Chapter

1001 33|              wognju, tej zdrevnjeję, że będzeta mogła ze mje dele
1002 33|         zdrevnjeję, że będzeta mogła ze mje dele krajac.~— Potcevi
1003 33|       zosuvami kreło sę tile zchóvk, że ma jich dotechczos navetk
1004 33|              Trąba vjedno povtorzoł, że tam sę nalezc muszą butelkji
1005 33|             czas vęgle sę rozżolełë, że wod njich nasza kuchnjô
1006 33|        flachë, a mom nodzeję v Bogu, że krev moja sę wodgrzeje i
1007 33|            jisceło sę dzevczę barzo, że vama tu nje dostanje jodła.
1008 33|             rovnak, kjej jim rzekła, że jako jesta corką krola jezora,
1009 33|              njich jednak pamjętało, że z ji wojcem nje beło żartóv,
1010 33|               tak tede sę wumovjilë, że ji strzelbę wostavją, kjej
1011 33|            wostavją, kjej przëmovji, że strzelac nje będze, pokąd
1012 33|          zaro podeszedł do mje jeden ze szandaróv, ale jeden z tich
1013 33|               co mje znają i vjedzą, że vanożę wode vsë do vsé.
1014 33|               Bo vjedzec vom trzeba, że wonji zakozelë jeżdżac na
1015 33|            rebokom. Vjerzą bo mocko, że tu je ksądz zataconi, choc
1016 33|    wodpovjedz won kąsk zgłupjoł, tak że jô mogł na wodlev pitac:~—
1017 33|             i pokażą vom nokoze. Mje ze sobą vzęlë, bem sę prędzij
1018 33|         strach, bo jednak beł wudbë, że sę wod vas wo nich kanonach
1019 33|            volą woddomë.~— Kamiń mje ze serca spodł! — rzekł na
1020 33|         Glonku takji gduńskji vodkji ze złotem, że jesz dziso sę
1021 33|           gduńskji vodkji ze złotem, że jesz dziso sę muszę woblizivac,
1022 33|               Mogł jem sę spodzevac, że mje przëjimje dobrim wokjem.
1023 33|           pjęsce, mjetelok! Boczącë, że mom dlo jegomoscë nę spravę
1024 33|         wudało.~Tak to ju na svjece, że z chłopem, chternimu bjałka
1025 33|        njeszczescé zalezc. Ale rągac ze mje: pjękno to nje je, kjej
1026 33|              Trąbë.~—Jegomosc povje, że to babskji bojanjé. A Remus
1027 33|              rebocë tu vkrąg vjedzą, że njeboszczik krol jezora
1028 33|              lese i tak sę wurzasła, że wostavjiła kaczkę i dravo
1029 33|                 rzekł jem.~—Vjem jô, że to beł dobri człovjek, le
1030 33|           wogrzevac. Ale jô vjedzoł, że won zazdrzi do svoji butelkji.
1031 34|        arasztovelë. Jak Remus szedł ~ze Zobór bez woddzękovanjô. ~
1032 34|               Z daleka bivszë wudbë, że ję vjidzima, kjivała ręką
1033 34|            Wod nji dovjedzałasma sę, że służkovje pruskji njic nje
1034 34|         precz. Potvjerdzilë to ludze ze vszelkjich vsóv vkoł jezora,
1035 34|             mjoł gvesno pomeszlenjô, że v lestach, chterne njosł,
1036 34|             Svjętą. Płaczą ludzeska, że jim koscołë pozamikelë a
1037 34|          Vjelu, a żeli jego volô, to ze vschodem słuńca wodpravję
1038 34|            Povjostka rebackô rzecze, że jak "wod Koscerznë jaż do
1039 34|              njigde nje beł wuvożoł, że jezoro jich żevji tak vjele.
1040 34|              Le ceszô panovała takô, że czuc beło ceché granjé zvonka
1041 34|             z njego vëszła takô moc, że napełnjiła podnjebjé wod
1042 34|        trząsc tak vjelgjiin placzem, że słova nji mogł vërzec. Tak
1043 34|          vodą czołna. Porę chvjil, a ze za nortu Kozłovca vëbjeżeł
1044 34|      prostovała chrzebt po zrzucenju ze sebje czężoru.~ Tero panna
1045 34|        Czernjik doprovadzeł do tego, że vłoscicel Hutë rozpravovoł
1046 34|            rozpravovoł sę tak srodze ze svojimi starkami, jaż jim
1047 34|              njico przëwodzevku, ale że njeboszczik mjoł wurodę
1048 34|             i ji matką, bo vjidząci, że wu njich mało rąk do robotë,
1049 34|            brodë zgolic. Le vjedzce, że naszi Kaszubovje wod Vejherova
1050 34|             i sedzoł dva lata za to, że takjigo szandarę jak vë
1051 34|           Nen wodrzemjech povjedzoł, że szukô ksędza Krauzego. Cze
1052 34|         Zoborach.~Tak jô so wuvożoł, że Trąba mądrze movji i z czężkjim
1053 34|          Klemë. Navetk zaboczeł jem, że żdomë na potcevigo Trąbę,
1054 34|              rącznjice. Zbudzelë mje ze zameszlenjô noprzod słova
1055 34|             vjédzą z blizkjich vsóv, że v Korsinje szandarzë zaarasztovelë
1056 34|              choc jinszi przënosilë, że bodej zamjast naszigo, zabrelë
1057 34|            sę tak szelmovsko smjałë, że nom wotucha napełnjiła serca.
