Chapter

1501 36|                przëleżni krovc, możebe z naju bëlë kavalerzë, godni
1502 36|                 V tim naszedł służka a z njim młodi człovjek, chternimu
1503 36|           szedł, tak Trąba wobroceł sę z pitanjim do Derdë:~— Panje
1504 36|           cepło zrobjiło, jak Derda to z taką pevnoscą povjedzoł,
1505 36|                kjej jô som jem djobłem z pjekła!~Trąba wodskoczeł
1506 36|                vjidzice vë lam jednigo z naszich czortóv?~Przez wokno
1507 36|               va vjidzała, najachavszë z nasziin panem — chturen
1508 36|           nasziin panem — chturen jest z blizkjigo przijacelstva
1509 36|             Tos ma tu zaszłal A cuż va z nami chcała zrobjic?~— 
1510 36|               djobeł bjerze gork żołcë z ręku pjekjelnigo doktora
1511 36|        pjekjelnigo doktora i mjeszô ję z tińtem i krevją ropuszą
1512 36|       przechodzi. Vjater, not do tego, z vnętrznosci nekô te szvotołë
1513 36|           vnętrznosci nekô te szvotołë z takjim gvołtem, że wone
1514 36|                zbankrotovelë na hańdlu z gęsami. Ti też nje wiimjeją
1515 36|                szkalovac, bo tej ludze z chęcą czetają jich żegovjinë.
1516 36|            dłużij dzeje sę tak, że nom z njemjeckjigo pjekła, naszigo
1517 36|              mjastto cnjika sztoperczi z tvarzë spiczasti stalanni
1518 36|                do kaszubskjigo pjekła. Z ti prziczinë jô mom volą
1519 36|              kjivoł ręką, żebesma szła z njim. A Derda jesz domovjoł:~—
1520 36|               jesz domovjoł:~—Jidztale z njim! Won njick nje movji,
1521 36|           pevno jakô komedijô, chterną z nami chca vëpravjic. — Ale
1522 36|                go na podvorzé. Za njim z pjekjelnim krzikjem vëburknął
1523 36|          zapłac, braciszku, żes të mje z pazur tego czornigo djobła
1524 36|     njemjeckjimi frantovkami splamjił.~Z timi słovami chiże vëdobeł
1525 36|             timi słovami chiże vëdobeł z mjeszka svoję trąbę i jął
1526 36|          mjeszka svoję trąbę i jął dąc z mocą taką, jakbe svojim
1527 36|           svjętigo!~I znovu zaczął dąc z taką mocą, jaż murë pękalë.
1528 36|             pjęscą v łoża wokna, że te z glińgotem vlecałë do jizbë —
1529 36|            mogł na njeszczescé przińsc z pomocą, bo z dvoru na dvjerze
1530 36|       njeszczescé przińsc z pomocą, bo z dvoru na dvjerze napjerelë
1531 36|                 cze też vaju vëpuscilë z głupigo domu? To sobje nasz
1532 36|               czorni, ledvje mje druch z jego pazur vëbavjił, a tej
1533 36|              mu sę brzuch trząsł i łzë z woczu kulałë. A jak sę vërzechotoł
1534 36|               go trzimô przë se, bo mô z njego vjele krotochvjile.
1535 36|              katolickji vjarë, a rodem z kręgu puckjigo. Vejta! —
1536 36|             mają njemjceką. A nasz pon z njimi. Ale krom tego nasz
1537 36|               kaszubskji barzo kochô i z nami vjedno po naszimu godô.
1538 36|            tego morusa. To je człovjek z duszą, jak ma bjołi ludze. 
1539 36|            Przëvjozł go sobje nasz pon z Afrikji, chdze ludze mjeszkają
1540 36|              Kureszce dvornjik zrobjił z nami kamroctvo i rzekł:~—
1541 36|              nje doszedł, bo bëlëbe ju z pałacu pitelë. Njechże tego
1542 36|            Njechże tego Derdę szvernot z takjimi komedijami!~Na svoji
1543 36|              to je mjiło sercu pogadac z ludzami ze svojich stron!
1544 36|               ze mną czego napjiła?~ — Z całigo serca! — rzekł Trąba. —
1545 36|            panjenkji szkodzi. Nasz pon z ti prziczinë kozoł całé
1546 36|           malorz, chternimu nje dobrze z woczu patrzi. Mjeszkô won
1547 36|                njicht nje podińdze, bo z wokjen v gorze jakjis dzivni
1548 37|             polubjita, jak jô, żeli sę z njim bliżij zkamrocita:
1549 37|            chleba?~Pon na mje vezdrzoł z wuvogą i rzekł:~— A z jakjich
1550 37|         vezdrzoł z wuvogą i rzekł:~— A z jakjich va stron, bracô?~
1551 37|          poprovdze wudbë, że to djobeł z pjekła. Ko volołbem rovnak
1552 37|           dobrim trunkjem! Nalij sobje z ti butelkji duńskjigo jeden
1553 37|               dva, panje, bo vrocom sę z pjekła i mom duszę na reminju.~
1554 37|              napsuł, żebe mu to vëbjic z głovë.~Pon na te słova dzivno
1555 37|            takji, chterne wokrętnjikji z przëmorskjich vsóv poprzëvozilë
1556 37|        przëmorskjich vsóv poprzëvozilë z dalekjich krajóv.~— Ala! —
1557 37|               Cużbe rzeklë naszi ludze z Lipna, kjejbe vjidzełë v
1558 37|                i sprzętem gardzi, timu z woczu smjerc patrzi.~Zavstidzeł
1559 37|                drugjich zdrzałë na nas z rzędu wobrazóv postacije
1560 37|              wobleczenjach krolevskich z pańskjimi i busznimi woczoma.
