Chapter

501 30|              spacer, czuł jem daleko za murami spjevę skovronka.
502 30|             nje żdoł, le chveceł mje za pase i zaczął mną trząsc,
503 30|              sodze nje dostanjesz. A za olcmark sedzec nje je vstid,
504 30|              je żol. Nogji so wulotô za ną Martą i cuduje a nje
505 30|               Ale njechle mô svojigo za wuzdę, tej sę kozdô przemjenji
506 30|              Ko jô mom dobré novosce za pazecha. Vojna jidze i dlotego
507 30|           sodze. Bivej zdrov!~Jak sę za njim dvjerze zamkłë, pjerszą
508 30|         pjerszą moją meslą beło: Cuż za njeszczescé dziso spadnje
509 30|             Czernjika dzesęc pocerzi za navrocenjé grzesznjikóv
510 30|       uwoboczę, bo Morcen mje bjerze za bjałkę. Njech tobje Pon
511 31|           chcoł Panu Bogu podzękovac za to, że tim pruskjim sędzom
512 31|       vëgrzeje, zaboczisz co beło, a za poł roku nje będzesz so
513 31|              vëtrzimanjô kul i bjicô za krola pruskjigo.~Ale na
514 31|             zdrzącë ku rzozom słuńca za lasem, krevavim i strasznim,
515 31|            jich mężóv, senóv i bracô za cuzą spravę.~— Chtuż vëbavji
516 31|            beło nom lepji, njiże tam za lasami mjedze ludztvem ve
517 31|              tovarzesz mje wuchvaceł za trokji mojigo vampsa i rzekł:~—
518 31|              to wuczink mjiłoserdzô, za chturen Bog vom zapłaci.~
519 31|          Rada Trąbë nom sę vjidzała. Za chvjilkę ma ju sedzała daleko
520 31|              zachodzi pola i vodë, a za vjidu besta do mjeszkanji
521 31|                 njech cë Bog zapłaci za dobré serce i za goscenę,
522 31|             zapłaci za dobré serce i za goscenę, chterną jô chętno
523 31|              vëskoczeł, wuchvaceł ję za rękę, trząsł nją i vołoł~—
524 31|             sobje matka vjid z woczu za njeboszczikami wojcem i
525 31|         vjeselic? A rovnak i wu naju za moJich młodich lôt vjesoło
526 31|             më go z Remusem veznjemë za wożegle, a jô mu povjem
527 31|             ale won mô statk i rozum za naju vszetkjich, vëjąvszë
528 31|             moji strönë wodpovjedzë. Za to Trąba jął wopovjadac
529 31|             stronje i zmovjił pocerz za jego duszę. 1 tero spjik
530 32|             nę krolevjonkę, chternąm za dzecka wuzdrzoł v zelonim
531 32|              brzegjem, a drudzë szlë za mna. Czim dalij, tim veżij
532 32|            jem, żebe mje som Straszk za vłose vëcignął, njiże żebem
533 32|           czuł jem, że dzevczę jidze za mną. Wobroceł jem sę, a
534 32|              sę godzę i dzevczę szło za mną movjącë:~— Botë moje
535 32|       njeboszczika, wuchvaceł jem go za gorni kańt i cignął do sę.