1058 34|     Chojnjicach na sądze, meslołjem, że sę pożrą z jankorkji i vstidu.
1059 34|      jankorkji i vstidu. A jô, żelim ze smjechu nje pękł, to le
1060 34|             A kjej jem mu povjedzoł, że naszłusma szandarę pod Cisevjem,
1061 34|       vërzekł, jak mje czapnął jeden ze szandaróv za kołnjerz i
1062 34|        szandarovje sę kańtovelë, tak że wod tile ludztva małô jizba
1063 34|      Hochvirden! — rzekł na to jeden ze szandaróv— jô przëchodzę
1064 34|            kjede nom dobrze vjadomo, że vë sę kjile tidzenji tacilë
1065 34|             njevjidzało mje sę tero, że jeden z nich wodrzemjechóv
1066 34|             sę dovjedzą naszi ludze, że vë chcece vëvjezc ksędza,
1067 34|              będze chcoł vaju zabrac ze sobą.~— Muszi! — krziknął
1068 34|             Formela. ksądz, na njich ze zdzevjenjim woczë vëtrzeszczeł;
1069 34|            vezną, co jim nje słuchô, że sobje tego na mój rozum
1070 34|               Tec to je woczëvjidno, że sąsod sąsada do koszule
1071 34|      przervoł mje Trąba — jô vjidzę, że to modri norod. Ale ni sżandarzë
1072 34|            pon zrobjic. Jô wodrzekł, że mje ti łaskji nje not. Ale
1073 34|            jim pjekło takji zrobjił, że wonji sę zgurdzilë jak zbjili
1074 34|          swoję zmudę. Tak jô zełgoł, że jô beł zgodzoni na vjesele
1075 34|            szandaróv, żądac i dodoł, że wonji mają mje na svój koszt
1076 34|             mjałasma nodzeję v Bogu, że naju ksądz bezpjeczno duńdze,
1077 34|           wusnął. Tej mje sę smjiło, że panna Klema klęczi przë
1078 34|         vjelgą mocą strząsł grzeszka ze sebje i wodemknął woczë.
1079 34|              woczë. Tej jô wuzdrzoł, że nade mną stoji panna Klema.
1080 34|             ręce, nje woddzękovoł sę ze żevą duszą i nekoł do dom —
1081 34|          paluszkjem. A jô beł wudbë, że te dvjerze zatrzaslë sę
1082 35|           Trąbą, kjej uwon sę vroceł ze Zobór, mjoł jem rozmovę
1083 35|         njigde njic. Ale jô vjidzoł, że chodzi z meslami. Jô cebje
1084 35|            ale czasem sobje wuvożom, że krev nje je maslonka. Pjęknô
1085 35|             rzekę cë co jinszigo:Poj ze mną v svjat. Żnjiva latosé
1086 35|            Trąba zos.~— Remus, pojma ze szopką!~— Jô latos z tobą
1087 35|        domoci. Dlotego jô jem wudbë, że cebje za szkoda, Remus.
1088 35|           sęTrąba. — Kjej jô vjidzę, że mój nolepszi druch tonje,
1089 35|              chturen mjoł zadané. Le że to v tim przipodku kąsk
1090 35|       vjelgjim krzikjem. Rzekła mje, że ten krzik, to je to "amen" 
1091 35|              godka. Jidzle som latos ze szopką. Svjat sę wob ten
1092 35|              zaczinają, namovjoł mje ze sobą. Muszoł jisc som, a
1093 35|            dużą vodę wokrętami ludze ze vszeskjich stron svjata.
1094 35|           povjodoł won mje v Lipnje, że kożdigo, chto pjerszi roz
1095 35|             Svjęti. Ale jô rozumjoł, że wonji go sobje z buchë postavjilë,
1096 35|         chterne vjezlë rebë z Hele i ze sztrądu. A na Targu Kaszubskjim
1097 35|         cepło kol serca wod redoscë, że v tim mjesce, założonim
1098 35|             kam, na czorno łiszcząci ze złocistim nadpjisem:  MONUMENTUM
1099 35|   Garecznjice, njeznani pon, chturen ze spichu zomkovjiska v lesc
1100 35|              do głovë, kjej koscelni ze mną do njego zaszedł. Ale
1101 35|         zochodovji, jakbe mje porvac ze sobą chcałë, a jô rozumjoł,
1102 35|          sobą chcałë, a jô rozumjoł, że to znaczi:~— Dalij, Remus,
1103 35|             morzu. Tak jô so wudboł, że pudę.~Tej jem sę vzął do
1104 35|           jaż tu cos na mje vësunęło ze za krza: Vąsaté, brodaté
1105 35|           vjater. Tak jô so wuvożoł, że pudzesz v stronę Żarnovskjigo
1106 35|             jô rzekł:~—Pjił jem vodę ze zdrojóv Łebë v Mjirachovskjim
1107 35|             na Glonku mje povjedzoł, że przë ji wuscu mjeszkają
1108 35|         dobrigo nje mekci. Pamjętej, że czekavosc to pjerszi stopjeń
1109 35|          jednigo rena Remusa na polu ze zębami do gorë, wusmjerconigo
1110 35|  wusmjerconigo głodem, a zeszedł bes ze svjata bez rozgrzeszenjô.
