Chapter

 1 1 |          jedinim woknje. Njiskô to beła jizdebka, ale przed woknem
 2 2 |            jô vjedzoł, że ta bojka beła provdą. Lem njick nje rzekł.~
 3 3 |            wod lasa.~Dzivnigo wona beła sztołtu, bo pospode czebka
 4 3 |            varpu, a ta koszula nje beła całô. Mój kłobuk na głovje
 5 4 |      zamjast pjilovac dobetku. ~To beła spravjedlivô provda. ~—
 6 4 |           wobroceła od kominka, bo beła pravje przë klósk gotovanju
 7 5 |           voda do kolon, tak rzeka beła snodkô, ale dalij v żłobje
 8 6 | Vcmjerkovoł jem, że pod wustrzechą beła jizba. Njiclit tam njigde
 9 6 |          historeji Starigo Zokonu. Beła to moja pjerszô ksążka z
10 6 |       krolevjonce.~Ale wona v lese beła cechô, bo sę bojała. Przez
11 6 |         Żebe Putifarzenô dlo krola beła takji chleb wupjekła, tobe
12 7 |         nortovich vjatróv zataconô beła za gorą. V wurzmje ti gorë
13 8 |           movë i wobeczaju.~Jak ma beła przëjęti, tej ksądz naju
14 8 |       przededvjerzé, tej na svjece beła kurzatva, że woczu wodemknąc
15 8 |          vpadnąc, a rebokom vjedno beła mjerkjem. Tam dosc daleko
16 8 |            przińsc. Ale ta planeta beła gvesno podrobjonô, bo mjinął
17 8 |      dożdac czetanjô. A pjerszô to beła ksążka, chternąm wod czasóv
18 9 |       tvojim tovarzeszem. — Pjęknô beła ta svjętô kobjeta, jakbe
19 9 |            jakji. Takô wona pjęknô beła!~A mjenjiła mje sę v woczach
20 9 |       vëchodzeła z koscoła. Pjęknô beła jak Anjoł Bożi. Wokoma ji
21 9 |         Marta sę przeżegnała. — To beła gvesno pokusa.~— Żeli to
22 9 |        cecho po vodze, jakbe rzeka beła pokretô lodem szklestim.
23 9 |         wona, le zdrzała na mje. A beła tak krotko, żem vjidzoł
24 10|           Jak Remusova krolevjonka beła zdovanô ~i jak svjat dlo
25 10|          jô ję kochom jak brat, bo beła mje jak sostra wod dzecka.
26 10|            a mje sę zdovało, żo to beła moja krev serdecznô. Ale
27 12|         tak do głovë:~— Kjejbes të beła moją krolevjonką, jedno
28 12|      wumovjoni.~Jizdebka bjolô tam bela bokjem czeladni. Żdało na
29 12|      koscele, jak moja krolevjonka beła zdovanô. Sedzoł jem v mojim
30 12|          do sebje i vezdrzoł: A to beła Marta, chterna mje strzimała
31 13|           ta bronjô pod wustrzechą beła mje za czężkô i njeręcznô.~
32 13|           na scanach, a jego godka beła cnotlivô i krotofilnô. Nje
33 14|     drevnje, le głova wob ten czas beła mu zaredzevjalô.~— Sedzë,
34 14|          spominął. Ale moja wuvoga beła vjęcij zajętô pitanjim:~—
35 14|           wo tobje. Smjerc i tobje beła blizkô. A żol za ną pjękną
36 14|        ręką doł znac, żebem szedł.~Beła to sobota, kjej przëszedł
37 14|            zegarze i zaczęło bjic. Beła to pravje wosmô godzena
38 18|            stronę, bo starô ju nje beła pevnô. Bo skrzepkji, boczë,
39 18|        njijak nje je straszno. Ale beła to noc! Nje vjem, czebem
40 18|          dosc! — rzekł jem.~— Bele beła wugotovanô i zapravjonô
41 19|          złi duch jakji zdmuchnął. Beła ta głova jak snożo malovani
42 19|           czuł jô to dobrze  — nje bela vimovą Remusovcj, ale czestô
43 19|            i rzekł:~— Tam ma dzisu beła. Cuż to beła za pjijateka,
44 19|          Tam ma dzisu beła. Cuż to beła za pjijateka, pjisanjé kuntraktu
45 20|           do głovë poszła, bo i ta beła pjekjelnô, jakbe mje trzimoł
46 20|            a Pon Bog vje, jakbesma beła z jich rąk vëszła. Woboczisz,
47 21|            doznoł, zchovanô v njim beła strzelba, z chterną won
48 21|     pjerszi veszedł do szankovnji.~Beła tam dużô jizba. Z nji sę
49 21|     Żebesta va połovę ti fercovkji beła dostovała, co jô v Pelplinje
50 22|            malbronkóv i borovjiczô beła wobvjeszonô. V nji za woknami
51 22|    zviczajné chodzec boso, dlotego beła zawostanô slode. Njedługo,
52 22|            zrobjił, be cę retovac: Beła egzorta pod figurą, a jô
53 23|            to pravim rękovem. Choc beła to prożno robota. Tej vzął
54 23|       vëlazłë.~Ale szandarovji nje beła namjenjonô takô kara, bo
55 25|    przëtrzimoł v prędkoscë — to le beła wobrona vłosnigo żëcô.~—
56 26|       jednę z mojich ksążk v rękę. Beła to ksążka do koscoła nazvanô
57 28|      wodrzemjech, chternim wobajim beła krzivda ludzkô na skarnji
58 28|        Zvadze. Njiczim le rąganjim beła jego godka, żebesma zaszła
59 29|            mje v ti chvjilë smjerc beła pjisanô, przińdę do vas
60 30|             to go i nje minęło. To beła jego vłosnô przëpovjesc.
