Chapter

 501 11|           vjidzec nji mogł, i zaczęło mje do wucha gadac:~— Vez ten
 502 11|               z cebje nje będze!~Tero mje wod razu vjidno sę zrobjiło: —
 503 11|            Tec to som szatan z pjekła mje kuseł!~Skrë gorącé mje przeszłë
 504 11|         pjekła mje kuseł!~Skrë gorącé mje przeszłë wod pjęt do głovë,
 505 11|              njigde v żëcu nje. Vłosë mje dębem stanęłë na głovje.
 506 11|         obrońcę Boga,~Nje przińdze na mje żadna straszna trvoga... ~
 507 11|          vjerszi wodspjevoł, dusza ve mje sę wuspokojiła i vzęła mje
 508 11|            mje sę wuspokojiła i vzęła mje drzemjączka. Zgaseł jem
 509 11|               i legł znovu. Ale spjik mje wodchodzeł, jak spłoszoni
 510 11|            mocné postanovjenjé dodało mje wochotë, żem procem trzosku
 511 11|            bjedni, chorszi jes, njiże mje sę zdało.~— Pevno tak będze!~—
 512 11|              strzodku psuje. — Rzeczë mje: Nje vdarzisz të so wosobë,
 513 11|           mjec to zrobjoné?~— Żeli to mje mô zadané wosoba, to njechji
 514 11|                Tak won znovu długo na mje zdrzoł, potim vstoł i rzekł:~—
 515 11|              Długowon znovu zdrzoł na mje, tej przëstąpjił krotko
 516 11|                Wodszedł Mjichoł, a ve mje sę sumjenjé wodezvało:~—
 517 11|             Pana Boga!~Na drugji dzeń mje gbur pusceł do Lipna, żebem
 518 12|            lekovoł Remusa. ~Ziłi Duch mje wodstąpjił, ale długo vjedno
 519 12|               v cemną noc, njim woczë mje zamknął spjik. Coroz brała
 520 12|            zamknął spjik. Coroz brała mje wogrożka takô, żem vstojoł
 521 12|              po woborze. Tej zavjitro mje wołov leżol v gnotach.~Marcijanna,
 522 12|          gnotach.~Marcijanna, kjej na mje vezdrzała, vjedno sę wobroceła
 523 12|             sę czężko robjiło. Kozała mje wona vjedno po wobjedze
 524 12|           wobjedze wostac i mjała dlo mje rożni przismaczkji. Ale
 525 12|             zdało, bom schnął, jaż ze mje le wostała cenjô. Vszelko
 526 12|        wostała cenjô. Vszelko wochota mje wodstąpjiła, a kjej jem
 527 12|       chdzeroz pomesloł:~— A kjede të mje, stari zegarze, vëbjijesz
 528 12|         vëbjijesz moję godzenę ?~Gbur mje robotë nje dovoł, le Morcin
 529 12|                le Morcin i Mjichoł za mje vstąpjilë, a jô le jim pomogoł,
 530 12|             vëzbełë vszetką sełę. Tej mje beło vstid, że bez robotë
 531 12|       przińdze.~Tak jô sodł, bo nogji mje długo njesc nje chcałë i
 532 12|              przëszedł Mjichoł, a jak mje wuzdrzoł, rzekł:~— Vjitom
 533 12|           smjoł sę przë tim Mjichoł i mje klepoł po reminju.~— Dziso
 534 12|           kvjatu paprocenigo?~— Pocuż mje szczescé, kjej jô i tak
 535 12|            będzema sę spjerac! Rzeczë mje jedno: Beł cë kjede chdze
 536 12|             rzeklë njick). A tej jesz mje skrë szlë plecoma, kjej
 537 12|               skrë szlë plecoma, kjej mje njeprzijocel pokozoł nen
 538 12|             bo mom nodzeję v Bogu, że mje jinszą meslą natchnje.~Marta
 539 12|              moji skarnji. I przëszło mje tak do głovë:~— Kjejbes
 540 12|            vezdrzenjé woczu vrocełobe mje moc i zdrovjé. A tak jô
 541 12|             jesz dimem do njeba, kjej mje Mjichoł wobudzoł i movjił:~—
 542 12|               sę jô beł wudbë, że won mje chce vząc na rebë.~Tak jô
 543 12|             Njevjele będzece mjelë ze mje pocechë, bo njevjem, cze
 544 12|           woporządzeł, Mjichoł zabroł mje drogą ku łavom do Lipna.
 545 12|              mu dovoli, choc vjarë ve mje njebeło. Voda bjeżała czestô
 546 12|            njick nje vjidzoł, le voda mje v wuszach grała, a zib przeszivoł
 547 12|           dostoł na nogji, vszetko ve mje dreżało wod zibu i wurzasu.
 548 12|          sebje v vodze Mjichała, żebe mje ratovac. Podoł won mje rękę
 549 12|           żebe mje ratovac. Podoł won mje rękę i rzekł:~—Tero poj!~
 550 12|               rzekł:~—Tero poj!~Mocko mje beło dzivno, bo njicht jinszi,
 551 12|               njicht jinszi, jak won, mje nje strąceł v rzekę.~Ale
 552 12|              strąceł v rzekę.~Ale tak mje zębë wo zębë zvonjilë, żem
 553 12|           vjęcij nje rzekł, le cignął mje do dom. Wob drogę pitoł:~—
 554 12|              mjoł zlęknąc, kjej żesce mje, Mjichale, strącilë z łav
 555 12|               jak przez dokę. Mjichoł mje vjodł nje do stanji le do
 556 12|           żdała. Pevnje wonji bëlë na mje wumovjoni.~Jizdebka bjolô
 557 12|             bokjem czeladni. Żdało na mje łożko, vesoko vësceloné.
 558 12|             vesoko vësceloné. Mjichoł mje pomogł mokré ruchna zeblekac
 559 12|              ruchna zeblekac i kozelë mje legnąc. V łożku delë mje
 560 12|              mje legnąc. V łożku delë mje sę czegos gorącigo napjic
 561 12|            vjidzoł na javje:~Ale vkoł mje jęłë gospodarzëc norozmajitszé
 562 12|              stodołë i maszerovałë ku mje. Dużô kopjica sana jęła
 563 12|          kulac przez woborę prosto na mje, jakbe mje chcała wudusëc.
