Chapter

 1 1 |          njepomnąci, że bjedni Remus jim te pjesnje przënjosł na
 2 1 |            njemigo stvorzenjô. Za to jim gburzë dają dobrą kolędę:
 3 1 |           Ale ludze nje tcą tego, co jim dzeń kole dnja na woczach
 4 1 |            Nje wuvożelë go za to, że jim nosi povjostkji i pjesnje,
 5 1 |        Gvjizdem i Gvjozdką.~Straszno jim, ale ceszą sę v ten czas
 6 1 |      dzekjigo ptastva. Podzevjisz sę jim tile, co serce roz zabjije,
 7 2 |       povjedzoł:~— Vjęcij të, Remus, jim do voli njick nje rzeczesz!
 8 8 |        drodze. A sposob mô też, cobe jim bjeda nje dokurczeła. Pękną
 9 9 |          zazdrzoł do konji i vrzuceł jim wobroku, a tej vzął jem
10 10|       karczmë, vëprzągł szkapë i doł jim wobrok, bom sobje wudboł
11 11|       strzigłë wuszami, a kjej jô sę jim przëzdrzoł dobrze, mokleznę
12 12|            za mje vstąpjilë, a jô le jim pomogoł,bo kosce moje vëzbełë
13 12|       Morcenem seczkę rżnelë, a knop jim nakłodoł.~Pochvaleł jem
14 13|             z naszich wodvożi sę, be jim wodebrac vłodzą? Jô vjedno
15 13|    istamantnje jak rój pszczół, kjej jim matka vëspjevala godzenę:~—
16 14|             bo ludze chodzilë, jakbe jim chtos kozoł deptac po cechu
17 14|              co panovelë, nje chcelë jim svobodë dac. Tej ludze chvitelë
18 14|             zochodu słuńca i wurivoł jim kraj za krajem, vjedno jidacë
19 14|         jedni nje beło i to ti, żebe jim zbivało na dzirżkoscë. duchu,
20 14|              svojich zavołac i podoł jim pęk zrzeszonich mocno prętóv,
21 14|         vjedzą, jak beło dovnji i co jim słuchało. Sąsma, jak serotë
22 14|           chlebje, co nje vjedzą, że jim słuchô panovanjé a nje seroci
23 14|          rzucivszë do smjeci. Jô ale jim zbudzę z pod kamjannich
24 16|            moje dzecë vjedzą, żes lë jim tatka wuretovoł wod mokri
25 17|              na svojich woborach. Jô jim nje zodroszczę. Njech seją,
26 17|             so muzikę z mjasta, kjej jim sę zachcało vjeselenjô.
27 19|             njeprzijocela, chternich jim Smętk naprovodzoł. Ale jich
28 20|           dobetku sę dochovelë, tobe jim to zajął krol pruskji za
29 21|              do muzikańtóv, bo cebje jim not na kompanjiją.  Ale
30 21|        przebivanjô. Dlotego nje lezë jim na woczë. A jak będzesz
31 21|         muzikańtóv.~Ale kamrot Veber jim przervoł zvadę. Jak szklącô
32 22|        Noprzod tęgji głose mężkji, a jim wodpovjedzoł mjętkji spjev
33 22|              ręce a szczescé szkleło jim z woczu.~Wod Borzestova
34 22|              kalvarije. A jô, chcącë jim dac sełę żevą, zavołałam
35 22|        gvesno wuvożają, że tądka won jim przińsc muszi. Ale jô mu
36 22|            jô czuł v sobje moc, żebe jim wobuma pod ną karczmą dac
37 22|        chvjilë nje bełbem dobrą volą jim sę poddoł, kjejbe mje bëlë
38 22|           pjelgrzimce krev sę lała i jim na woczë zesłała womonę,
39 22|            lasu. Zachvjądałë sę rade jim kvjotkji vjelkanocni i krze
40 23|         chdze pod scanami karczmarze jim wuszekovelë leżą. Ale të
41 24|          rzoze wod pomji nocë svjecą jim v woczë i co rok jich zprovodzają
42 24|          rządzą. Wofjarovac żëcé, be jim dac vjid i przë pasach zavjesëc
43 24|          vjid i przë pasach zavjesëc jim mjecze, co be volą i sełę
44 24|       norciku za to, że won to njibe jim kobjołkę zplądrovoł i Klerikovji
45 24|             v woczë cesnąL Za to won jim znjikł jak żid po cemnich
46 25|          sobje psotë robjiła, ale jô jim vjedno podvojną mjarą płaceł. 
