Chapter

2001 43|                  Robji tero, jak wode mje vjidzisz, cobe przodk czołna
2002 43|             nazod. Panna Klema kozała mje vëjąc vjosło, sama ale dovała
2003 43|       zatrzimała, a jô pitoł:~— Dokąd mje provadzisz, krolevjonko
2004 43|                bom vjedzoł, żc wodtąd mje anji domu anji wubetku na
2005 43|             go nalezę v grobje. Słova mje nje chcałë jisc przez gardło,
2006 43|            moc i jem povjedzoł:~— Dlo mje njima dodom, nodrogszô moja.
2007 43|              nji mogę, kjej złi ludze mje zvjązelë z żadną i mje njemjiłą
2008 43|          ludze mje zvjązelë z żadną i mje njemjiłą kobjetą. Ten vesokji
2009 43|              rozińdzenjé sę i wobjęła mje sziję z vjelgjim płaczem.
2010 43|             postavną wurodę, scesnęła mje rękę, jak z jakjim mocnim
2011 43|             na vjekji tvoją żoną. Cuż mje wobchodzi godanjé ludzkji.
2012 43|              jedini! Żoden przed tobą mje nje znoł, żoden po tobje
2013 43|              nje znoł, żoden po tobje mje znac nje będze. Tvój sin
2014 44|               Długô cenjô szła bokjem mje, kjej jem doszedł na dregji
2015 44|             na rozestajné drogji. Ale mje sę ti godce vjarë dac nje
2016 44|             duńsc do Łiskji, bo gnało mje procem voli povjedzenje
2017 44|            Ale cuż wona, staró Julka, mje krom tego povjedzała v ni
2018 44|              Julkę. Vëcignęła wona do mje rękę i povjedzała:~— Vjedzałam,
2019 44|            poj ze mną!~Nje provadzeła mje drogą przez vjes, le gorą
2020 44|           vjele. Julka stanęła wokoma mje. Ji zgarbjalô postacejô
2021 44|              Sorbsku, kjej zdrzała na mje ze starigo portretu Sidonja
2022 44|          njepojętô tajemnjica. Jak na mje timi woczoma vezdrzała,
2023 44|        woczoma vezdrzała, przëboczeło mje sę vezdrzenjé ludzi, chterni
2024 44|           sędza. Ale Julka wuchvaceła mje za remję i rzekła:~— Co
2025 44|        krziknjij na tich v dole:~— Do mje !~V chternim z njich jesz
2026 44|               stari Julkji, a zdovało mje sę, że svjat dichac woprzestoł,
2027 44|              dozdrzec, gorë vkoł. Ale mje v ti vjelgji łunje przëboczeła
2028 44|         naszigo szczescô. Takô żałosc mje scesnęła serce, żem zaboczeł,
2029 44|          chdze jezdem i poco. Zbudzeł mje trzosk poląci beczkji, chterna
2030 44|              kłobuku. Zabjelełë sę ku mje jego zębë a rągająci smjech
2031 44|              zavołac na ten lud:~— Do mje !~Lem trzimoł paproc v ręku
2032 44|               jô Czernjika. Takji won mje zaszedł ve Zvadze. Takji
2033 44|        stojącich na stronje, Julkji i mje, i spjevoł do notë svojich
2034 44|          gorach żolełë sę wognje, ale mje serce zasłabło, jak wonge
2035 44|             vszelkjigo poruszenjô, że mje cos tchnęło. Vezdrzoł jem
2036 44|             nje przeżiję! — tak uwona mje mjała movjonć.~Jô rozumjoł
2037 44|          vłosnim kosztem, ale szołtes mje powuczeł, że to sposobnô
2038 45|             vodach Vdzidzkjich zabroł mje moc cudu. Ale jesz cos jinszigo
2039 45|           cudu. Ale jesz cos jinszigo mje tam nje dostovało, wo czimem
2040 45|               skarupë i muszle?~Serce mje sę chcało pęknąc i chęc
2041 45|          chcało pęknąc i chęc do żëcô mje wodeszła. Bełbem sobje v
2042 45|              wod ji vjidzenjô povstoł mje przed woczami mój dzecinni
2043 45|     korunovani jarzębjinë. I przëszło mje do głovë:~— Kjej v tobje
2044 45|               svjece?~Ta meslô dodała mje nodzeji i mocë, żebe strzimac
2045 45|               jakji svjętô volô Boskô mje mjała namjenjoné.~Szedłjem
2046 45|               Bivało też, że mój duch mje kozoł zapitac tich małich:~—
2047 45|              Ale dzecë, wucekalë wode mje na dravoka, bo sę mje bojałë.