1111 36|             pjekła. Ale mom nodzeję, że svjęti Mikołaj, patron vjilkóv
1112 36|             takji njewubetk v duszë, że so nje vjem radë, le veznę
1113 36|           tim veraznji vjidzec beło, że njichto jadze. Naszedłszë
1114 36|         przëzerac? Woboczisz, Remus, że won mô procem nas njedobrze
1115 36|          tego błogosłavjonigo kraju, że chcece naju zabrac ze sobą?
1116 36|         kraju, że chcece naju zabrac ze sobą? Tec nasze vjeprzinë
1117 36|             Sadejta chiże! Pon Młotk ze Sorbska jich zaproszô na
1118 36|             choc jego sąsedzë movją, że mô dzivno v głovje. To le
1119 36|               Panje! Kamiń mje spodł ze serca. Bo spravjedlevje
1120 36|         svjętigo wobrazu. Woboczisz, że ma sę tu dostała do djobelskji
1121 36|              jem sobje:~— Vëczesczëc ze sebje vszetkji kurze i deszcze
1122 36|        takjigo sposobu, jak wonji no ze mną v sodzë postąpjilë.~
1123 36|              robjic. Le rzekę tobje, że volołbem tero sedzec v Lipnje
1124 36|             robjiła?~— Mje sę zdaje, że to dobri pon — rzekł jem. —
1125 36|               Panje Derdo! Vëboczce, że tak pitom. Ale rod bem vjedzoł,
1126 36|              tego jich vezną krampë, że żol patrzec, a po krampach
1127 36|            wu njich ju je żot takji, że co vëżegô, to list, gazetę
1128 36|           szvotołë z takjim gvołtem, że wone wo łbë tich drugjich
1129 36|              tińtu i ropuszi krevji, że szum i krzik i grzemot i
1130 36|       pjekjelnigo jich tak rozpjerô, że tełem i przodkjem jidą knegji,
1131 36|           strzimelë. Le doktor, jako że przëvekłi do brzedalstva,
1132 36|           lôt i dłużij dzeje sę tak, że nom z njemjeckjigo pjekła,
1133 36|             całé vojska potępjińcóv, że to njibe nje jich ludze.
1134 36|           wona je tak grubo narosłô, że trzeba ję scigac, jak ze
1135 36|             że trzeba ję scigac, jak ze skopa, a czasem jak wu zajka,
1136 36|             mô taką duchovą chorosc, że muszi jinszim norodom svoję
1137 36|            wonji mają tile sumjenjô, że sę wodmjeńcóv vëpjerają.~—
1138 36|            Nje vjem poprovdze, co sę ze mną dzeje. Le to vjem, że
1139 36|            ze mną dzeje. Le to vjem, że pjerszi roz v mojim żëcu
1140 36|           Ale czorni, jak sę doznoł, że Trąba sę jego boji, vëszczerzoł
1141 36|              szedł na Trąbę, chturen ze strachu zaczął sę trzasc.~
1142 36|          zrobjiło. Ale Trąba vëlecoł ze za stołu:~— Remus! Zamikej
1143 36|           czulë. Ale mje sę mekceło, że to beł takji pańskji żort,
1144 36|             wokno. Vësunął ku reszce ze zgraji dużi, seti chłop
1145 36|           mocno pjęscą v łoża wokna, że te z glińgotem vlecałë do
1146 36|              pjęscą jednigo v żebra, że won kozła na zemję vëvroceł.
1147 36|       wodstąpjilë, a Trąba vjidzącë, że jô mu tero mogę jisc do
1148 36|          Vejta! — tu rozpjął vamps — że noszę szkaplerz. Ti drugji
1149 36|            mô svój pałac. Szkoda le, że njimô żodnich senóv, le
1150 36|            Muszałasta mu co zrobjic, że vama grozi.~Tak Trąba mu
1151 36|            stronach korbała. Meszlę, że do naszi panjenkji ten całi
1152 36|              sercu pogadac z ludzami ze svojich stron! A możebesta
1153 36|        svojich stron! A możebesta sę ze mną czego napjiła?~ — Z
1154 36|             vaszą trąbą takji gvołt, że gvesno jaż v Lęborku czuc
1155 36|           Pon nasz je dobri i gvesno ze Złem njic nji mô. Ale kanął
1156 36|       wukroci. Dzivno nom vszetkjim, że pon go jesz nje vënekoł.
1157 36|   zrobjilëbesta jimu vjelga krzivdę. Że won so tam trzimô nigo malarza,
1158 37|        Vjitejtaż Kaszubji! Czuł jem, że moji ludze vama psotę robjilë.
1159 37|           bliżij zkamrocita: Meszlę, że mu ten żort vëboczita, bo
1160 37|             zomkóv. A mje won rzekł, że chce zvjedzëc godkji kaszubskji
1161 37|          chcoł jem go samigo puscëc, że won to mô wod wurodzenjô
1162 37|            żebe tak naju v butelkach ze szperetusem zapropkovac.
