Chapter

3001 41     |             sobje tero, jak no Mjichoł na Lipińskjich pustkach za
3002 41     |              godzenach trofjô człovjek na svoje szlachë i na mol,
3003 41     |            człovjek na svoje szlachë i na mol, z chternigo vëszedł.~—
3004 41     |              jô sę przeżegnoł, wukląkł na smjegu i podnjosł ręce do
3005 41     |            głovë:~— Cze może ta Smjerc na drodze nje njesła kose na
3006 41     |              na drodze nje njesła kose na Trąbę, cze też zataconô
3007 41     |                 cze też zataconô żdała na mje pode drogą v lese?~Alem
3008 41     |             krokoma vprzodk, z woczami na gvjozdë, cobe nje milec
3009 41     |                jem sę ku reszce dostoł na drogę do Vęglikovjic. Zavjanô
3010 41     |             nalozł. Szłë wone z drogji na wurzmę pod lasem. Tęde won
3011 41     |             sztuk wuszedł, trafjil jem na mol, na chternim smjeg beł
3012 41     |           wuszedł, trafjil jem na mol, na chternim smjeg beł przëbjiti
3013 41     |              krokóv znovu jô natrafjił na mol, chdze Trąba — bo beł
3014 41     |            chdze Trąba — bo beł won to na moję wudbę — wodpoczivoł
3015 41     |                też wod razu provadzełë na vestrzodk drogji, ale tu
3016 41     |           Koscerznë przez Vęglikovjice na Vdzidzkji jezora, stoji
3017 41     |          vjelgô wona, że ludze z vjosk na milę v krąg vjidzec ję mogą,
3018 41     |               nje przëwoblekô jich. Le na noveższim czubku, jak chmurka
3019 41     |                 sztivnigo i bez ducha!~Na pjerszé vezdrzenjé doznoł
3020 41     |              że won ju nje żije. Leżoł na vznak, zgasłé woczë wobroconé
3021 41     |                chvjilë chcoł nją vołac na retunk. Pod levą pochą sceskoł
3022 41     |          rozvarłë svoje spjevné vargji na straszni krzik żolu i duszę
3023 41     |                pana. Kjej jem vezdrzoł na te do krziku wodemkłé vargji
3024 41     |              czężko zrobjiło, żem legł na smjegu wokoma zemnigo tovarzesza
3025 41     |              provadzeł szerokji trakt, na chternim jô sę zbłądzec
3026 41     |                vstoł i vezdrzoł v gorę na chojnę, tej sedzoł tam vjelgji
3027 41     |          pravje pjisoł, podnjosł woczë na mje Czernjik! Zdrevnjoł
3028 41     |             słova, choc vszeskji woczë na mje sę wobrocelë. Całąm
3029 41     |            jakbe njick, podnjosł woczë na mje, kjivoł mje głovą, jak
3030 41     |               bjednim druchem i gorzem na tego pjekjelnjika. Tak jem
3031 41     |               tu! — I pokozoł jem ręką na Czernjika.~Mova moja v ti
3032 41     |              człovjek błądzi! ~Szołtes na to vstoł i rzekł do mje:~—
3033 41     |          czarami vënekoł mojigo drucha na mroz i pod kosę smjercë.~—
3034 41     |           stari chojnë z gorë blészczi na svoję wofjarę.~I takji mje
3035 41     |                A szołtes, wu chternigo na wustrzesze jô njeroz nocovoł,
3036 41     |            przedvjeczora wod naju anji na chvjilę nje vëszedł.~Tero
3037 41     |                  Wostań, Remus, wu mje na ten straszni mroz! Ale panu
3038 41     |          człovjek, ten szołtes, tak że na jego słova bełbem wuvjerzeł,
3039 41     |               i zavjezesz zmarłigo som na nji do Lipna do jego njevjastë.