 564 12|           woborę prosto na mje, jakbe mje chcała wudusëc. Tej znovum
 565 12|               jak wonge, ale porę rąk mje strzimało i zavołało moje
 566 12|              A to beła Marta, chterna mje strzimała i patrzeła na
 567 12|               strzimała i patrzeła na mje woczoma modrimi jak kąkole.
 568 12|             jak bosi Remus i żdoł, be mje poznała i co rzekła. Ale
 569 12|               Ale wona plinęła, jakbe mje nje beło, postavnô, pjęknô
 570 12|           służkę?~A wona vezdrzała na mje svojimi krolevskjimi woczoma
 571 12|         robjic, rozesmjało sę wono do mje na vszetkji zębë i vrzeszczało:~—
 572 12|         poznoł Martę. Kjilenosce razi mje kanęłë modré jak kąkole
 573 12|        Marcijannë. Tej jem poczuł, że mje sę jesc chcało. Wona jakbe
 574 12|              Na svjętą Annę pozvolilë mje vstac, zaprovadzilë przede
 575 12|            drzevka besu stojałë, cobe mje vjater wovjoł i słuńce wogrzało.
 576 12|            panji z dobrimi woczoma do mje, jak wojc i matka. Pon mje
 577 12|            mje, jak wojc i matka. Pon mje pogłoskoł po czuprinje i
 578 12|             pozdnji dovjedzoł, że won mje chcącem strąceł v vodę,
 579 12|       strzimoł, tej chorosc vëszła ze mje do negji, a pomaluszku przëbivało
 580 12|               a pomaluszku przëbivało mje mocë v gnotach. Potim słuńce
 581 12|           chodzeł za pługjem. Le beło mje tak, jakbe ta chorosc vëpoleła
 582 12|          jakbe ta chorosc vëpoleła ve mje voltorz z pesznim wobrazem,
 583 13|              wodpovjodała i dobrim na mje vzerała wokjem. Dobrzem
 584 13|              woczë v ni moji choroscë mje svjecełë przez gorączkę
 585 13|               rzeczë njick, Remus, bo mje be sę czężko zrobjiło.~Jak
 586 13|             sę v ji palcach, przëszło mje do głovë, jak wona mje vëszukała
 587 13|       przëszło mje do głovë, jak wona mje vëszukała na zomkovjisku
 588 13|              moja chdzes daleko slode mje wostała, wutopjonô ve mgle
 589 13|             njeboszczicë matkji? Wona mje zabrała do lasa — tak mje
 590 13|             mje zabrała do lasa — tak mje pozdnji povjodała — v chustkę
 591 13|              Ale mój njeboszczik tatk mje povjodoł, że te żelastva
 592 13|            bronjô pod wustrzechą beła mje za czężkô i njeręcznô.~Na
 593 13|              vjarë, że z njim pojadą. Mje z przëczinë moji skażoni
 594 13|               bedło dobrze żarło.~Ale mje, kjej przëszłasma z koscoła,
 595 13|           szedł przez woborę i dzivno mje beło, żem nje vjidzol vasązka,
 596 13|             wusadłi na mjedzë, a koło mje szłë v tuńc nodzeja ze sełą,
 597 13|             spac! — Bo i tak jedzenjé mje nje szło v mjęso, lem wostoł
 598 13|             przë wonim sklepje, chdze mje no skrelë po dobëcu na Golijace.
 599 13|              sod, bo vesoko vëcignęła mje chorosc, tak żem głovą przerosł
 600 13|             jô może jem v spjiku, cze mje sę snjije? Jak długo jô
 601 13|           vjetrznjokami, przëboczivoł mje sę zamknjęti Straszk, chternigom
 602 13|              svjeceł, Pjerszô dzevota mje ju wominęła i rod bem beł
 603 13|          muszołjem so povjedzec, żebe mje dziso ju żodna vjetva nje
 604 13|              jem na woborę.~Ale tu na mje żdało jesz vjększé zdzevjenjé:
 605 13|             Tej vjid latarnji zniknął mje z woczu, zaturkotałë koła,
 606 13|             njic nje rzekłszë, podała mje kavałk chleba i talerz zocerkji,
 607 13|        przemiszlivoł, tej vezdrzoł na mje i rzekł:~— Moc Boskô! Chdze
 608 14|           długoscë kosę. Vezdrzała na mje głębokjimi, czornimi durami
 609 14|          Vjeczorem po roboce rzekł do mje Mjichoł:~— Na naszim puslkovju
 610 14|              przëszła Marcijanna i do mje rzekła:~— Wostanji, Remus,
 611 14|                 Wostanji, Remus, przë mje, bo mje straszno!~Tak jô
 612 14|         Wostanji, Remus, przë mje, bo mje straszno!~Tak jô wostoł,
 613 14|           przëszedł do czeladni, dała mje gleń chleba z masłem, jak
 614 14|              knopem a wona kjidała na mje trampkji i varząchevkji.
 615 14|          varząchevkji. Tej wostavjiła mje samigo, a jô czuł, że wona
 616 14|         Straszk dovnji mjeszkivoł.~To mje beło vszetko tak dzivno,
 617 14|           nasz stari zegar, jakbe won mje mogł co povjedzec. Dzeń
 618 14|        pocerzi Marcijanna zeszła i do mje tak povjedzała:~— Jidzë
 619 14|          chcoł z tobą pogodac.~Dzivno mje sę stało na takji słova,
 620 14|              rozmajitigo sztołtu, jak mje no Mjichoł spominął. Ale
 621 14|               Woczë svoje dużé won ve mje vlepjił, jakbe mje z njich
 622 14|             won ve mje vlepjił, jakbe mje z njich spolëc chcoł i długo
 623 14|            chturen jak ze za scanë na mje szedł:~— Të jezdes ten,
 624 14|                wodrzekł jem, a dzivno mje beło, zkąd won to vszetko
 625 14|                Sadnji! — rzekł won do mje — i gadej ze mną, bos mje
 626 14|             mje — i gadej ze mną, bos mje brat z ducha i mój czężor
 627 14|            mom jęzek skażoni i njicht mje nje rozumje, le naszi ludze
 628 14|           prożno pitom.~I vëcignął do mje ręce, jak papjor bjołé,
 629 14|             ludzkji przelevalë.~Vdrig mje strząsł, a won to vjidzącë
 630 14|            won to vjidzącë wuspokojił mje.~— Nje bój sę! Krom tego
 631 14|       unizdrzoł jem na nji krev. Zaro mje sę tero przëboczeło klepanjé
 632 14|             vjisoł portret njeznanigo mje człovjeka v vojarskim płoszczu.