1561 37|                    A vjesz të, chto to z tich portreróv na nas patrzi?~
1562 37|            zemji chodzą le jak mrovkji z jediną starą wo jedzenjé
1563 37|               Boczë: Ti, co długą regą z tich scan na cebje patrzą,
1564 37|           wumarł v roku pańskjim l637. Z drugjigo kuńca mosz vaszich
1565 37|          rozumu beł jego sin Mestvjin. Z njim, co provda, vëmarł
1566 37|   szczecińskjich: złączeł sę na vjekji z Polską. Vjidzisz, kjejbe
1567 37|           chterna jednim prądem płinje z minjonich dovno czasóv a
1568 37|          Revekoła.~Va dvaji pochodzita z ti częscë Kaszub, chdze
1569 37|               a barzo długji. V nji le z jednigo kuńca dva — ale
1570 37|                pełnim vjidze, ale dzel z drugjigo kuńca le polvjidni.
1571 37|              kuńca le polvjidni. Jednę z ji długjich scan pokrivałë
1572 37|            chterne v czężkjich krosach z połvjidu ku nama zdrzałë,
1573 37|          połvjidu ku nama zdrzałë, jak z komudë minjonich set lôt,
1574 37|              to są moji przodkovje. Jô z njich będę wostatni.~Jak
1575 37|               kapelusz i przëvjitol sę z panem. Pokąd wonji rozmovjelë,
1576 37|             nje beł, bo nje znoł mje i z panem le godoł po njemjecku.
1577 37|                pas dzeleł ląd i morzé. Z tego wobrazu zdrzała i przemavjała
1578 37|             Mój tovarzesz Remus gvesno z chęcą po tim pałacu chadzac
1579 37|               mje rzekł, że je djobłem z pjekła, to won, co sę teczi
1580 37|            Dlotego dozvolce mje, żebem z mojimi skrzepjicami i trąbą
1581 37|              svoji jomë, jaż będę mogł z njim jisc dalij v svjat.
1582 37|          chcesz rozeznac, cze to morus z Afrikji, cze czort z pjekła
1583 37|             morus z Afrikji, cze czort z pjekła vëpuszczoni, kjej
1584 37|               pęzle v ręku, ale bełbem z razu przësigł, że to pon
1585 38|                vjele ksążk i wobrozkóv z dzejóv kaszubskjigo kraju
1586 38|                czimu jô cebje v grepje z tvojim tovarzeszem zabroł
1587 38|              tvojim tovarzeszem zabroł z drogji. Mojim ludzom to
1588 38|              dzivno, bo są nałożni, że z drogji zbjerom kaszubskjich
1589 38|          pravje teczi cebje, to të mje z wurodą przëboczosz vjadomé
1590 38|            wogjiń, jakbe prąd sełë nje z tego svjata. Strzęsło to
1591 38|                Słavna, przë czim jeden z mjeszczanóv straceł żëcé
1592 38|                krotkjim czasu, poszedł z kraju z vjernim sługą Goszkjem
1593 38|        krotkjim czasu, poszedł z kraju z vjernim sługą Goszkjem ze
1594 38|           vezdrzoł pon Sorbskji na mje z vjelgą wuvogą i povjedzoł:~—
1595 38|                tę naszę rozmovę malorz z drugjigo kuńca dvornjice
1596 38|           Czernjika! Tak jô zjąl szołm z głovë, a pon Sorbskji rzekł:~—
1597 38|             czim pasc. Bodejże v jedni z nich vsi je krova, ale to
1598 38|           trova. Tak mje rzeklë rebocë z nad jezora Sorbskjigo. Ale
1599 38|                jidą. Le te jich vjatrë z morza! Kjejbe wonji njepjilë
1600 38|             kjejbem sę vroceł do cebje z gębą, zamjast pod przërodzonim
1601 38|             Vjitosłava Młotka bjiję sę z poganami v dalekjim svjece.
1602 38|             jes sę tak krotko spravjił z mojim morusem, choc jes
1603 38|                beł wudbë, żc to djobeł z pjekła. Jesz won kulavo
1604 38|                sę znovu v ni dvornjicë z woknami na jezora i morzé.
1605 38|            szibë strzelałë złoti vjidë z daleka ze za morza, chdze
1606 38|              chterniin sę poleł wogjiń z kruszkovich szczepóv, chopającë
1607 38|                nad nami stojdła posova z czężkjich balk, wozdobjonich
1608 38|               zczernjałô wod staroscë. Z nji vjisałë vjelgji rozkoscerzoni,
1609 38|              le bladô tvarz pannë, jak z bjołigo kaminja vëcętô,
1610 38|             vëcętô, bjeleła sę ku mje. Z cemnjice jesz v kominku
1611 38|               rzekla, jakbe głos szedł z daleka, wod jinszi wosobë:~—
1612 38|           żorotni, bjedni a v ruchnach z varpu...~V dolinach ludzkjich
1613 38|          pjerszi roz v mojim żëcu — bo z nich vjelgjich wobrazóv
1614 38|          vjelgji krzik, kjedem v jedni z dam riccrskjich poznoł wurodę
1615 38|             poznoł wurodę stari Julkji z Garecznjice. Stojała wona
1616 38|                tam v starodovni suknji z jedvabju i złota, ale vnet
1617 38|          zgodivała, rzekła:~—  Sidonja z rodu Borkóv, rodzonô z matkji
1618 38|         Sidonja z rodu Borkóv, rodzonô z matkji Młotkovni! Njedovjinnje
1619 38|          szklelë bladé skarnje Sidonji z rodu Borkóv, mocnimi krosami
1620 38|           wobroz ricerza. Pon Sorbskji z njego nje spuszczoł woczu,
1621 38|              krotko mje klasnął pjorun z njeba. A kjej jem przëszedł
1622 38|             skarnji wodrzinała sę, jak z marmuru vëcętô. A jak ju
1623 38|                mdze na Sorbsko szła ~A z Chołmu pjesnjô zgodë gra~
1624 38|              gardła dvoje rzek ~Wokręt z chorągvją Grifa bjegł, ~
1625 38|             mdą~Strzec wognji, chterne z grobóv żglą,~A te jak duna
1626 38|            przësągelë v jego znam ~Mdą z Helë jaż po Stopni Kam,—~—
1627 38|            Njigde! — krziknęło gvołtem z cemnigo kuńca dvornjice.
