Chapter

1001 34|              radë wudzeli i pocechë? Ale jak mô bëc, tej jô jegomoscë
1002 34|            mogł je kupjic, to Vjele. Ale tam sę gotuje wod pruskjich
1003 34|      szandaróv, bo pjilująna ksędza. Ale Korsin, vjesołô vjeska,
1004 34|      njevorti człovjek tam, to vojt. Ale won lubji jednigo vëpjic.
1005 34|        przësłelë papjorë na pokozkę.~Ale panna Klema wodezvała sę
1006 34|         nabożeństvo nobożnich ludzi. Ale jak won przësadzeł svoje
1007 34|         kuńca. Norod zavtorzeł mocą, ale przez te sta głosóv gorovała
1008 34|          bezpjeku svjęconich wofjar, ale żodna mje sę tak mocko nje
1009 34|         ksądz jim kozanjô nje povje. Ale won wobrocivszë sę do ludu,
1010 34|         vepłoszonich dzekjich kaczk, ale nje rozbjeżałë sę, pokąd
1011 34|            brac ksędza wod vołtorza. Ale skorno przejachelë ni mjeskji
1012 34|            wonji?~Jô vjedzoł dobrze, ale njimem potrafjił rzec, podjachoł
1013 34|             jesz njico przëwodzevku, ale że njeboszczik mjoł wurodę
1014 34|        zaczęłë. Jô mjoł wostac zaru, ale wuparł jem sę wodprovadzëc
1015 34|             całą sełą 1gnęla do nji, ale strachoł jem sę wostac z
1016 34|           Gorkami, żebe vse wominąc. Ale njedalek Cisevjô zdrzimë
1017 34|              na vojnje z Francuzami.~Ale ksądz, nje rzokłszë njick,
1018 34|          dziv przë skażonim rozumje. Ale tu moce jego vjeprzin na
1019 34|             co znaczi tile co gronk, ale Njemcë przemjenjilë to na
1020 34|      szczestlevje dostoł sę v drogę. Ale prożne beło nasze woczekivanjć.
1021 34|              le na njebje nas raj! — Ale to je poprovdze  Njemc,
1022 34|       przezvjiskjem Krauze, cze nje? Ale rzeknjice żevą provdę, bo
1023 34|             do veższich głóv noleżi. Ale wodpovjem vom krom lego,
1024 34|            narodovigo, njemjeckjigo. Ale na svjodka go podac nji
1025 34|       zapoleł sę na tvarzë szandara. Ale strzimoł sę, wobroceł do
1026 34|          chiże furmonkę do Chojnjic.~Ale Reza sę drapoł po głovje:~—
1027 34|              stoji na przededvjerzu. Ale nje vjem, cze będze chcoł
1028 34|              są czężkjimi grzechami. Ale wonji mają takji pjękné
1029 34|           vjidzę, że to modri norod. Ale ni sżandarzë z Korsina jednak
1030 34|             z buksami jisc, to mogę, ale won wob ten czas na mje
1031 34|            że mje ti łaskji nje not. Ale won mje znadz nje dovjerzoł,
1032 34|            chcoł mu pozvolic płacec. Ale won jednak furmanowi noleżnigo
1033 34|          drugjimi pojachalë do sądu. Ale kjej naszi szandarzë veszlë
1034 34|          svój koszt do dom wodvjezc. Ale jô vama povjem, państvo,
1035 34|     wopovjodoł Trąba svoje przigodë. Ale nom sę rozvjeselelë serca
1036 34|            dzevczę tak blizko sebje. Ale jô jednak z vjelgą mocą
1037 35|         wudovała, jakbe njigde njic. Ale jô vjidzoł, że chodzi z
1038 35|            za statecznigo człovjeka, ale czasem sobje wuvożom, że
1039 35|          mankolije wodczarzëc wumje.~Ale jô wodrzekł:~— Dejma poku
1040 35|           Vjerzisz cze nje vjerzisz, ale na Szulistka vjęcij wumje,
1041 35|               jażbem młodi vësedzoł. Ale cebje wobronję. Pochadej,
1042 35|           Vjidzę, żes të mje żiczni, ale to vszetko prożnô godka.