1163 37|             bom beł poprovdze wudbë, że to djobeł z pjekła. Ko volołbem
1164 37|            dostac sę v pazurë Złego. Ze strachu mje jesz serce bjije.~—
1165 37|             Pon sę smjoł:~— Vëboczë, że jô pjic nje będę. Jô jem
1166 37|        rozumjeją godkji starszich, a ze starszimi pudze wona do
1167 37|          jezdem. I dlotego jô rzekł, że jô wostatni Kaszuba...~Czująci
1168 37|          wone bjedné, ale va bjedni, że nji mota v poczestnoscë
1169 37|        począvszë, chturen v gromadze ze svjętim Otonem i krolem
1170 37|              wonji vëmerlë, njiże ti ze Szczecena, ale mocnji zbudovelë
1171 37|           wokna vpuszczałë vjid tak, że rum bliżij wokjen beł v
1172 37|           rzędem — ricerze i damë —  ze scanë na naju zdrzą, to
1173 37|              zełgoł, kjej mje rzekł, że je djobłem z pjekła, to
1174 37|              bełbem z razu przësigł, że to pon Czernjik, jak won
1175 37|          Czuł jem wod starich ludzi, że są takji, co na kjile molach
1176 37|           mje sę zdaje — rzekł jem — że Smętk chodzi po Kaszubach:
1177 38|             zomku. Remus sę doznaje, że mô ducha Vjitosłava. ~Reno
1178 38|         malarza. Zimko mu beło gadac ze mną, ale pomału przëvekł.
1179 38|              to:~— Ajô jezdem wudbë, że dlo dzevovanjô drugjich
1180 38|            Ale mje sę mocko zdovało, że przë beznodzejnich słovach
1181 38|         njeje dzivno, bo są nałożni, że z drogji zbjerom kaszubskjich
1182 38|            Po chvjilë vstoł, scignął ze scanë czężkji żelazni szołm,
1183 38|              samimu mje beło dzivno, że procem voli ręka moja chvitała
1184 38|            mjała mjecz.~Pon Sorbskji ze mje pozeroł ku potretom
1185 38|       Vjitosłav Joakim, Jaszko Młotk ze Sorbska, skozani v roku
1186 38|             z vjernim sługą Goszkjem ze Zdunóv i vstąpjił ve vojarską
1187 38|             przë rozpravje vojarskji ze zbuńtovanimi mjeszczanami
1188 38|              to takji cudovné bidlę, że bez trovë żije. Vsadzą ji
1189 38|             żre pjosk, bivszë wudbë, że to trova. Tak mje rzeklë
1190 38|            wusnął, to snjiło mje sę, że v pan cerzu i pod szołmem
1191 38|       rozmiszloł co robjic, zdrzącë, że Trąba ju beł dovno na vjatrach
1192 38|              wo dzirżkoscë! Vjidzec, że dobrô krev v tvojich żelach,
1193 38|       strzelałë złoti vjidë z daleka ze za morza, chdze ju wutonęło
1194 38|       cudovni wurodë a tak subtelnô, że modri żełë przesvjecałë
1195 38|           dusza moja mje povjedzała, że v nji chorosc sedzi, chterna
1196 38|          sztołt i lica szklełë dalij ze złoconich łożóv na scanje.
1197 38|            chternim jô vczora stojoł ze szołmem na głovje, maklającë
1198 38|           mocnim głosem movjiła tak, że kożdé słovo, jak kamiń czężkji
1199 38|              i złoté głovjice. Brama ze zelono-modrigo przezernigo
1200 38|              v zvjercadle.~Na brzegu ze złota koruną ve vłosach
1201 38|         krovc. Na głovje mjała muckę ze sto zvoneczkami. Snijalë
1202 38|             vszeskji stronë wukozkji ze rzekji, le na brzegu wostala
1203 38|           zgasła, a kjej jem wuczuł, że nje czężi nijev ręku mjecz,
1204 38|              po vszeskjich koscach a ze serca scesnjętigo wulżeło,
1205 38|            łożka. Tej jem sę doznoł, że mje mjelë vamps rozpjęti,
1206 38|           wurzasłi mojim womglenjim, że na njic vjęcij nje doł boczenjô.
1207 38|              cze jô nji mjoł provdë, że tu pjekło? Tam z pałacu
1208 38|               Ale jô czuł wod ludzi, że tu som Złi kożdi roz kanje
1209 38|             Trąba. — Jak nje pudzesz ze mną, Remus, to jidę som,
1210 38|            nami, bom przësigł sobje, że duńdę do wostatnich granjic
1211 38|        służkovje na sąd brelë, mało, że cę nje wusmjerceł nen malorz
1212 39|         grobami stolimóv i pjił vodë ze zdrojóv ti vjelgji rzekji;
1213 39|            godkę. Wonji wopovjadelë, że jesz za jezorem i za rzeką
1214 39|           Lupavë. Jak sę dovjedzelë, że vjezę tovarë, zlecałë sę
1215 39|          nadarmo nom grozeł. Meszlę, że mje mô zadané, bo nogji
1216 39|               Snodkji bo wono takji, że navetk jich letkji czołna
1217 39|             spjik nas zaczął morzëc, że nje beło radë. Położelësma
1218 39|          szła za njim, bivszë wudbë, że won pevno z tuteszich i
1219 39|              le ten pjekjelni malorz ze Sorbska!~Trąba sę żegnoł,
1220 39|       vszetko v tim torfje vëczapję, że będzesz vëzdrzoł jak jistamantni
1221 39|             vczoraszim mjoł vjedzec, że lepji z njim nji mjec spravë.~—
1222 39|             muj tovarzesz. Nogorżij, że słuńce, czervjoné jak rozpolonô
1223 39|              bcz kuńca.  Rozumjoł jô że trzeba chcącë njechcącë
1224 39|              v prędkoscë njc poznac, że to jô, Trąba z Lipna, i
1225 39|             naju. A jô czuł v duszë, że tu błądzi Smutk i Wurzas
1226 39|              błądzi Smutk i Wurzas i że tu nje dobrze ludzom nocovac.~
1227 39|         nocovac.~Pevné dlo mje beło, że z tich czężkjich chmur vjelgji
1228 39|             deszczu spadłë. Za njimi ze szerokjim szumem vëlała
1229 39|               Tak cemno sę zrobjiło, że le tikającë sę łokcami mogłasma
1230 39|          łokcami mogłasma sę doznac, że jesma v gromadze.~— Czo! —
1231 39|        rebokami. A ti mje povjadelë, że te Łebskji Błota są zdradné.~
1232 39|             dożdac, bo mje sę zdaje, że tu pod nami sę gruńt ziboce.~
1233 39|          naszich chrostóv v gromadze ze mgłami ku Łebje. Długji
1234 39|              To nen pjekjelni malorz ze Sorbska! — strzeleło mje
1235 39|              Alem to vjidzoł dobrze, że anji voda pod tą zgrają
1236 39|            ku reszce mje sę zdovało, że vjidzę nizko nad błotami
1237 39|               jakbe chto dovoł znak, że czuje. Trąba na chvjilkę
1238 39|            dalij.~Ale jô so wuvożoł, że timu tam z vjidem zimko
1239 39|      latarnją. Tak jô so przëboczeł, że mjedze mojimi tovarami mom
1240 39|           płotno beło tak dechtovné, że paka njick nje zamokła.