1628 38|           chvjilę sedzoł cecho v norce z woczoma szklącimi vjidem
1629 38|               mje i zervoł dużé płotno z wobrazu zaslonjętigo, nad
1630 38|            wurzasu nje doznoł. Mój sen z dzecinnich lôt, kłopotë
1631 38|                ruchnach sedzała bjałka z nogoma pod sebje jak krovc.
1632 38|          vjidzoł jako małigo knopa, le z boku tirzeło vojsko długjim
1633 38|          chdzes zabjeleła tvarz Julkji z Garecznjice i tero jô sę
1634 38|              stolannim pancerzu jachoł z szołmem na głovje a z wurodë
1635 38|           jachoł z szołmem na głovje a z wurodë zdrzoł jak Vjitosłav,
1636 38|             moji pochodnji i buchająci z nji wogjiń. A mjecz czężkji
1637 38|        trzimjąci go moji rękji. Buszni z ti mocë, chterna ve mje
1638 38|              mje tkvjiła i za mną szła z grzemotem tesąca konji i
1639 38|                  Njevorto! Njevorlo! A z kożdi skarupë vëszorzeł
1640 38|                kożdi skarupë vëszorzeł z wostrimi pazuraini i chcevim
1641 38|            moji głovje wuczuł jem, jak z baro daleka rąganjé njeprzijocela:~—
1642 38|         scesnjętigo wulżeło, jakbe mje z njego czężkji kamiń zjął.
1643 38|              cemnô noc, ale szklełë sę z nocnigo njeba vjeczné gvjozdë.~
1644 38|           gvjozdë.~Porvoł jem sę chiże z łożka. Tej jem sę doznoł,
1645 38|                go dozdrzec, ale njicht z njich njic knje rzekł a
1646 38|            Derda, chturen wob ten czas z Trąbą muszoł jaką zgodę
1647 38|              provdë, że tu pjekło? Tam z pałacu vësłelë do Lęborka
1648 38|               woczë ponjesą.~— Jô jidę z tobą! — rzekł jem do Trąbë.~—
1649 38|           rzekł jem do Trąbë.~— Jidzta z Bogjem! — rzekł Derda. —
1650 38|              nje wusmjerceł nen malorz z pjekła, a jesz cebje skora
1651 38|             kjerunku, chdzem vjeczorem z vesokjigo wokna pałacovi
1652 39|              dinë morskji. Płinje wona z daleka, a zdroje ji bjiją
1653 39|        przëboczeł jem sobje, jak jô no z njeboszczikjem krolem jezora
1654 39|             Mjirachovskjich sę taceł i z kompanjiją po roz pjerszi
1655 39|               płeną krople, co scekałë z drzév na nasz sicenovi dach
1656 39|        chdzesma kjile rebokóv poznała, z chternimi sę Trąba vdoł
1657 39|            bëlë vekłi.~Trąba vëpjivszë z njimi kjile kjeliszkóv,
1658 39|             starnjevkjenigo. Tak jô ju z tobą pudę na kuńc kaszubskjigo
1659 39|                 Kjej tak — rzekł jeden z rebokóv — to më możemë vaju
1660 39|          vnjesłasma moję karę i sadła. Z dvuch rebokóv, chterni naju
1661 39|              wusnął, a zevi wogjiń loł z njeba. Dlotego ma so wudbała
1662 39|       ledvjesma zjadła na kraju wobjod z naszi torbë, spjik nas zaczął
1663 39|                vëminąc mogłë. A jak ma z nji zeszła i zbłądzeła,
1664 39|          rebackji wostrzegji ma rovnak z nji zeszła v Błota.~Kjedesma
1665 39|                pojedinkę chałupë bjołé z czornimi poprzek pręgami.
1666 39|             bivszë wudbë, że won pevno z tuteszich i naju naprovadzi
1667 39|         stanovjił, be wocerac mokleznę z karku i skarnji. — Tu mje
1668 39|        vëzdrzoł jak jistamantni czort, z chternim gvesno jezdes krevni!~
1669 39|                wobora, zgjinął won mje z woczu, jakbe go zibjô połkła.~
1670 39|             won na moji karze i zdrzoł z wurzasem v woczach na gruńt
1671 39|        plachcami czorni mokrim torfem, z chternigo pod nogoma naszimi
1672 39|            Sorbsku beło pjekło a jeden z czortóv jego naprovadzeł
1673 39|      vczoraszim mjoł vjedzec, że lepji z njim nji mjec spravë.~—Jô
1674 39|                   V Bogu nodzeja! Zlez z moji karë i pochadej za
1675 39|                poznac, że to jô, Trąba z Lipna, i kopnąc nogą do
1676 39|           svojim czężorem przetłoczëc. Z Błot szła na nas jakbe z
1677 39|               Z Błot szła na nas jakbe z varu ropa a moklezna cekła
1678 39|             varu ropa a moklezna cekła z nas, choc sedzałasma cecho,
1679 39|                 Pevné dlo mje beło, że z tich czężkjich chmur vjelgji
1680 39|           głovą. Kjej jem jesz vanożeł z njeboszczikjem krolem jezora
1681 39|                zbudovalësma sobje dach z vjetvji i sicenë jezorni.
1682 39|            karę vëvroceł do gorë. Pakę z tovarem i ksążkami, wovinjętą
1683 39|                tu vodë nanekô a chmurë z gorë deszczem popravją,
1684 39|        szerokjim szumem vëlała sę fala z njeba.~Podlazłasma pod naju
1685 39|               nje strzimô Ale chcołbem z gorë zmoknąc do wostatni
1686 39|            wostatni njitkji, kjejbe le z dołu nje przëszła voda.
