Chapter

 1 1 |        nobożnich ludzi, jak won z njimi pjelgrzimovoł po tich przidkjich
 2 3 |    czornigo lasu.~Woczë v woczë z njimi wuczuł jem z boku zev, chturen
 3 4 |        rebë! ~Ale jô bełbem rod z njimi szedł, Tak jô mrugnął na
 4 4 |            Tak wonji szlë, a jô z njimi. A wob drogę jô czuł, jak
 5 4 |      skuńczełë, jakbe wucął, a za njimi stojała łaka, pełna paprocë.
 6 4 |        zibji rosłë brzoze. Mjedze njimi vesoko stoperczela wolszka,
 7 6 |   przëpłivałë, choc jem zdrzoł za njimi rzeką v doł i rzeką v gorę.~
 8 10|          z njich mje znało, bom z njimi v gromadze chodzeł wonge
 9 13|     człovjek przëveknje, to robji njimi, jakbe belë kavałkjem jego
10 14|         na policach z drzeva. Nad njimi vjisoł portret njeznanigo
11 14|          i panóv i ksążęta vłosni njimi rządzilë. A bëlë Kaszubji
12 14|        svojich i boczë, że mjedze njimi bëlë takji, chternich dzirżkoscë
13 15|   njeboszczika do koscoła. Mjedze njimi bëlë takji, co jesz pamjętelë,
14 19|          Njerod barzo jô wostoł z njimi, bo sobje przëboczeł Smętkové
15 19|       pjersach. Pon Czernjik sę z njimi przëvjitoł, tej zaczęlë
16 19|      panje dzedzecu, żebesce sę z njimi przed woddzękovanjim jesz
17 19|    przëznac sę do przijacelstva z njimi? Kjej vë ztąd do Berlina
18 19|       roczoné na bal. A jô pudę z njimi. Przëznajece som, że ta
19 20|   przerachują. Do ti chvjile jô z njimi vojovac będę, a kjej mje
20 21|          vëdostac i muszoł jisc z njimi v gromadze.~Przed szankovnją
21 21|        sedlë przë stole, a mjedze njimi perorovoł Trąba. Ale nje
22 22|   dzevczątka z Garecznjice mjedze njimi nje beło. Rzeczë mje, Vjitosłavje,
23 22|  wodpocząc. A szandarovje jidą za njimi, bo so gvesno wuvożają,
24 22|     chłopóv Leon i jesz jeden. Za njimi szlë muzikańcë — jô mjedze
25 22|        szlë muzikańcë — jô mjedze njimi — przë chternich kanął Klerik
26 22|     szołmach i z lasem kopjij nad njimi Tich samich znac, chternich
27 22|          gardła Garecznjice. A za njimi, jak daleko moje woko dozdrzało,
28 23|          sznurem i vzął drugą i z njimi szedł do karczmë. Tak Leon
29 24|           babulińkji. Żebe tak za njimi stojelë ti, co z Garecznjice
30 24|       posmjevjiskjem dlo tich, co njimi rządzą. Wofjarovac żëcé,
31 24|          sposobu zatacëc sę przed njimi, co mje przesladovelë jak
32 25|        przez cemną noc. Gruńt pod njimi beł njerovni, przedzeloni
33 25|      Spokojno możema sę tu mjedze njimi rozgospodarzec. Wonji sę
34 25|           że ledvje voz be mjedze njimi przejachoł. Tam też glębokji
35 25|        słabo przez dokę, a mjedze njimi i za njimi sedzała czornô
36 25|         dokę, a mjedze njimi i za njimi sedzała czornô noc.~V tim
37 25|          letkjigo ducha, żem sę z njimi vdoł v kartë granjé. Le
38 26|          v wutcevi bjitvje może z njimi so doł radę, ale dvuch skoczeło
39 26| przeskurzelë, tego nje vjem bom z njimi nje godoł i wob dzeń całi
40 27|          mô rogji na łbje, jaż cę njimi po żebrach pomaklô, i na
41 27|           sedzelë svjodcë. Mjedze njimi jô wuzdrzoł Martę z Lipińskjich
42 29|         Zdrzë: Të wod pjerszigo z njimi zetchnjęcô dostoł jes sę
43 29|          v przidkji brzeg. Mjedze njimi jeden srodze vjelgji stoji
44 29|         spokojno fefkę v zemj pod njimi. Le jeden roz lesni jeden...
45 29|          sedzało trzech, a mjedze njimi bełbem voloł vjidzec njeprzijocela
46 29|        Klemko! Kjejbem chcoł sę z njimi bronją rozpravjic, to bem
47 31|      pojigji nje delë, kjejbe nad njimi nje visała vojna. Szabelka
48 31|        baranóv na zabjicé. Mjedze njimi beł i nasz pustkovskji Morcin.~
49 31|         bo som kjile lôt sę praed njimi wukrivoł na jezerze. Ale
50 32|          v przidkji brzeg. Mjedze njimi jeden srodze vjelgji stoji
51 32|          jak je wodemknął, tej za njimi wotmikałë sę małi szafë.
52 32|           pjilovoł i nji mjoł nad njimi starże.~Ale kjej sę wodemkła
53 33|          do Vjela jachac mjelë. Z njimi jô sę zabroł v drogę. Moje
54 33|           kanonóv, żebe mjoł volą njimi strzelac do iiwostrovóv
55 34|       mjesku wobleczonich. Mjedze njimi vesoko stojoł i ku nom blészczeł
56 35|         nje vëmarła. Rod bełbem z njimi pogodoł, ale Trąbë nje beło,
57 36|           vlecałë do jizbë — i za njimi chiże przeskoczeł. Tej vërvoł
58 36|           njemjceką. A nasz pon z njimi. Ale krom tego nasz pon
59 37|          kvjotkji malovanich. Nad njimi na scanach vjisalë ruchna
60 37|         strzelbë, mundurë. Mjedze njimi v rovni dalekoscë jedni
61 37|      vojskjem, szłë pjoskji, a za njimi vjelgji jezoro. Za jezorem
62 39|           sę v sercu wodezvała za njimi minjonimi chvjilami v lese,
63 39|          vekłi.~Trąba vëpjivszë z njimi kjile kjeliszkóv, nabroł
64 39|         krople deszczu spadłë. Za njimi ze szerokjim szumem vëlała
65 39|         lëse, zajkji, vjilkji. Za njimi zgraja psóv. Zibotoł sę
66 39|           rozpjęté szeroko, jakbe njimi przëkrëc chcoł tę całą pustą.
67 39|         moję karę, be ję pchac za njimi. Ale rebok rzekł:~— Z tvoją
68 40|         mu wofjarę!~Zjadłasma i z njimi podwobjod vëdobivszë naszę
69 40|        nocą i godoł, żebesma sę z njimi zabrała v gromadze do Sorbska,
70 40|         pon Sorbskji. Traba sę za njimi wobrocoł i żegnoł krziżem
71 42|           cuż mje z njich, kjej z njimi vëkupjic sę wod moji proce
72 42|         prożné skarupë jôj i jęła njimi ceskac ve mje, vrzeszczącô:~—
73 44|      kroczeł z povogą vjelgą a za njimi całi rząd dzivnje vëstrojonich