1241 39|        vjidze szvebelka vjidzoł jem, że ksążka naznaczonô na spolenjé
1242 39|         przez Błota. Szczescé vasze, że ma czuła vaju trąbjenjé,
1243 40|          njedzelë ksądzz apovjedzoł, że wono sę vjęcij wodbivac
1244 40|        Pustkach.~Trąba, skorno czuł, że momë jisc jesz dalij, zacząl
1245 40|       zrobjiło. Może z ti prziczinë, że të vëzdrzisz bez tvoji kare,
1246 40|              rzec, zdrzącë na cebje, że stoji przede mną cuzi człovjek.
1247 40|    vëdobivszë naszę żevnotę vënjesłą ze Sorbska. Wonji njedelë sę
1248 40|          budinkóv procovjitich ludzi ze Smołdzin i vjosk i posodłovji
1249 40|                  Tede to dobri traf, że cę jesz roz vjidzę, brace, —
1250 40|         chtos slode mje. Kjej jem sę ze zdzevjenjim wobroceł, stojoł
1251 40|            strasznigo sę dzeje. A ma ze smjercą v woczach moma procem
1252 40|             mje Remus przërzeczenjé, że navroci ze mną v gromadze
1253 40|            przërzeczenjé, że navroci ze mną v gromadze do dom. Vejcele:
1254 40|              jô rozpjął vamps i zjął ze szeji znak rodóv Zoborskjich.
1255 40|             ve vojnje na Moskolóv, a że to jego ringraf, wo tim
1256 40|         Pamjęc v naszim rodze njese, że svój ringraf won doł v dorunku
1257 40|            chturen nji mogł zaboczëc że mu sę Derda no v Sorbsku
1258 40|         zacząl sę jiscec i zarzekac, że żodną mjarą nje pojadze.~—
1259 40|       sumjenju!~Tak jô mu przërzekł, że sę nje vrocę do Sorbska,
1260 40|       vestchnął i rzekł:~— Kamiń mje ze serca spodł. Bo mje stracli
1261 40|         pjekla. Mje vjedno sę mekci, że i ten potcevi Derda i nen
1262 40|             Naszedłszë, vjidzoł jem, że bełve vjązark z dużich camróv
1263 40|             strząsł zemją i kaplicą, że naju vërzuceło vprzodk i
1264 40|      postacejô v długjim kolnjerzu i ze spiczastim kłobukjem na
1265 40|           mocë v wokjenni krziż, tak że całé wokno z łóż vëlecało
1266 40|         chiże, Remus. Njevjidzoł të, że ten tam na dachu, to nen
1267 40|              to nen pjekjelni malorz ze Sorbska i z Łebskjich Błot?~
1268 40|              żëcu tak sę nje ceszeł, że mom svoje doma. Trąba z
1269 41|               jak kamiń czężkji, tak że długjimi tidzenjami jô leżoł
1270 41|             procô?~Vjedzoł jem tero, że ricerską mom duszę jednigo
1271 41|          woczë ludzi, zdrzącé na poł ze vzgardą na poł z litoscą,
1272 41|              naszich. I to cë rzekę, że chdze v żëcu uwoboczę Czernjika,
1273 41|         mjetelokovji na plecach. Jak ze mną vëchodzeł v svjat, to
1274 41|             a jô sę przëznaję tobje, że ju nji mom sełë dąc na moji
1275 41|           grzebë abo zbjerac drevno, że to nje Trąba, ale jakjis
1276 41|          naszła z mrozem v ruchnach, ze smjegjem na nogach i żłodzą
1277 41|        Vdzidze. Ale ledvjesma vëszła ze vsë na szeroką drogę, podnjesła
1278 41|            pcvno jak amen v pocerzu, że ma zabłądzeła. Dovno ju
1279 41|            na to Trąba. —  Ale dosc, że të vjidzisz. Pojma, bo to
1280 41|        połomanigo płotu sztoperczeło ze smjegu z luką dlo dvjerkóv,
1281 41|         vjidze doznac sę beło możno, że łożka anji statkóv żodnich
1282 41|      podnjesła i stanęła prosto, tak że vjid wobsvjecoł ji skarnje.~
1283 41|           bom sobje tero przëboczeł, że wona ju przed lati zvała
1284 41|            przë dvjerzach, jak chłop ze smjegu z wodemkłimi woczoma,
1285 41|            dvorze veł vjater i sepoł ze svjistanjim fale smjegu
1286 41|                V ti chvjilë prisnęło ze szczepóv na wognjisku skrami,
1287 41|              wognja zgurdżeł sę tak, że v jizbje scemnjało. V straszni
1288 41|              a vjidno wuczinjił tak, że cenje nasze dużi, jak cenje
1289 41|            nji Sidonję z rodu Borkóv ze zomku Sorbskjigo. Ale wona
1290 41|          Smętk!~A ceszij dodała tak, że le jô to czuł:~— I Smjerc!~
1291 41|          długjim kolnjerzu.~— Malorz ze Sorbska! — krziknął Trąba
1292 41|          zgrezc worzechóv dzevczątka ze zaklętigo zomku! Pjęknô
1293 41|            do rena!— I vzął i zervoł ze sebje vesokji kłobuk i kołnjerz.~
1294 41|             na dvor. Tam jô vjidzoł, że kurzatva woprzestała a gvjozdë
1295 41|              i mroz straszni zesłałë ze zemnigo, ale vjidnigo njeba.