1687 39|            Sorbskjigo sedzoł, jô godoł z rebokami. A ti mje povjadelë,
1688 39|           zacząl vërivac dużi szvotołë z chmur, przez chterne tu
1689 39|     trzęsavjiskach. Wod czasu do czasu z głębji Błota vëdobivalo
1690 39|                 chterna przed deszczem z naju toczeła strugji potu,
1691 39|           vëznobjił vszetko cepło, jak z wodemkłi jizbë, aż mokré
1692 39|                  Tak nje szczekają psë z gburskji woborë. To będze
1693 39|             jakbe chto calé karno psóv z lińcuszka spusceł. A nachodzeło
1694 39|              dłużij, tim bliżij. V tim z nich potarganich zemnjic
1695 39|                jak skrzidła szętoperza z plecóv wukozkji szętoleł
1696 39|               łiszcząci bjołimi kłami, z pjenjizną bjołą z peskóv
1697 39|               kłami, z pjenjizną bjołą z peskóv cckącą. Za dzekjim
1698 39|              ludzi vjechrzem i pjechti z trzoskjem, gvjizdem i szorem.
1699 39|           vjadomi sposob vëdostanjô sę z tich czornich zaczarovanich
1700 39|                krom czężkjigo stękanjô z pod zibji, rëku dalekjich
1701 39|                nabroł vjarë. Ale rzekł z vatpjenjim:~— Żeli to nje
1702 39|              to mogłbe to bëc człovjek z latornją!~I zaczął dąc v
1703 39|               zaczął dąc v svoję trąbę z novą sełą. Na rozdzerająci
1704 39|                so wuvożoł, że timu tam z vjidem zimko będze nańsc,
1705 39|              pustą i muszoł milëc nigo z latarnją. Tak jô so przëboczeł,
1706 39|            vząci zapolëc, chocbe jednę z mojich ksążk, cobe na vjid
1707 39|      naznaczonô na spolenjé beła jedną z tich, chternąm pjerszi roz
1708 39|               Hallo! — wodkrziknęłasma z Trąbą v gromadze. Njedługo
1709 39|                zidvestrach na głovach, z chternich jeden sę wodezvoł:~—
1710 39|             Trąba.~— To va muszita bëc z dalekjich stron, bo z naszich
1711 39|              bëc z dalekjich stron, bo z naszich njicht v noc Małgorzatë
1712 39|              njimi. Ale rebok rzekł:~— Z tvoją karą, brace, të njinja
1713 39|         przedostanjesz. To le so vëbji z głovë. Chocbes ję vzął na
1714 39|                kjej jem zjął moję pakę z nji, vzął na plece i dążeł
1715 39|                przevodzcami, skokającë z kępë na kępę zaszła do chałupë,
1716 39|                bjołi scanë svjecełë sę z czorno sztrechovanigo smołą
1717 40|             rena jô wodecknął i zdrzoł z moji leże vkoło. V jizbje,
1718 40|              chdze mjałabe bëc posova. Z njego dim vëchodzeł pod
1719 40|             nje vekleszczeł sę na dvor z jednigo i drugjigo kuńca
1720 40|              wodecknął, dogadałasma sę z rebokami dobrze. Ale dzecë
1721 40|              tak czężko zrobjiło. Może z ti prziczinë, że të vëzdrzisz
1722 40|                tvoji kare, jakbe njico z cebje wubeło. Mogłbem rzec,
1723 40|            vëszukac karę i ję vëcignąc z Błota.~—  Bronji Bog! rzekł
1724 40|                mu wofjarę!~Zjadłasma i z njimi podwobjod vëdobivszë
1725 40|             Kluczecach. Vjes vëzdrzała z daleka, jakbe karno vjelgjich
1726 40|          morskjich. Ku lądom szedł dim z dachóv chędogjich budinkóv
1727 40|              sę muzikańce! Chto sę roz z pjekła vëdostoł, tego drugji
1728 40|               A pon vzął go do rękji i z vjelgą wuvogą jął go wobzerac.
1729 40|    njeszczestlevi v godzenje smjercë a z njim zlecenjé czężkji.~—
1730 40|              głovę szołm Vjitosłavovi. Z głębji dusze vëszło i zazdrzało
1731 40|                Remusu? ~Njim zeszłasma z gorë, pon Sorbskji jesz
1732 40|               stążka Lupavë łączeła sę z Garneńskjim jezorem. Rzekł:~—
1733 40|              Tam stoja nasze szańce, a z njich më woddobędzemë, co
1734 40|               nocą i godoł, żebesma sę z njimi zabrała v gromadze
1735 40|              drogji Boskji!~Kjej jesma z jednigo kuńca z Trabą wostavjiła
1736 40|             Kjej jesma z jednigo kuńca z Trabą wostavjiła Smołdzenë,
1737 40|                jisc v stronę Głovczëc, z drugjigo kuńca v stronę
1738 40|        drugjigo kuńca v stronę Jizbjic z Derdą jachoł pon Sorbskji.
1739 40|            vszescë v jakjichs kantrach z njedobrimi mocami. Ach Remus!
1740 40|              Kjej jesma na drugji dzeń z daleka wuzdrzała zvonnjicę
1741 40|                drogji. Żevi wogjiń loł z njeba, a z daleka trząsł
1742 40|             Żevi wogjiń loł z njeba, a z daleka trząsł vjodrem dudnjąci
1743 40|            trząsł vjodrem dudnjąci jak z pod zemji grzemot. Na ten
1744 40|                grzemot. Na ten koscoł, z chternigo vënekelë dopjero
1745 40|          vjidzoł jem, że bełve vjązark z dużich camróv budovani.
1746 40|                ve vjeskjich wogrodach. Z lasu kvjotkóv strzelałë
1747 40|           sztoltë zeżelaza vëkuti, abo z drzeva vëczosané tablice
1748 40|                smętorza czorni krziże, z njemjeckjimi nadpjisami
1749 40|           robjiło sę tak cemno, żem le z vjelgą starą mogł vëczetac
1750 40|                i zemją. Zchovałasma sę z Trąbą pod dach grobovi kaplice
1751 40|               njepogodę, bo njedługo a z njeba spadła fala, jakbe
1752 40|          patrzec na len poląci koscoł, z chternigo nen spjev płenął.