61 31|            ksędza na Glonku.~ —Tam beła krijovka krola jezora —
62 31|          naszimi nogoma njeworanô, beła porosnjętô vrzosem. A tim
63 32|          rozeznoł, że podłoga jomë beła gładzonô, gleną pokretô,
64 32|       srodze żol zrobjiło, bo joma beła dosc vjilgnô, a krom tego
65 32|            v kvjotkji. Drugô scana beła do trzech czvjerci vëkumanô
66 32|       vjidomi znak krzivdë pruskji beła postavjiła. Kąsk v patrzenju
67 32|        strachoł, żebesta chdze nje beła zbłądzeła ve vątpjach zemji
68 33|           jegomoscë list, jakbe to beła frejkarta do njeba.~Ksądz
69 33|           vjedzoł. Achocbe ta jimu beła vjadomô, to prędzij be te
70 33|         dom. Ale na vjeczor kaczka beła na woborze. Cuż be to beło,
71 34|          burzeł. A może va też tam beła? Nolepji bem jednak vaju
72 34|           zopłatę.~Dobrze! Pjerszô beła wo ruchna dlo ksędza i wo
73 35|          ju po szterech tidzenjach beła wona jego bjałka. Na wodlev
74 35|            cuzą movę, jakbe to nje beła stolica Kaszub, le jakji
75 36|          mô dzivno v głovje. To le beła takô godka wo tim szperetusu.~
76 37|    Vjidzisz, kjejbe ta Polskô jesz beła svobodnim krajem, gvesno
77 37|           kula słuńca do połovë ju beła zaszłô za vodë. Mjedze vjelgjimi
78 38|          żebe vjedzoł svjat, żesma beła, kjej tu naju nje będze.~
79 38|           jich rodu a krev jich ju beła vëstudzonô. Not jim beło
80 38|            filut Derda. Za woknami beła cemnô noc, ale szklełë sę
81 39|          Volołbem, żebe tvoja kara beła czołnem. Bo jak morzé tu
82 39|      ksążka naznaczonô na spolenjé beła jedną z tich, chternąm pjerszi
83 40|          karë! Płakac bem mogł! To beła tvoji jistnoscë jedna połova.
84 41|          Vęglikovjic. Zavjanô wona beła i żodné kołovaża anji łoze
85 41|            za chatą na gorce. choc beła noc cechô i vjidnô. Ale
86 42|    przededvjerzé i zaczęła vadzëc. Beła wudbë, że vjezę ji chłopa
87 42|      jiscec i lamańtovac, jakbe go beła kochała nad vszestko v svjece.~
88 42|           jidę v svjat!~Wona z tim beła barzo spokojnô, a jô szedł
89 42|        vłose na głovje. Tec to nje beła Trąbjinô, le na wukozka
90 42|      povjedzenjô.~Za chvjilę jizba beła pełnô. Jô vstoł i povjedzoł
91 42|           dzejało, kjej moja dusza beła rozburzonô. Rzekłszë to,
92 43|            vodę, a chvjila nom nje beła njigde długô. To znovu sedzałasma
93 43|      wodvogji i krolevskji postavë beła wona jednak v ti chvjilë
94 43|            nji mogę rzec, żebem sę beła bojała.~Tak jô vstoł i zapoleł
95 44|           powuczeł, że to sposobnô beła kobjeta, chterna v testamańce
96 45|          krolevjonkę, chterni mova beła wodjętô, be nji mogła przëvołac