 633 14|       człovjek zdradzeł i nasadzeł na mje takjigo Golijata jak tvój.
 634 14|             krolevskji i szukelë, cze mje njima, be mje postavjic
 635 14|            szukelë, cze mje njima, be mje postavjic przed svojigo
 636 14|         njedzelę belë, ale ponjechelë mje, bo ju Pon Bog mje vzevô
 637 14|         ponjechelë mje, bo ju Pon Bog mje vzevô przed svój sąd spravjedlevi,
 638 14|             spravjedlevi, a jich sądë mje ju nje dosigną.~Znovu kaszel
 639 14|             pruskjim sługą nje wuszlo mje suchim pękjem. Bo won mje
 640 14|             mje suchim pękjem. Bo won mje trafjił też i kula jego
 641 14|        trafjił też i kula jego vbjiła mje sę przez żebra i do dzisodnja
 642 14|               dzisodnja sedzi i truje mje płuca. Co porę lôt szła
 643 14|              Co porę lôt szła krev ze mje. Tej znovu sę stanovjiła,
 644 14|       wojczeznë, be tu wumrzec.~Znovu mje sę przëboczeła smjerc, co
 645 14|              za stodołą. A won, jakbe mje mesle zgodł, movjił cechim
 646 14|              cechim glosem:~— Nje żol mje, że wumrzec muszę. Dzękuję
 647 14|            korunovaną jarzębjiną, jak mje. Vjedz, że i jô ję tam vjidzoł!~
 648 14|   vëdvjignjenjim zapadłigo zomku.~Ale mje sę smutno zrobjiło na te
 649 14|              to wusmjechoł, zdrzoł na mje długo i rzekł:~— Na tvojim
 650 14|           będze, że znovu żije.~A won mje wob ten czas poleł svojimi
 651 14|              jô szedł, a dzivné mesle mje po głovje chodzełë. Ale
 652 14|               woczu patrzi jak pon, a mje rzekł bjednimu i njewuczałimu
 653 14|             vëszła za mna, wuchveceła mje za rękov i rzekła:~— Remus,
 654 14|                  V njedzelę pon Jozef mje znovu kozoł przińsc. Ten
 655 14|         pjisanjé sę zdô? Zapozdze dlo mje, bo smjerc za dvjerzami.
 656 14|            besma pogadała! Tej zaczął mje wopovjadac tak:~— Wod nomłodszich
 657 14|        njewubetk i vanożenjé nje dałë mje leżnoscë k'temu, a tero,
 658 14|               chterną cë povjem.~ Żol mje beło, ale nje wodrzekł jem
 659 14|                A won zdrzącë długo na mje, rzekł ku reszce:~—Żebes
 660 14|            mjoł vjid i mjecz!~V sercu mje zakłolo na te słova, bom
 661 14|              bom sobje przëboczeł, co mje ksądz rzekł, jak mje przëjął
 662 14|               co mje ksądz rzekł, jak mje przëjął do vjarë: Dac tobje
 663 14|               sę smutno wusmjechoł do mje i rzekł:~— Vjem vszetko
 664 14|              żevigo vęgla. Tej zaczął mje tak povjadac:~— Boczë, chłopku,
 665 14|              takji risunkji, kjej won mje gvoli moji skażoni godkji
 666 14|          rzekł pon Jozef. Potim kozoł mje bleżij przëstąpjic i jął
 667 14|               wostało z dovni chvałë.~Mje, chternimu njicht jeszcze
 668 14|               sę nje wobronjilë.~Beło mje, jakbe pon Jozef wodemknął
 669 14|           Tero jô mjoł na pitanjô, co mje pod trzema chojnami nachodzełë
 670 14|            jego szukałë ze vszetkjich mje. Jak mje wuzdrzoł, wusmjechnął
 671 14|        szukałë ze vszetkjich mje. Jak mje wuzdrzoł, wusmjechnął sę.
 672 14|           żebe vszescë vëszlë, ale na mje patrzeł, żebem wostoł przë
 673 14|              Tak jô wostoł i żdoł, co mje povje, njim sę vëbjerze
 674 14|       zagasnje. Jak wumrzę, povjezeta mje na smętorz zaboczoną drogą
 675 14|              nabroł mesli i ducha, co mje beł vędrovną palecą przez
 676 14|        Ormuzdovi rękji.~— Rozumjoł të mje? — pitoł po długji cbvjilë. ~
 677 14|            vznak jak njeżevi, ale doł mje ręką znac, żebem szedł.~
 678 14|            szertuch chlichała. Ale na mje szło z ti kamjanni tvarzë
 679 14|            przikozanjé i czężor sę na mje położeł, pod chternim moja
 680 14|               woczoma przëchodnigo na mje vzeroł, jak mje sę zdovało.
 681 14|       przëchodnigo na mje vzeroł, jak mje sę zdovało. A stari zegar
 682 14|               jak ten trup v gorze na mje vzerol, bo jego bjegas stanął.
 683 14|       popchnąc, ale Mjichoł zatrzimoł mje rękę i rzekł:~— Wumarł pon.