3040 41     |              mol, v chternim jô vszedł na drogę do Vęglikovjic i szedł
3041 41     |              po mojim szlachu, vjidnim na smjegu, dalij. Prożnom ale
3042 41     |              vëzeroł z daleka za chatą na gorce. choc beła noc cechô
3043 41     |               tovaróv i Trąbovą szopką na nji, jakbem ję beł przed
3044 41     |                sobje z pakami i szopką na karze i ten całi czężor,
3045 42     |             Trąbjinë, tej wona vëpadła na przededvjerzé i zaczęła
3046 42     |                vjedzała, żem przëvjozł na karze wumarłigo Trąbę, chternigom
3047 42     |             chłopa pochovac. Ale detka na pogrzeb gvesno wu ce prożno
3048 42     |             szukac.~—Jakuż jô mom mjec na pogrzeb, kjej njeboszczik,
3049 42     |              Gvesno jesz dzis nalezesz na njim znakji, kjej go meła
3050 42     |               nji mom.~— Pevno — rzekł na to szołtes — gmina będze
3051 42     |            razi ten njeboszczik grivoł na vaszich vjesołach, kuliż
3052 42     |           kuliż won razi v koscele dął na chvałę Bożą, a vjedno bez
3053 42     |             pogrzebu.~Szołtes vezdrzoł na mje z vątpjenjim:~— A mosz
3054 42     |               A mosz të tile sposobu? ~Na to szkolni:~— Remus mô vjęcij,
3055 42     |                moji sodze i grivoł mje na wucechę. Za to na tvojim
3056 42     |           grivoł mje na wucechę. Za to na tvojim pogrzebje cë grac
3057 42     |              żëcim kjerują, mje samimu na wurzas, a v ti valce straceł
3058 42     |            przëszedłszë do dom, wupodł na łożko jak kam. Po ti vjelgji
3059 42     |            przigodach moc mje vszestka na czas wodstąpjiła. Za mje
3060 42     |             starą mjoł wo pogrzeb. Ale na Pustą Noc jô ju sę czuł
3061 42     |            całą noc. Jô sedzoł do rena na zedlu przë wumarłim, a przed
3062 42     |               z tim vjecznim wubetkjem na skarnjach, cuzi nom bjednim
3063 42     |            pokoż sę rechlij, jaż trova na mojim grobje trzë raze wurosnje
3064 42     |         zvjędnjeje.~Podnjosł jem woczë na wumarligo drucha, ale won
3065 42     |              vëkuti, cechi i wobojętni na spravë svjata.~Czimuż jô
3066 42     |             wostrzegji nje słuchoł?...~Na pogrzebje groł kamrot Veber
3067 42     |            gromadze njeboszczik grivoł na chvałę Bożą v Mjirachovskjim
3068 42     |                 a ludzi sę zebrało jak na wodpusce. Dzevovoł sę szołtes
3069 42     |               notë.~Wostoł jô terô som na svjece z mojimi meslami.
3070 42     |          dudnjoł a mroz vëcinoł rozgji na woknje, tej jô przemiszloł,
3071 42     |            Janje. Wurosnje chleb, kjej na procę ludzką dobri Bog z
3072 42     |               przënjesc som?~— Zdej sę na volę Boską i robji, co cë
3073 42     |            povjedzoł wonge ksądz Paveł na Glonku. A jô przenomnji
3074 42     |              są żnjivem vszelkji proce na zemji. Ale jakuż jô vészukom
3075 42     |            zalevała mje duszę, kjej jô na Strumjanną wopakovoł karę
3076 42     |              leżi tero cechi pod zemją na smętorzu Lipińskjim. Za
3077 42     |             kjedem stanał v Koscerznje na renku i rozkłodoł na karze
3078 42     |        Koscerznje na renku i rozkłodoł na karze moje ksążkji, ku mojimu
3079 42     |              tobą vanożeł.~Cuż jô mjoł na to rzec? Beło to na tim
3080 42     |               mjoł na to rzec? Beło to na tim samim molu, chdzem przed
3081 42     |                 tej sę chdzes podzała.~Na drugji dzeń beł jarmark
3082 42     |              pomogł v hańdlu. Pocuż të na mje cudujesz, kjej cë rovnak
3083 42     |                jipoku.~Kjej jem cignął na drugji dzeń do Serakojc,
3084 42     |            Kętrzenje jô ji nje vjidzoł na woczë. Ale ledvjem kanął
3085 42     |                cenjô.~Beło to ve Vjelu na wodpusce. Ludztva tam co
3086 42     |              tam co njemjera zbjerô sę na Matkę Boską Sevną. Vszescë
3087 42     |              Nje vjem, dloczego mje sę na Trąbjiną srodze markotno
3088 42     |               bjic jak młotem v pjersë na ji vjidok, chterni wobroz
3089 42     |               je kupają do posvjęcenjô na wodpustach i rzekła:~— Pjękni
3090 42     |               v naszim rodze wod wojca na sena przechodzeł barzo dużi
3091 42     |           rodovi znak v nen dzeń żnjiv na mojich pjersach vjidzała.~ 
3092 42     |           pjersach vjidzała.~ Ale wona na mje zdrzała dobrimi i kąsk
3093 42     |               cenë mu nje zapłacą. Ale na moję wudbę povjinjen sę
3094 42     |      wostatnich słovach panna spusceła na chvjilę woczë, tej podała
3095 42     |            zgjinęła v hurmje zebranich na wodpusce ludzi. A jô rozumjoł
3096 42     |                jakbe v złoscë, vëpluła na zemję i rzekła:~— Ta panna
3097 42     |         Trąbjinô? — rzekę. Bo mje belo na nję srodze markotno. Tej
3098 42     |             woczu patrzi!~Vezdrzoł jem na njego pitającim wokjem,
3099 42     |              vdovje po Trąbje? Wona sę na cebje zavzęła i të gvesno
3100 42     |             Zoborskich z rodem Młotkóv na Pomorsce, z chternigo rodu
3101 42     |           jizdebce i czetoł, zaklepało na moje dvjerze i vszedł gosc.