2048 45|            wode mje na dravoka, bo sę mje bojałë. Starszi jim mjelë
2049 45|            jak vjelgą pocechę vlołjes mje v nen czas v bjedné zvątpjałé
2050 45|         spravje na Łisce lata zaczęłë mje mijac, a jô jich mijanjé
2051 45|             chojnë pod Lizokami, żebe mje żol nje scesnął serca za
2052 45|            Bożąmękę na Zoborach, krev mje gorącim varem spłivała do
2053 45|         wobchodzeł z daleka, bo njico mje nje dozvolało dac pojigji
2054 45|         njeludnim molu sejmovałë. Ale mje na ten vjidok stanął przed
2055 45|             rzeka. Na nji splinęłë do mje ne bjołi kołpje. Za rzeką
2056 45|             lese nen mol, na chternim mje dobrô Marta zavjeseła szkaplerz
2057 45|         wukreté, a spomnjenjô szlë ku mje, jak karno skorcóv woblotô
2058 45|          jarzębjinę v polu. Przëszedł mje na woczë mój pon ze szligą
2059 45|      leszczenovą nade mną stojąci, be mje vëdzelëc karę, pjes mój
2060 45|       zbłądzonigo i most, z chternigo mje strąceł v zemną vodę, be
2061 45|              strąceł v zemną vodę, be mje vëlekovac wod żołti choroscë.
2062 45|            chlevje, chternim Złi Duch mje kuseł, jażem go sekjerą
2063 45|               pastvjisko. Podeszlë ku mje i patrzilë na mje czekavimi
2064 45|         Podeszlë ku mje i patrzilë na mje czekavimi woczoma. A mje
2065 45|              mje czekavimi woczoma. A mje beło, jakbe z woczu jednigo
2066 45|           jednigo z njich patrzeła na mje Marta, jak no wona mje wobjod
2067 45|             na mje Marta, jak no wona mje wobjod przënjesła na pole,
2068 45|              przënjesła na pole, kjej mje gbur tak srodze vëkoroł.
2069 45|               vzęlë wucekac. Bo dzecë mje sę bojałë.~Ale jô wostoł,
2070 45|          bojałë.~Ale jô wostoł, jakbe mje njico zatrzimało i zdrzoł
2071 45|              beł ten som, le tak małi mje sę tero zdovoł, kjej za
2072 45|            zdovoł, kjej za dzecka beł mje dużim svjatem. Za chvjilę
2073 45|           dobeł na Golijace?~Tej dała mje rękę. A ma sobje zdrzała
2074 45|              żeli chcesz.~— Przenjesë mje go, Marto! Jô go postavję
2075 45|             żebe dalij połikoł czas i mje przëboczeł lata na pustkovju.
2076 45|               jem so chorosc, chterna mje na długji tidzenje polożeła
2077 45|            njego nje dboł. Pozeroł na mje, jak dovnji na pustkovju,
2078 45|          leżoł v gorączce, wopovjodoł mje dovné moje dzeje na pustkovju.~
2079 45|               z naprocem pamjętała wo mje i posełała mocnjącé jedzenjé.
2080 45|           dzece — pomału przëvekłë do mje i nje wucekałë. Ku reszce
2081 45|               navetk wobsodivałë vkoł mje na wurzmje jak rój, bo jô
2082 45|           doznoł jem sę tede, a serce mje sę redovało, że dzecë moję
2083 45|            Jak wod łiskavjice, tak sę mje tero v duszë rozvjidnjało
2084 45|               straszni na Łisce Julka mje kozała mjec, czego mje dac
2085 45|          Julka mje kozała mjec, czego mje dac nji mogła sama.~Ale
2086 45|        patrzeł v svoję duszę, budzełë mje vołającë:~— Remus! Povjadej
2087 45|               vzął i szedł do dom, bo mje vjelgô njemoc zmogła, kjej
2088 45|            żem nje postrzegł, jak noc mje przeszła na czetanju i vdarzëc
2089 45|               nji mogł, kjede szkolni mje postavjił vjidna stole.
2090 45|           dzennim vjidem. Vezdrzoł na mje i rzekł:~— Chcece vjedzec,