1-500 | 501-694
Chapter
1 1 | Boskji ve Vjelu: vsach, co berło trzimją żezni, vjesołi
2 1 | mjono vzęło wod chmjelu, co vërosł po wobu stronach
3 1 | parafiji Parchovskji i tim, co sedzelë nad Vjelgjim Moluszem,
4 1 | Vjelgjim Moluszem, i tim, co z Pomorskji ze za granjice
5 1 | przez pjekjelnigo mula, co mu go zadoł mscevi żid,
6 1 | chterni sę wurodzeł, anji vsë, co go vëchovała. Po zemji kaszubskji
7 1 | Znają na Kaszubach takjich, co ze szopką chodzą kole Gód
8 1 | wodemkłą rękę. Są i takji, co v koszu na plecach noszą
9 1 | nje rozumjoł? Godoł won, co provda, rzitelnje po kaszubsku,
10 1 | Ale ludze nje tcą tego, co jim dzeń kole dnja na woczach
11 1 | przëstąpjił człovjek i sę pitoł, co ksążka kosztuje. A kjej
12 1 | Remusa nje znelë. Bo ti, co go vjidivelë na vszetkjich
13 1 | sprovjało vjęcij kłopotu, co zajkovji, chturen go wuvożac
14 1 | jem sę Remusa, bo kjej jem co przeskurzeł, tej jizdebnô
15 1 | pokazac boso, bo vjedzoł, co sę słuchô.~Za wostatnim
16 1 | bestro malované, pjistolikji, co głosno strzelają. To vszestko
17 1 | na rębë. Remus vjidzącë, co sę dzeje, przëstąpjił i
18 1 | głovę. Tej jô ju nje czuł, co won vjęcij godoł, bom vzął,
19 1 | Podzevjisz sę jim tile, co serce roz zabjije, a woczë
20 1 | stołp sztołtóv ludzkjich, co to je na renkach svojich
21 1 | zbjerac gromada ludztva, co sę dzevovała jego wobleczenju
22 1 | vestrzod cuzich. A gvesno mjała co do povjedzenjô, kjej Pon
23 1 | tego szlachu szkolnich, co nje tile abecadła wuczilë
24 1 | timi papjorami nje vjem co robjic. Czetoł jem, co Remus
25 1 | vjem co robjic. Czetoł jem, co Remus v njich napjisoł.
26 1 | papjorë, svjodkóv ducha. co ju na tamtim beł svjece.
27 1 | jakbe dreżoł wod staroscë, a co zamanąvszë v njim sę njico
28 1 | pjismo, a beło go sporo. I co dzivno, pjisané beło czesto
29 1 | polska, poł z kaszubska, co je smjechovjiskjem, jak
30 2 | im nje noleżoł do tich, co pjorem worzą i pjoskjem
31 2 | wuczeł. Choba duch tego, co z progu drugjigo svjata
32 2 | łaskę wu Boga, żebe to, co cë chcę wostavjic na pjismje,
33 2 | Pjerszi beł jes i jedini, co wodrzekł: — Chcę!~Bog z
34 2 | be cę ratovelë?~—Vejle, co tam panóv i ricerzi i prostigo
35 2 | do chałupe, knopje, jô cë co dom! I dała mje v czeladni
36 2 | muszoł vzerac na dużi zegar, co vjisoł na scanje. Mjoł won
37 2 | njico sę zadzarło, jakbe co cvjardigo połknął. A jô
38 2 | jinszi zegarë. Won vje, co sę stanje v przëchodnim
39 2 | kjilka parminji słuńca, co przez wokno svjecełë na
40 2 | jak mądri stari czlovjek, co sę wusmjechô, bo vje vszestko.
