Chapter

  1 1 |            takji prosti, njewuczałi człovjek, vzoru strecha, hańdluje
  2 1 |             dzivno, że pravje takji człovjek ze skażoną movą noseł te
  3 1 |            sę dzeje, że przëstąpjił człovjek i sę pitoł, co ksążka kosztuje.
  4 1 |         zkąd len bjedni, njewuczałi człovjek mogł vjedzec wo bjołim Ormuzdze
  5 2 |        czego mje nawuczeł njezvekłi człovjek: Ormuzd dobędze!~Tës mje
  6 2 |            pjismo dô do rękji dobri człovjek, tej ju jinszimi woczoma
  7 2 |            mje patrzeł skarnją, jak człovjek. Mjoł won na nji dużé liczbë
  8 2 |             dzevkę, jak mądri stari czlovjek, co sę wusmjechô, bo vje
  9 2 |           gadac, jakbem bet dorosłi człovjek, a nje małi Remus:~— Boczë —
 10 4 |            go!... Nje rozumjeje!... Człovjek rozumje navetk njemé zvjerzątko,
 11 5 |           won porę razi głosno, jak człovjek i pokozoł svój długji i
 12 6 |          dobetk i rosł.~— Bez bjicô człovjek nje wurosnje! — Tak movjilë
 13 7 |            Boga, choc vëzdrzalo jak człovjek. Vszetko na njiin szkleło:
 14 7 |            womglałé, njibe konająci człovjek, nje polikoł czasu vjęcij,
 15 8 |             bjic, kjejbe njepotcevi człovjek nastovoł na cnotę bjałkji,
 16 8 |            jezora bjeżi. Żeli to je człovjek, to njech go Anjoł Stroż
 17 8 |            vjarë i rzekł:~— Żeli to człovjek, to won jidze z dalszich
 18 8 |            to nji żodna wukozka, le człovjek. Kąsk dzivno won vëzdrzoł,
 19 8 |             jak v wopovjescë. Żoden człovjek z naszich nje bełbe bjedni
 20 9 |            navjedzi duszę, to sobje człovjek przëboczô długo, a nje zaboczi
 21 9 |            ne chojnë, jak zbłądzoni czlovjek, co drogji do dom szukô.
 22 10|        Jezus, Marija! Jak jô bjedni czlovjek mom to bolenjé strzimac!~
 23 11|         chdze sedzi skaza. Njejeden człovjek przëchodzi na svjat njezrichtovani
 24 13|          zdovają sę czężkji, a kjej człovjek przëveknje, to robji njimi,
 25 14|       pochvoleł Pana Boga. Wodezvoł człovjek, leżąci na bjołi posceli.
 26 14|             A won rzekł:~— Chto ten człovjek na portrece, povjem cë przë
 27 14|    wodbivelësmë v lasach. Ale lechi człovjek zdradzeł i nasadzeł na mje
 28 14|           Mjichale, że dzivni to je człovjek. Z woczu patrzi jak pon,
 29 14|             zrobjisz z chęcą. Takji człovjek je ten tam na gorze v Straszkovi
 30 17|             sę v polu jak zajk. Ale człovjek jednak noprzod szukô dachu
 31 17|      Vëboczce, panje! Jô jem prosti czlovjek i movję svojim prostim rozumem.
 32 18|            A może to jednak nje beł człovjek żoden, le pjekjelnjik? Rzeczë
 33 20|         wonji tam, chdze smjertelni człovjek mô duszę, zchovelë v pjersach
 34 21|             do njich zazdrzoł młodi człovjek po mjesku wobleczoni, ręce
 35 21|           Vjidzisz, co to za dzivni człovjek nen Czernjik. Meszlę czasem,
 36 22|             lud. Strzod njego stari człovjek z bjołą brodą vesoko njosł
 37 22|             Zgodnji! Ale smjertelni człovjek nje vje wodpovjedzëc...
 38 24|            cebje wuczilë: Kjedeż mô człovjek volą zabjic człovjeka?~Tak
 39 24|             bjic, kjejbe njepotcevi człovjek nastovoł na cnotę bjałkji,
 40 24|            Glonku, do chtcrni żoden człovjek nje vje drogji. Navetk sin
 41 24|        mjasta, z cemnoscë vëstąpjił człovjek. Patrzę: Trąba.~— A cuż
 42 25|             zvjerz dzekji, nje tile czlovjek, nje lubji vanożec po lese.