536 32|          drugjich kaminjach. Tero jô za njim wuzdrzoł durę szeroką
537 32|             v ti chvjilë krzik słabi za sobą i wobrocivszë sę, vjidzę
538 32|           Straszno mje! — Cuż to tam za bjołô wosoba przed nama?~—
539 32|              a jak je wodemknął, tej za njimi wotmikałë sę małi
540 32|              zamkła kamjanné dvjerze za sobą.~ ~
541 33|          mjoł jem dosc. Żona i dzecë za mną nje płakalë. Krom tego
542 33|             Bo tak mje nakozoł ksądz za pokutę na spovjedzë, żebem,
543 33|          całigo, tegojô nje vjem. Bo za cuż so kupję gorzolkji na
544 33|            Njech mje jegomosc nji mô za Mackové celę! Tobe beł szpos,
545 33|             Pokąd ludzom nje zaroscą za karę wuszë, to moja trąba
546 33|           zapłacëc. Ale to je dorunk za muzikę i detk na zochętę,
547 33|            do kuńca na tim wostrovje za svjatem. Dnje płinęłë, jak
548 33|            vjidzoł. jak na pustkovju za stodołą za mojich knopjęcich
549 33|              na pustkovju za stodołą za mojich knopjęcich lôt klepała
550 33|             jaż mje z woczu zgjinęła za lasem v kjerunku diszle
551 33|            zemją, jesz ve spjik szla za mną ta Smjerc, płenącô z
552 33|          naszi krijovkji, zamknąvszë za sobą vjelgji kamiń, chturen
553 33|           Tak ma tede dzękującë Bogu za wopjekę zjadłasma chleba
554 33|            ruszeło: A może to Trąba?~Za długą chvjilę v łoża naszigo
555 33|           Brzegji jezora zchovałë sę za gęstą doką. Voda stanęła,
556 33|           dalekjim bjednim pustkovju za lasami. Ve vjidze, jakji
557 33|              z nich młodich lôt, ale za to won mje provadzeł bjołim
558 33|            jem meslą svoją provadzëc za rękę vłosną drogą.~Takji
559 33|            gburskji sin, com chodzeł za sztudanckjich lôt z flińtą
560 33|            sę dobrze doczuł, stoł sę za dvjerzami rumot i njico
561 33|              mu rękę. —Bog cë zapłac za tile fategji. Bjeda będze,
562 33|             zrobjił.~V scanach jizbë za drevjannimi zosuvami kreło
563 33|             jesz do ręku nje vpadlë. Za to nalazłasma kjile kożuchóv
564 33|         Glonka. Bo wonji vej szukają za jegomoscą. Po rebackjich
565 33|            ju nji ma retunku. Boczë, za dva dnji a nopozdnji za
566 33|              za dva dnji a nopozdnji za trzë, nadińdą dva vjelgji
567 33|             spomnjoł, tak jô wuvożoł za svój wobovjązk dac vom vjédzą,
568 33|            krol jezora jesz dzis jak za żëcô chodzi po polach i
569 33|            Jegomoscë i cebje, Remus, za żodni skarbë svjata bem
570 33|           zazdrzi do svoji butelkji. Za chvjilkę won sę do naju
571 33|            spenetruję vszetkji scanë za gduńską njeboszczika. Bo
572 34|         woblekala z nodzeją v duszë. Za chvjilę znovu pękł vëstrzoł
573 34|           pękł vëstrzoł ju bliżij. A za kjile pocerzi vjidzałasma
574 34|         mjirno i dobrze, jak wu Boga za zopjeckjem. Ale kożdimu
575 34|          szklonkji, to won nje będze za chvjilę vjedzoł wo Boskjim
576 34|          Njech sę stanje volô vasza! Za goscenę i wopjekę dłużni
577 34|            długji Wostrov Szvedzkji, za njim Glonk, a dalij, jak
578 34|              v srąb słomą poszivané, za chatami szerzi sę pustô
579 34|            chatami szerzi sę pustô a za pustą las. Na lasu chdzes
580 34|           gorą do słuńca, be służeło za vołtorz. Dvuch chłopokóv
581 34|             Knjeji i vsóv gburskjich za jich plecoma sedzącich.
582 34|            czołna. Porę chvjil, a ze za nortu Kozłovca vëbjeżeł
583 34|             Nje je to provda, Remus?~Za małą godzinkę ju belasma
584 34|          krocij i sę pitoł:~— Cuż va za jedni?~ Trąba vëstąpjił
585 34|          Trąba vëstąpjił i povjedzoł za naju:~— Panje szandaro!