3102 42     |            wurzędu koscelnigo zarobjoł na żëcé szevjectvem. Rzemiszk
3103 42     |                   Bogu dzęka ! — rzekę na to.~— To sę vje ! Żedë,
3104 42     |                 meszlę sobje. Kjej jem na to njick nje uwodrzekł,
3105 42     |               że Pon Bog stvorzeł Jevę na to, żebe Jadom nje wostoł
3106 42     |              żebe Jadom nje wostoł som na svjece. Bo to ju gvoli vjiktu
3107 42     |                stateczni człovjek, jak na ten przikłod jezdes të,
3108 42     |               Vëboczë, koscelni, że jô na minutkę vińdę. Zveczajno
3109 42     |               mom doma.~— Jô będę żdoł na cebje, Remus, bo vjidzę,
3110 42     |            mądrzejszi.~Zażeł, vezdrzoł na mje z boku i sę pitoł:~—
3111 42     |             mje z boku i sę pitoł:~— A na co të svoje talarë zbjerosz?~—
3112 42     |               svoje talarë zbjerosz?~— Na pogrzeb!~— Na pogrzeb? Żeli
3113 42     |              zbjerosz?~— Na pogrzeb!~— Na pogrzeb? Żeli të jich mosz
3114 42     |               za tobą, ale możesz mjec na trumje sreberni kandelabrë
3115 42     |          zrobjic z nomjeszim kosztem z ną vdovą po njeboszcziku Trąbje.
3116 42     |              mô lecho v głovje.~Ale jô na to povjedzenjé Rzemiszka
3117 42     |             smjejesz? Pjękni të gvesno na vezdrzenjé nje jes, a vszetcë
3118 42     |           tvojim molu dołbe zaro jutro na zopovjedze i jeszczebe podzękovoł
3119 42     |                tu veznę i ze stopjenji na doł szmergnę, jak mjech
3120 42     |          wucekac. Ale jô go przëcesnął na stolk i doł mu noprzod gorzołkę
3121 42     |               boczë: Nje sadnje worzeł na grzędze v kurnjiku! Vëpji
3122 42     |         Kjedrovskji. Konje mje pchnęłë na mostové poręcze, a jô z
3123 42     |             Żebe nje jô, to bes ju beł na tamtim svjece v tovarzestvje
3124 42     |              Beł to ju czas nad ranem. Na drodze stoł stroż nocni,
3125 42     |           pożdejle, stari grzesznjiku!~Na drugji dzeń całô vjes vjedzała,
3126 42     |           chternąm sę dotechczos vlokł na woczach vszeskjich ludzi
3127 42     |             grzech, chturen sę ju stoł na njeszczescé, zmazac le mogę,
3128 42     |               zmazac le mogę, kjej dom na zopovjedze i sę z Trąbjiną
3129 42     |            pokoż sę rechlij, jaż trova na mojim grobje trzë raze wurosnje
3130 42     |               nje vjedzoł radë, le doł na zopovjedze.~Za szterë tidzenje
3131 42     |                vesoko stojało, żdającë na kosnjikóv, kjej jem sę vroceł
3132 42     |                dvje bjałkji. czervjoné na licach. V jizbje lecało
3133 42     |            sedzała v bestrich ruchnach na stolc, nogji pod sebje jak
3134 42     |             nogji pod sebje jak krovc. Na głovje mjała muckę czervjoną
3135 42     |            vorto!~Zjeżelë mje se vłose na głovje. Tec to nje beła
3136 42     |               to nje beła Trąbjinô, le na wukozka z pod zomkovjiska
3137 42     |                choroscë szła uwona mje na woczë, vënekanô mjętką ręką
3138 42     |              Martë. Jimję ji Njevorto!~Na to mje czervjonô chmura
3139 42     |           wobje ręce i rznął je woknem na wulicę, że wokno i łoża
3140 42     |              jizbë. A jô czężko wusodł na zedlu i sę pitoł svoji wurzasłi
3141 42     |              dusze:~— Cuż to beło?~Ale na wulicë vjeskji zrobjił sę
3142 42     |              vjeskji zrobjił sę gvołt. Na potrzaskanim woknje sedzała
3143 42     |             roz v żëcu — podnjosł rękę na słabą kobjetę...~Jak jem
3144 42     |              wod rozumu i mje zabjije.~Na to szoltes chvjilę przemiszloł,
3145 42     |              do jizbë, chdze jô sedzoł na zedlu i sobje v głovje wukłodoł,
3146 42     |               provdę povjedzoł?~Jak jô na to njick nje wodrzekł, tak
3147 42     |           żesta z pjekjelnim podstępem na mje sę wusadzeła, to vom
3148 42     |               kobjece, chternąm woknem na vjes vërzuceł, że mô jisc
3149 42     |              jak do czasu, kjede trova na grobje njeboszczika Trąbë