41 2 | do Matkji Boskji za tego, co po svjece vanożi. Bo tak
42 2 | szturk zaboczeł wo Straszku, co mjeszkoł v chace Zabłockjigo.~ ~
43 3 | do rzekji i sę doznej, co to je z tim zomkovjiskjem!~
44 3 | pod las krotko. Może, żebe co przez drzeva vjidzec beło
45 3 | vjidzec beło abo możebe co z lasa vëstąpjiło i do mje
46 3 | żem przesunął przez rov, co grodzeł pole wod lasa, i
47 3 | że wona może bëc krolovą, co ją las naprocem sobje postavjił.~
48 3 | Moc Boskô! Krolevjonka, co ją smok strzeże! Ko jô ję
49 3 | vjelgji i peszni naprocem: Co jeden vjek ludzkji won vëchodzi
50 3 | chatë szczestlevich ludzi, co żdają zbavjenjô, jak jich
51 3 | siępastuszku! Nen stolim nagji, co po som pas v vodze sę czaji,
52 3 | jego Trud. A nen drugji, co na grubim camrze płinje
53 3 | vodę, a njech sę stanje co chce!~I wukląkł jem i vzął
54 4 | navetk njemé zvjerzątko, co tepą ruchô i wuszami strziże,
55 4 | nje rozumjołbe człovjeka, co mô gębę do godanjô. Gadejle
56 4 | pod las jaż do jarzębjinë, co mô korunę na szeji. Ztąd
57 4 | mąceła. Bjejta lepji spac. Bo co va wułovjita, lo też kot
58 4 | kavlem będze. A może jesz co gorszigo, jak nimu...~Słuchoł
59 4 | boczenjé! Ta noskvarnô Bezroga, co łonji v sklep sę zarvała,
60 4 | vnetk vëbłądzeł na stegnę, co ję sobje sarnë vëdeptałë. ~
61 4 | wudboł jem sobje, że muszi co do mje sę zjavjic. ~I zjavjiło
62 4 | krolevskji kołpje bełëbe co povjedzałë. A mje won też
63 5 | pravo z karna, sladkovała, co gvesno wodezdrzała wod Lize
64 5 | na vczoraszi dva kołpje, co tak mądrimi woczami patrzełë.
65 5 | popjoł.~Nje vjedzoł jem, co to znaczi. Długom tede rozmiszloł,
66 5 | to Gnjota.~Tero mje sę ju co njedobrigo mekceło. Rzekł
67 5 | vjedzoł, że won chcoł rzec:~— Co gbur knuje, to nje je njick
68 5 | ale szedł, wobrocającë sę co zamanąvszë, z brzuchem przë
69 5 | Napevno jô vëzdrzoł jak larva, co ją Gvjiżdże noszą na strach
70 5 | wukoroł szligą leszczenovą, co tam leżi. Gnjota sę strząsł,
71 5 | mje ten pręt leszczenovi, co sę podeprzę i kąsk gnotë
72 6 | meslec wo nim Straszku, co v ti chace sedzi...~Bo kjej
73 6 | sę Boga, Marcijanno, za co të mje tak szamocesz?~Ale
74 6 | kjejbem beł vjedzoł, za co wona mje sprała.~Ale zegar
75 6 | Tak robjił i nen. I vej, co sę stało! —~Na to Mjichoł
76 6 | mleka wudoji? A to knapsko, co wono mô? Mo wono krovę? —
77 6 | tede po głovje szemarzi, co chce. Gonjic won za tim
78 6 | zabjił wopocznigo Golijata, co rągoł Bogu. Povjedzoł jem
79 6 | mostem przez rzekę, tę samę, co płinęła pod zomkovjiskjem.
80 6 | do korunovani jarzębjinë, co tam strożovała nad mojim
81 6 | beło dosc.~Przasni chleb, co go Marcijanna wupjekła v
82 7 | Ticzeło to nigo Straszka, co ze zelonimi woczami v norciku
83 7 | Smjerc po pustkovju chodzi!~— Co to sę dzis nje dzeje! —
84 7 | Iudzkji i vjedzało, że sę co na pustkovju svjęci.~Ale
85 7 | nigo cuzigo vëszczergë, co to kozoł Golijatovji do
86 7 | podnoszosz? Żdrzë na worzła, co go na szłomje noszę! Jô
87 7 | lasovô abo też i przegrzecha, co żolnjerzovji jidze na woczë
88 7 | zchileł sę bokjem jak dąb, co go drvole podcęlë i spodł
89 7 | sę rozezdrzoł i doznoł, co sę stało, zblodł i zavrzeszczoł:~—
90 7 | złego nje zrobjił. Golijat, co tu leżi, napełnjił naju
91 8 | wotmikoł, jakbe sę chcoł wo co pitac. Ale ku reszce voloł
92 8 | chturen robjic muszi to co mu kożą. Ale vjedno boczë,
93 8 | Navetk Morcin, chturen co zamanąvszë mje sę do skorë
94 8 | lińcucha spuszczoni. Ale co do gnota, to won mô svój
95 8 | tim gnotem służi zemji, co naju żevji, a ma go z lińcucha
96 8 | sę rozlegoł i vołoł tak:~Co spjevô rog ?~Boczenjé, vandrze,
97 8 | smjeg ~Pod ji kosą legł.~Co vołô rog?~Pomocë naszi bes
98 8 | komink, ~Na mjir i spoczink.~Co płacze rog?~Njech sę zlituje
99 8 | Mjichot zaczął trąbjic:~— Co spjevô rog? —~Jak jego granjé,
100 8 | njim. Potim ma szła dalij, co zamanąvszë nadsłuchującë.~
101 8 | woczoma vlepjonimi v to, co sę tam przede mna szętoleło.