1043 35|           zemę całą tropjiło to mje. Ale skorno na Strumjanną smjegji
1044 35|              Gduńszczon, jak Svjęti. Ale jô rozumjoł, że wonji go
1045 35|        Kaszub, le jakji cuzé mjasto. Ale kjedem zakarovoł vedle Mutłavë
1046 35|              bełbem z njimi pogodoł, ale Trąbë nje beło, a godkę
1047 35|            targovi ju naszich pełno. Ale jô sę njigdze njezabavjił,
1048 35|     vjelgjich ksążąt zmovjic pocerz. Ale kjej jem vezdrzoł v gorę
1049 35|           razu koscelni moji godkji, ale jô vëjął papjork z kjeszinji
1050 35|           służę tu przë tim koscele, ale v tile latach mje sę jesz
1051 35|               Smjerc vom je pjisanô, ale pokąd va jesz woddichota,
1052 35|             ze mną do njego zaszedł. Ale nje rzekł njick, le dzeń
1053 35|     zochodovji jesz mjeszkają naszi, ale jich vse i chatë są le vispami
1054 35|            Bog cę sprovadzeł, Trąbo, ale boczë: Pokąd wuczuję po
1055 35|              svjętigo nje wuznovają.~Ale jô rzekł:~—Pjił jem vodę
1056 35|              wudboł, to pudę z tobą. Ale mje sę njick dobrigo nje
1057 35|  Vjerzchucenje czułasma sę jak doma, ale dalij na zochod gorovała
1058 35|           słuchałë barzo po naszimu, ale serca jich ju poszłë na
1059 36|                 Zorobk tu nje lechi. Ale nje chcołbem tu wumrzec
1060 36|             nje zlecołbem do pjekła. Ale mom nodzeję, że svjęti Mikołaj,
1061 36|              zeszła z drogji na bok, ale pon kozoł zatrzimac landarę,
1062 36|              nas njedobrze v głovje.~Ale ku naszimu vjelgjimu dzevovanju
1063 36|           sto mil poznołbem Kaszubę. Ale z jakji va stronë? Bo i
1064 36|              przed provdzevą kuznją. Ale va będzeta wuchodzoni i
1065 36|            Tero sadnjijta, va dvaji!~Ale Trąba sę bojoł i rzekł:~—
1066 36|              z djobelskjigo seminjô. Ale kogo jô zaproszę v goscenę,
1067 36|        szperetus vłożëc?~— Chcołbem, ale njimogę. Ko żijącich ludzi
1068 36|           moji pomocë nje rozumjała. Ale v głovje won mô svój przërodzoni
1069 36|            godni takjigo pałacu. No, ale wobmijma sę, choc le jak
1070 36|           wobrazu. Jodło beło dobré. Ale chto vje, jakji kucharze
1071 36|              Vëboczce, że tak pitom. Ale rod bem vjedzoł, chdze ma
1072 36|             taką pevnoscą povjedzoł, ale nje bełjem pevni, cze może
1073 36|             co vaju vjozł i pon som. Ale vëzdrzijce le przez wokno!
1074 36|           abo jakji jinszé komedije?~Ale Derda pravjił dalij:~— Nen
1075 36|         muszą. Vëplują i jim dobrze! Ale są jinszi, co szvotolë dużi
1076 36|             nje vjedzącë, co meslëc. Ale Trąba sę poprovdze wurzasł.
1077 36|            vom sę nje snjije, bratku Ale nje strachejce sę zabarzo!
1078 36|           jich rechovelë do svojich, ale v svojim pjekle wonji jich
1079 36|            czortë cegłami zeszorują. Ale czasem wona je tak grubo
1080 36|           vojnë na svjece narobjilë. Ale v pjekle svojim wonji mają
1081 36|             ten, co żogovkji zbjerô! Ale czorni le vëszczerzoł zębë
1082 36|              noprzod vëknąc muszita.~Ale Trąba wucekł za stoł i zavrzeszczoł:~—
1083 36|              vszetko na jakji trele. Ale czorni, jak sę doznoł, że
1084 36|             z nami chca vëpravjic. — Ale Trąba nje słuchoł le płaczlivim
1085 36|           vje, co to vszetko znaczi. Ale żem zgrzeszeł czężko, grająci
1086 36|      grzesznjika! No, tero mje mają!~Ale czorni le svoje: vëcigoł
1087 36|              chvjilę cecho zrobjiło. Ale Trąba vëlecoł ze za stołu:~—
1088 36|       takjigo granjô jesz nje czulë. Ale mje sę mekceło, że to beł
1089 36|       njemjceką. A nasz pon z njimi. Ale krom tego nasz pon lud kaszubskji
1090 36|        ludzom njick złego njezrobji, ale nocą vkoł nji duchë chodzą.~
1091 36|             drugjich ludzi womanjic. Ale choc vom zełgoł wo tim pjekle,
1092 36|          gvesno ze Złem njic nji mô. Ale kanął tu njedovno takji
1093 36|         jakjis dzivni vjidë łiszczą. Ale wob dzeń won v jedni dvornicë
1094 36|             pon go jesz nje vënekoł. Ale jak won tu dłużij wostanje,
1095 36|            bo nji mają żodni robotë.~Ale służka wod pana ju szukoł
1096 37|             szperetusem zapropkovac. Ale gorżij jem sę wurzasł nigo
1097 37|           njestrzimje mocnigo trunku Ale rzeczë mje: Tvój tovarzesz
1098 37|       Żarnovską vodą żijeta jeszcze, ale i vaju godzena ju vëbjiła.