1753 40|          chvjilë kanęła na dachu jedni z grobovich kaplic vesokô
1754 40|            drąg v ręku i trzasnął njim z całi mocë v wokjenni krziż,
1755 40|               krziż, tak że całé wokno z łóż vëlecało i z trzoskjem
1756 40|            całé wokno z łóż vëlecało i z trzoskjem vpadło do koscoła.
1757 40|               chveceł za remję, cignął z całi mocë za sobą, a pokazującë
1758 40|          pjekjelni malorz ze Sorbska i z Łebskjich Błot?~Jô sę doł
1759 40|               że mom svoje doma. Trąba z redoscą podlegoł vłodzë
1760 41|             ricerską mom duszę jednigo z przodkóv mojich, chterną
1761 41|            vjidzelë le dovnigo parobka z Pustk a tero hańdlarza,
1762 41|                tero hańdlarza, chturen z ksążkami po vsach vanożi.
1763 41|           spomnjoł wo pjękni łovjoczce z nadjezora Vdzidzkjigo, tej
1764 41|               na poł ze vzgardą na poł z litoscą, to moja dusza robjiła
1765 41|               Krotko po naszim navroce z Łebskjich Błot, Głovczëc
1766 41|               Sorbska, przëszedł Trąba z wokjem mocko podbjitim,
1767 41|         szczestlevje sę znovu połączeł z moją bjałką, jak to sę noleżi
1768 41|              przed nostarszim Luceprem z pjekła. Nje vjem jesz dzis,
1769 41|              dzejach Smętka povjodała.~Z tim vszetkjim żëcé moje
1770 41|              jô wobchodzeł, jak dotąd, z daleka vodë Vdzidzkji. Le
1771 41|                tej, żiczącë mje drogji z Bogjem:~— Remus! Straszno
1772 41|              strzelevi zemje. Ma dvaji z Trąbą vzęlasma sę v ten
1773 41|                pastuszkovjc przënekelë z pola, be sę pokłonjic Dzecątku
1774 41|     skrzepjicach i spjevoł:~— A vczora z vjeczora~Z njebjeskjigo
1775 41|         spjevoł:~— A vczora z vjeczora~Z njebjeskjigo dvora~Przëszła
1776 41|          przënjese. Kjej ma tak naszła z mrozem v ruchnach, ze smjegjem
1777 41|              wogrzevoł sę wod strzodka z butelkji, chterną v Koscerznje
1778 41|          Jednigo dnja ma pravje vëszła z Rotębarku i chcała przez
1779 41|                jednak zbłądzec i zińsc z drogji, bosma szła i szła
1780 41|             Wokolica znanô nama dobrze z naszigo vanożenjô vëzdrzała
1781 41|         Navprost jô vjidzę vjid, jakbe z jakji chałupë. Gvesno tam
1782 41|          wostavji v tim smjegu.~Tak jô z woczoma v nen dalekji vjid
1783 41|           chvjile vjater, chturen naju z przodku bjił po skarnjach
1784 41|                 wobroceł sę i jął naju z tełu popichac. Czim dalij
1785 41|               njen dążeła chiże, gnani z tełu vjatrem i smjotami.~
1786 41|                napoł v smjegu zapadłô. Z jednigo njevjelgjigo wokjenka
1787 41|           płotu sztoperczeło ze smjegu z luką dlo dvjerkóv, chterne
1788 41|           Przejachoł jem przez nę lukę z moją karą, a Trąba przede
1789 41|                wustavjił jem moję karę z tovarem i Trąbovą szopką
1790 41|           provadzełë v mali domovnjik. Z tego ma sę domaklała v stron
1791 41|             bełbem krziknął:~— Sidonja z rodu Borkóv!~Tak wona no
1792 41|                ni straszni nocë vëszła z wobrazu na scanje na krotką
1793 41|               svjeżigo vjatru, chturen z nami veszedł do chałupë,
1794 41|          ruchna i bladé skarnje Julkji z Garecznjice, jak jô ję poznoł
1795 41|         ludzkjich mjeszkanji, bo muszę z tobą movjic.~Tej vezdrzała
1796 41|                   Przënjes, człovjeku, z nigo alkjerza dva zedle,
1797 41|         dvjerzach, jak chłop ze smjegu z wodemkłimi woczoma, ruszeł
1798 41|         kominku i dołożeła porę szczép z gromadë, na chterni przedtim
1799 41|                Tej ma sadła vkoł cepła z wognja, chterno chopało
1800 41|                wognja, chterno chopało z kominka: Trąba na gromadze
1801 41|           scanë i dach chałupë, klepoł z glińgotanjim v małi zeloni
1802 41|            zabjegłë cë naprocem: Jedna z worzłovigo gnjozda, drugô
1803 41|       worzłovigo gnjozda, drugô kaczka z woborë. Nabędą na cebje
1804 41|      przësanjach, chterne jakbe chdzes z daleka najeżdżałë. Julka
1805 41|                vëprostovała i słuchała z wuvogą.~A granjé zvonkóv
1806 41|                poznołjem v nji Sidonję z rodu Borkóv ze zomku Sorbskjigo.