3150 43     |               XLIII~Jak Remus wuzdrzoł na woczë wukozkę Njevorto i
3151 43     |               jem sobje tak:~— Pudzesz na Glonk do krijovkji njeboszczika
3152 43     |             jezora i povjesisz ringraf na scanje. Vząvszë bo bjałkę
3153 43     |              możnoscë zańsc przed nocą na mjescé. Mjoł jô przed sobą
3154 43     |          vjedzoł, że jô szedł vezdrzec na wostatni kvjatë i zamknąc
3155 43     |           svjat, beło veszło i zdrzącë na mje mądrimi woczoma, beło
3156 43     |        gospodarzeł i dopjeru beł szedł na wobjod.~Za lasem jô vëszedł
3157 43     |                jakô dobrô ręka, czorno na vodze wodbjijoł sę sztołt
3158 43     |                vodę rękoma, położeł sę na dno i rękoma vjosłovoł ku
3159 43     |                do brzegii, vëszedł jem na mol, co naju z njeboszczikjem
3160 43     |        vszeskjimi gvjozdami, a jô legł na tim samim molu na wurzmje
3161 43     |              jô legł na tim samim molu na wurzmje nad łączką, na chternimem
3162 43     |            molu na wurzmje nad łączką, na chternimem v te stronë pjerszi
3163 43     |        rebackjich. Som jeden v ti nocë na ti vispje i na tich vjelgjich
3164 43     |               v ti nocë na ti vispje i na tich vjelgjich vodach, jednak
3165 43     |                spokojnoscë wusnął jein na lesnim mechu, nje vjem kjede
3166 43     |              bjołi dzeń ju beł vëszedł na svjat i wodkreł przede mną
3167 43     |               stronką bjołi pjenjiznë. Na Zoborskjim brzegu wod stronë
3168 43     |                kraju, vëcignęła czołno na pjosk. Tej zdrzącó pod gorę
3169 43     |                pod gorę wuzdrzała mje. Na to v ji woczach sę zaszklełë
3170 43     |          zaszklełë vjidë, jak v słuńcu na gładze jezora i letkjimi
3171 43     |              Vjedzałam, że przińdzesz. Na tvoje przëjącé wod długjigo
3172 43     |            vszestko gotové.~A kjej jem na nją vezdrzoł zdzevjonimi
3173 43     |         woczoma, zjęła strzelbę, sadła na dzarnje, ręką mje roczącô,
3174 43     |               cebje tede!~Tej patrzeła na te łiszczącé vodë i na nen
3175 43     |        patrzeła na te łiszczącé vodë i na nen las jałovcóv na procemnim
3176 43     |             vodë i na nen las jałovcóv na procemnim kraju. Za chvjilę
3177 43     |            zrobjilë! Wożenjilë cebje z ną njicpotą bjałką, chterna
3178 43     |               njicpotą bjałką, chterna na wodpusce ve Vjelu za tobą
3179 43     |             vszestkjim dochodzi, co sę na svjece dzeje. A vjédz, że
3180 43     |              bëc nji może!~I vezdrzała na mje pańskjim wokjem, tak
3181 43     |            krola jezora, kjej won jesz na voli chodzoł i jô go poznoł
3182 43     |              poznoł v jego krolestvje.~Na muravje pod lasem sedzałasma
3183 43     |                jezora, pokazującë ręką na vesokji brzeg Zoborskji
3184 43     |            połnocnich stron zjavjił sę na tim wostrovje stolim. Na
3185 43     |               na tim wostrovje stolim. Na Zoborach mjeszkała pora
3186 43     |               jak wono przëjachało roz na ten wostrov strzelac na
3187 43     |                na ten wostrov strzelac na zvjerza, vzął je stolim
3188 43     |            vzęlë svojigo brata ze sobą na dobivanjé krolestv i złotich
3189 43     |              stolimovô burzi sę wu nas na vszelkji gvołt i bezpravje,
3190 43     |                 że ma dvoje le są sami na svjece, i vzął jem dzevczę
3191 43     |             domu.~V podzemni dvornjicë na stole stojałë kvjatë. Vjid
3192 43     |                znak rodovi Zoborskjich na Zoborach, povjesoł go na
3193 43     |               na Zoborach, povjesoł go na scanje i rzekł:~— Kochom
3194 43     |                Ringraf ten nje povroci na moją pjers, ale naleze won
3195 43     |           tidzenje długji, com tam żeł na Glonku z moją krolevjonką,
3196 43     |               nas le dvoje samich beło na svjece, patrzącë pod drzevami
3197 43     |          svjece, patrzącë pod drzevami na njebo i vodę, a chvjila
3198 43     |             sedzałasma v bjołim pjosku na kraju i patrzała na jezoro.