1296 41|      drugjigo. I wod razu jô poznoł, że to vjadomô droga do Juszk.
1297 41|              drogji, bom so wuvożoł, że Trąba nje chdze jindze będze
1298 41|         wodezvoł. Le gvjozdë mrugałë ze zemnigo njeba, a mroz cął
1299 41|              z Grzebova, z Lizokóv i ze Zicovihutë, nad szerokjim
1300 41|             chojna. Tak vjelgô wona, że ludze z vjosk na milę v
1301 41|       vjidzec ję mogą, a starô takô, że gvesno vdarzi sobje pjerszich
1302 41|              tich vsach wopovjodają, że stojała wona ju za pamjęcë
1303 41|         zelonô koruna, njibe svjodk, że starô chojna jesz żije.~
1304 41|             vezdrzenjé doznoł jô sę, że won ju nje żije. Leżoł na
1305 41|       Vęglikovjicom. Całé wumęczenjé ze mje spadło i czuł jem sę
1306 41|             vjele głosóv.~Tim lepji, że nje spją, meszlę. I zaklepoł
1307 41|           zębë:~— Ko vjidzita ludze, że ten człovjek błądzi! ~Szołtes
1308 41|           dzis v nocë, chdzem sedzoł ze starą Julką i Trąbą przë
1309 41|               rzekł Czernjik znovu — że ten człovjek błądzi!~— Smętku! —
1310 41|            won tu sedzi i pracuje. A że to tak długo jaż do pozdni
1311 41|             kjej jô przësignąc mogę, że won wod przedvjeczora wod
1312 41|             ma tu vszescë svjodkami, że won sę wod naju nje ruszeł.~
1313 41|           człovjek, ten szołtes, tak że na jego słova bełbem wuvjerzeł,
1314 41|              słova bełbem wuvjerzeł, że mje sę le smjije, kjejbe
1315 41|            wopjece! Bo va nje vjeta, że duch pjekła mjedze vami
1316 41|              możno. Zmęczenjé spadło ze mje jak voda z gęsë. Nalozł
1317 42|            njigde v żëcu so wuvożoł, że v bjałce może tile komedjanctva
1318 42|          zaczęła vadzëc. Beła wudbë, że vjezę ji chłopa pjijanigo.
1319 42|      pjijanigo. Ale kjej sę doznała, że won nje żije, zaczęła sę
1320 42|           głosni płacz zvabjił ludzi ze vsë i v kjile pocerzi ju
1321 42|           pochovję. I to vom povjem, że novjidzalszi gbur lepszigo
1322 42|            do mje movjącë, jak czuł, że mom pjenjędze. Ale jô zdrzącë
1323 42|          rzekł do nigo:~— Dzeleł jes ze mną vjerno bjedę i wutropjenjé.
1324 42|            czestovała Trąbjinô ludzi ze vsë, chterni przëszlë spjevac
1325 42|               vez i wucekej! Wucekej ze smętorza, wucekej ze vsë
1326 42|         Wucekej ze smętorza, wucekej ze vsë i nje pokoż sę rechlij,
1327 42|               chdze gnotë trzeszczą, że bjedni vanożąci muzikańt
1328 42|       wuvożanjô. Bo won nje vjedzoł, że ten ponjevjerani, navetk
1329 42|             mój hańdel tak dostatno, że jesz zbjegało. Woddani v
1330 42|           Tero jô ju vjedzoł dobrze, że mój knopjęci sen pod wukorunovaną
1331 42|            ludzkji. Vjedzoł jô tero, że zapadłi zomk ludu kaszubskjigo
1332 42|     Przemiszlującë tak, vjidzoł jem, że mje przëbivô vjidu, vjidzoł
1333 42|         przëbivô vjidu, vjidzoł jem, że może sobje wukuję mjecz.
1334 42|             A jô przenomnji vjedzoł, że mo jadusza nje je z tich,
1335 42|            Le żol mje scesnął serce, że Trąbë przë mje nje beło.
1336 42|         njego, njimem so przëboczeł, że leżi tero cechi pod zemją
1337 42|          przed lati mjoł nę rozpravę ze szandarą i ze szabelką mjeskjim
1338 42|            nę rozpravę ze szandarą i ze szabelką mjeskjim wo ne
1339 42|        tvarze, bom sobje przëboczeł, że wona gvesno jich rodovi
1340 42|             reszce rzekła:~— Dobrze, że kupjic nji możno! Tec chto
1341 42|             trzimô, bo mesli bjedni, że ti vesokji cenë mu nje zapłacą.
