Chapter

 1 2 |            Zabłockjigo mjałë dokoła las głębokji, le ku vëchodovji
 2 2 |           za njim znovu czernjił sę las dużi.~Marcijannje gvesno
 3 3 |          grzech, żebe podpędzëc pod las krotko. Może, żebe co przez
 4 3 |            i zrobjił kjile krokóv v las i vołoł z rękami przë gębje:~—
 5 3 |             może bëc krolovą, co ją las naprocem sobje postavjił.~
 6 4 |         rzekł Mjichoł — to jidz pod las jaż do jarzębjinë, co mô
 7 4 |           szeji. Ztąd prosto nosa v las, jaż duńdzesz do rzekji.
 8 4 |            vjeże, wuzimkóv. Dalij v las drzeva podrastalë brzidem.
 9 5 |             strożovałë nade drogą v las. Pomesloł jem sobje:~— A
10 5 |        minął Gnjotę i mje i szedł v las, njick nje rzekłszë. Tej
11 5 |          ten czas cenjô sę cofała v las a słunuszko szło vestrzodkjem
12 6 |          naszigo jezora a tej przez las i mostem przez rzekę, tę
13 7 |        vojnę.~Ale za mjedzą vtorzoł las jezoru vjelgjim granjim.
14 7 |       Srogji grzem nekoł z drogji v las, rëczącë:~— Zaczęła sę pobjitva
15 7 |             Pobjitva! Pobjitva!~Ale las mje znoł. Znałë mje vszetkji
16 7 |            bokjem mje nekoł drogą v las.~Tak jô podnjosł mój kapelusz.
17 8 |       kurzatvę po bjołi rovjiznje v las i tam wusadło ceché, tej
18 8 |          chdze rzeka szła v jezoro. Las bo tam dochodzeł bokjem
19 9 |       jarzębjinę pod lasem, a tej v las ku zomkovjisku.~V lese też
20 9 |          vkoł, le dołem grała przez las rzeka. A jô zdrzoł vodą
21 9 |             zdrovask, ju jô drogą v las, wostavjivszë Martę samą,
22 9 |        lipińskji. Cenjô sę skreła v las, a z dołu rzeka mje spjevała:~—
23 9 |        strachem jô bjegła przez ten las! Vjedno mje sę zdovało,
24 9 |       szarim połvjidze. Ale mje ten las dziso sę vëdovoł jak jizba,
25 10|          stępją. Potim zagarnął mje las, jakbe svojim czężorem nje
26 14|       komudni i njewubetni vjatrem. Las groł a jezoro mu vtorzeło,
27 15|            zrobjiłasma vczora przez las rumu, żebe voz mogł przejachac.
28 15|            na tę godkę szumjec całi las, skrë pobjegłë mje wod głovë
29 15|     chternich mje beło dobrze, i na las vkoł, chturen do ti chvjile
30 15|         mjała vogę. Szedł jem przez las pomału, a kjej jem ju czuł
31 15|      gromadze. A zdovało mje sę, że las i jego mjeszkańce z nami
32 15|      uwokriją zemję a mroze zgurdżą las. Chtuż cë dô dach nad głovą
33 17|              Tak ma tede szła przez las całi sztek wokoma sebje,
34 17|                Szedł żid nocą przez las a beło mu straszno. Tak
35 20|              Nje stoji tam naprocem las? Stoji. Pojma i wugotujma
36 20|            długjimi krokoma szedł v las, a jô vzął sę i zapoleł
37 20|             vaspon Mucha?~— Szedł v las i nje kozoł patrzec chdze
38 21|    rozchodzeł.~Po drodze przez dużi las Vdzidzkji i pioskji kole
39 21|     brzemjeje vjelgji Mjirachovskji las! Ale anji krose anji muzekji
40 22|      kompanjiją przez Mjirachovskji las i vjidzi vojsko duchóv. ~
41 22|        zvjeszałë sę z jich bokóv, a las długjich kopji płinął nad
42 22|            na blizkji Mjirachovskji las.~Dużi kavałk zemji kaszubskji
43 22|             i pełen tajemnjice, jak las Mjirachovskji. Wod Mojsza
44 22|          słova: Jidę dalij, dalij v las, veznę Nosvjętszi Pannë
45 22|           stolica zemji. ~Przez ten las kompanjijô pusceła sę na
46 22|     kompanjijô bjeżałai, cecho żdoł las, jaż zabrzmjała wod razu,
47 22|            wuderzeła v nobożni lud. Las jakbe zdrevnjoł na długą
48 22|        długą chvjilę. Pjervji njiże las — zaczął lud tę notę spjevac,
49 22|       svojich drzév, zaczął spjevac las. Tesące wuzimkóv vesokjich
50 22|             Jidą naszi potomcë! Ale las ju spjevoł całi, jakbe kożdi
51 23|        jedna na vązkii drodze przez las vpadła do rovu przë drodze.
52 24|              Tak jô vezdrzoł na ten las chorągvji i na to morzé
53 25|             nje przepuszczi dalij v las.~Jak sę wogjiń rozpoleł,
54 25|             vodze wuzdrzoł jem całi las sicenë. Tak jô zebuł botë
55 25|       Kalvarije przez Mjirachovskji las i zgadnąc nę zogodkę dzevczątka
56 25|            nas i głosno przez cemni las sę rozlegało. Tak to kjile
57 25|    nadsłuchivelësma v gromadze, ale las stojoł cechi nad nami, le
58 25|         dokę. Vjidzec beło daleko v las. A mje sę zdovało jakbem
59 25|            drogę. Pudzesz przez ten las na połnjé. Kjej wuzdrzisz
60 27|          lata, Remus, będze szumjoł las i słuńce svjeceło na pola,
61 31|           karę daleko wode drogji v las. Bo choc mój tovarzesz Remus
62 33|        jezora scaną czorną vërostoł las. Strach mje jakjis zibem
63 34|          szerzi sę pustô a za pustą las. Na lasu chdzes daleko sparłë
64 38| svjecznjikji, a v njich sedzoł całi las bjołich svjec. Ale njicht
65 41|        Dovno ju mjałasma minąc małi las, v chternim sedzi gospodarstvo
66 41|             A ma tu jidzema v doł a las tam chdzes daleko po pravi
67 41|           Tęde won gvesno szedł, be las go wod vjatru zastovjol.
68 41|        smjegu. Tero też skuńczeł sę las, a droga szła gołim polem.
69 43|            żëcô.~Kjej jem zaszedł v las, to i tam słonuszko szło
70 43|         karë przez ten dużi i cechi las?~Ale żodne krosnję nje vëszło
71 43|             v pole a z pola znovu v las. V lese mje naszła noc.
72 43|       szklełë sę mjesądz i gvjozdë, las wonich vesokjich jałovcóv
73 43|             łiszczącé vodë i na nen las jałovcóv na procemnim kraju.
74 45|             a za njim czorni stojoł las. Tam v pravo szło pole pod