3199 43     |             pjosku na kraju i patrzała na jezoro. A kjej chdze daleko
3200 43     |             tej ma zdzevjonimi woczoma na sebje patrzała, jakbesma
3201 43     |                nas dvoje jesz są ludze na svjece? Jaż dnja jednigo,
3202 43     |                vjińce z koczoróv kłodł na złoté vłose moji krolevjonkji,
3203 43     |             ruchnach i czervjoną mucką na głovje. Smjała sę rągającim
3204 43     |             smjechem i ceskała skarupë na vodę. Dzivni jakjis ludze
3205 43     |              jutrem podnjosł mje vłose na głovje.~Nje minęlo po tim
3206 43     |              daleka, chdze njebo stoji na zemji, kanęła vązkô czornô
3207 43     |              gasnje.~Dzevczę vezdrzało na njebo doznanim wokjem. Ji
3208 43     |               jakô le co sto lôt spodô na ten nasz jezorovi svjat.
3209 43     |            rebë bodej z głębji vërzucô na vjechrz. A jak minje, to
3210 43     |            lica. Tak je poszarpje!~Jak na potvjerdzenjé czężkji grzemot
3211 43     |            chterno jak wołov kładło sę na pjersë. Na czorni łavje
3212 43     |             wołov kładło sę na pjersë. Na czorni łavje chmur żołti,
3213 43     |               Nje minęło poł godzenë a na svjece zapanovała noc, choc
3214 43     |          przipołnjé. Dzevczę vezdrzało na njebo, wuchveceło mje svoją
3215 43     |               vodë, nekoł reczącé dunë na kraj. Wostrov nasz, v chternigo
3216 43     |               z ringrafa, zavjeszonigo na scanje, lica Matkji Boskji,
3217 43     |               njevjastą. Rzekła:~— Tam na policzce przë łożku wojc
3218 43     |            Znadz mjiłosc mje zmjenjiła na bojącą kobjetę, bo dovnji
3219 43     |              człovjek wumjerô.~A burzô na dvorze, bjicé pjorunóv,
3220 43     |             dun i trząsenjé zemji anji na jeden momańt nje woprzestałë.
3221 43     |            wodemknąvszë szerokji vrota na jezoro, chterno ju nje vëzdrzało
3222 43     |             wukozkji, drzemjącé przode na dnje jezora, a tero zbudzoné
3223 43     |        Wodemkłą tero scaną vpadłë wone na nas i zalałë v wokamergnjenju
3224 43     |              Matką Boską i zavjeseł go na szeji moji krolevjonkji.
3225 43     |                ją do sebje, stanął jem na procem bjijąci mocë vód,
3226 43     |               vód, a z pocerzem cechim na wustach zdrzałasma smjercë
3227 43     |                wobsvjecałë dzekji szor na jezerze Ve vjidze łiskavjic
3228 43     |           vjidze łiskavjic vëstępovałë na chvjilę cemni brzegji Szvedzkjigo
3229 43     |               sztołtóv vojsko jałovcóv na vesokjim brzegu Zoborskjim.
3230 43     |            jedna taka vjelgô vëlała sę na nas i wuderzeła v naju czołnem,
3231 43     |                scanę jedini retunk beł na jezoro. Pevńo Anjoł Stroż,
3232 43     |       przodkjem do jezora i vësunąvszë na vodę, razem skoczełasma
3233 43     |             dzevczę, zveczajné panovac na tich vodach, wutrzimało
3234 43     |                i sadłasma wokoma sebje na łavje. Mocnimi wuderzenjami
3235 43     |            vëdostałasma sę z pod kraju na dużą vodę. Priskało z vałóv
3236 43     |            dużą vodę. Priskało z vałóv na naju, jak v gorku z varem,
3237 43     |                sę zapodô v smjegu albo na zibji, ale sę nje vëvroceł.
