Chapter

 1 1 |         Remus i veznje cę v mjech!~Vjem, że i jinszi dzecë njim
 2 1 |           strach przed Remusem, to vjem, że to bel strach takji,
 3 1 |           ale z timi papjorami nje vjem co robjic. Czetoł jem, co
 4 1 |         mjoł v vjelgjim wuvożanju. Vjem, że go  roz przëvjozł na
 5 2 |           ręce njevjastë. Jedno le vjem, czego mje nawuczeł njezvekłi
 6 3 |         Znajesz mje! A jô wo tobje vjem vszestko. Nje bój sę, pastuszku!
 7 4 |         spravjedlivô provda. ~— Jô vjem, że cë Mjichoł vsepoł. Ale
 8 4 |      szukoł vajigo gnjozda. Ale jô vjem, że wono daleko v jinszim
 9 6 |          njego. A won godoł:~ — Jô vjem! — Jô vjem!—~Kjedem charnę
10 6 |            godoł:~ — Jô vjem! — Jô vjem!—~Kjedem charnę dovoł krovom
11 7 |            jak setigo vjeprza!~Nje vjem, cze won moję godkę dobrze
12 8 |          mom dlo pannë Marcijannë? Vjem! Mom! Tuzin łeżk ze srebra.
13 9 |            do serca nabjegô, i nje vjem, cze to mój Anjoł Stroż
14 9 |       przez brod i bor. To le jesz vjem, że vëszedłszë z boru na
15 9 |       dechu, novą groł spjevą? Nje vjem, jak to sę stało, ale całé
16 9 |         mje głovę i povjodala:~—Jô vjem, Remus, co cę boli!~Kjej
17 9 |           możesz vjedzec, Marto?~— Vjem vszetko, bom ję poznała
18 9 |      wutonęło v cemni chmurze. Nje vjem, jak długom leżoł njesvjadomi
19 10|            vëjachoł ze vsë. Ale to vjem: Kjej znovu szło z gorë,
20 10|   Marcijanna.~— Jednę radę jô jesz vjem. Jak to nje pomoże, tej
21 11|            żołti, jak gromnjica?~— Vjem!~Długowon znovu zdrzoł na
22 12|       strach to vjerę nje beł.~—Jô vjem, żes të wodvożnigo ducha,
23 14|           Smjerc kosę klepje!~— Jô vjem! — rzekę.~— Moc Boskô! —
24 14|         spravjedlevich vojnach. Ko vjem, że i të, małim jesz knapskjem
25 14|           mocni i zdrovi. Ale tero vjem, że sę vjęcij stanovjiła
26 14|           i szedł dalij jego drogą Vjem jô, że won wumrzec muszi,
27 14|       wusmjechoł do mje i rzekł:~— Vjem vszetko wo tobje. Smjerc
28 15|          tego jô so ju nje vdarzę. Vjem le, żem noprzod naszedł
29 15|            nekoł do moji leże. Nje vjem dloczego, ale nji mjoł jem
30 16|            czas movjiłv chlevje?~— Vjem! — wodrzekł jem. — Të povjedzoł:
31 16|         nje gorz sę, Remus, ale jô vjem vszetko. Wovcę cignje do
32 16|   czervjoną gębą. Ale të Remus —jô vjem — bełbes bezmała żëcé straceł
33 16|  wostanjesz dzis wob noc?~— Jô nje vjem!~— Ale jô vjem. V ti jizdebce.
34 16|              Jô nje vjem!~— Ale jô vjem. V ti jizdebce. V nji też
35 16|         robjił jutro?~—Jô jesz nje vjem.~— Ale jô vjem, jô cë povjem.
36 16|            jesz nje vjem.~— Ale jô vjem, jô cë povjem. Të veznjesz
37 16|            të zrobjisz dzis?~— Nje vjem.~— Ale jô vjem! — Të kupjisz
38 16|         dzis?~— Nje vjem.~— Ale jô vjem! — Të kupjisz wod żeda Gabë
39 17|            vëschnje wod razu, żeli vjem, jak jô sę dostoł v svjęti
40 17|           sę Trąba wob drogę.~—Nje vjem! — wodrzekł jem.— Pon Bog
41 17|           i z czorną brodą. Jô nje vjem ale won mje przëboczoł wob
42 18|       grzeszk woczë zamikoł...~Nje vjem jak długom drzemoł, jak
43 18|     straszno. Ale beła to noc! Nje vjem, czebem jesz jednę taką
44 18|           sę smjoc, bom mesloł, że vjem lepji, chto to beł. Ale
45 18|           notera.~— No, tej jô nje vjem co na to rzec — rzekł Trąba. —
46 19|           skrę Onnuzdovą, tego nje vjem povjedzec, ale rozesmjol
47 19|        popamjętota.~Dziso jesz nje vjem, czemum szedł na takji przëroczenjé.