586 34|            wogolic.~Trąba tero rzekł za ksędza:~— To je gbur Formela
587 34|          pokozoł), i sedzoł dva lata za to, że takjigo szandarę
588 34|            rzec nje potrafji — rzekł za mje Trąba. Bo won mô skażoną
589 34|             v jizdebce, v chterni ma za pjerszą razą z ksędzem i
590 34|            zdarzeł. Wuvożejta sobje: Za darmoka zavjezlë Njemcë
591 34|           czapnął jeden ze szandaróv za kołnjerz i z dzekjimi woczoma
592 34|        vëmiszlającë mje wod vanogóv? Za to go też zaru Pon Bog skoroł,
593 34|             tego na mój rozum njijak za grzech nji mają. Terojô
594 34|              pitoł, co jô so rachuję za swoję zmudę. Tak jô zełgoł,
595 34|              wobzeroł, le vzął nogji za pas i pjechti nekoł dotąd.
596 34|         przëboczeł i chveceł sę ręką za pjerse. I terom sę doznoł.
597 34|              mojim żëcu zatrzasł jem za sobą dvjerze, za chternimi
598 34|        zatrzasł jem za sobą dvjerze, za chternimi nęceło mje szczescé
599 35|          modlił v koscele Wolivskjim za dusze ksążąt kaszubskjich
600 35|              głovą:~— Panna Klema sę za tobą też vjęcij nje pitała,
601 35|          jednak, druchu, vjedno znoł za statecznigo człovjeka, ale
602 35|           wostanę, be wodrobjic arąd za moję jizdebkę wu szkolnigo.
603 35|       Dlotego jô jem wudbë, że cebje za szkoda, Remus. A żeli sobje
604 35|             cenjô v mojich woczach a za nją pełna krevji i teskni
605 35|        womona nje wosamętała, jak no za młodich lôt na zomkovjisku
606 35|          podł mje v woczë postavjoni za żelazną kratą nagji bożk
607 35|             jô przë njim wukląkł, be za dusze tich vjelgjich ksążąt
608 35|          bladi sztoltë, cecho jidąci za kompanjiją v lese Mjirachovskjim,
609 35|         zrobjił na mje woczë, kjedem za njim zaszedł do zokresteji
610 35|           dac na wofjarę Msze Svjęti za dusze tu pochovanich ksążąt
611 35|         zapłakoł i wobjął mje rękoma za sziję a nji mogł sę żodną
612 35|             zagrodzi vjelgji jezoro. Za njim, jak mje ksądz, Paveł
613 35|            tu cos na mje vësunęło ze za krza: Vąsaté, brodaté a
614 35|               kjivającë glovą. — Tam za jezorem cë rożańcóv i ksążkóv
615 35|            grac potrafję, a tańcovac za notą mojich skrzepjic wonji
616 36|            vjisałë wobraze svjatovi. Za chvjilę przëszedł służka,
617 36|        Wochędożta sę kąsk i wumijta. Za drobkę czasu jô vama przënjesę
618 36|             pochnje po njekatolicku.~Za chvfilę przënjosł służka
619 36|             i sę głosno jisceł:~— Co za njeszczescé! A to gvesno
620 36|             njeszczescé! A to gvesno za to, żem na katolickjich
621 36|             namesloł i chveceł Derdę za rękov i rzekł:~— A vë nje
622 36|             to njibe nje jich ludze. Za żëcô na zemji to Njemce
623 36|              v mojim żëcu tesknję sę za moją bjałką Trąbjiną, za
624 36|             za moją bjałką Trąbjiną, za grulką, dzerżtlą, mjetelokjem,
625 36|            muszita.~Ale Trąba wucekł za stoł i zavrzeszczoł:~— Jô
626 36|             chveceł czornigo jinszta za wożegle, podnjosł go, kopnął
627 36|             vërzuceł go na podvorzé. Za njim z pjekjelnim krzikjem
628 36|       zrobjiło. Ale Trąba vëlecoł ze za stołu:~— Remus! Zamikej
629 36|              beł takji pańskji żort, za chturen ju jeden morus wodpokutovoł
630 36|       glińgotem vlecałë do jizbë — i za njimi chiże przeskoczeł.