102 8 | straszną noc. Aj vaj! Pomeslec, co za njeszczescé belobe sę
103 8 | won. Sto lôt njech żije! Co movję? Tesąc lôt, milijon
104 8 | guze, njitki, blevjązkji i co ludze jinszigo na vsë potrzebovelë.
105 8 | Zdzevjita va sę, potcevi ludze, co jô to vszetko mom v moji
106 8 | dom vszetko napoł zadarmo. Co chce mjec z tego mojigo
107 8 | całigo majątku vjelgjigo, co go na mojich plecach noszę,
108 8 | przëdom, malinkji, dlo knopa, co go będze mjała, jak sę wożenji
109 8 | bez targu. Njechże cë jesz co wopusci. — Takô zveczajnô
110 8 | ksążka! ~A żid na to:~— Co Mjichoł movji! Zveczajnô
111 8 | tobe sę ludze zaru doznelë, co wona je vorta i be mje wopedlë
112 8 | że le som Pon Bog vje, co sę stanje jutro i zanjevjitro,
113 8 | sprovdzeło sę na słovo, co won mje v nen czas v stanji
114 9 | łożka, jak na javje vszetko, co ksążka povjodała: Genovefę
115 9 | spodzevała nigo vdovca, co ji go żid z planetë przepovjedzoł
116 9 | sobje vszetko jak dzis, bo co bólem abo i szczescim mocko
117 9 | cze też złô pokusa jakô, co ludzom zgrezotę njese i
118 9 | całą chvjilę, nje vjedzącë co wuczenjic. Jażem ku reszce
119 9 | pod korzenji i vëdobeł, co podlug moji wudbë ji noleżało.
120 9 | Vez wod sługji tvojigo, co tobje sę noleżi!~Wona vezdrzała
121 9 | jak zbłądzoni czlovjek, co drogji do dom szukô. Tam
122 9 | patrzeł na jezoro i na dim, co z komina gburskji chatë
123 9 | szedł v gorę i na komin, co ze za gorë vëzeroł, jakbe
124 9 | Nabuchodonozorovi, —Straszk, co v złim dnju po woborze gonjił, —
125 9 | mje sę chcało i zrobjic co takjigo, czego jesz svjat
126 9 | Jimję Wojca i Sena...! — Co të godosz? — Marta sę przeżegnała. —
127 9 | vlazło? Rzeczë że, Remus, co cë je?~— Njic mje nje je,
128 9 | vjeczerzą jô znovu jodł tile, co vrobel.~Ve strzodę posłelë
129 9 | jiscëc.~— Boże kochani! Co za wutropjenjé z tim knopem!
