekła narobjił, przegrzeszoni
 98 36|            Dejta poku! Jô sobje tu som dom radę! Na to wonji wod
 99 36|           pa ludzku zovje Derda. A som djobeł beł też v ti jizbje,
100 37|    krevavjiło na te słova, a v ten som czas przëboczel mje sę stari
101 37|         człovjek povjodô, a jinszt som je czorni, jak smoła. A
102 38|         naszedł do naszi jizdebkji som pon.~— Remus! — rzekł won. —
103 38|        Jesz won kulavo chodzi. Ale som sobje vjinjen. Njech sę
104 38|             Slode Smętk jidze, ten som, co v dzejach naszich wod
105 38|          całą, chterna jimu służi. Som Pon Bog le vje, czimu të
106 38|           nje, to beł jem jô, — jô som. Verazno czuł jem v woczach
107 38|           v njich letkji bat, a jô som beł jem małim pasturkjem,
108 38|           jô czuł wod ludzi, że tu som Złi kożdi roz kanje na zomkach
109 38|     pudzesz ze mną, Remus, to jidę som, chdze mje woczë ponjesą.~—
110 38|        jednim takjim duchem beł jô som, jô bjedni Remus, chturcn
111 39|           te błota znaje, kjej tak som po njich vanożi.~I zavołoł
112 39|          zaszklełë gvjozdë Ale ten som vjoter znoszoł do naszich
113 40|            Łebskjim Błoce. Ale ten som wurzas i to same zvątpjenjé
114 41|            moc nad całami... To të som mjec muszisz.~V ti chvjilë
115 41|        jakbe vom na woczach stanął som szatan z pjekła! Lepji besta
116 41|      vszescë ludze vëmerlë i le jô som wostoł jedini pod tim njebem,
117 41|          karę i zavjezesz zmarłigo som na nji do Lipna do jego
118 41|        jakbem ję beł przed chvjilą som tu wostavjił. Smjeg vkoł
119 42|         svoji notë.~Wostoł jô terô som na svjece z mojimi meslami.
120 42|            To lë muszisz przënjesc som?~— Zdej sę na volę Boską
121 42|          Jô dejadej wostanę, bo të som so nje dosz radë. Tec njeboszczik
122 42|          to, żebe Jadom nje wostoł som na svjece. Bo to ju gvoli
123 42|           gosca, przeprosivszë, że som nje pjiję. AIe won mje to
124 42|       gburom srodze vjidzała, a jô som movję, że ten Czernjik nji
125 42|            v vodze wuduseł, kjejbe som Kjedrovskji nje beł mje
126 42|          zrobjił sę gvołt vjelgji. Som worganjista przëszed do
127 42|            chterno jô seję po vsë. Som jegomosc kozoł mje przińsc
128 43|          psóv ve vsach rebackjich. Som jeden v ti nocë na ti vispje
129 44|         daje moc nad całami. To të som mjec muszisz!~— Cuż to,
130 44|           muszisz!~— Cuż to, co jô som mjec muszę?~Nje vjedzoł
131 45|            Boga na njebje, chturen Som je panem zëcô ludzkjigo.~
132 45|         pitanjé:~— Chcę!~Nje vjesz som, jak vjelgą pocechę vlołjes
133 45|  pustkovjovi svjat. To won beł ten som, le tak małi mje sę tero
134 45|             Nje trvało długo a ten som voz, chturen poruszeł korczem