 684 14|            rzekł pon do Mjichała i do mje:~— Va dvaji, że nji mota
 685 14|           kręceł głovą.~— Njeboszczik mje tak zleceł! — wodrzekł gbur. —
 686 15|       prziczenę. Mój njeboszczik tatk mje movjił, że na tim storim
 687 15|       wobrońcę Roga, ~Nje przijdze na mje żadna straszna trvoga... ~
 688 15|      pochodnje. V jich vjidze zdovało mje sę, że slode naszigo konduktu
 689 15|           rzozą wognja pochodnji, tej mje beło, jakbe nad tim traktem
 690 15|               vesokô, — veższô, njiże mje sę zdovała za minjonich
 691 15|              vjelgjim njewubetku. Jaż mje dzivno beło, ko jednak bełë
 692 15|                  I ma szła dalij. Ale mje nje dało poku, lem sę muszoł
 693 15|             dzivnje skażoną. I dobrąs mje doł wodpovjedz. A tero bjej
 694 15|         zaklętą krolevjonkę.~V głovje mje zaczął na tę godkę szumjec
 695 15|               całi las, skrë pobjegłë mje wod głovë do pjęt, strach
 696 15|             wod głovë do pjęt, strach mje chveceł za vłose i rżnął
 697 15|               dzivni uwosobë. Ale won mje podnjosł, zdrzoł mje v woczë
 698 15|              won mje podnjosł, zdrzoł mje v woczë długą chvjilę i
 699 15|         chdzeż vas nalezę?~— Nalezesz mje vszędze, chdze skrë Ormuzdové
 700 15|           Ormuzdové sę żolą, nalezesz mje vszędze, chdze duch Kaszub
 701 15|           kąsk slode wostała, żebe na mje żdac. Ta sę pitała:~— Chdziż
 702 15|          Chdziż të, Remus, bivoł?~Ale mje sę njechcało wodezvac. Tak
 703 15|               wona vzęła jisc uwokoma mje i zos mje pitała:~— Chdziż
 704 15|          vzęła jisc uwokoma mje i zos mje pitała:~— Chdziż të bivoł,
 705 15|                Dobrze vjidzałam, choc mje beło straszno.~Jô na to
 706 15|              Mjichoł sę przëbliżeł ku mje, kjivoł głovą i rzekł mje
 707 15|             mje, kjivoł głovą i rzekł mje do wucha:~— A njerzekł jô
 708 15|        vjeczné — povjedzoł za żëcô do mje: Po moji smjercë nje wutrzimosz
 709 15|          ludzami dogodô?~I patrzeł na mje wob tę godkę potcevi Mjichoł,
 710 15|             rękę njeboszczikovji. Żol mje jednak, że jidzesz. Żebes
 711 15|              nogavjice i skorznje doł mje pon a dvadzesce talaróv
 712 15|                ale wobroceła sę, dała mje rękę i rzekła:~— Bjej z
 713 15|           dzecinnich lôt. Przëboczeło mje sę vszetko: Pjec Nabuchodonozorovi,
 714 15|              kosę za stodolą, Złi, co mje kuseł gozdzem v scanje,
 715 15|        spokojnich ludzi, wu chternich mje beło dobrze, i na las vkoł,
 716 15|           vkoł, chturen do ti chvjile mje wodgrodzoł wod svjata. Tej
 717 15|              kam kol brodu i żdała na mje. A kjej jem naszedł, vëcągnęla
 718 15|             jem naszedł, vëcągnęla do mje rękę a v ręce trzimała szkaplerz.
 719 15|          trzimała szkaplerz. Patrzeła mje smutno v woczë i rzekła:~—
 720 15|          palcoma rozpjęła mój vamps i mje zavjeseia szkaplerz na koszuli.
 721 15|             szkaplerz na koszuli. Ale mje na tę ji godkę czężko sę
 722 15|       strzimoł całą sełą. A wona, jak mje szkaplerz zavjeseła, raptem
 723 15|              szeję, przëcesnęła sę do mje i vëbuchnęła takjim płaczem,
 724 15|               że sę trzęsła jak list.~Mje sę tede przëboczeło vszetko,
 725 15|             to dobré dzevczę zrobjilo mje dobrigo: Jak mje ze zomkovjiska
 726 15|             zrobjilo mje dobrigo: Jak mje ze zomkovjiska sprovadzeło
 727 15|               v straszni vjeczor, jak mje wod zemstë Golijatovi wuchronjiło
 728 15|               moje sę woblekłszë, jak mje v czężkji choroscë ratovało
 729 15|          choroscë ratovało dzeń i noc mje dozerającë. Spominającë
 730 15|             nją v gromadze. A zdovało mje sę, że las i jego mjeszkańce
 731 15|              dosc tile, tej wona wode mje wodstąpjiła i na mje zdrzała
 732 15|             wode mje wodstąpjiła i na mje zdrzała woczoma, jak słuńce
 733 15|               snożô dzevczina i njico mje szeptało do wucha:~— Navrocë
 734 15|              stari tatk, chturen beze mje be szedł na ponjevjerkę
 735 15|              bojała, ludzkji vstid be mje nje strzimoł i bem szła
 736 15|        Straszkovi jizbje, wopuszczała mje. Jô to czuł dobrze. Starô
 737 15|          vjeczorami spjevoł, vëdovała mje sę jak raj, do chternigo
 738 15|       chternigo anjoł v wurodze Martë mje roczeł. Strach mje broł
 739 15|              Martë mje roczeł. Strach mje broł przed cuzimi ludzami,
 740 15|               jak zbrojni ricerze, co mje trzimelë drogę wotvarłą
 741 15|              woczu wodrazu słabosc ze mje spadła i letko mje sę zrobjiło
 742 15|         słabosc ze mje spadła i letko mje sę zrobjiło jak vandrovji,
 743 15|        vëbłądzi na vjidné pola. Serce mje v pjersach scvjardnjało
 744 15|           wostac z vami nji mogę. Moc mje cągnje njevjadomô i volô
 745 15|              brodu. Z gorë zdrzało na mje zomkovjisko jak czarovnjik,
 746 16|          Strach i Nodzeja szłë wokoma mje i mje do wuszu szeptałë
 747 16|             Nodzeja szłë wokoma mje i mje do wuszu szeptałë svoją
 748 16|            won na plecach njosł. Zaru mje przëszło do głovë:~— To
 749 16|             Boga, a potim stanął i na mje zdrzoł. Jô przestanął też
 750 16|               mjevosz, Gabo?~Tero won mje poznoł po moji godce, zrzuceł
 751 16|            mjeszk na zemję, wuchvaceł mje za wobje ręce, skokoł i
 752 16|               z Lipińskjich Pustk, co mje retovoł wod mokri vodë!