631 36|         Lęborku czuc beło.~— Bom dął za zbavjenjć dusze. Będzecele
632 36|        Będzecele roz wudbë, żesce sę za żëcô dostclë do pjekła,
633 36|           Trąba. ~Dvornjik sę drapoł za wuchem:~— Pon nasz je dobri
634 36|            służka wod pana ju szukoł za nami. Jô beł barzo czekavi
635 37|       dvjerze, vpusceł nas, vstąpjił za nami, stanął, jak żołnjerz
636 37|              go też przëroczeł.~— Jô za njego vëpjiję, panje, żebe
637 37|             są rzoze słuńca, chterne za chvjilę zgasną. Młodi ju
638 37|              wona do grobu...~Va tam za Żarnovską vodą żijeta jeszcze,
639 37|              jak jô dovoł na wofjarę za dusze Subisłavóv, Samboróv,
640 37|              jednigo kuńca dva — ale za to barzo vjelgji wokna vpuszczałë
641 37|     przëmorskji przed nami wotmikoł: Za parkjem, chturen wod palacu
642 37|            vojskjem, szłë pjoskji, a za njimi vjelgji jezoro. Za
643 37|             za njimi vjelgji jezoro. Za jezorem drugji, za jezorami
644 37|           jezoro. Za jezorem drugji, za jezorami morzé. A tam, chdze
645 37|             do połovë ju beła zaszłô za vodë. Mjedze vjelgjimi jezorami
646 37|         vjikt i leżą, to Pon Bog vom za to zapłac! Mój tovarzesz
647 37|           Remus, je mol, na chternim za żodne grzechë bem nje wostoł
648 37|         pokazac mogą a to gvesno nje za spravą czego dobrigo.~—A
649 38|        vëmjerała mova nasza, chterna za mojich lôt panovała v ti
650 38|                To to będze!~Vzął mje za rękę i podprovadzeł przed
651 38|              A pon Sorbskji rzekł:~— Za tim të szlachujesz! Pożdejle!
652 38|             pana Barnima Trzënostigo za zbrojné najechanjé mjasta
653 38|          povjedzoł:~— Dzivno, jak të za njim szlachujesz, pokąd
654 38|              złoti vjidë z daleka ze za morza, chdze ju wutonęło
655 38|             ricerze zdovalë sę cofac za cemnjejącé scanë. Le ztąd,
656 38|             panna zgjęła głovę v teł za sebje na woparcé krzasła.
657 38|        głovje, maklającë procem voli za mjeczem przë levim boku.~
658 38| njesmjertelni vjęcij njiże roz jeden za volą Boską może zińsc na
659 38|              vëcignęła ku zochodovji za jezora i morzé i mocnim
660 38|             chterna ve mje tkvjiła i za mną szła z grzemotem tesąca
661 38|           Krolevjonko! Tvój sługa je za małi i za bjedni na taką
662 38|              Tvój sługa je za małi i za bjedni na taką robotę! Ten
663 38|              dvornjik i filut Derda. Za woknami beła cemnô noc,
664 38|             vjęcij nje doł boczenjô. Za małą chvjilę ju mje słabosc
665 38|           tego svjata, co sę wotmikô za progjem smjercë. Tak to
666 38|               wodprovadzivszë daleko za folvark. Tak Trąba do mje
667 38|            słuńca. Wobezdrzoł jem sę za sebje. Jak cemnô wopoka
668 38|              Trąba szedł, jiscącë sę za mną przez pjoskji i noc.