 43 25|           na naszi zemji je to nasz człovjek, Kaszuba. Ko som jednak
 44 26|        Bivało i tak, że njerzitelni człovjek vzął co z moji karë i nje
 45 27|           rebelijanta. Żebes të beł człovjek sposobni, to be cë ten Szabelka
 46 28|               Tero të vëzdrzisz jak człovjek! — rzekł do mje golorz. —
 47 29|       bestri sodzenni poscelë leżoł człovjek. Ale jak won sę licami ku
 48 29|            tego be żoden smjertelni człovjek nje potrüfjił. Somem sę
 49 29|                Movjił mje roz mądri człovjek przed lati: V dzejach Kaszubóv
 50 29|            takji wopoczni, że żoden człovjek be nje przëszedł na to,
 51 29|      vjedzol jem, bjedni smjertelni człovjek, co sę dzejało dalij njiże
 52 31|         Ładno to sę tak jidze, kjej człovjek sę spjeszec nji mô prziczinë
 53 31|         movję do Trąbë:~— Tam sedzi człovjek v czornich ruchnach, a kjejbe
 54 31|             je poprovdze katolickji człovjek — rzekł Trąba. Bo Złi Duch
 55 31|         vëstąpjil czorno wobleczoni człovjek naprocem nama i rzekł:~—
 56 32|            takji wopoczni, że żoden człovjek be nje przëszedł na to,
 57 32|             pomeszlenjé, żebe jeden człovjek go mogł z mola ruszëc. Ale
 58 32|         beło, żebe takji przemeslni człovjek, jak krol jezora, nji mjoł
 59 32|      svjodczeł, że tu mjeszkoł nasz człovjek.~Jak jem sę rozezdrzoł dobrze,
 60 33|           Mądri to beł i przemeslni człovjek, ten krol jezora! — rzekł
 61 33|          znaku wod pannë Klemë.~Ale człovjek przëveknje do vszetkjigo.
 62 33|           Trąba. — Ale jô jem słabi człovjek, a mocną v pjęscach mom
 63 33|            Vjem jô, że to beł dobri człovjek, le baro njeszczestlevi.
 64 34|          nje povje. Jedini njevorti człovjek tam, to vojt. Ale won lubji
 65 34|             procemnich stron, głupi człovjek, vëbroł jem drogę vestrzedną.
 66 34|             vstoł wod stołu vesokji człovjek v peszni postavje z długą
 67 36|       latach a na procem jimu młodi człovjek. Na kozle vesoko sedzoł
 68 36|       naszedł służka a z njim młodi człovjek, chternimu pon no movjił:
 69 36|             vëzdrzice jak zveczajni człovjek!~— Bo jô też mom pozvolenjé
 70 36|            do pjekła przińsc, to be człovjek muszoł jednak przeskurzëc
 71 36|      chturen vëmiszloce, jak żijąci człovjek, moce v tim pjekle do robotë?~—
 72 36| vëwobrażenjé i podobjeństvo Boskji?~Człovjek dvorskji vëtrzeszczoł woczëjak
 73 36|         bójta sę tego morusa. To je człovjek z duszą, jak ma bjołi ludze. 
 74 36|           ten Derda je sztuderovani człovjek i potrafji drugjich ludzi
 75 37|         częscë stojoł krotko wokjen człovjek v dużim kapeluszu przed
 76 37|     vëpuszczoni, kjej cë to wuczałi człovjek povjodô, a jinszt som je
 77 38|           ku nom na Sorbsku vędruje człovjek żorotni, bjedni a v ruchnach
 78 39|          jim Pon Bog vëmjerzeł. Ale człovjek mô volną volę i może jisc
 79 39|      vëzdrząci jak chrząszcz, szedł człovjek v spiczastim kłobuku i szerokjim
 80 39|       szętoląci sę małi vjid, jakbe człovjek jakji njosł latarnją. Pokozol
 81 39|       przegrzecha, to mogłbe to bëc człovjek z latornją!~I zaczął dąc
 82 39|           tej to poprovdze może bëc człovjek, co nom na retunk jidze.~
 83 40|            że stoji przede mną cuzi człovjek. Ale dzeń vjidni. Womonë
 84 40|            znak doł mje na vłosnosc człovjek barzo njeszczestlevi v godzenje
 85 40|            na głovje. Czort ten cze człovjek trzimoł drąg v ręku i trzasnął
 86 41|        Jakżeż jô bjedni, njewuczałi człovjek mjoł nalezc klucz do ti
 87 41|             sę zińdzema, tam vjedno człovjek wumrzec muszi.~Tak jô sę
 88 41|           długjich godzenach trofjô człovjek na svoje szlachë i na mol,
 89 41|       vëgnjetłi v ten sposob, jakbe człovjek wupodł, jak długji. V jednim
 90 41|           Ko vjidzita ludze, że ten człovjek błądzi! ~Szołtes na to vstoł
 91 41|             Czernjik znovu — że ten człovjek błądzi!~— Smętku! — krziknął
 92 41|              Potcevi i zacni beł to człovjek, ten szołtes, tak że na
 93 42|            trzeba!~— Dobri vë jesce człovjek! — rzekł szoltes, przez "
 94 42|         Jednak co hańdel to hańdel. Człovjek nje złomje sobje gnota a
 95 42|          radę ?~— Wożeń sę!~Cuż ten człovjek wod cebje chce?— meszlę
 96 42|        procem szeku, żebe stateczni człovjek, jak na ten przikłod jezdes
 97 42|         Remus, bo vjidzę, że jezdes człovjek, chturen vje, co sę noleżi.~
 98 42|          Remus, że të jes stateczni człovjek. A choc wonji tam ve vsë
 99 42|          Remus! Ko të jezdes rovnak człovjek stateczni. Rzeknji mje provdę:
100 43|             sę, jak v jizbje, chdze człovjek wumjerô.~A burzô na dvorze,
101 44|           bjedni svjat!~Pokąd będze człovjek błądzeł,~Not sędzigo, be
102 44|      varsztat dzejóv grzmji, ~Słabi człovjek nje zradzi, ~Le wupadnje