1099 37|          rzecz vaszą. A gbur to mur! Ale tu wu naju sa le vjelgji
1100 37|            togle!~— Nje wone bjedné, ale va bjedni, że nji mota v
1101 37|          komudni vjid przepuszczałë. Ale pon scignjęcim sznura zasłonë
1102 37|             portreróv na nas patrzi?~Ale jô tcgo nje vjedzoł. ~A
1103 37|               njiże ti ze Szczecena, ale mocnji zbudovelë fudamańtë
1104 37|               co provda, vëmarł rod, ale won zrobjił to, czimu Smętk
1105 37|              zdrzemjałi rodë wożelë. Ale to prożnô nodzeja!... Tak
1106 37|        mądroscë i dzirżkoscë wojcóv. Ale tich pamjątk na scanach
1107 37|     njevjadomo przëchodni dążi czas. Ale wu nas fala v rzece vëschła,
1108 37|            chdze Kaszubji jesz żiją. Ale chdziż va vjidzała wu vas
1109 37|           Svjętopolkóv i Mestvjinóv.~Ale pon naju tero zaprovadzeł
1110 37|             le z jednigo kuńca dva — ale za to barzo vjelgji wokna
1111 37|          wokjen beł v pełnim vjidze, ale dzel z drugjigo kuńca le
1112 37|            bo wono mje nje przeżije. Ale ti, co długjim rzędem —
1113 37|         panem le godoł po njemjecku. Ale pon sę wobroceł po chvjilë
1114 37|         przez dnji kjile v goscenje.~Ale Trąba na to vëstąpjił i
1115 37|            zaczarovanich krolevjonk. Ale jô jezdem le bjedni muzikańt.
1116 37|           pałacu! Mjoł pęzle v ręku, ale bełbem z razu przësigł,
1117 37|         chdze jindze mjeczem vojuje, ale vjedno na naju njeszczescé
1118 38|          Zimko mu beło gadac ze mną, ale pomału przëvekł. Pokozivoł
1119 38|            not zbjerac tich pamjątk, ale be pokazac je młodim i dzecom,
1120 38|             mesloł v tvojich latach. Ale wodtąd jô vjidzoł, jak vëmjerała
1121 38|          przed svojim dużim płotnem. Ale co won tam malovoł, tegom
1122 38|        płotna stojałë do mje bokjem. Ale mje sę mocko zdovało, że
1123 38|              vszetko to je spjisané. Ale krom tego, co sę pravje
1124 38|         jakbem cebje ju roz vjidzoł, ale nje v tich żorotnich ruchnach,
1125 38|           Lecało wod njego gorzołką, ale beł vjesołi i rozprovjoł
1126 38|           jedni z nich vsi je krova, ale to takji cudovné bidlę,
1127 38|             z nad jezora Sorbskjigo. Ale Złé jich vje, cze to le
1128 38|         młodi ju jich nje rozumjeją. Ale jich nogji wostałë kaszubskji
1129 38|         vëzdrzoł, dącë v moję trąbę! Ale jô sobje poprzësigł: Njigde
1130 38|            nje zamknął woczu i gębë. Ale mje to długo spac nje dało,
1131 38|          słuńca jô po cebje przëslę. Ale będzesz dzirżkjigo serca
1132 38|              v żëcu tobje sę trafji. Ale cuż jô cë tam godom wo dzirżkoscë!
1133 38|              Jesz won kulavo chodzi. Ale som sobje vjinjen. Njech
1134 38|            panna zMłotkóvSorbskjich, ale dusza moja mje povjedzała,
1135 38|              całi las bjołich svjec. Ale njicht jich nje kozoł zapolëc.
1136 38|           drogji ku zapadłim zomkom, ale chtuż dô mu mjecz i vjid?...~
1137 38|           suknji z jedvabju i złota, ale vnet zgasła, jak zemnjica,
1138 38|           zasvjatovi chodzełë duchë. Ale mje drogę zastąpjił malorz.