 753 16|               të wurosł dużi! Mogłbes mje na bomelku nosëc przë zegarku.
 754 16|       przeszło nad svjatem, jakżes të mje v gromadze ze storim Mjichałem
 755 16|                chterni të kupjił wode mje nę stążkę czervjoną!~Ale
 756 16|               to beł cecho, le zdrzoł mje długo v woczë, tej położeł
 757 16|            długo v woczë, tej położeł mje rękę na reminju i rzekł:~—
 758 16|         woczach napjisanô... I dzivno mje, żes të to vjedzoł.~Gaba
 759 16|               koscele na ji zdovanju!~Mje v ti chvjilë mocko zagorzeło,
 760 16|               jak żaba sę zavjeseł wo mje i proseł.~— Nu, nje movjił
 761 16|             sę burzi. Sadnji i vjerzë mje, że jô cë żiczni. Tec kjejbe
 762 16|                Jô nje chcę, bes sę na mje gorzeł, bos mje bjednimu
 763 16|             bes sę na mje gorzeł, bos mje bjednimu żedu żëcé retovoł.
 764 16|           takji przë tim smjeszni, że mje jankorka wominęła i jô sodł.
 765 16|         długjim nosu, vëtrzeszczeł na mje woczë, jakbe mje mjoł jaką
 766 16|      vëtrzeszczeł na mje woczë, jakbe mje mjoł jaką vjelgą provdę
 767 16|               i rzekł:~— Słuchej tero mje! Bo jô znaję svjat. A nje
 768 16|              hańdel. Poj i zdej sę na mje a będze vszetko dobrze.~
 769 16|           dobrze.~Przëpjił sę Gaba do mje jak pjijovka i provadzeł
 770 16|              jak pjijovka i provadzeł mje ve vsë prosto do szkolnigo.
 771 16|              krolevjonka moja roczeła mje czervjonim jak krev vjinem.
 772 16|        vezdrzol przez nje, ceplô krev mje do serca zalecała: Tam v
 773 16|              je dobrô. Za tovor kozoł mje zapłacëc połovą mojich pjenjędzi
 774 16|             Na woddzękovanju rzekł do mje Gaba:~— Remus! Wu vaju Kaszubóv
 775 16|                Jô cę nje woszukoł, të mje rzitelno zapłaceł: vszetko
 776 16|       kłopotóv, jakjich moja żedovskô mje be nje narobjiła. Ale na
 777 16|              jastrzib jinszé.~Tej won mje jął wuczëc mojigo novigo
 778 16|          mojigo novigo rzemjęsła. Doł mje kalandorz, v chternim bełë
 779 16|             vjezc mój tovor. A radzeł mje nje nosëc go na plecach,
 780 16|              le vozëc na karze, bo to mje lepji słuchô.~Ve vjeczor,
 781 16|              nocnigo njeba mrugałë ku mje gvjozdë, te same, co na
 782 16|       napjisané jisc muszę i że proce mje v njich namjenjoné zrobjic
 783 17|        Trąbjiną. Wobroceł won sę i na mje żdoł.~— Chdziż to Bog cę
 784 17|         provadzi, Remus?~— V svjat!~— Mje też! — rzekł Trąba. — To
 785 17|            wod wurodzenjô?~—Tak të do mje nje gadej! wodrzekł Trąba. —
 786 17|         szperetusem, pocignął sporo i mje podoł, movjącë:~— Na, Remus,
 787 17|          vëpjił na jich zdrovjé. Kjej mje kurzatva nańdze v polu,
 788 17|             bjałkji Trąbjmë, ach, jak mje potrzeba pocechë, bem strzimoł!
 789 17|               też mesloł. Bo vej! Cuż mje po bjake? Jezdem jak skovronk
 790 17|           głovje na ten sposob. Njech mje butelka v kjeszinji vëschnje
 791 17|               całą chvjilę pozeroł na mje z wuvogą i rzekł~— Zełgołbe,
 792 17|              njemjeckjich krajóv.~Ale mje na taką godkę storigo chłopa
 793 17|       zrobjiło, bom so przëboczeł, co mje njeboszczik pon Jozef na
 794 17|            brodą. Jô nje vjem ale won mje przëboczoł wob czas naju
 795 17|          dobri handel.~Na to zrobjito mję sę srodze markotno, tak
 796 17|         bezpjeczno povjesëc.~Skora na mje cerpła i straszno mję sę
 797 17|              na mje cerpła i straszno mję sę zrobjiło na takji bluznjerstvo.
 798 18|               pjiłë. Ve młinje bełobe mje straszno. Bo tam stoji tile
 799 18|               przez calą szopę.~Trąba mje v ti cemnoscë wuchveceł
 800 18|              to moja kanona.~Smjeszno mje sę zrobjiło, kjej jem so
 801 18|             jô tak graję ze serca, to mje jakbe co wosamętało i jô
 802 18|           rękę do gvjôzd na njebje. A mje won v ti chvjilë vëdovoł
 803 18|               vińsc do pjilë i v lese mje rozprovjoł wo svoji bjałce
 804 18|           słomë dlo cebje a jeden dlo mje. Svoję karę możesz wod boku
 805 18|             Jô sę wodnęceł godanjô bo mje njicht nje rozumje.~— Cuż
 806 18|          głovą, legł na słomje wokoma mje i tak povjedzoł:~— Co ten
 807 18|               to robją? rzekł Trąba. ~Mje sę nje zdovało tak, bo nacuż
 808 18|               pocerz wodmovjic.~Trąba mje nje przerivoł pocerza, le
 809 18|               skuńczeł i legł, zaczął mje gadac do wucha:~— Remus!
 810 18|               może z tim napravjenjim mje to sę le tak zdovało. Może
 811 18|               pomału i verazno, co be mje dobrze rozumjoł:~— Trąbo!