669 39|       Jutrznjô rożovô malovała njebo za nami nad Sorbskjem, kjej
670 39|              do Vejherova i wuzdrzoł za sobą no vjelgji vojsko cenji,
671 39|             mje sę v sercu wodezvała za njimi minjonimi chvjilami
672 39|           Wonji wopovjadelë, że jesz za jezorem i za rzeką Pustinką
673 39|    wopovjadelë, że jesz za jezorem i za rzeką Pustinką movją naszą
674 39|             przed nocą mjec te błota za sobą. Szerokô droga na nje
675 39|     szerokjim kołnjerzu. Tak ma szła za njim, bivszë wudbë, że won
676 39|         Znadz go poznoł też.~Ale mje za ten vstid, chturen won mjedziso
677 39|           mjedziso v nocë zrobjił, i za nę njeszczestlevą pannę
678 39|          Pożdejże pjekjelniku! Jô cę za to vszetko v tim torfje
679 39|            vstron stojałë. Vpodł jem za njim, ale choc wone nje
680 39|            rozpolonô kula, tonęło ju za dalekjim rębem zemji. A
681 39|              dalekjim rębem zemji. A za njim szła noc, chterna przëgasała
682 39|          Zlez z moji karë i pochadej za mną, pokąd sę nje scemnjeje.
683 39|         przez njeboczenjé. A chtużbe za mną sunął, żebe mje vëdobëc?~
684 39|    przeszukoł jem jesz roz kożdi mol za nim njezbednim malarzem.
685 39|       Pjerszé krople deszczu spadłë. Za njimi ze szerokjim szumem
686 39|          głovë. Ale won nekoł, jakbe za njim gonjilë, le rzechotanjé
687 39|             rozległo, jak mijoł nas. Za njim też gonjiło njcpotemu.
688 39|         szoloni gorą straszni zibji. Za njim nekałë dzekji, łiszcząci
689 39|     pjenjizną bjołą z peskóv cckącą. Za dzekjim zvjerzem gnałë łagodné
690 39|               lëse, zajkji, vjilkji. Za njimi zgraja psóv. Zibotoł
691 39|          voda pod njirn njc priskała Za zvjerzem natirzeła na vjelgjim
692 39|            na pustkovju, jak won tam za mojich młodich lôt na zemę
693 39|         pjerszi roz v żëcu v chlevje za knopa pod huchającimi nozdrami
694 39|              ksążeczko, do mje szedł za dzecinnich lôt! — rzekł
695 39|      dmuchnął v rozvjané kartë, a jô za wokłodkji vesoko podnjosł
696 39|              zbliżała sę latarnjô, a za chvjilę ma vëczuła zev:~—
697 39|            bez retunku. A tero pojta za nami!~ Tak jô przevrocel
698 39|    przevrocel moję karę, be ję pchac za njimi. Ale rebok rzekł:~—
699 39|             godzena wuszła, njimësma za naszimi przevodzcami, skokającë
700 40|           Godka nasza jesz żije tu i za Pustinką po Gardzkji jezoro,
701 40|              zvątpjenjé chveceło mje za serce, czującigo taką godkę
702 40|            przede mną pon Sorbskji a za njim Derda.~— Vzął jes sę
703 40|        Garneńskjim jezorem. Rzekł:~— Za gorë i rzekji mesle moje
704 40|            vojnę tesącletną i tam po za sobą wostavjiłasma grobë
705 40|          Klęknjijina i zmovma pocerz za wumarłich.~Jô kląkł i povjedzoł:~—
706 40|         bjednigo człovjeka wuscesnął za szeję, jak brata, a na woddzękovanjé
707 40|        jachoł pon Sorbskji. Traba sę za njimi wobrocoł i żegnoł
708 40|       Głovczeckjigo, słuńce ju mjało za sobą vjęcij njiże połovę
709 40|       vszistkji zuchvałe vrogji ~Dam za podnożek pod tvoje nogji.~
710 40|            chvjilë Trąba mje chveceł za remję, cignął z całi mocë
711 40|            remję, cignął z całi mocë za sobą, a pokazującë na tego,
712 40|         naszim stronom.~Cechô vjesko za lasami! Jakże mje belo mjiło,
713 41|            łożku przemiszlającë. Ale za vszetkjim przemiszlanjim