130 9 | knapsko bjedné, rzeczëże, co bes rod jodł, a jô cë to
131 9 | povjodala:~—Jô vjem, Remus, co cę boli!~Kjej vjesz, Marto,
132 9 | koscele z nim pesznim panem, co z nją stojoł przed koscołem
133 9 | członkji i przëboczeł sobje, co beło. Ale czuł jem sę słabi
134 9 | Bo jô som vjidzę, że tu co njedobrigo kusi ludzi. Njechle
135 10| jô beł ti jistni wudbë, co won i jem rzekł:~— To sę
136 10| spjeszi do konającigo, abo go co wosamętało.~Pevno mje njico
137 10| norciku skrëti żdoł? A na co? Abe njeszczescé moje vëpjic
138 10| jakbe ztąd muszało przińsc co njespodzevanigo. A żebe
139 10| vjęcij, njiże nich ludzi, co kładą divan dlo ji nóg i
140 10| povtorzała nodzeja — może sę co stanje?~Zaturkotałë voze
141 10| jego Matce, njevjedzącë;za co na njego przëszło takji
142 10| sobje przëboczeła chłopoka, co ji na kolanach doł svój
143 10| pitanjé, jak noparti gzel, co wob wuszë brzęczi:~— Cuż
144 10| wukozka, cze zvjerz njebivałi, co dovnji żeł v lese, a dziso
145 11| vkoł mje. Nje vjedzoł jem, co to beło, alem czuł, jak
146 11| jem sę i rzekł:~— Kjej jes co dobrigo, to stój abo rzeczë,
147 11| czegoc trzeba. A żeli jes co lechigo, tu wustąp v Jimję
148 11| takji noparté, to robji, co cë sę vjidzi, ale boczë,
149 11| tamą przë vjelgjim vozu, co nocą vëchodzi na njebje.
150 11| zelonigo wokjenka i pomaklej, co tam wuchvecisz.~Tak jô podnjosł
151 11| trafjił na łobskji gozdz, co tam beł v balkę vbjiti.
152 11| gozdzu gvesno won sedzi, co cę kuseł. Njechże tej, v
153 11| dalij. — Są chorosce takji, co le z vjechrzu psują, jak
154 11| Tej jesz są chorosce, co z dopuszczenjô Bożigo vlezą
155 11| będze jinaczi, le że cë je co zadané, a wod tego dusza
156 11| chorem v tim samim norciku, co v nen czvortk. 1 znovu sę
157 11| njim zatrzasną, a za tim, co vjidzoł, tesknjic będze
158 12| vjesz të też, że ta noc, co jidze, je nocą cudóv?~—
159 12| sumjenju. Bëlë takji wodvożni, co szlë po vęgjel i kvjat,
160 12| njigde povjedzec nje chcoł, co won tam vjidzoł pod zomkovjiskjem
161 12| i żdoł, be mje poznała i co rzekła. Ale wona plinęła,
162 12| straszedłem stanął, nje vjedzącë co robjic, rozesmjało sę wono
163 12| chcało. Wona jakbe rozumjała, co mom na mesłë, pitała sę:~—
164 12| pitała sę:~— A chcołbe të co zjesc?~A jô mrugnął woczoma,
165 12| bom beł za słabi, żebe co rzec.~Na to wona sę wobroceła,
166 13| jakji złoscë.~Kjej jem sę wo co pitoł, to wodpovjodała i
167 13| vëszedł za woborę woboczëc, co to znaczi, tej i jezoro
168 13| njewubetk v kraju. Chto vje, co nom Pon Bog zesle v Novim
169 13| wodrzekł Mjichoł.—Ale co będze, tego nji ma vjedzec.
170 13| pitoł:~—A vdarzice vë sobje co z wonich czasóv, Mjichale?~—
171 13| Mjichale?~— Jakże jô so mom co vdarzëc, kjej jem tej beł
172 13| szable czężkji, rącznjice, co krzeminjem wognja dovają.
173 13| kjej vojovelë z poganami, co chcelë naju svjętą vjarę
174 13| głovę szkapje, żebe ti, co go gonjilë, nje czulë rżenjô
175 13| czenach. Stari Klinkosz, co dżadem sedzi na wodpustach
176 13| chturen będze pakovał tich, co svoji svjęti vjarë nje popuszczą.
177 13| Advańtovi, a Godë nadchodzełë co dzeń bleżij. Beło tam cepło
178 13| przëszłi Gvjozdkji ze vsë, co sę chcelë Marce spsocëc,
179 13| Ale może Marcijanna cë co wostavjiła. A żeli nje,
180 13| i rod bem beł sę doznoł, co sę tam dzeje za woknem.
181 13| jak dzivné zapitanjé. Ale co sę stało, tego stari zegar
182 14| Chtuż v gromnjiczniku mô co do seczenjô?~Z czekavoscą
183 14| zegar, jakbe won mje mogł co povjedzec. Dzeń beł komudni
184 14| szedł:~— Të jezdes ten, co na Golijace dobeł?~— To
185 14| cuzą.~Tej nje żdającë, jaż co rzekę, jął movjic:~— A vjesz
186 14| sę volô wu ludzi. Ale ti, co panovelë, nje chcelë jim
187 14| i go nje vënekoł. Boczë: Co porę lôt zjeżdżelë tn słudzë
188 14| sedzi i truje mje płuca. Co porę lôt szła krev ze mje.