 812 18|            Cuż jô mjoł rzec? Markotno mje beło, żem timu bjednimu
 813 18|              stavjił pitanjé nakozané mje przez njeboszczika na pustkovju —
 814 18|       przemovjił:~— Nje gorzkej sę na mje Remus. Ale to cë rzekę:
 815 18|           Remus. Ale to cë rzekę: Cuż mje po zomkach? Cuż mje po krolevjonce?
 816 18|               Cuż mje po zomkach? Cuż mje po krolevjonce? Jak szczigjeł
 817 18|               Trąbjinô, przeszvankuje mje kjeszinje za jakjim njeprzepjitim
 818 18|           wokoma krolevjonki, zaru be mje bjałka moja vëpenetrovała,
 819 18|              chłopóv, jednak be sę do mje dobrała z mjetelokjem. A
 820 18|              be ji to zganjił, kjejbe mje njim sprała? Tec mjałabe
 821 18|             le sluchoł poł wuchem, bo mje ju grzeszk woczë zamikoł...~
 822 18|           drzemoł, jak jem wuczuł, że mje Trąba pjęscą v bok szturô.~—
 823 18|         drugji bok.~Ale Trąba nje doł mje poku, jażem dobrze wodecknął.~—
 824 18|             żoga sę ruchô ! ~Smjeszno mje sę zrobjiło, bom so wuvożoł:
 825 18|             kjej sama może! Ale Trąba mje szarpoł.~— Remus, zdrzële,
 826 18|                Trąbo! — rzekł jem, bo mje sę zrobjiło markotno — tobje
 827 18|        szemarzi, a żoga sę ruchô.~Jak mje ju njijak poku nje doł,
 828 18|             pravą, v doł i v gorę. To mje beło dzivno. V nim cemnim
 829 18|                  Mądrze cë godac, ale mje — choc jem wodvożnigo ducha —
 830 18|               Nje zamknę woka, chocbe mje anjeli z njeba zibelë. Czut
 831 18|        spuszczô i vodę zatrzimuje! ~I mje sę tak zdało. Żoga woprzestała
 832 18|             le takô babskô godka. Ale mje je strach. Bo vejle, kjejbe
 833 18|         vjidzoł, co sę tam dzeje.~Ale mje sę nje chcało, żem beł srodze
 834 18|              cos sedzało i zdrzało na mje. Przëboczoło mje wono no
 835 18|           zdrzało na mje. Przëboczoło mje wono no straszedło, chterno
 836 18|           wono no straszedło, chterno mje pokozała krolevjonka pod
 837 18|              krosach tęgovich.~Porvoł mje gorz srogji im so povjedzoł:~—
 838 18|              wukozką, anji womoną, to mje sę tu zaru przeżegnej krziżem
 839 18|         krziżem svjętim!~Ale to le na mje woczë vëtrzeszczeło i cos
 840 18|               v vodę i na njego. Voda mje sigała do pasa, ale jô bem
 841 18|             skoczeł choc na zotor, bo mje spomnjenjé wokrolevjoncez
 842 18|         zervoł, vëcarł slepje i tu na mje. Tak jô go vzął v pasu,
 843 18|           Trąba! Na svój sposob szedł mje v pomoc ze svoją kanoną.~
 844 18|              mokré ruchna przëboczałë mje, żem valczeł v nocë ze Strachem.~
 845 18|             mojim tovarzestvje, chdze mje tu vszescë znają, jak topjelc
 846 18|         trigjelka tak godoł:~— Rzeczë mje, Remus, co to beło dzis
 847 18|                 rzekł jem. — Pokozała mje go krolevjonka pod wukorunovaną
 848 18|               zomku.~Trąba pozeroł na mje z wuvogą, krąceł głovą i
 849 18|               dnja przëboczom, zdołbe mje sę bëc łopskjim chłopem.
 850 18|               Trąba znovu vezdrzoł na mje, medetovał chvjilę i movjił:~—
 851 18|                le pjekjelnjik? Rzeczë mje, kjej jes go sę jął, cze
 852 18|              rzec — rzekł Trąba. — Bo mje be sę zdovało, że to beł
 853 19|                bobe ludze chcelë wode mje jesz pokupac różné rzecze.
 854 19|          dzeje v norodze naszim i żol mje serdeczni chvitoł, że njeprzijocel
 855 19|           moją karą na woborze a vkoł mje kjile ludzi i nen stari
 856 19|               kuntrakt spjisivoł.~Ale mje jak bech tovaru do serca
 857 19|          bjoli dzeń po pustkovju a na mje żdała valka z Golijatem.
 858 19|               wodervac, a pamjęc moja mje przëprovadzeła do głovë
 859 19|             poznoł. AIe dusza moja ve mje sę wodezvała, że słova same
 860 19|              wodezvała, że słova same mje z gębë vëszłë:~— Toje duch
 861 19|              vezdrzoł pon Czernjik na mje a jô na njego. Długą chvjilę
 862 19|            ale rozesmjol sę, poklepoł mje po reminju i rzekł:~— Provdzevi
 863 19|             Trąba trzimjącë se wokoma mje, wobzeroł sę na vszetkji
 864 19|              te słupë złoconi. Vjerzë mje, jô, jakbe mje chto mjechem
 865 19|        złoconi. Vjerzë mje, jô, jakbe mje chto mjechem v łeb chlasnął.