714 41|            smętorz kaszubskjigo ludu za Żarnovjickjim jezorem, pełen
715 41|          przëgnjotł do zemji, jak na za dzecinnich lôt, kjej jem
716 41|           Czernjika, tam veznę nogji za pas, jak przed nostarszim
717 41|          malorzem cze nje, tak wonji za sobą szlachują! Nich dvoje
718 41|              beł szandarą, to bem go za to zaru broł do sodze. Ale
719 41|           njick nje wotmjenjiło. Rok za rokjem szedł ve vjecznosc,
720 41|         Jednigo roku, chturen chovoł za pazechą dosc tile njeszczescô,
721 41|         sedzi gospodarstvo lesnigo a za njim droga v gorę a za nją
722 41|             a za njim droga v gorę a za nją prosté jak stoł pole
723 41|             tełu vjatrem i smjotami.~Za dobré poł godzenë veszłasma
724 41|            bełë rovnak nasze stronë, za njick v svjece bem do ti
725 41|           nje dovjedzoł. Tak jô vzął za klamkę i wodemknął dvjerze
726 41|         Dalij nje vjidzę... Chmura a za nją pustô...~V ti chvjilë
727 41|              mjecz i vjid, bes vjodł za sobą vëbranich svojigo norodu
728 41|             dało czuc mocné stąpanjé za dvjerzami, pjęsc jakôs klasnęła
729 41|              na Lipińskjich pustkach za mojich knopjęcich lôt wopovjodoł:
730 41|           szukoł przek i spak drogji za znakami krokóv Trąbë. Ku
731 41|        wumęczenju i szedł dalij. Ale za kjilkanosce krokóv znovu
732 41|      wopovjodają, że stojała wona ju za pamjęcë jich wojcóv, jak
733 41|          duszę svoję spjevną vësłałë za bjedną duszą svojigo pana.
734 41|           jem potim i zmovjił pocerz za jego duszę. Tej vzął jô
735 41|          ludzi vkoł vjelgjigo stołu. Za stołem sedzoł znajomi mje
736 41|         Prożnom ale vëzeroł z daleka za chatą na gorce. choc beła
737 42|          pola roszô? Co Pon Bog daje za darmo, to vama brac, ale
738 42|              vama brac, ale vëdac le za zopłatą. Szołtesu, kuliż
739 42|               dlotego nje wostavjił, za co go pochovac. V takjim
740 42|             i grivoł mje na wucechę. Za to na tvojim pogrzebje cë
741 42|              pogrzebje cë grac będą, za to koscelnô paradô wodprovadzi
742 42|        vszestka na czas wodstąpjiła. Za mje pon szkolni starą mjoł
743 42|              na smętorzu Lipińskjim. Za to, kjedem stanał v Koscerznje
744 42|            Trąbjinô stojała kole mje za karą z ksążkami i tovarem,
745 42|           mantolik posodô, ten go le za vesoką cenę woddac może.
746 42|       markotno. Tej zdrzoł jem znovu za krolevjonką jezora, chterną
747 42|             morzé ludzi. I vzęła mje za nją strasznô tesknjączka,
748 42|           chorągvje z bractvami pudą za tobą, ale możesz mjec na
749 42|        bełobe to lepji i zdrovji dac za żëcô i folgę grzesznimu
750 42|            zvoł, i rzekł:~— A cuż të za grof, że sę tak smjejesz?
751 42|           nje jes, a vszetcë mają cę za kąsk natrąconigo, to też
752 42|            nekoł stopjenje v doł, le za njim dudnjało. Choc to mu
753 42|          mjoł v kolanach sztivną. Jô za njim przez wokno zdrzoł
754 42|          radë, le doł na zopovjedze.~Za szterë tidzenje jô ju beł
755 42|              i łoża jego z trzoskjem za njim vëlecałë, le dużô dziira
756 42|       pokorze jako spravjedlevą karę za tvojigo pjerszigo, nad chternim
757 42|    mjetelokjem. Dostałas tero cvjika za njeboszczika i rechunk je
758 42|           vama njico do povjedzenjô.~Za chvjilę jizba beła pełnô.