189 14| mje sę przëboczeła smjerc, co reno klepała kosę za stodołą.
190 14| chatë szczestlevich ludzi, co żdają zbavjenjô, jak jich
191 14| serce, Remus, i boczë sobje, co rzekła krolevjonka. Nji
192 14| będą!~V Mjichałovi chace, co jak stari grzib stojała
193 14| A chtuż to je, ten pon, co v Straszkovi leżi jizbje
194 14| Remus — są ludze takji, co bez bożoka na Svjętą Katarzenę
195 14| rozum zgęscëc. Bogvje, cze co skurała. Ale jô cë dom radę,
196 14| vszetkjigo: Zamknji wuszë na to, co won gadac będze i przëmknji
197 14| lampka mojigo żëcô gasnje. Co dziso pjiszę, to bojka,
198 14| słova, bom sobje przëboczeł, co mje ksądz rzekł, jak mje
199 14| sę zapitoł:~— A vjesz të, co to jesta?~Ale jô so przëboczeł,
200 14| dva krąconé czorné drogji, co jidą z połnjô ku nocë to
201 14| szesc set lôt nazod. A dzis co momë?~I przëkreł dvuma rękoma
202 14| wupodku, kjej cë povjem co z naszich dzejóv. Wuvożej:
203 14| znjiszczeł ten som njeprzijocel, co nasze kraje zabroł. Ale
204 14| złô ręka rozrzeszała pęto, co nas trzimało v gromadze.
205 14| wodemknął przede mną dvjerze, co z casni jizbë provadzełë
206 14| Tero jô mjoł na pitanjô, co mje pod trzema chojnami
207 14| pravom njeprzijocela. A ti, co jesz żiją i movę a wobeczoj
208 14| vjedzą, jak beło dovnji i co jim słuchało. Sąsma, jak
209 14| serotë na pańskjim chlebje, co nje vjedzą, że jim słuchô
210 14| njim. Tak jô wostoł i żdoł, co mje povje, njim sę vëbjerze
211 14| chdzem nabroł mesli i ducha, co mje beł vędrovną palecą
212 14| kaszubskji na gorze Revkole, co na morzé patrzi i dzeli
213 14| patrzi i dzeli tich braci, co ku Wodrze cigną, wod tich
214 14| ku Wodrze cigną, wod tich co lgną do Gduńska. I wobrocoł
215 14| svoji i głuchi na skargji, co vëchodzą z mogjił. Nad wuscami
216 14| wobrosłich i sicena dużô, co ve vjetrze żëzi na pustim
217 14| czlovjeka i nje vjedzała co ręce robją. Kjej jem szedł
218 15| bo navetk dużi kaminje co zamanąvszë znaczełë stronę
219 15| będze bez tego żebe nama sę co nje pokozało.~Tak rzekłszë,
220 15| Mjedze njimi bëlë takji, co jesz pamjętelë, jak won
221 15| Woddej poczestnosc timu, co go tam provadzą, bo won
222 15| provadzą, bo won tego ducha, co tronë i zomkji vskrzeszô.
223 15| będze bez tego, żebe nama sę co nje pokozało?~. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .~
224 15| roboce gadac, ale won mjoł co jinszigo v głovje. Rzekł
225 15| je dobri. A te mankolije, co mu głovę nachodzą, te mu
226 15| Bjej z Bogjem, Remus! Co komu namjenjoné, to go nje
227 15| klepającô kosę za stodolą, Złi, co mje kuseł gozdzem v scanje,
228 15| tede przëboczeło vszetko, co to dobré dzevczę zrobjilo
229 15| stroną jak zbrojni ricerze, co mje trzimelë drogę wotvarłą
230 16| parobk z Lipińskjich Pustk, co mje retovoł wod mokri vodë!
231 16| bomelku nosëc przë zegarku. Co za frejda! Szmonces berjonces!