47 26|            sobje przëvłoszczeł. Tero jim je markotno, żeli chtos
48 26|        provadzą go do koze. Wodjijma jim go!~Ale njim przëszło do
49 27|             won sę tam wodszczekivoł jim po njemjecku, ale ku reszce
50 27|             njeba sądzëc będze!~Kjej jim tłomocz taką moją wodpovjedz
51 27|           ale przënomnji pokozoł jes jim, jak smakują kaszubskji
52 29|         vjedzalë naszę rozmovę, kjej jim ten znak pokożesz i będą
53 29|              konającego dzecka, kjej jim sę dobrą volą woddom.~Jak
54 30|              komu co vząc, czego ten jim dobrą vola dac nje chce.
55 31|              kjivelë głovami. A kjej jim jesz szołtes Kjedrovskji
56 31|     zaciskelë, ale v woczë njicht sę jim nje stovjoł, bo zmocnjiła
57 31|       zavjezc do sodze. Naszi bëlëbe jim pokozelë, ale som ksądz
58 31|            dobrą palecą v pjęscë, be jim te njenobożni karkji zkjidł.~
59 31|           dosc grôp i smołë mają, be jim dac zopłatę rzitelną. Ale
60 32|     pruskjigo mimu wojcu, chturen sę jim dobrą woddoł volą, nałożilë
61 32|              na pjerzenje i zabjegła jim drogę. A tu, chdze ta Bożomęka
62 33|          chterni Njemce dobelë, dała jim taką pojigę, że koscołë
63 33|            wod Plęs pjilują, żebesma jim nje wucekła. Tero sę pokoże,
64 33|             sę vłożilë ve vjosła, be jim wujachac. Ale kjej szandarzë
65 33|        vëcignąvszë jiverë, strzelilë jim nad głovami, jaż sę rozległo,
66 33|           jaż sę rozległo, dozvolilë jim nańsc. Beł z daleka czuc
67 33|           ale zlęklë sę rovnak, kjej jim rzekła, że jako jesta corką
68 33|         Strzeliłë navetk, kjej jesmë jim wuńsc chcelë. A jak sę do
69 33|          Trąbo! Na wodvodze do złego jim nje zbivô. Ale na to krol
70 33|           nich kanonach dovjemë i sę jim dobrą volą woddomë.~— Kamiń
71 34|          Svjętą. Płaczą ludzeska, że jim koscołë pozamikelë a vkoł
72 34|         ludze na czołnach, cze ksądz jim kozanjô nje povje. Ale won
73 34|             ze svojimi starkami, jaż jim nje beło rumu pod jednim
74 34|           vdzęcznoscë przëmovjiłasma jim pomoc przë żnjivach, chterne
75 34|          słova, kjej wonji vezną, co jim nje słuchô, że sobje tego
76 34|            pastorem Krauzem, tak won jim pjekło takji zrobjił, że
77 35|         bełobe procem szeku. Dzivnoc jim będze, jak jô z tobą zańdę
78 36|             vesoko sedzoł kuczer. Ma jim zeszła z drogji na bok,
79 36|            tińtem i krevją ropuszą i jim tego napjitku nalevô v gordzel.
80 36|             vëżegac muszą. Vëplują i jim dobrze! Ale są jinszi, co
81 36| pjekjelnjikóv tcgo zortu bjiją, a ti jim zos wodpłocają. I tak wode
82 36|             skorę woblekac, cze wona jim pasuje, cze nje. Przez to
83 36|     mjeszkają bliżij słuńca, chterno jim skorę na czorno vędzi. Muszałasta
84 37|              tich pamjątk na scanach jim navetk nje not, bo je noszą
85 38|             żebe tcelë wojcóv i bëlë jim rovni.~Pon Sorbskji vezdrzoł
86 38|       duńskji vodkji, tobe te vjatrë jim gębë vëkrzevjiłë na jeden
87 38|        przikłod starnjevkom. A to jô jim vjerzę i ztąd gvesno wode
88 38|              ju beła vëstudzonô. Not jim beło cepła, choc panovało
89 39|             vodë płeną drogami jakji jim Pon Bog vëmjerzeł. Ale człovjek
90 40|          Listë jich kaszubskji dadzą jim v trumę i przësepją zemją,
91 41|             smjotë a vjater, chturen jim nje dozvoloł przezerac woknem,
92 41|             i gorz vjeczni. I wudało jim, jakbe dvje moce sę lu probovałë,
93 45|            bo sę mje bojałë. Starszi jim mjelë povjedzané, że Remus
94 45|             wuspokojic strachem, tej jim zveklë movjic:~— Pożdejle!
95 45|      zchovanigo i v zbłądzonigo, jak jim fantazejô dzecinnô do głovë
96 45|            na wurzmje jak rój, bo jô jim wopovjodol bojkji.~I doznoł
97 45|            spomjec gburom wo tim, to jim vstid. Bo po smjercë Remusa