 866 19|          boczni stopjenje, zatrzimało mje raptem vjidzenjé straszné:
 867 19|              sedzała wona, zdrzącô ku mje z czornich lom v gnocannich
 868 19|         zdrzała prosto przed sebje, a mje wod tego vjidzenjô serce
 869 19|            jem kroku postąpjic. Trąba mje zaczął szarpac:~— Cuż cë
 870 19|            pańskjim domovnjiku. Trąba mje jesz szarpoł za rękov. A
 871 19|    przëroczenjé. Znac veższô jakô moc mje vjodła. Veszłasma tede za
 872 19|        chterni jô nje rozumjoł. Trąba mje pozdnji povjedzoł, że to
 873 19|    wozdobjonich, przëstavjił Trąbje i mje stolik małi v norciku przë
 874 19|                Na jedni scanje vpadła mje v woko tarcza dużô trzëkańczastô
 875 19|              njewubetku dusznigo. Ale mje sę zdovało, że v ti chvjilë
 876 19|               ję vjidzoł.~I kjivoł do mje głovą przëtim, a jô sę dobroł
 877 19|              ję vjidzoł też! ~Mrovkji mje przeszłë po plecach. Przeżegnoł
 878 19|                Ha ha! Cuż za glupstvo mje vëszło z gębë! Gadac wo
 879 19|            dżod v szpetolu. Cuż wonji mje tu nje naprzikrzelë sę,
 880 19|               i mogę z nją robjic, co mje sę vjidzi.~— Provda! rzekł
 881 19|             pomesloł jem sobje, — jak mje je vëkłodoł pon Jozef na
 882 19|               cerograf pravni. Dzivno mje ten ze żołtą brodą przëboczoł
 883 19|          spjevô Smętk. Njico jakbe ve mje wuderzeło i mjc porvało
 884 19|           njech minje vjesoło.~I zaru mje postavjił służka długą,
 885 19|               z vjinem szumjącim. Ale mje njico wosamętało, żem nje
 886 19|           zjedzą psë '~Nje vjem, zkąd mje sę ta smjałô spjeva brała.
 887 19|          vezdrzoł dzekjimi woczami na mje. Gęba mu sę vëdłużeła jak
 888 19|           nocë ve młinje.~Chcoł sę na mje porvac, ale namesloł sę
 889 19|              Tej Czernjik pozdrzoł na mje, wusmjechnął sę dzivnim
 890 19|             jô vëszedł na doł. Njicht mje nje zastąpjił drogji. Vëdobeł
 891 19|             vozarkji i karovoł, chdze mje woczë njosłë, v cemną noc.
 892 19|                Ale żodne dzesęc konji mje tam dregji roz nje zacigną.
 893 19|             spjeszno tą drogą. A beło mje dosc czężko, bo szło pod
 894 19|              przez cebje godoł. Rozum mje sę mjeszô. Ten pon Czernjik,
 895 19|            ten Strach ze młina? Mocko mje sę zdaje. V jimję Wojca
 896 19|          Wojca i Sena...! Ta gorzołka mje sę wodbjijô smołą! Bełasma
 897 20|          przez dzekjigo kręcka, Trąba mje vrzeszczoł do wucha:~— Nji
 898 20|         cepłigo, bobes jinaczi muszoł mje vladovac na karę i vjezc
 899 20|        mjeszkivelë pod wurzmą. Njijak mje dodom anji do moji zdovani
 900 20|          zdovani Trąbjinë nje cignje. Mje sę zdaje, że jô mom noterę
 901 20|          karna vjidzisz na polu. Bele mje mój kapuscani łeb tak mocko
 902 20|          Jakuż jô nji mjoł pjic, kjej mje przëroczelë a gorzołka vonjiła
 903 20|           grzechóv głovnich? Może leż mje i ta moja gra do głovë poszła,
 904 20|              ta beła pjekjelnô, jakbe mje trzimoł łęczk złi duch z
 905 20|             na to Trąba. Może Pon Bog mje natchnje potim jaką meslą!~
 906 20|           graje. Bele moja jozcenô na mje peska nje vëvjerała, bobem
 907 20|               je dobrô. I przëboczeło mje sę v ti chvjilë, jak mje
 908 20|              mje sę v ti chvjilë, jak mje no potcevi Mjichoł i Marta
 909 20|                Cużbes të zrobjił beze mje na tim svjece, pełnim njedobrich
 910 20|           moji skorë dobjerelë i tile mje v nji dur narobjilë, że
 911 20|         vszeternostek dech, potrzebni mje do granjô na trąbje, dziso
 912 20|           dziso szedłbe mjimo, kjejbe mje Pon Bog litoscevi nje beł
 913 20|                tej jô ju nje żdoł jaż mje durë porobją, le vzął i
 914 20|           chdze nije lubjilë. A chdze mje njechcelë, tamem sę nje
 915 20|          tamem sę nje morzeł. I z tim mje je dobrze. Żebe nje ten
 916 20|              stan małżeńskji, chturen mje trzimô v gromadze z moją
 917 20|          poskvarzi, a mroz cë dotnje. Mje mój duch movji, że co mje
 918 20|             Mje mój duch movji, że co mje teczi, to mje nalezeta roz
 919 20|            movji, że co mje teczi, to mje nalezeta roz njeżevigo na
 920 20|              Vjosmjącë rzekł Trąba do mje:~— Mom nodzeję v Bogu, że
 921 20|           tich wostrovóv je tu kjile.~Mje beło tero naborżij wo to,
 922 20|               trzimej sę krotko slode mje! —rzekł—cobes nje wupodł
 923 20|               co muzikę lubją barzo i mje dobrze znają. Ale mają wonji
 924 20|         Vdzidzkji wostrov! — powuczeł mje Trąba. — Takji won długji
 925 20|              na łączkę i rzekł:~— Cze mje le sę tak zdaje? Ale przisągłbem,
 926 20|             sana sę ruchała?~Smjeszno mje sę zrobjiło, alem pitoł:~—
 927 20|          zrobjiło straszno. Wuchvaceł mje za rękov i movjił:~— Remus!
 928 20|            przistąpu nji mô?~— A może mje dobrze nje wochrzcilë! —
 929 20|               skakac jak v tuńcu, jaż mje mrovkji po plecach przelotivalë.
 930 20|                A kopjica czim krodzij mje, tim veżij rosła v gorę.
 931 20|            vjelgjimi krokoma szedł ku mje. Jak naszedł na trzë krokji,
 932 20|          stanąl, vezdrzoł z wuvogą na mje i rzekł:~— Njech będze pochvnloni
 933 20|          uwodrzekł jem. Ale won sę do mje nje przëbliżeł. Mjoł mje
 934 20|              mje nje przëbliżeł. Mjoł mje gvesno za jaką wukozkę z
 935 20|              kjej jô cę proseł, żebes mje zagroł do tuńca? Bo nje
 936 20|               jinszigo ducha. Zdoł na mje jak mur, a jô sę przëznac
 937 20|              za jaką wukozkę, chterna mje zaszła v drogę na wukoranjé.