232 16| woczu cë patrzi jak tim, co po ludzkich plecach na konja
233 16| Jô jidę v svjat!~— Nu, co znaczi "jidę v svjat"? Svjat
234 16| Svjat je vszędze ten som, co tu na tim molu v lese. Njicht
235 16| bjałk guzikji i njitkji. A co të zrobjisz dzis?~— Nje
236 16| won tu v pińdlu mô, i te, co won mô krom tego złożoni
237 16| Zapłacisz za nje tile, co pon szkolni povje, kjej
238 16| ksążkji do koscoła, różańce, co lud kaszubskji potrzebuje
239 16| kaszubskji potrzebuje I co të jesz zrobjisz dziso? —
240 16| ku mje gvjozdë, te same, co na pustkovju za lasem. A
241 17| wodrzekł Trąba. — Boczë: Co moje skrzepkji spjevają
242 17| moje skrzepkji spjevają i co moja trąba graje, to jô
243 17| rozumjem — rzecze Trąba — co bor graje i co rzeka spjevô
244 17| rzecze Trąba — co bor graje i co rzeka spjevô skoczącô gorą
245 17| nabroł cerplivoscë tile, co skora wosła Mackovigo. A
246 17| przemislnoscë mô v jednim polcu tile co chłop v całi głovje na ten
247 17| szukô dachu nad głovą. Jô cë co povjem: Do vjeczora zańdzema
248 17| zarobjima. Të tam vëzbędzesz co z tvojich tovaróv a jô zagraję
249 17| tuńca, to będę mjoł też co vzątku. Na noclig pudzema
250 17| nich ludzi, stari dżod, co pevnje ju na szarvark nje
251 17| lata za dużé, bo nje beło co v nje kłasc. Le dvor, jak
252 17| robjił sę vjększi. Dlo panji, co nji mogła czuc marszu muchë
253 17| zrobjiło, bom so przëboczeł, co mje njeboszczik pon Jozef
254 17| panu v głovje! Vje won som co robji. Wuvożtaż, zemja to
255 17| Szkolni nom povjedzoł, co to znaczi: Kjedes, za Boga
256 17| rękę.~— Tam za tą drogą, co vdłuż rzekji provadzi, ve
257 17| cemno, vjidzelëbesta dach, co zeza gorkji glovę vëtikô.~ ~
258 18| Tak Trąba rzecze:~—Vjesz co Remus? Jidzma na noc do
259 18| graję ze serca, to mje jakbe co wosamętało i jô takji smjecoch
260 18| wod zaredzevjałi pjiłë, co ku nama z daleka vëszczerzała
261 18| szańcą. Tvoje szkaplerze, co je mosz na karze, tvoje
262 18| Ale nje żdoł Trąba, jaż co rzeknę, bom wukłodoł pravje
263 18| wokoma mje i tak povjedzoł:~— Co ten stari chlop tam godoł,
264 18| womona i sztołt bez cała, co ludzom jidze na woczë.~Ale
265 18| wodrzekł mu pomału i verazno, co be mje dobrze rozumjoł:~—
266 18| To nje je żodna womona.~— Co të movjisz? — dzevovoł sę
267 18| chodzec będę i szukac takjich, co sę wodvożą. Rzeczë, Trąbo,
268 18| markotno — tobje sę pevno co snjije. Njechże sę żoga
269 18| vëzdrzec, to bes vjidzoł, co sę tam dzeje.~Ale mje sę
270 18| beł jem wudbë, że to złé, co tam za scaną sę szętoleło,
271 18| domakloł sę do ni lukji, co zdrzała na vodę i vëtchnął
272 18| Tero jô ju nje żdoł na to, co sę stanje, lem porvoł sę,
273 18| szopę navkoł, be sę doznac, co sę na rzece dzeje i co tak
274 18| co sę na rzece dzeje i co tak mocno vëstraszeło mojigo
275 18| jarzębjiną:~— Nen drugji, co na grubim camrze płinje
276 18| sę też na pevno doznac, co to za stvor, podnjosł jem
277 18| vjelgji koło poprzez zostavę, co sę tam vodze nadstovjała.
278 18| tovarzesz na svoji trąbje dął, co płuce trzimałë, nobożną
279 18| godoł:~— Rzeczë mje, Remus, co to beło dzis v nocë?~— To
280 18| notera.~— No, tej jô nje vjem co na to rzec — rzekł Trąba. —
281 19| ludzi i nen stari chłop, co go pon wod mamutóv vëszkalovał.
