Chapter

 1 1 |        rozumje potvjerdzelë ludze, chternim won bodej czasem takji zadoł
 2 1 |         lesovji, stvorom njemovim, chternim Pon Bog litoscevi za darmoka
 3 3 |        wostavjił i zmorzł.~Mol, na chternim wone trzë chojnë gromadovałë,
 4 3 |          njevjadomi svjatu lud, wo chternim dzeje dovno pjisac woprzestałë
 5 4 |       svjat. Chtuż to mogł bëc, wo chternim Marcijanna movjiła, że vanożi
 6 4 |           na pustkovju wo takjich, chternim przë szukanju vęgla i kvjatu
 7 4 |        wobskakivac vkoł drzeva, na chternim jô sedzoł jak na konju,
 8 5 |      jednak jô mom złoti mjecz, wo chternim njicht nje vje.~Ale przed
 9 6 |       kożdô chata mô takji nort, v chternim Straszk sedzi! — rzekł jem
10 6 |          straszedłach jô ji rzekł, chternim mjona Trud i Strach i Njevorto,
11 8 |         wobezdrzoł głovę v molu, v chternim mje Golijatw ognjem z mali
12 8 |          vëdobivoł kozłovi rog, na chternim won trąbjic wumjoł i chodzoł
13 8 |        dalij wod brzegu na lod, na chternim kręck tańcovoł ze smjotami.
14 10|          jem na vołtorz vjelgji, v chternim Matka Boskô v złotim płoszczu
15 10|          ten czas mjoł przemovę, z chternim njick nje rozumjoł, bo moje
16 12|   krolevjonka. Wone trzë wukozkji, chternim mjona: Trud i Strach i Njevorto,
17 13|            nje vjidzol vasązka, na chternim pon i panji jezdzilë do
18 13|        svjeceło modro od njeba, po chternim vjeczor szarą rozposceroł
19 14|              Chtużje ten "won", wo chternim Marcijanna rzekła, że chce
20 14|          njevjadomi svjatu lud, wo chternim dzeje dovno pjisac woprzestałë
21 14|           zapatrzeł sę v wokno, za chternim ju kvjotkji vëstąpjiłë na
22 14| pomeslołjem sobje — ale drzevo, na chternim wurosł, brzod rodzëc będze.~
23 14|      czężor sę na mje położeł, pod chternim moja dusza cvjardnjała.
24 15|         jinszim szlachem njiż tim, chternim jô za knopa wucekoł do zomkovjiska
25 15|        Długom zdrzoł na jezoro, na chternim łiskałë vjidë i na budinkji
26 15|           tet i vezdrzol na trakt, chternim më njedovno vjezlë trumę
27 16|           sę dvor, ten som dvor, v chternim przed kjile lati krolevjonka
28 16|    rzemjęsła. Doł mje kalandorz, v chternim bełë zapjisani vszetkji
29 16|         szklełë sę wokna pałacu, v chternim mjeszkała moja dovnô krolevjonka.
30 17|         pod lasem leżi smętorz, na chternim leżą v zemji njeboszczicë
31 18|           na strasznich wukozkach, chternim mjona Trud i Strach i Njevorto.
32 19|            a to le je domovnjik, v chternim njicht nje mjeszkô. Vejle,
33 20|          po vodze ku wostrovju, na chternim Trąba nom noclig namjenjił.
34 21|          nowuką bjił v nen mol, wo chternim njebelno gadac — rzekł Stach. —
35 21|            ludzi spji njespokojno, chternim czężi i chterni chcą vëzbëc
36 25|         leżoł ve vjelgjim zomku, v chternim vesokô posova z lestóv i
37 26|           poprovdze nen Golijat, z chternim jô v pojedinkę valczeł pod
38 27|    tidzenje wodbędze sę termin, na chternim cebje sądzëc będą. A tam
39 27|     naksztołt vjelgjigo budinku, v chternim je jedna vjelgô broma. Ale
40 27|            dvornjicë. Na stole, za chternim sędzovje sedzelë, stojoł
41 28|            jesz jeden wodrzemjech, chternim wobajim beła krzivda ludzkô
42 28|      pjenjądze za czornigo kota, z chternim mogł wobińsc Czernjik trzë
43 29|               Tu më kładzemë tich, chternim nje not krolevskjigo vjiktu,
44 29|           że jak fudamańt pękł, na chternim won nodzeję svoję i rodu
45 29|            sobą cemni długji gonk, chternim pudzesz z pochiloną głovą,
46 29|      mateczni kjerz jałovcovi, pod chternim jô no zakopoł pęczk smolnich
47 29|   njeprzijoceli. V ti chvjilë mje, chternim całą nodzcję klodł na senje,
48 31|           jak stari kam v polu, na chternim prożno woko przeczetac chce
49 32|      jedinim sinem na tim molu, na chternim tero jego corka postavjiła
50 32|           gonk vązkji i njizkji, v chternim głova moja zavodzała z początku
51 32|         sztołtu vjelgjigo zvona, v chternim mogło stojec wokoma sebjejakji
52 33|            Boskô spadła na kraj, v chternim zvonë grac woprzestałë.