1342 42|           zemję i rzekła:~— Ta panna ze Zobór njelecho do cebje
1343 42|              przëboczełë mje sę dnje ze Sorbska, chdzem sę dovjedzol
1344 42|             zmarłim kamrotem vanożeł ze szopką przed Godi po gburskjich
1345 42|              nje wodvjedzoł. Dogadac ze mną sę nje beło letko, a
1346 42|          vszescë Rzemiszkjem z tego, że krom wurzędu koscelnigo
1347 42|           wodvjedzëc. Meszlę, Remus, że cë to nje będze przeką nosa ?~
1348 42|             Kjej tak, to jô cë jako, że tak rzec, duchovnô wosoba
1349 42|             V Pjismje Svjętim stoji, że Pon Bog stvorzeł Jevę na
1350 42|          poprovdze, dokąd won cignje ze svoją godką. Ale ko won
1351 42|        poczestovac. Ve vsë vjedzelë, że won so jednigo vëpjic lubji,
1352 42|             Trąba to robjił. Godelë, że won mô doma gorę nad bjałką
1353 42|          rzekł:~— Vëboczë, koscelni, że jô na minutkę vińdę. Zveczajno
1354 42|             cebje, Remus, bo vjidzę, że jezdes człovjek, chturen
1355 42|            jem gosca, przeprosivszë, że som nje pjiję. AIe won mje
1356 42|              Jô vjedno movję, Remus, że të jes stateczni człovjek.
1357 42|             wonji tam ve vsë godają, że të czasem błądzisz, to sobje
1358 42|              pon Czernjik povjedzoł, że po tim vjelgjim kamroctvje
1359 42|            vjidzała, a jô som movję, że ten Czernjik nji mô lecho
1360 42|           rzekł:~— A cuż të za grof, że sę tak smjejesz? Pjękni
1361 42|       jeszczebe podzękovoł gromadze, że mô taką wo njego starę.~
1362 42|           njego starę.~A jô wodrzekł ze smjechem:~— Bjedni Rzemiszku!
1363 42|         gromadze, kjej cę tu veznę i ze stopjenji na doł szmergnę,
1364 42|           Vëpji gorzołkę, chterną cę ze serca czestuję i jidz z
1365 42|             woczoma. Nje vjem, co sę ze inna po tim dzejało. Le
1366 42|        jezdem. Wob ten czas Trąbjinô ze słodkjimi słovami do mje
1367 42|             dzeń całô vjes vjedzała, że jô wob noc społ wu Trąbjinë.~
1368 42|               vez i wucekej! Wucekej ze smętorza, wucekej ze vsë
1369 42|         Wucekej ze smętorza, wucekej ze vsë i nje pokoż sę rechlij,
1370 42|              jak dotąd, bom vjedzoł. że prędzij cze pozdnji z Trąbjiną
1371 42|           Nje przëszło mje do głovë, że to będze tak prędko. Tej
1372 42|         głovje mjała muckę czervjoną ze sto zvoneczkami. Bez woprzestanjô
1373 42|             i gęba. Pravą ręką vzęła ze stołu prożné skarupë jôj
1374 42|           rznął je woknem na wulicę, że wokno i łoża jego z trzoskjem
1375 42|           chdze przedtim beło wokno, że sługa vjeskji i szołtes
1376 42|             je vërovnani. A tero poj ze mną! Jô vaju pojednom.~—
1377 42|             sę i poj do jizbë. A vez ze sobą tich ludzi ze vsë,
1378 42|             A vez ze sobą tich ludzi ze vsë, co tam stoją, bo jô
1379 42|             procem mje. Żebe strącëc ze sebje wobovjązk żevjenjô
1380 42|             woknem na vjes vërzuceł, że mô jisc kożdi mjesądz do
1381 42|             zvjędnjeje.~Słuchelë mje ze zdzevjenjim, bo moja mova
1382 43|             skovronkji spjevałë, tak że mje sę przëboczeła wona
1383 43|             skovronk gvesno vjedzoł, że jô szedł vezdrzec na wostatni
1384 43|                 Remus! Cuż sę stało, że të jidzesz v njedzelnich
1385 43|            wonge przëjął, kjej jesma ze Zvadë nekała. Przéboczeł
1386 43|          czołna vstępovała Łovczonka ze Zobór. Jak jem ję poznoł,
1387 43|           rękę i rzekła:~—Vjedzałam, że przińdzesz. Na tvoje przëjącé
1388 43|             przed smjercą povjedzoł, że przińdzesz. Vjitom cebje
1389 43|            na svjece dzeje. A vjédz, że jô jedinô jezdem tvoją woddaną
1390 43|           Tak to nom roz namjenjoné, że nasze drogii nje jidą szlachem
1391 43|             ludzi, a prziczina tego, że ma jezdesma z rodu stolimóv...~
1392 43|     stolimovje i vzęlë svojigo brata ze sobą na dobivanjé krolestv
1393 43|        dzevczę płaczącë wostało samo ze svojim sinem, a ten beł
1394 43|          zapadło sę vszestko, co mje ze svjatem vjązało. Zdovało
1395 43|             vjązało. Zdovało mje sę, że ma dvoje le są sami na svjece,
1396 43|              pod rękę i rzekł:~— Poj ze mną!~Wona bez sprzecivjenjô
1397 43|               Wona bez sprzecivjenjô ze mną szła do vjelgjigo kaminja,
1398 43|          mjeszkanjô, tej jô vjidzoł, że ręka dzevczęca tam muszała
1399 43|               Porządk panovoł takji, że v kuchnji szklełë sę statkji,
1400 43|           svoji ringraf rodu Młotkóv ze Sorbska a zarazem znak rodovi
1401 43|              I jô czuł v ti chvjilë, że moja mova sę stała veraznô
1402 43|           veraznô i czestô, jak voda ze zdroju.~Cze to bełë dnje,
1403 43|              szeję bjołim reminjem i ze strachem v głosu pitała:~—
1404 43|             czołen bjeżoł tak chiże, że ledvje kanął a ju zgjinął
1405 43|             jô vjedzoł v ti chvjilë, że to moje szczescé trvało
1406 43|           szczescé trvało nje będze, że grzech to szczescé rozbjije.