48 19|       zjedzą psë, zjedzą psë '~Nje vjem, zkąd mje sę ta smjałô spjeva
49 20|         tak povjedzoł:~— Remus! Jô vjem, co cë v głovje. Jakuż jô
50 20|     muszema sę chdze zatacëc. A jô vjem chdze. Do vjeczora, żeli
51 20|           najego bjołich brzegach. Vjem na tich vodach jednę vispę,
52 20|       kmotrovje sedzą, tego jô nje vjem. Może też duch tego pana
53 20|           ną kopjicą sana. Tero jô vjem, czimu moja kanona, choc
54 21|         not na kompanjiją.  Ale jô vjem, chdzejô wostanę...~ ~...
55 22|   vezdrzenjô potkałë, rzekła:~— Jô vjem, chto të takji.~— A chtuż
56 22|            Boczë: Jô vjidzę, a nje vjem słova, be jich przewoblëc
57 22|           ludzi?~— Remus!~— Ale jô vjem, że të jezdes Vjitosłavem.
58 22|           ną karczmą dac radę i to vjem, że v woni chvjilë nje bełbem
59 24|         Naszedł mje, jesz dzis nje vjem jakjim sposobem, v moji
60 24|            vjernje. Jesz dziso nje vjem, jak ten Czernjik mje mogł
61 24|            raze: Bogu i tobje. Nje vjem, zkąd mom tę vjarę v cebje,
62 24|          wobroz nazod, tego jô nje vjem. Bo Leon ze stenką zrobjił
63 24|         stenką vzął sę i wucekł?~— Vjem! rzekł Trąba to go gvesno
64 25|          wogjiń wobskacëc, ale nje vjem, cze tu chdze nje mjeszko
65 25|          ju krotko mojigo jezora i vjem, że zrzucę jutro te dżadovskji
66 25|            to njibe przëkarovanjé. Vjem jô, że to procem szeku i
67 26|            zaczęło mocko bjic, nje vjem czimu, kjej won przëstąpjił
68 26|             tej mje pitelë, cze jô vjem, żem dziso na renku sproł
69 26|           procem mje provadzilë.~— Vjem! — rzekł jem na to. — Ale
70 26|       dvaji przeskurzelë, tego nje vjem bom z njimi nje godoł i
71 27|           przëstąpmë do spravë: Jô vjem, że mje nje lubjisz, bo
72 29|      nagjąc karkji pod jarzmo. Ale vjem jednigo, co karku nje zegnje. —
73 29|          naszi vędrovce po lasach, vjem, jakżes poczęstovoł tich
74 29|     kaszubskji czuję przez skorę i vjem, że ricerskji v tobje bjije
75 29| njesmjertelnô vjęcij vjidzala. Nje vjem, jak długo jô tam sedzoł.
76 30|           ti prizë ju nje będze!~— Vjem! — Wodrzekł jem. Bo jô ju
77 31|            a jego krijovkji jô nje vjem.~Na to Trąba podskoczeł
78 33|         zanjesę całigo, tegojô nje vjem. Bo za cuż so kupję gorzolkji
79 33|             pitoł sę ksądz.~—To jô vjem! — rzekł jem. —V Zoborskjich
80 33|          nje zrobji! — rzekł jem.~—Vjem jô, że to beł dobri człovjek,
81 34|          naszi zemji będze.~— I jô vjem co sę svjęci, chdze Czernjik
82 34|           ksędzu Krauzem njick nje vjem.~—Tero të łżesz, bratku —
83 34|          na przededvjerzu. Ale nje vjem, cze będze chcoł vaju zabrac
84 35|         wucekł bez woddzękovanjô.~—Vjem! — rzekł jem.~— Czimu të
85 35|           z lądu ku morzu, som nje vjem dloczego. Pjerszé mjasto,
86 36|       njewubetk v duszë, że so nje vjem radë, le veznę i zagraję
87 36|        jakji! — rzekł Trąba. — Nje vjem poprovdze, co sę ze mną
88 36|          co sę ze mną dzeje. Le to vjem, że pjerszi roz v mojim
89 38|          vjadomé skarnje, leno nje vjem czije? I mje tak je, jakbem
90 39|  kaszubskjigo svjata, le dziso nje vjem, cze strzimom. Gvesno nen
91 40|        zgodivoł moje mesle:~—  Nje vjem poprovdze, Remus, czemu
92 41|  nostarszim Luceprem z pjekła. Nje vjem jesz dzis, cze won to nje
93 42|         jakbe do mje noleżała. Nje vjem, dloczego mje sę na Trąbjiną
94 42|          krącëc przed woczoma. Nje vjem, co sę ze inna po tim dzejało.
95 43|          jein na lesnim mechu, nje vjem kjede i jak. Kjedem wodecknął,
96 43|           rzekła smutnim głosem:~— Vjem jô, co v Lipnje njedobri
97 43|       żijesz?~— Nje!~— Pitom, choc vjem vszestko. Bo choc ma tu