1807 41|           dvjerze, chterne sę wodemkłë z trzoskjem i veszła vjelgô
1808 41|            Trąba i jak szoloni vëburkł z jizbë. Ale won, chternimu
1809 41|              woczach stanął som szatan z pjekła! Lepji besta mje
1810 41|                 Smętku, i tvój voznjik z pjekła!— rzekła Julka.~—
1811 41|                Czernjik. — Starô Julko z Garecznjice, chterna nji
1812 41|              na mje — ducha Vjitosłava z przed trzesta lôt? Prożnô
1813 41|               jakbe wogroszka porvała. Z bjijącim sercem żdoł jem,
1814 41|              dzivni krose rozeszedł sę z kominka po jizbje. V tim
1815 41|           Czernjika i zdrzelë na sebje z woczoma, z chternich polełë
1816 41|            zdrzelë na sebje z woczoma, z chternich polełë sę vzgarda
1817 41|               vëstąpjił. Tec tam drogą z jednigo lasa do drugjigo,
1818 41|           zbłądzeła do ni dzivni chatë z Julką.~— Cuż sę tam tero
1819 41|       njedaleko. Tak jô stanął i vołoł z całi mocë:~— Hej! Trąbo!~
1820 41|                chterną jô nadsłuchivoł z wuvogą. Ale njicht sę nje
1821 41|               stało: na drogę, chterna z jednigo lasa do drugjigo
1822 41|            pomesloł jem sobje. — Co sę z tobą, Remus. dzeje? Jak
1823 41|                svoje szlachë i na mol, z chternigo vëszedł.~— Gvesno
1824 41|             nazod, jaż wuzdrzisz znovu z daleka przed sobą drogę
1825 41|              długjimi krokoma vprzodk, z woczami na gvjozdë, cobe
1826 41|           reszcem je nalozł. Szłë wone z drogji na wurzmę pod lasem.
1827 41|               chdze sę drogji krziżują z Grzebova, z Lizokóv i ze
1828 41|            drogji krziżują z Grzebova, z Lizokóv i ze Zicovihutë,
1829 41|            starim traktem, provadzącim z Koscerznë przez Vęglikovjice
1830 41|              Tak vjelgô wona, że ludze z vjosk na milę v krąg vjidzec
1831 41|          noveższim czubku, jak chmurka z njeba vjerzchem wusadłô,
1832 41|            sedzoł znajomi mje szołtes. Z drugji stronë z akt, v chternich
1833 41|               szołtes. Z drugji stronë z akt, v chternich pravje
1834 41|         przijacel, kruk czorni, vesoko z gałęzë stari chojnë z gorë
1835 41|           vesoko z gałęzë stari chojnë z gorë blészczi na svoję wofjarę.~
1836 41|                mje i povjedzoł:~— Jidz z Bogjem, Remus! Abo kjej
1837 41|                v połnjé mojimi konjami z Koscerznë, be spjisoł zgodę
1838 41|            zaczęlë mjedze sobą szeptac z litoscą i rąganjim. A szołtes
1839 41|                kruk jesz vjedno vesoko z galęzë blészczoł v doł.~
1840 41|       Zmęczenjé spadło ze mje jak voda z gęsë. Nalozł jem też mol,
1841 41|             dalij. Prożnom ale vëzeroł z daleka za chatą na gorce.
1842 41|                wuzdrzoł jem svoję karę z paką tovaróv i Trąbovą szopką
1843 41|            chojną wułożeł jem go sobje z pakami i szopką na karze
1844 42|            zemji i vërivac sobje vłose z glovë. Żol belo patrzec.~
1845 42|                wob czas vanożenjô jego z Remusem. To tej gadej rozumno,
1846 42|            naju bjeda gburskô! Vszetko z naju skorę drze. Les kradnje
1847 42|                skorę drze. Les kradnje z woborë, vrobel vëjodô kłose
1848 42|             navetk szarô gapa żevji sę z naszigo pola.~A Trąbjinô
1849 42|            chcała go pochovac?~— Jô sę z tobą spjerac nje będę, kobjeto! —
1850 42|                Szołtes vezdrzoł na mje z vątpjenjim:~— A mosz të
1851 42|           wutropjenjé. Ratovoł jes mje z rąk pruskjich szandaróv,
1852 42|               przechodzełë mje wobraze z naszigo v gromadze vanożenjô.
1853 42|        Vezdrzoł jem, ale wumarłi leżoł z tim vjecznim wubetkjem na
1854 42|              drucha, ale won leżoł jak z kaminja vëkuti, cechi i
1855 42|            pogrzebje groł kamrot Veber z Klarnetą i timi z chternimi
1856 42|                Veber z Klarnetą i timi z chternimi v gromadze njeboszczik
1857 42|  Mjirachovskjim lese. Bractva vszeskji z chorągvjami provadzełe go
1858 42|           Wostoł jô terô som na svjece z mojimi meslami. Mroze latosigo
1859 42|               sę talarami. Ale cuż mje z njich, kjej z njimi vëkupjic
1860 42|              Ale cuż mje z njich, kjej z njimi vëkupjic sę wod moji
1861 42|              na procę ludzką dobri Bog z njeba zesle rosę i deszcz
1862 42|         zapadłi zomk ludu kaszubskjigo z jego chvałą rechlij nje
1863 42|              chvałą rechlij nje vińdże z cemni głębji, njim przez
1864 42|              kraju, Smętk jich vëtrącô z dróg Bożich, —  Smętk, chturen
1865 42|          vjedzoł, że mo jadusza nje je z tich, co wu tich prostich
1866 42|            chłop też vjedno v gromadze z tobą vanożeł.~Cuż jô mjoł
1867 42|        szabelką mjeskjim wo ne ksążkji z Krolovą Korunë Polskji.
1868 42|             jak wonich wod sebje, kjej z dobrigo serca przëszła!
1869 42|             Boską Sevną. Vszescë ludze z wokolice dalij i krocij
1870 42|               stojała kole mje za karą z ksążkami i tovarem, jakbe
1871 42|                markotno zrobjiło, kjej z gromadë ludzlva vëszła ku
1872 42|            pjęknô łovczka, panna Klema z Vesokjich Zobór. Serce mje
1873 42|           barzo dużi i pjękni mantolik z vëwobrażenjim Matkji Boskji.