1407 43|         Stari rebocë vkoł povjodają, że v takjim razu jidze burzô,
1408 43|        woprzestałë. Mogło sę zdovac, że lada chvjilę nad nami zarvje
1409 43|       trzasło z taką njebivałą mocą, że wognje nom v woczach stanęłë
1410 43|               jô podskoczeł i zervoł ze scanë ringraf z Matką Boską
1411 43|              vałóv, kjej go podeszlë ze szorem. Ale bjegł spravnje.
1412 43|          vałë jezora, mruczącë jakbe ze spokojnoscë żesma so dała
1413 43|        vdzęcznoscë do Boga za retunk ze smjertelnigo njebezpjeku.~
1414 43|       njevoli pruskji woddzękovoł sę ze sinem, jidącim na drugji
1415 44|              wo njim mają povjostkę, że Złi Duch njosł go z dalekjich
1416 44|           zapjoł, moc go wopusceła i ze zemglałich pazur vëpodł
1417 44|             povjedzała:~— Vjedzałam, że przińdzesz, Vjitosłavje!
1418 44|    przińdzesz, Vjitosłavje! Tero poj ze mną!~Nje provadzeła mje
1419 44|              przërzeszoni do beczkji ze smołą. V dole, chdze droga
1420 44|         Sorbsku, kjej zdrzała na mje ze starigo portretu Sidonja
1421 44|           konac mają. Lud tej movji, że mają ju vjeczné woczë. Ale
1422 44|            czervjono wobleczoni kat, ze zakretą tvarzą zdrząci dvjema
1423 44|          Tero cebje scic ~Żdô ju kat ze smjercą v woku. ~Wumrzesz,
1424 44|         movjił takji słova:~Va ludze ze vsë,~Pocuż va sę tu zeszlë?~
1425 44|         cebje sę garnac będą ale tam ze za jezora, z molu, chdze
1426 44|            Julkji, a zdovało mje sę, że svjat dichac woprzestoł,
1427 44|         chtos naksztolt nigo malarza ze Sorbska v długjim kołnjerzu
1428 44|              Nje vdarzę sobje, co sę ze mną dzejało v ni chvjilë.
1429 44|           bez vszelkjigo poruszenjô, że mje cos tchnęło. Vezdrzoł
1430 44|          skarnje i vjidzoł wod razu, że nje żije. Woczë mjała zamklé
1431 44|           movjonć.~Jô rozumjoł tero, że cud sę nje stoł z moji vjinë.
1432 44|          stoł z moji vjinë. Ve valce ze Smętkjem wo zaklęti zomk
1433 44|            ale szołtes mje powuczeł, że to sposobnô beła kobjeta,
1434 45|            moji pjerszi krolevjonkji ze zomkovjiska v lese za woknami
1435 45|          skrë Ormuzdovi. Bivało też, że mój duch mje kozoł zapitac
1436 45|        Starszi jim mjelë povjedzané, że Remus błądzi. A kjej jich
1437 45|              nje smjoł, bo vjerziłë, że błądzę.~— Njechże ksążka
1438 45|        chovją v duszë.~Jezdem wudbë, że żëcé ludzkji jidze vkrąg.
1439 45|       spłivała do serca. Jô vjedzoł, że tam matka — krolevjonka
1440 45|          bojkami.~Tam v dole vëzeroł ze za gorë dach pustkovjô.
1441 45|       Przëszedł mje na woczë mój pon ze szligą leszczenovą nade
1442 45|            naszła bjałka a jô poznoł że to Marta. Tak jô vstoł i
1443 45|           wurzmje zabovjałë sę dzecë ze vsë. Leżało też tam vjele
1444 45|             a serce mje sę redovało, że dzecë moję godką rozumjeją,
1445 45|            godką rozumjeją, pokąd jô ze starszimi żodną mjarą sę
1446 45|             skuńczeła valka Remusovô ze Smętkjem? Pojce na smętorz
1447 45|            dzeckami na wurzmje, rod, że go lubją i słuchają. Gorąci
1448 45|            le strzimac v ten sposob, że sę doł nim przëdusëc, be
1449 45|           korcza, krevją plującigo i ze złomanimi żebrami. Ledvje
1450 45|      Czernjik. Dzevovelë sę vszescë, że anji konjom anji voznjikovji
1451 45|          drugjimu do głovë przëszło, że ten njeboszczik beł czims
1452 45|        vjęcij njiż za co go mjelë, i że nje won błądzeł, le jich