3238 43     |               ale ma vzęła kjerunk nje na nen brzeg, ale na wotvarłé
3239 43     |          kjerunk nje na nen brzeg, ale na wotvarłé jezoro. Dzub czołna
3240 43     |               vjosła czolen zatańcovoł na molu. Tero ju szła jazda
3241 43     |          pocerzi zgrzetnęło dno czołna na pjosku pod nim laskjem vjelgjich
3242 43     |             laskjem vjelgjich jałovcóv na Zoborskjim brzegu.~Vëcignęłasma
3243 43     |          brzegu.~Vëcignęłasma go dalek na brzeg, cobe go voda nje
3244 43     |               przed nami kanęła vjelgô na Bożômęka postavjonô ręką
3245 43     |      postavjonô ręką moji krolevjonkji na pamjątkę, jak wojc v lińcuchach
3246 43     |       woddzękovoł sę ze sinem, jidącim na drugji svjat.~Tu jesma sę
3247 43     |             mje anji domu anji wubetku na svjece nje będze, jaż go
3248 43     |                cebje jisc njesposob be na cę nje sprovadzëc ludzkji
3249 43     |             krziż, chturen postavjiłas na pamjątkę strasznigo woddzękovanjô,
3250 43     |           krziżem rozervanich serc, bo na tim molu ju po roz vtori
3251 43     |                sobje nobliższich jidze na procemni drogji, na chternich
3252 43     |              jidze na procemni drogji, na chternich sę ju vjęcij nje
3253 43     |        dzirżkosc i cnotę zasłużi sobje na wopjekę Boską. Tej zaszkli
3254 43     |              Boską. Tej zaszkli vesoko na ti Bożimęce zamjast smutku
3255 43     |               I vezdrzałasma krom voli na szczit Bożimękji, chdze
3256 43     |           dzivo: Vjid sę szkleł vesoko na figurze Pana Jezusa, rożovi
3257 43     |        jutrznji. Zdzevjoni vezdrzoł jô na jezoro. Ale tam naprocem
3258 43     |               jezoro. Ale tam naprocem na Glonku vesokjim płominjem
3259 43     |            moja krolovô patrzącë także na ten poląci sę pomnjik naszigo
3260 43     |          Bogjem jô tam bełam i wostanę na vjekji tvoją żoną. Cuż mje
3261 43     |            będze. Tvój sin będze panem na Zoborach, a jak dorosnje.
3262 43     |           ringraf nasz rodovi zavjeszę na jego pjersach.~I tak ma
3263 43     |               ma dvoje sę rozeszła pod ną vesoką Bożąmęką. Z Glonka,
3264 44     |            XLIV~Jak v Svjętojańską noc na Łisce ~stracilë Remus i
3265 44     |           bokjem mje, kjej jem doszedł na dregji dzeń do vjelgjigo
3266 44     |               njosł go z dalekjich gór na skrzidłach, be njim zavalëc
3267 44     |         zemglałich pazur vëpodł kam tu na rozestajné drogji. Ale mje
3268 44     |               postavjił norod stolimóv na pamjatkę i znak. Bo rovno
3269 44     |                sę zrovnają, będzesz të na Łisce. Wobrządk stari, jak
3270 44     |         Wobrządk stari, jak żëcé ludzi na ti zemji, wobchodzeł będze
3271 44     |               vëbranich svojigo norodu na vëbavjenjé zaklętigo zomku...~
3272 44     |                gorach szekovelë wognje na vesokjich drągach, be je
3273 44     |               kraju, jak noc sę położi na zemji. V dziseszi nocë paproc
3274 44     |          povjedzała v ni zapadłi chace na smjegach?~— Ale jednigo
3275 44     |             mjec muszę?~Nje vjedzoł jô na to wodpovjedzë i v meslach
3276 44     |             vzął jem sę i szedł dalij.~Na rozestajnich drogach przë
3277 44     |            Chochovatkę, jażesma zaszła na Łiskę wod stronë Rzepisk.
3278 44     |                v Sorbsku, kjej zdrzała na mje ze starigo portretu
3279 44     |             podług ludzkji godkji spji na dnje njepojętô tajemnjica.