 938 20|            jem pochvaleł Boga, to won mje jakąs cuzą godką wodpovjedzoł.~—
 939 20|           hańdlarzem! Nje vëzdrzołbes mje na takjigo, bo cë dzirżkosc
 940 20|      człovjeka słabigo ducha.~I podol mje rękę mocko nją potrząsającë.
 941 20|              nę kopjicę sana, jak won mje kozoł i sodł jem na zemji.
 942 20|               żartóv.~I zchileł sę do mje Trąba, jakbe mje chcoł co
 943 20|        zchileł sę do mje Trąba, jakbe mje chcoł co do wucha povjedzec,
 944 20|             rzekł do Trąbë:~— Tero le mje zjim mój plecok z karku
 945 20|           doma dzecë kolebac.~— Jakuż mje doma dzecë kolebac, kjej
 946 20|              doma dzecë kolebac, kjej mje Pon Bog żodnich nje wużiczeł?~—
 947 20|            czestuje!~Jak przepjilë do mje, tej jô podzękovoł i wodmovjił.
 948 20|                Dobrze dlo vaju, żesta mje naszła dziso. A vëboczta
 949 20|           kęsi psë pruskji wobłavę na mje robjilë... Të na mje patrzisz,
 950 20|               na mje robjilë... Të na mje patrzisz, Remus, pitającim
 951 20|           jesz wo krolu jezora. Trąba mje lepji znaje. Wuvożej: Jô
 952 20|              strzelbą. Ale won jeszna mje njedobeł. Z mojigo gnjozda
 953 20|            vjelgji vodë, ztądka wonji mje vënekalë. Tam deszcz leje
 954 20|           sztrofë, jakji jego sądë na mje nałożelë.~Zemja moja rodzi
 955 20|              wobskacëc nji mogę, bobe mje zdradzeł.  Dzis i jutro
 956 20|              njicht v pojedinkę sę na mje nje wodvożi, bo srodze mje
 957 20|            mje nje wodvożi, bo srodze mje sę boją. Dlotego momë dzis
 958 20|           Vaspon vezdrzoł z wuvogą na mje i rzekł:~— Zvadzkji pon
 959 20|               z pola i rebë z jezora. Mje sę poprovdze tak zdaje,
 960 20|            njimi vojovac będę, a kjej mje smjerc zabjerze, vojovoł
 961 20|            ale dalij z jezora szło ku mje letkji granjé vodë, jak
 962 20|        szczekanjé psa na woborze. Tej mje przëszlo do głovë, jak barzo
 963 20|             jak barzo ten krol jezora mje przëboczoł njeboszczika
 964 20|              skażoną godką?~Ku reszce mje sę tak zdovało. jakbem leżoł
 965 21|              njech szkolni przësle do mje, a jô cę wochronję... A
 966 21|        czężkji pudło zlecało, trzasło mje kańtą v remję, przedzarło
 967 21|            przedzarło vamps i wupadło mje na nogę.~Srodze mje zabolało,
 968 21|           wupadło mje na nogę.~Srodze mje zabolało, jaż nji mogł jem
 969 21|              Tej szedł jem dalij, jaż mje zatrzimało vjesołé tovarzestvo.~
 970 21|          przez renk a drudze za njim. Mje tak wobstąpjilë, żem nji
 971 21|            nje bojoł. Bo chocbe slodk mje sę smerleł v pjekjelni smole,
 972 21|         jezora! Ale won le blesnął do mje woczoma i dalij wodmovjoł
 973 21|               sę przësunął i povjodoł mje v wucho:~— Ten ze stenką
 974 21|               mô, njiż ti drudzë.~Tak mje tich senóv mjeszczańskjich
 975 21|                Ale Klerik vezdrzoł na mje i rzekł:~—Abstinentia est
 976 21|             drudzë vińdą, vstoł, vzął mje pod pochę i vëprovadzeł
 977 21|              sę pitoł:~— Zeli mosz do mje jakji słovo, to pudę kavałk
 978 21|            Czernjik dziso na renku do mje movjił: Rzeczë krolovji
 979 21|        chvjilę szedł jak njemi wokoma mje, tej povjedzoł:~— Tës go
 980 21|               Tës go napotkoł. Rzeczë mje, jakji njeszczescé cebje
 981 21|               potim naszło?~Dzevovało mje takji pitanjé vaspana, chturen
 982 21|              no pudło z voza, chterno mje małovjele nje zabjiło.~—
 983 21|             won takji letkji virok na mje vëszczekoł. Ale jak go vjidzę,
 984 21|              vjidzę, to jakbe Zł Duch mje na woczë kanął. Mje, com
 985 21|              Duch mje na woczë kanął. Mje, com sę le Pana Boga na
 986 21|               vjidzoł, njeszczescé na mje żdało. Po drugji stronje
 987 21|        jinszimi jidą drogami.~Scesnął mje rękę, wobroceł sę i szedł.~ ~
 988 22|          pjętë najeżdżac. V procesiji mje sę też njebelno vëdovało
 989 22|        zvożającë na mołą gąsorkę i na mje. Ale jak spjevanjé i zvonë
 990 22|              polu! Va timu vjinné, że mje sę czężko zrobjiło na sercu
 991 22|            czężko zrobjiło na sercu i mje porvoł płacz. Tak jô to
 992 22|                dziso reno tesknjączka mje sę v duszë rozsadta za naszim
 993 22|      pustkovjem i za ludzami, chterni mje tam kochelë. V takjich meslach
 994 22|         vezdrzoł, mjała woczë dużé na mje vlepjoné, a jak sę nasze
 995 22|             Jô jem starô Julka. Ludze mje zovją proroczką i mje sę
 996 22|           Ludze mje zovją proroczką i mje sę boją...~— Czimuż sę cebje
 997 22|             kobjetę, ale wona zdrzącô mje vjedno v woczë, rzekła tak:~—
 998 22|             rechlij nje! I sadła kole mje.~— Żeli mosz przë sobje
 999 22|               długô droga.~Nje chcało mję sę pravje jesc, ale żebe
1000 22|       kolanach. A jô sedzoł cecho, bo mje dzivni zib szedł przez kosce.~