1139 38|            zjavą. Nje jak na wobroz, ale jak przez dużé wokno na
1140 38|       vjidzoł v Mjirachovskjim lese! Ale nje bełë to ju cenje, ale
1141 38|            Ale nje bełë to ju cenje, ale krosni ricerze i czężkji
1142 38|             zmarłi v dalekjim kraju. Ale nje, to beł jem jô, — jô
1143 38|              Tam ju nje beło mjecza. ale trzimoł jem v njich letkji
1144 38|              jak mje żëcé wopuszczô. Ale jesz przez straszni szum
1145 38|             Remus! Poznajesz të mje?~Ale mje wod tego wostrigo trunku
1146 38|              woknami beła cemnô noc, ale szklełë sę z nocnigo njeba
1147 38|    Zoborskjich. Muszelë go dozdrzec, ale njicht z njich njic knje
1148 38|         Gorzełasta sę gvesno na mje! Ale cze jô nji mjoł provdë,
1149 38|              vanożec po dvornjicach. Ale jô czuł wod ludzi, że tu
1150 38|              svoją duszą i nad moją?~Ale jô njick nje wodrzekłszë,
1151 38|           duchë przodkóv navjedzelë, ale jednim takjim duchem beł
1152 38|          svjatku wostatnim Kaszubom. Ale v głovje mje sę burzeło,
1153 39|            Błotach v noc Małgorzatë, ale ratuje żëcé Trąbë i svoje. ~ ~
1154 39|         jakji jim Pon Bog vëmjerzeł. Ale człovjek mô volną volę i
1155 39|      czężkjich zmęczeł go dosc tile. Ale i jô czuł wołov v gnotach.~
1156 39|            naju dvornjik wopatrzoné, ale pjic nama sę chcało. Tak
1157 39|             voda v tim dzelu svjata. Ale pokąd wonji mają taką dobrą
1158 39|         zimkô.~Tak ma jich zgodzeła. Ale muszałasma sę boso zebuc
1159 39|              jaż sę vjodro wostudzi. Ale ledvjesma zjadła na kraju
1160 39|              ku reszce krocij njego. Ale krom tego stegna zrobjiła
1161 39|       wodnekac. Znadz go poznoł też.~Ale mje za ten vstid, chturen
1162 39|            won stojoł i na mje żdoł. Ale jak jem nadbjegł krotko
1163 39|          stojałë. Vpodł jem za njim, ale choc wone nje pokrivalë
1164 39|            vstid moji zapalczivoscë, ale njick nje zbjegło, le vrocëc
1165 39|             nim njezbednim malarzem. Ale prożno. Gruńt sę tu zdovoł
1166 39|              plachcami dosc cvjardi, ale ve vjele molach torf przezeroł
1167 39|           letkjich nogach wod morzô. Ale jak i tam chmurë zeszłë
1168 39|              jezorni.Tu tego nji ma, ale cenkji vjetvje krzóv mogą
1169 39|         dachu! Długo won nje strzimô Ale chcołbem z gorë zmoknąc
1170 39|           nje podnjese!~— Dołbe Bog! Ale pokąd të tam v nim zaczarovanim
1171 39|              i tam zaszklełë gvjozdë Ale ten som vjoter znoszoł do
1172 39|              rzekł jem to do Trąbë. ~Ale won krąceł głovą:~— Tak
1173 39|       szczekanjé sę rozlegało znovu, ale vjele krocij nas i głosnji.
1174 39|              strzeleło mje do głovë. Ale won nekoł, jakbe za njim
1175 39|           Zibotoł sę pod nami gruńt, ale tam, chdze nen zvjerz nekoł,
1176 39|             wurzasu.~Groł ję i groł, ale njick sę nje wodezvało krom
1177 39|          wokręce.~Trąba mjoł provdę. Ale mje nje beło njijak do smjercë.
1178 39|           chturen zaru nabroł vjarë. Ale rzekł z vatpjenjim:~— Żeli
1179 39|            zrobjił jak Trąba radzeł. Ale przeżegnanjé krziżem svjętim
1180 39|      wodnekało. Tak Trąba dął dalij.~Ale jô so wuvożoł, że timu tam
1181 39|         Anjoł Stroż jich sprovadzeł.~Ale wonji nje szlë prosto na
1182 39|          karę, be ję pchac za njimi. Ale rebok rzekł:~— Z tvoją karą,
1183 39|       cvjardo sę chvitałë, jak dele, ale v naszim stanje mjilszi
1184 40|               nje beło żodni posovë, ale mogł jem dozdrzec jaż pod
1185 40|         komin przez dach jak wu nas, ale beł wucęti v ti viżavje,
1186 40|    dogadałasma sę z rebokami dobrze. Ale dzecë na nas zdrzałë njick
1187 40|             słovjińskji nobożeństvo. Ale wostatni njedzelë ksądzz
1188 40|                Płacz beł wu starich, ale to spravë nje wotmjenji.