3280 44     |              njepojętô tajemnjica. Jak na mje timi woczoma vezdrzała,
3281 44     |           grobóv. Beł takji czas, kjej na ti gorze łiszczoł sę vjid
3282 44     |                vjelgji kaminje v kręgu na pamjątkę i znak. Dziseszé
3283 44     |           naleze staré kamjanné żarna, na chternich młołë svjętą mąkę
3284 44     |            chternich młołë svjętą mąkę na wofjarę, bjerze je i poji
3285 44     |               je i poji v njich gąskji na woborze. Bo ten rod, chturen
3286 44     |             tam wod tesąci lôt i żdają na svoję godzenę. Dzis, to
3287 44     |           karnem szlë starszi i dzecë. Na przodku njosł chłopok vesoko
3288 44     |         płoszcz i korunę trzëkańczastą na głovje ksążę. Slode njego
3289 44     |     vezdrzenjim svojim, straszni całi, na czervjono wobleczoni kat,
3290 44     |                Podeszlë wonji pod gorę na szerokji plac, na chternim
3291 44     |             pod gorę na szerokji plac, na chternim na vestrzodku vbjiti
3292 44     |             szerokji plac, na chternim na vestrzodku vbjiti v zemję
3293 44     |            vbjiti v zemję stojoł słup, na jeden łokc vesokji i vjińcami
3294 44     |               trzëdzesce vprzek i spak na placu. Vszescë sę przed
3295 44     |                co złego! ~Rozstąpta sę na krokóv trzëdzesce, ~A va
3296 44     |         Vdarzisz të so, jak të v lese ~Na vjetvje sedzała ~I nama
3297 44     |                Sędzo! Spravji sąde!...~Na to veszedł na veveższoné
3298 44     |         Spravji sąde!...~Na to veszedł na veveższoné krzasło czorno
3299 44     |             wobrządku i rozprovjałë sę na njim vjelgji spravë. Będą
3300 44     |            zapoli beczkę i vëcignje ję na lińcuchu v gorę. Chvjila,
3301 44     |              Chvjila, a wuzdrzisz, jak na vszeskjich gorach vkoł zapolą
3302 44     |              polącé, co zes łë z njeba na tę naszą zemję kaszubską.
3303 44     |             wognje vkoł, tej krziknjij na tich v dole:~— Do mje !~
3304 44     |              chiże, jak duchë do cebje na tę gorę, be sę wustavjic
3305 44     |               cebje i znovu zkamjenjec na znak, żes të vodz i krol
3306 44     |               chvjila.~Zapoleł sę vjid na Łisce, załiszczałë po chvjilë,
3307 44     |             vesoką Bożąmęką a z daleka na Glonku poleł sę, jak stolemnô
3308 44     |              stolemnô smolnjica, jason na rozvalonim gnjozdze naszigo
3309 44     |               sę, żem zaboczeł zavołac na ten lud:~— Do mje !~Lem
3310 44     |                i zdrzoł jak zdrevnjałi na to, co sę dzeje. Poznoł
3311 44     |               dvoje samotnje stojącich na stronje, Julkji i mje, i
3312 44     |               vjechrzem róż.~Nje zdrzë na przodk, nje zdrzë v teł,~
3313 44     |              Żebes kvjitł i długo żeł.~Na krziżovkach puszczej voz,~
3314 44     |           robją. Dvoje prządk:~Postavę na a na vątk — ~Robją dzało
3315 44     |             Dvoje prządk:~Postavę na a na vątk — ~Robją dzało ludzkjich
3316 44     |             złi duch, chturen drużbuje na djoblim vjeselu. Vkoł na
3317 44     |               na djoblim vjeselu. Vkoł na gorach żolełë sę wognje,
3318 44     |             sedzała wona przëczupnjętô na zemji tak cechô i bez vszelkjigo
3319 44     |          zaklęti zomk drugji trup legł na moji drodze, a jô przegroł
3320 44     |                vzął letkji cało Julkji na remjona a strzelivszë jesz
3321 45     |                nad starą Julką a z nją na mojich nodzejach. Smętk
3322 45     |          mojich nodzejach. Smętk dobeł na Łisce i zabroł v ręce vłodzę
3323 45     |               naszim ludem. Mój grzech na modrich vodach Vdzidzkjich
3324 45     |               dachem v Lipnje, pozeroł na dużi ladunk tovaróv, z chternimi
3325 45     |       chternimi jô so wudboł tero jisc na długji vanożenjé po Kaszubach.~—
3326 45     |             beł sę bojoł wobrazëc Boga na njebje, chturen Som je panem
3327 45     |            stronje drogji. Kanęła wona na jedno wuderzenjé serca,
3328 45     |               dzecë, wucekalë wode mje na dravoka, bo sę mje bojałë.
3329 45     |                bivszë, wodpovjedzołjes na moje pitanjé:~— Chcę!~Nje
3330 45     |                 żebe skra Ormuzdovô sę na tich kartach przechovała,
3331 45     |           dzecinnąnogą, tam sę vrocisz na vjeczor, podparłi kjijemvędrovnim...
3332 45     | kjijemvędrovnim... Chiże po ni spravje na Łisce lata zaczęłë mje mijac,
3333 45     |                moje novjększé szczescé na Vdzidzkjich vodach i straszni
3334 45     |               vodach i straszni wupodk na Łisce. Bom so wudboł nje
3335 45     |               wuzdrzoł vesoką Bożąmękę na Zoborach, krev mje gorącim
3336 45     |               stolimóv — mojigo sena — na vojnę i bolenjé serca, bo
3337 45     |               tak, jakbe trzë wukozkji na njeludnim molu sejmovałë.