53 33|      przëvikałë do novigo vjidu, v chternim svjat przëbjeroł dlo mje
54 33|          Tec i ten dzel Glonka, na chternim ma dziso sedzima i navetk
55 34|          Wod blizkjigo koininka, v chternim panna zatikała coroz nové
56 35|          ludzką rządzą takji moce, chternim anji gropk anji zela bjałkji
57 35|     gromadë ricerzi, panóv i ludu, chternim ti naszi ksążęta przevodzilë?~
58 36|         jistamańtnje beło pjekło v chternim wobmovjocze spelë na żogovkach,
59 37|        pługji i norzędze vszelkji, chternim nasz lud żivot svój dobivô
60 37|           cë tu, Remus, je mol, na chternim za żodne grzechë bem nje
61 38|           przed vjelgji wobroz, na chternim jô wuzdrzoł ricerza v zbroji
62 38|          Vjitosłava ricerza, przed chternim jô vczora stojoł ze szołmem
63 38|          wobrazu zaslonjętigo, nad chternim jô go vjidzoł v dnjach zeszlich
64 39|      minjonimi chvjilami v lese, v chternim jô nocovoł mjedze grobami
65 39|         kraju. Le v żłobje cemnim, chternim Łeba przez jezoro bjeżi,
66 39|           długji, mocni i gjibkji, chternim won kjerunk dovoł i rovną
67 39|           jak jistamantni czort, z chternim gvesno jezdes krevni!~A
68 39|        rovnak chdze wuczują ludze, chternim vjadomi sposob vëdostanjô
69 39|         lôt służeła vjerno. Ta, na chternim vozeł po kraju kaszubskjim
70 40|           wogjiń na wognjisku, nad chternim stojoł komin. Nje szedł
71 40|            na ten poląci koscoł, v chternim zvonë tero zaczęłë njepojętim
72 41|         mjałasma minąc małi las, v chternim sedzi gospodarstvo lesnigo
73 41|             trafjil jem na mol, na chternim smjeg beł przëbjiti i podeptani.~—
74 41|       provadzeł szerokji trakt, na chternim jô sę zbłądzec nje bojoł.~—
75 41|        gęsë. Nalozł jem też mol, v chternim jô vszedł na drogę do Vęglikovjic
76 42|            wu tich prostich ludzi, chternim codzenni chlebk i cepłi
77 42|          za tvojigo pjerszigo, nad chternim jes cudovała grulką i mjetelokjem.
78 43|    wodbjijoł sę sztołt wostrovu, v chternim jô poznoł Glonk. Chdzes
79 43|         nami zapodała. Przez gonk, chternim jesma vjedno uwod kraju
80 44|         jezoro v głębokjim lese, v chternim podług ludzkji godkji spji
81 44|           dzevczęt i chlopokóv, za chternim njeksztołtnim karnem szlë
82 44|          gorę na szerokji plac, na chternim na vestrzodku vbjiti v zemję
83 44|          tich v dole:~— Do mje !~V chternim z njich jesz kropla krevji
84 45|         mojim vampsu, tim samim, v chternim jô przeżeł moje novjększé
85 45|          do trumë, bo to mundur, v chternim jô valczeł moję noczęższą
86 45|         pravo szło pole pod bor, v chternim płinęła rzeka. Na nji splinęłë
87 45|          zarosł v lese nen mol, na chternim mje dobrô Marta zavjeseła
88 45|       choroscë. I gozdz v chlevje, chternim Złi Duch mje kuseł, jażem
89 45|            jedni stronë budinku, v chternim mjeszkô szkolni, je gołi