1874 42|                Zobór njelecho do cebje z woczu strzelała. Vstidu
1875 42|                mocą płominjem vjelgjim z nova vëbuchło.~Przëvołoł
1876 42|                Remus, bo ti bjałce zle z woczu patrzi!~Vezdrzoł jem
1877 42|               chcoł pitac :~— Komu zle z woczu patrzi?~A won rozumjoł
1878 42|           ringrafa rodovigo Zoborskich z rodem Młotkóv na Pomorsce,
1879 42|             rodem Młotkóv na Pomorsce, z chternigo rodu jô, bjedni
1880 42|     tęsknjączka, bo wob jinszé lata jô z mojim zmarłim kamrotem vanożeł
1881 42|              tego cuż jô mjoł spolnigo z timi potcevimi ludzami,
1882 42|           zvelë go vszescë Rzemiszkjem z tego, że krom wurzędu koscelnigo
1883 42|               të, kantroł sę wob drogę z jakjimi dzevusami v grzeszni
1884 42|            sposob abo, co jesz gorżij, z cuzimi bjałkami...~Nje vjedzoł
1885 42|             jednigo vëpjic lubji, choc z jinszi prziczinë njiże njeboszczik
1886 42|             noleżi.~Przënjosł jem tede z karczmë połkvaterk gorzołkji
1887 42|              nje pjiję. AIe won mje to z chęcą vëboczeł, vëpjił jednigo
1888 42|              czasem błądzisz, to sobje z tego njick nje robji. Bo
1889 42|                 Zażeł, vezdrzoł na mje z boku i sę pitoł:~— A na
1890 42|          povjedzec: Nje tile chorągvje z bractvami pudą za tobą,
1891 42|                te pjenjędze v gromadze z jaką potcevą i mjiłą bjałką?~—
1892 42|                 Povjem cë: Zajachoł tu z jakąs worędzą pon Czernjik
1893 42|             jakąs worędzą pon Czernjik z Koscerznë. V ten dzeń pravje
1894 42|              radzeła, jakbe to zrobjic z nomjeszim kosztem z ną vdovą
1895 42|            zrobjic z nomjeszim kosztem z ną vdovą po njeboszcziku
1896 42|                tim vjelgjim kamroctvje z njeboszczikjem Trąbą bełobe
1897 42|                povjinnoscą wożenjic sę z jego vdovą. Kobjecesko mjałobe
1898 42|                człovjeka, jak koscelni z Lipna! Le boczë: Nje sadnje
1899 42|               ze serca czestuję i jidz z Bogjem!~Won sobje nje doł
1900 42|                naszi vsë, najachoł mje z tełu vozem v porę konji
1901 42|               na mostové poręcze, a jô z moją karą zjachoł z poręczim
1902 42|               a jô z moją karą zjachoł z poręczim v rzekęJak z pjeca
1903 42|          zjachoł z poręczim v rzekęJak z pjeca nii łeb. Przë tim
1904 42|      Kjedrovskji nje beł mje przëszedł z pomocą. Zbjeglë sę ludze
1905 42|             wogłuszonigo vëcignęlë mje z rzekji. Kjedrovskji tero
1906 42|           woblekł moje ruchna, zrzuceł z głovë Trąbjinen remjonk
1907 42|            worganjista przëszed do mje z rozkazu ksędza jegomoscë
1908 42|              znjesłavjił bjedną vdovę, z chternąm sę dotechczos vlokł
1909 42|            kjej dom na zopovjedze i sę z Trąbjiną wożenję.~Tak złi
1910 42|               dlo ludzkjich woczu tero z tobą vzął slub v koscele,
1911 42|             mom pod duszą, żebes mjała z czego żëc, a jô jidę v svjat!~
1912 42|                a jô jidę v svjat!~Wona z tim beła barzo spokojnô,
1913 42|             barzo spokojnô, a jô szedł z karą. chdze mje woczë njesłë.~
1914 42|               go proseł barzo i jem sę z njim ku reszce wujednoł,
1915 42|                 że prędzij cze pozdnji z Trąbjiną sę rozińdę. Nje
1916 42|               dvjerze do nji, vëburklë z jizbë dvje bjałkji. czervjoné
1917 42|                Trąbjinô, le na wukozka z pod zomkovjiska z mojigo
1918 42|              wukozka z pod zomkovjiska z mojigo snu pod wukorunovaną
1919 42|           wulicę, że wokno i łoża jego z trzoskjem za njim vëlecałë,
1920 42|                strącilësta mje v rzekę z mostu, wupojilë gorzołką
1921 42|        Zkantrelësta mje v takji sposob z kobjetą, jakbesta worzła
1922 42|              jakbesta worzła wożenjilë z kurą. Żebe to rozumjec,
1923 42|             jesta va za głupi. A żesta z pjekjelnim podstępem na
1924 42|          szkolnigo, chturen ji vëpłaci z mojigo mjeszka, co ji not
1925 42|          dvjerzi i povjedzoł:~— A tero z drogji pracharstvo! Bo jidze
1926 43|               przëboczeła wona pjesnjô z pustkovjovich lôt, przë
1927 43|         dzevovoł, kjejbe jakji krosnję z długą broda, vjekové jak
1928 43|              lasem jô vëszedł v pole a z pola znovu v las. V lese
1929 43|             nje namiszlającë sę, vëloł z njego vodę rękoma, położeł
1930 43|            vëszedł jem na mol, co naju z njeboszczikjem Trąbą wonge
1931 43|              krol jezora, jak won naju z Trąbą vëstraszeł v postaceji
1932 43|            kopjice sana. Vjidnô vëszła z njeba noc z mjesądzem i
1933 43|              Vjidnô vëszła z njeba noc z mjesądzem i vszeskjimi gvjozdami,
1934 43|              kjede vëgrzebała drzozgji z pod matecznigo krza i woddała
1935 43|                v Lipnje njedobri ludze z tobą zrobjilë! Wożenjilë
1936 43|              zrobjilë! Wożenjilë cebje z ną njicpotą bjałką, chterna
1937 43|            tobą stojała. Ale të rovnak z nją nje żijesz?~— Nje!~—
1938 43|         prziczina tego, że ma jezdesma z rodu stolimóv...~V dovnich
1939 43|          stolimóv...~V dovnich czasach z połnocnich stron zjavjił
1940 43|              mjeszkała pora stareszkóv z jediną coreczką. Ta żevjiła
1941 43|           strzałóv wostrich i pevnich, z łuka strzelanich. Stolim
1942 43|               łuka strzelanich. Stolim z vesokjigo wostrovu tego
1943 43|                i kvjatami. Tak jô zjął z pjersë svoji ringraf rodu
1944 43|          długji, com tam żeł na Glonku z moją krolevjonką, tego jô
1945 43|            wodezvało sę szczekanjé psa z pod chałup ludzkjich, tej
1946 43|               jednigo, kjej jem vjińce z koczoróv kłodł na złoté
1947 43|              krolevjonkji, vëstrzeleło z poza nortu Szvedzkjigo Wostrovu
1948 43|               zbjegła i kvjatë vëpadłë z mojich rąk.~Moja krolevjonka
1949 43|                anji kjile pocerzi, jak z daleka, chdze njebo stoji
1950 43|               wona mô bëc i rebë bodej z głębji vërzucô na vjechrz.