3338 45     |                molu sejmovałë. Ale mje na ten vjidok stanął przed
3339 45     |            żivot przed długjimi latami na Pustkovju. Ko to beł nen
3340 45     |              njeboszczik i naszi ludze na pustkovju zvelë studnją.~
3341 45     |                chternim płinęła rzeka. Na nji splinęłë do mje ne bjołi
3342 45     |              wostatni jazdë pana Jozva na smętorz v Lipnje. Cze tam
3343 45     |               jesz nad jezorem stojała na dzekô jabłonka, chterna
3344 45     |             jabłonka, chterna patrzeła na moję pjerszą bjitvę z Golijatem?
3345 45     |              ju zarosł v lese nen mol, na chternim mje dobrô Marta
3346 45     |              Marta zavjeseła szkaplerz na szeję i z płaczem wostała
3347 45     |       jarzębjinę v polu. Przëszedł mje na woczë mój pon ze szligą
3348 45     |             sadze, trąbjenjé jego rogu na zbłądzonigo i most, z chternigo
3349 45     |             dvu knopjikóv gnało dobetk na pastvjisko. Podeszlë ku
3350 45     |             Podeszlë ku mje i patrzilë na mje czekavimi woczoma. A
3351 45     |               jednigo z njich patrzeła na mje Marta, jak no wona mje
3352 45     |             wona mje wobjod przënjesła na pole, kjej mje gbur tak
3353 45     |              zatrzimało i zdrzoł dalij na ten pustkovjovi svjat. To
3354 45     |               Remus, co jak va rosł tu na tim pustkovju. Nje povjadałam
3355 45     |              małi bivszë jak va, dobeł na Golijace?~Tej dała mje rękę.
3356 45     |         stojała długô droga żecô, a ma na ji dvuch procemnich kuńcach.
3357 45     |            wona. — Z tich, cos të znoł na pustkovju, żije le pon i
3358 45     |             czas i mje przëboczeł lata na pustkovju. Chto vje, cze
3359 45     |                so chorosc, chterna mje na długji tidzenje polożeła
3360 45     |               długji tidzenje polożeła na łożko, jakbe mscëc sę chcoł
3361 45     |                njego nje dboł. Pozeroł na mje, jak dovnji na pustkovju,
3362 45     |             Pozeroł na mje, jak dovnji na pustkovju, a pokąd jô leżoł
3363 45     |        wopovjodoł mje dovné moje dzeje na pustkovju.~Po długjich tidzenjach
3364 45     |               długą, leżącą do słuńca. Na ti wurzmje zabovjałë sę
3365 45     |               nje beło. Wob lato wonji na potrzebę je rąbjilë. Mjedze
3366 45     |             moji choroscë vëgrzevoł sę na słuńcu. A dzecë — jak no
3367 45     |            navetk wobsodivałë vkoł mje na wurzmje jak rój, bo jô jim
3368 45     |      krolevjonce, chterną smok strzeże na vesokji vjeżë. Pjęknô wona
3369 45     |       krolevjonka tego zomku roz jeden na sto lôt i prosi, be ję przenjosł
3370 45     |               przë krolevjonce... Rosł na pustkovju za lasami pasturk
3371 45     |                 co v nen dzeń straszni na Łisce Julka mje kozała mjec,
3372 45     |             provdę.~ ~*      *      * ~Na ti provdze dobeti skuńczełë
3373 45     |        postrzegł, jak noc mje przeszła na czetanju i vdarzëc sobjem
3374 45     |               dzennim vjidem. Vezdrzoł na mje i rzekł:~— Chcece vjedzec,
3375 45     |            Remusovô ze Smętkjem? Pojce na smętorz a wob drogę vom
3376 45     |             vom povjem:~— Wusodł Remus na drugji dzeń po dobëcu svoji
3377 45     |           svoji provdë mjedze dzeckami na wurzmje, rod, że go lubją
3378 45     |               sę jeden z dużich korczi na zberku wurzmë i jął sę kulac
3379 45     |           wurzmë i jął sę kulac prosto na bavjącé sę dzecka. Remus,
3380 45     |        przëdusëc, be wuchronjic dzecë. Na krzik dzeci zbjeglë sę ludze,
3381 45     |                Wob ten czas ma stanęła na smętorzu. Krziż stojoł na
3382 45     |              na smętorzu. Krziż stojoł na vëstrojonim kvjotkami grobje
3383 45     |            grob i przëchodzi modlic sę na njim. Ta, chterną żenjic