759 42|           Żebe to rozumjec, jesta va za głupi. A żesta z pjekjelnim
760 43|              to i tam słonuszko szło za mną cepłim vjidem, malującë
761 43|         dopjeru beł szedł na wobjod.~Za lasem jô vëszedł v pole
762 43|              rebackjich seci. Jidącë za ta vonją, doszedł jem ku
763 43|              sę dostoł. Vjidzec beło za vodą, v chterni szklełë
764 43|             jakjimi napasł mje svjat za tim jezorem i za timi lasami.~
765 43|           mje svjat za tim jezorem i za timi lasami.~Panna Klema,
766 43|         jałovcóv na procemnim kraju. Za chvjilę woczë ji zaszłë
767 43|              rozparła, żem ję wobjął za szeję i głoszczącë ji złoti
768 43|         chterna na wodpusce ve Vjelu za tobą stojała. Ale të rovnak
769 43|              vszestko. Bo choc ma tu za lasami v pusti mjeszkoma,
770 43|         drogę sobje i zamknęła kamiń za sobą. Ale kjej jem doszedł
771 43|            ledvje kanął a ju zgjinął za wostrovami.~A dzevczę zdrzącë
772 43|    wuchveceło mje svoją cepłą rączką za dłoń i rzeklo:~— Zińdzma
773 43|         podprocovała sę jaż chdze po za Glonkjem wotmikała sę szerokô
774 43|      spokojnoscë żesma so dała radę. Za kjile pocerzi zgrzetnęło
775 43|            pełne vdzęcznoscë do Boga za retunk ze smjertelnigo njebezpjeku.~
776 43|       sprovadzëc ludzkji wobmovë. Bo za svoją njevjastę vząc cebje
777 44|              mjecz i vjid, bes vjodł za sobą vëbranich svojigo norodu
778 44|            vezdrzenjé ludzi, chterni za kjile godzin konac mają.
779 44|              mjono Łiskji. Tam chdze za vesokjim brzegjem Długjigo
780 44|           rząd dzevczęt i chlopokóv, za chternim njeksztołtnim karnem
781 44|          wumajoné ve vjińce i kvjatë Za njim szedł z vjelgą statecznoscą
782 44|            kroczeł z povogą vjelgą a za njimi całi rząd dzivnje
783 44|             konałë v wurzasu i męce ~Za vistąpk, chteren pravo ve
784 44|          Wumrzesz, kanjo, po veroku ~Za tvoje rąganjé, ~Deszczu
785 44|             Ale Julka wuchvaceła mje za remję i rzekła:~— Co të
786 44|          svoje małé spravë vjeskji a za svoje grzechë zetną kanję.
787 44|            sę garnac będą ale tam ze za jezora, z molu, chdze stojało
788 44|          vonjô jak z mocnigo trunku. Za njim vëskoczeło z nocë karno
789 44|         vjędła. Kjej jem sę wobroceł za Julką, sedzała wona przëczupnjętô
790 45|   krolevjonkji ze zomkovjiska v lese za woknami pałacu po drugji
791 45|            mje żol nje scesnął serca za mojim vjesołim tovarzeszem
792 45|       bojkami.~Tam v dole vëzeroł ze za gorë dach pustkovjô. Dalij
793 45|            Dalij szkleło sę jezoro a za njim czorni stojoł las.
794 45|              do mje ne bjołi kołpje. Za rzeką stoji zomkovjisko.
795 45|             mje sę tero zdovoł, kjej za dzecka beł mje dużim svjatem.
796 45|        dzecka beł mje dużim svjatem. Za chvjilę naszła bjałka a
797 45|          łożko, jakbe mscëc sę chcoł za to, żem przez te długji
798 45|     krolevjonce... Rosł na pustkovju za lasami pasturk małi, bjedni
799 45|              pokozivelë małą chmurkę za vsą, z chterni gvesno pjorun
800 45|            zmuszilë podstępem gburzë za radą Czernjika, Trąbjinô
801 45|    njeboszczik beł czims vjęcij njiż za co go mjelë, i że nje won
802 45|          błądzeł, le jich rozumk beł za letkji, be tę vjelgą duszą
803 45|           przigód doznoł, njepoznani za dnji żëcô, Remus.~ ~ ~