1189 40|         Pustinką po Gardzkji jezoro, ale jak wona nji mô wumrzec,
1190 40|              nocë na Łebskjim Błoce. Ale ten som wurzas i to same
1191 40|          moje dzevovanjé dosc długo. Ale jak sę vëpłakoł, wocarł
1192 40|            przede mną cuzi człovjek. Ale dzeń vjidni. Womonë nocë
1193 40|        vłosné jodło je barzo prosté. Ale krom tego są vesokji wurodë
1194 40|            nad tim kvitnącim krajem. Ale moja dusza płakała jako
1195 40|              stvorzeł i woporządzeł. Ale jô, zamjast na ten pjękni
1196 40|            nocë! rzekł pon Sorbskji. Ale boczë: Ma tam są tego nołożni.
1197 40|            njiże zdrovi njibe ludze.~Ale Trąba, chturen sę bojoł,
1198 40|       vjidzała na Łebskjich Błotach! Ale pon do mje sę wodezvoł:~—
1199 40|           Risunk ju srodze skażoni,  ale rozeznac sę daje... Vjidzoł
1200 40|            mje vëchovelë na parobka. Ale seła mocnjejszô vënekała
1201 40|              przë tim duszę stracëc!~Ale mje wob nę całą rozmovę
1202 40|            dobrich konji przëjachoł. Ale Trąba, chturen nji mogł
1203 40|          smętorz dużi, pełen grobóv. Ale poznac beło dobrze, chdze
1204 40|        sposobem straszlivje zvonjic. Ale przez to zvonjenjé czuł
1205 40|          zgromadzeła sę na smętorzu. Ale jô nje vjidzoł tich ludzi,
1206 40|               Cesnęlë sę do dvjerzi, ale te dzivnim sposobem bełë
1207 40|             njim v dvjerze koscelni. Ale v ti chvjilë kanęła na dachu
1208 40|              naprocem. Spjev wumarł. Ale v ti chvjilë Trąba mje chveceł
1209 41|            jem sobje jesz mnogo lôt, ale ne wostatné przigodë dodałë
1210 41|             na łożku przemiszlającë. Ale za vszetkjim przemiszlanjim
1211 41|             njeboszczik krol jezora. Ale na moje vjelgji mesle kładłë
1212 41|             mgle minjonigo szczescô. Ale kjedem tero vroceł zdrovi,
1213 41|              krol a të moja krolovô!~Ale kjej mje Trąba navjedzeł,
1214 41|            za to zaru broł do sodze. Ale chto vje, czebe sę mje v
1215 41|             drevno, że to nje Trąba, ale jakjis vjekové jak svjat
1216 41|              nje beło vjelgji chęcë, ale Trąba sę tą razą napjeroł,
1217 41|            ten mroz strzimac możema. Ale jô poprovdze njigdem mrozu
1218 41|            przez Juszkji na Vdzidze. Ale ledvjesma vëszła ze vsë
1219 41|                rzekł na to Trąba. —  Ale dosc, że të vjidzisz. Pojma,
1220 41|        zdovała mje sę bëc ta strona, ale vjid svjeceł ju barzo vcrazno.
1221 41|             do ti chałupë nje vlozł. Ale v ti pogodze nji ma sposobu
1222 41|            scanje na krotką chvjilę. Ale wod svjeżigo vjatru, chturen
1223 41|         drodze. I tede sę co stanje. Ale dnja anji godzenë naszigo
1224 41|         dzeje v ti samotni chałupje.~Ale v chałupje panovała ceszô.
1225 41|               Nabędą na cebje pravo, ale të pudzesz svoją drogą...
1226 41|          vëbavjenju zaklętigo zomku. Ale jednigo cë dac njimogę:
1227 41|             jak lod ve mrozové noce. Ale ku reszce i na ji skarnjach
1228 41|          Borkóv ze zomku Sorbskjigo. Ale wona raptem krziknęła:~—
1229 41|             szoloni vëburkł z jizbë. Ale won, chternimu vesokji kolnjerz
1230 41|     truceznami! — krziknęła Julka. — Ale boczë, duchu złoscë i potępjenjô!