1951 43|                vjidze łiszczałë ku mje z ringrafa, zavjeszonigo na
1952 43|               vkoł nas zemja i trzasło z taką njebivałą mocą, że
1953 43|                zervoł ze scanë ringraf z Matką Boską i zavjeseł go
1954 43|             procem bjijąci mocë vód, a z pocerzem cechim na wustach
1955 43|               brzegu Zoborskjim. Razem z tim jakjis rożovi vjidë
1956 43|               nas i cepło chopało, jak z pjeca. Jedno vezdrzenjé
1957 43|             czołnem, spłavjonim chdzes z pjosku. Moja krolevjonka,
1958 43|                jô vëleję kjijonką vodę z njego.~Jedini to beł sposob
1959 43|               beł sposob vëdostanjô sę z jomë, chterna sę nad nami
1960 43|    wuderzenjami vjoseł vëdostałasma sę z pod kraju na dużą vodę.
1961 43|           kraju na dużą vodę. Priskało z vałóv na naju, jak v gorku
1962 43|             vałóv na naju, jak v gorku z varem, a czołen skokoł,
1963 43|               molu. Tero ju szła jazda z vałami, chterne nas njosłë
1964 43|            kjej złi ludze mje zvjązelë z żadną i mje njemjiłą kobjetą.
1965 43|     rozińdzenjé sę i wobjęła mje sziję z vjelgjim płaczem. Ale mjała
1966 43|                 scesnęła mje rękę, jak z jakjim mocnim przërzeczenjim:~—
1967 43|             ludzkji. Ma dvoje jezdesma z rodu stolimóv, chternich
1968 43|                zveczajnich ludzi. Jidz z Bogjem, mój nodrogszi i
1969 43|                pod ną vesoką Bożąmęką. Z Glonka, jak vjelgô smolnjica,
1970 44|        povjostkę, że Złi Duch njosł go z dalekjich gór na skrzidłach,
1971 44|             Wuzdrzoł jem vesokji drąg, z chternigo sę zvjeszoł długji
1972 44|                 chdze droga provadzeła z Gostomja do Njesołovjic
1973 44|               starigo portretu Sidonja z rodu Borkóv. Ji woczë zaszłë
1974 44|           vjece, tam vëbjerelë starszi z ludu svojich ksążąt. A kjej
1975 44|         chturen ne pamjątkji stovjoł i z nich żoren wofjarovoł, vëloł
1976 44|              szarigo ludztva. A ti, co z ni krevji pochodzą, staną
1977 44|          vjińce i kvjatë Za njim szedł z vjelgą statecznoscą przewodzani
1978 44|               wobleczoni sędza kroczeł z povogą vjelgą a za njimi
1979 44|                vëspjevelë, vëszedł kat z łiszczącim mjeczem przez
1980 44|        podnjosł zev i vołoł:~Rum! Rum! Z placu naszigo, ~Cobe sę
1981 44|           zveczoj stanovjilë.~I njicht z żevich nom v dorunku~Trojakjigo
1982 44|               to jak starodovni wobroz z chternigo krose spłavjił
1983 44|              gvjozdë polącé, co zes łë z njeba na tę naszą zemję
1984 44|            dole:~— Do mje !~V chternim z njich jesz kropla krevji
1985 44|       cudovnigo vjidu kvjdt vëkvjitnje z paprocë v tvojim ręku Tej
1986 44|              ręku Tej nje tile ni żevi z dołu do cebje sę garnac
1987 44|             będą ale tam ze za jezora, z molu, chdze stojało svjęté
1988 44|          słonjecznim kvjatem.~Vzął jem z dreżącą ręką paproc z rąk
1989 44|              jem z dreżącą ręką paproc z rąk stari Julkji, a zdovało
1990 44|          chvjila, kjedem sę rozchodzeł z moją krolevjonką pod vesoką
1991 44|      krolevjonką pod vesoką Bożąmęką a z daleka na Glonku poleł sę,
1992 44|               momańce vjidzoł jem, jak z nocë vëskoczeł chtos naksztolt
1993 44|             polącą smołę jakjis proch, z chternigo szła vonjô jak
1994 44|               chternigo szła vonjô jak z mocnigo trunku. Za njim
1995 44|             trunku. Za njim vëskoczeło z nocë karno bestrich muzikańtóv
1996 44|             grac jakąs dzeką notę. Lud z dołu, vjidem dzivnim i muziką
1997 44|              anji vątk ~Nje vërvje won z ręku prządk, ~Chternich
1998 44|               wupadnje v proch i kôł, ~Z kęde won vstoł!...~Nje vdarzę
1999 44|             żije. Woczë mjała zamklé a z bladich skarnji bjił mroz,
2000 44|               tero, że cud sę nje stoł z moji vjinë. Ve valce ze