1231 41|       przeprava, njiże no ve Zvadze! Ale i dziso jeden wumrze.~Tero
1232 41|         dimem, jakbe go chtos duseł. Ale Czernjik sepnął gorscą na
1233 41|         straszni zesłałë ze zemnigo, ale vjidnigo njeba. Ku mojimu
1234 41|           zdrzoł vprost przed sebje, ale ledvjem vezdrzoł. tak mje
1235 41|         dzeje? — pomesloł jem sobje. Ale Smjerc, co przed chvjilą
1236 41|           smjegu vëpatrzec nji mogł. Ale ko won rovnak njedovno chatę.
1237 41|            jô nadsłuchivoł z wuvogą. Ale njicht sę nje wodezvoł.
1238 41|               Szedł jô tede i szedł, ale znovu co dzivnigo sę stało:
1239 41|              dalij godzenę i dłużij. Ale drogji do Juszk jak nje
1240 41|           rzecze sę dzejałë ti nocë.~Ale chatë vjidzec nje beło.~
1241 41|            jisc v koło a nje prosto? Ale nje mój rozum tu zbłądzeł,
1242 41|         dzivnich i strasznich ludzi, ale nji mogł jem sę ji dopatrzec.
1243 41|     vëcignęłëpo nji dvojnich żłobóv. Ale zbłądzec ju njebeło możno,
1244 41|            wumęczenju i szedł dalij. Ale za kjilkanosce krokóv znovu
1245 41|      provadzełë na vestrzodk drogji, ale tu ju co porę krokóv smjeg
1246 41|           grubé i pokrąconé vjetvje, ale njiżodno zeloné jiglevjé
1247 41|            sceskoł svoje skrzepjice. Ale jakuż te vezdrzałë! Vjechrz
1248 41|              Grzebova njevjele dalij ale po tim svjeżim smjegu strachoł
1249 41|              bëc poł godzenë drogji, ale provadzeł szerokji trakt,
1250 41|             po svojich legovjiskach. Ale jô vjedzoł, chdze mjeszkô
1251 41|          dvjerze i veszedl do jizbë. Ale ledvjem vezdrzoł, bełbem
1252 41|            Całąm chvjilę tak stojoł, ale Czernjik, jakbe njick, podnjosł
1253 41|         chcoł też po spôdk meldovac?~Ale ve mje serce vezbrało żolem
1254 41|               Vszescë mje rozumjelë. Ale Czernjik pozdrzoł po ludzach
1255 41|   przeskoczeł, be go zdusëc jak psa. Ale v jizbje sę kopnęlë i drogę
1256 41|             mje wob noc przë pjecku. Ale nje robji mje trzosku! Bo
1257 41|            mje na ten straszni mroz! Ale panu Czernjikovji dej poku,
1258 41|            pod vesoką chojną v polu.~Ale Czernjik sę wodezvoł:~—
1259 41|          zaczęłë sę jedni rzechotac. Ale jô so wuvożol:~— Cuż të
1260 41|           Szedl jem tede do dvjerzi, ale njimem vëszedł, uwobroceł
1261 41|            na smjegu, dalij. Prożnom ale vëzeroł z daleka za chatą
1262 41|             beła noc cechô i vjidnô. Ale woprzestol jem sę dzevjic
1263 42|           vjezę ji chłopa pjijanigo. Ale kjej sę doznała, że won
1264 42|         spravą tero chłopa pochovac. Ale detka na pogrzeb gvesno
1265 42|             co zarobjił to przepjił? Ale chocbe pjił jesz tile, belebe
1266 42|              za darmo, to vama brac, ale vëdac le za zopłatą. Szołtesu,
1267 42|               Jô też wuznaję robotę, ale leno taką, chdze gnotë trzeszczą
1268 42|       spodzevoł, a të ji nje żądosz!~Ale mje mjerdzeło tojich targovanjé.
1269 42|              czuł, że mom pjenjędze. Ale jô zdrzącë v zemni skarnje
1270 42|              valce straceł jes żëcé. Ale jô wo tobje pamjętac będę!~
1271 42|       szkolni starą mjoł wo pogrzeb. Ale na Pustą Noc jô ju sę czuł
1272 42|            Remus! Czo!~Vezdrzoł jem, ale wumarłi leżoł z tim vjecznim
1273 42|           woczë na wumarligo drucha, ale won leżoł jak z kaminja
1274 42|         mjeszk nabjeroł sę talarami. Ale cuż mje z njich, kjej z
1275 42|     krolevjonkji przez głęboką vodę. Ale pokąd dobri Bog jich budzi
1276 42|             może sobje wukuję mjecz. Ale cuż beło to trzecé, wo czim
1277 42|             vszelkji proce na zemji. Ale jakuż jô vészukom strzod
1278 42|             ji nje vjidzoł na woczë. Ale ledvjem kanął bliżij Lipna,
1279 42|        Pjękni są te małi mantolikji, ale v naszim rodze wod wojca
1280 42|           mojich pjersach vjidzała.~ Ale wona na mje zdrzała dobrimi
1281 42|         vesokji cenë mu nje zapłacą. Ale na moję wudbę povjinjen
1282 42|           bjedni Remus, beł jem też.~Ale Trąbjinë jô sę wodtąd nje
1283 42|           won cignje ze svoją godką. Ale ko won rovnak beł mojim
1284 42|              bractvami pudą za tobą, ale możesz mjec na trumje sreberni
1285 42|      wobrachovac, bo to moja sprava. Ale bronji Boże jakji njeszczescé,
1286 42|           kjej jô nji mom bjałkji!~— Ale mogłbes mjec. Zdrovą bjałkę
1287 42|      Czernjik nji mô lecho v głovje.~Ale jô na to povjedzenjé Rzemiszka
1288 42|         głupi sę tego nje doznajeta. Ale możesz vaszim gburom povjedzec:
1289 42|         noleżą dvoje, a jô nje chcę!~Ale koscelni sę wobrazeł, żem
1290 42|               Vstoł i chcoł wucekac. Ale jô go przëcesnął na stolk
1291 42|             jem sę smjechu strzimac. Ale pevnje nje bełbem sę tak
1292 42|            Nje beło v rzece głęboko, ale bełbem może sę v vodze wuduseł,
1293 42|           bolała a jô leżoł v łożku. Ale nje v moji jizdebce wu szkolnigo.
1294 42|          raze wurosnje i zvjędnjeje.~Ale ju beło zapozdze. A to vjeczné
1295 42|            jô ju beł mężem Trąbjinë. Ale jak jô mjoł do nji jisc,
1296 42|              Ksędza żesta wobelgała, ale Boga va nje wobełżeta. A
1297 42|         jizdebkji wu pana szkolnigo. Ale ten krąceł głovą i rzekł:~—
1298 42|            jizdebkji nje vëarądovoł, ale zrobję to przë leżnoscë!~
1299 42|       wurzasłi dusze:~— Cuż to beło?~Ale na wulicë vjeskji zrobjił
1300 42|       głovach ten podstęp sę vëlągł, ale v głovje vaszigo doradzce,
1301 43|            czasu, zgrezłë mje duszę. Ale krom tego serce moje beło
1302 43|    novjineczkę, chdze sę wobracasz! ~Ale skovronk gvesno vjedzoł,
1303 43|          przez ten dużi i cechi las?~Ale żodne krosnję nje vëszło
1304 43|         brzeg, njimem nalozł czołen, ale vjosła v njim nje beło.
1305 43|     Glonkovji. Szło to barzo pomdłu, ale jô mjoł czosu dosc.~Najechavszë
1306 43|             nje czuł jem sę samotni, ale dusza moja żdała spokojnô,
1307 43|            ve Vjelu za tobą stojała. Ale të rovnak z nją nje żijesz?~—
1308 43|      sedzałasma długą chvjilę cecho, ale dusze nasze szukałë drogji
1309 43|         panovac, tam volimë wumrzec.~Ale ve mje zapadło sę vszestko,
1310 43|              zamknęła kamiń za sobą. Ale kjej jem doszedł do podzemnigo
1311 43|           nje povroci na moją pjers, ale naleze won mjescé, chterno
1312 43|            Cuż tobje, mój nodrogszi?~Ale jô njick nje wodrzekl le
1313 43|        Żodnigo czołna nje vjidzałam.~Ale jô vjedzoł v ti chvjilë,
1314 43|             strasznô!~Tak ma zeszła. Ale v gorze nad nami grzemotë
1315 43|          vëzdrzało zburzoné vjatrem, ale tak, jakbe po njim v dzekjim
1316 43|          zdrzałasma smjercë v woczë.~Ale ta njeprzëszła. Jakbe to
1317 43|         Koląbrovoł sę czołen srodze, ale dzevczę, zveczajné panovac
1318 43|              v smjegu albo na zibji, ale sę nje vëvroceł. Przez szor
1319 43|             vesokji brzeg Zoborskji, ale ma vzęła kjerunk nje na
1320 43|            kjerunk nje na nen brzeg, ale na wotvarłé jezoro. Dzub
1321 43|          kjej go podeszlë ze szorem. Ale bjegł spravnje. Vjosła nasze
1322 43|          pęknjęcô wod czężkji proce, ale trzirnałë. Kjej jesma tak
1323 43|        kozała mje vëjąc vjosło, sama ale dovała kjerunk boczącô,
1324 43|             Do dom — rzekło dzevczę.~Ale jô krąceł głovą, bom vjedzoł,
1325 43|            chcałë jisc przez gardło, ale jô zebroł vszelką moc i
1326 43|     Zdzevjoni vezdrzoł jô na jezoro. Ale tam naprocem na Glonku vesokjim
1327 43|             dovoł ten rożanni blosk. Ale moja krolovô patrzącë także
1328 43|            sziję z vjelgjim płaczem. Ale mjała duszę poprovdze krolevską.
1329 44|        zavalëc Vesoką Bromę Gduńską. Ale kjej kur zapjoł, moc go
1330 44|             tu na rozestajné drogji. Ale mje sę ti godce vjarë dac
1331 44|         stoji won tam vcsoko v polu, ale jesz njicht movë tego pjisma
1332 44|     głębokjim lese cudovnim kvjatem.~Ale cuż wona, staró Julka, mje
1333 44|         zapadłi chace na smjegach?~— Ale jednigo cë dac nji mogę.
1334 44|            że mają ju vjeczné woczë. Ale wona ręką vëcignjętą zrobjiła
1335 44|          zaboczeł wo jich znaczenju. Ale krev stolimóv jesz nje vëmarla
1336 44|             czorno wobleczoni sędza. Ale Julka wuchvaceła mje za
1337 44|           svoje grzechë zetną kanję. Ale jak spadnje głova kanji
1338 44|              do cebje sę garnac będą ale tam ze za jezora, z molu,
1339 44|         uwokjem dozdrzec, gorë vkoł. Ale mje v ti vjelgji łunje przëboczeła
1340 44|            tovarzesz wumrzec muszoł. Ale won machnął ręką i cesnął
1341 44|             gorach żolełë sę wognje, ale mje serce zasłabło, jak
1342 44|            pochovac vłosnim kosztem, ale szołtes mje powuczeł, że
1343 44|             koscoł i bjednich gminë. Ale jô wostoł, be rzucëc gorsc
1344 45|     Vdzidzkjich zabroł mje moc cudu. Ale jesz cos jinszigo mje tam
1345 45|            vanożenjé po Kaszubach.~— Ale cuż będze dalij? — pitoł
1346 45|              jedno wuderzenjé serca, ale wod ji vjidzenjô povstoł
1347 45|      krolevjonkę przez głęboką vodę?~Ale dzecë, wucekalë wode mje
1348 45|          moji anji słuchac nje chcą!~Ale takjich ksążk, jakjich jôdlo
1349 45|          chvjile njedole i szczescô. Ale z początku nji mogł jem
1350 45|          stolimóv kvjitnąc nji może. Ale jô tam wobchodzeł z daleka,
1351 45|            njeludnim molu sejmovałë. Ale mje na ten vjidok stanął
1352 45|             gbur tak srodze vëkoroł. Ale kjej jô dzecom kjivoł, tej
1353 45|              Bo dzecë mje sę bojałë.~Ale jô wostoł, jakbe mje njico
1354 45|            ma sobje zdrzała v woczë, ale nje vjedzała, co povjedzec.
1355 45|           Rękę podac sobje mogłasma, ale dusze stojałë daleko wod
1356 45|         njich jô i mój chłop Morcin. Ale tobje sę jesz słuchô zopjisem
1357 45|            zleceła, be go tobje dac. Ale won z ji smjercą woprzestoł
1358 45|   zaredzevjałą gordzelą, jak dovnji. Ale z njim przenjosł jem so
1359 45|        Pjęknô wona i njeszczestlevô, ale ji godkji njicht nje rozumje,
1360 45|              nich trzech straszedeł, ale ji jednak nje przenjosł,
1361 45|              mje dac nji mogła sama.~Ale ti vjarë v svoję moc i v
1362 45|      przegrol spravę, a dobeł Smętk.~Ale dzecë, kjej jô sę namiszloł
1363 45|              Remus! Povjadej dalij!~ Ale jô sę vzął i szedł do dom,
1364 45|            sę całim całem korczovji, ale wosłabłi choroscą, mogł
1365 45|             godzena a Remus nje żeł. Ale ledvje vëszedł ksądz wod
1366 45|            svjecącim słuńcu krotkji, ale mocni grzemot. Ludze patrzilë