282 19| Arimana, to je Smętk!~— Co të tam pleszczesz? — wodezvoł
283 19| szerok i dalek pravnjik, co ludzi przed sądami bronji,
284 19| robji i prava provadzi.~Ale co tam ten bjedni Trąba vjedzoł!
285 19| mój tovarzesz vędrovni, co z tovarami wobjeżdżô vse
286 19| wucekł.~ Pon Czernjik, jakbe co mjerkovoł, wobrocel sę i
287 19| jô nje pjił le patrzeł, co ti panovje tam robją.~Pjisoł
288 19| Czernjik, — le dvaji Kaszubë, co wumjeją co vjęcij njiże
289 19| dvaji Kaszubë, co wumjeją co vjęcij njiże jinszi ludze.
290 19| wnvożce sobje! To norod co żëc nji może a wumrzec nje
291 19| nje przedovoł. Ko wona, co sę teczi Zvadë, moją jesta
292 19| jesta i mogę z nją robjic, co mje sę vjidzi.~— Provda!
293 19| ze żołtą brodą i Smętk, co v postaceji Czernjika spjisoł
294 19| mester nad mestrami. To co jô mesloł, to povjodała
295 19| do gromadë, bo jô cë tero co zaspjevom, czego tvoje skrzepjice
296 19| vstid ludzkjich gnjozd.~A co bjołi nałgol dzeń,~zdradno
297 19| sę smjeje Smętka smjech, ~co nad mogjiłami grzmji ~jaż
298 19| ten stolim z dvoje rzék,~co przëgnjetłi v grobje legł,~
299 19| ta smjałô spjeva brała. A co nodzivnjejsze vimova moja
300 19| zervoł ze scanë nę szablę, co tam vjisała pod grifemrebą.
301 19| polcem na dalekji vjidë, co sęv dalekjich woknach żolełë
302 19| i spjevanjé? A ten pon, co sę czorni zrobjił wod tvoji
303 19| wod tvoji klątvë! Remus, co v cebje vjachało? Zrazu
304 20| Pojma i wugotujma sobje co cepłigo, bobes jinaczi muszoł
305 20| povjedzoł:~— Remus! Jô vjem, co cë v głovje. Jakuż jô nji
306 20| zamkną.~— Bog jich tam vje, co wonji zrobją! — rzekł jem
307 20| dęba i słuchałbem notë, co v korunje dęba vesoko nad
308 20| chto naleze pravje jednigo, co zakozanigo bączka zjodł,
309 20| Mje mój duch movji, że co mje teczi, to mje nalezeta
310 20| ludze, gburzë i rebocë, co muzikę lubją barzo i mje
311 20| nje chcoł nońc na takjigo, co z njim njigde nje vjesz,
312 20| też, smjoł sę i rzekł:~— Co to za gospodarze v tich
313 20| jô beł czekavi doznac sę, co to za wukozka v ti kopjicë
314 20| łączce czołgac ku nama, co jednak strasznje vëzdrzało.~—
315 20| zaszorzeło.~Tero jô vstoł i żdoł, co sę stanje.~A kopjica czim
316 20| ma wuzdrzata? Na zibji, co tam wod stronë jezora zelonimi
317 20| żołnjerzem, bo mosz vszetko, co do tego not a wurodą bes
318 20| mje Trąba, jakbe mje chcoł co do wucha povjedzec, ale
319 20| trovę. Nalezesz też v njim co dobrigo.~Trąba v mojim długjim
320 20| Trąbjinô wo cę tile dbô, co pjes wo pjątą nogę. I sę
321 20| fabrikują, a zdrovje timu, co naju njim czestuje!~Jak
322 20| ludzką wobmeslą. A z tich, co tu wostelë, szandaróv, njicht
323 20| wogjiń polëc.~Ale povjedztaż, co vaju dvuch sprovadzeło jaż
324 20| Vdzidzką Pustą? Cze va może też co przeskurzeła procem pruskjim
325 20| storą szablę złomoł, wo co ten sę tak zajisceł, że
326 20| v pjersach taką maszinę, co potrafji vszetko wobrachovac.
327 21| Klinkosz ze Zamjartigo, co po wodpustach spjevô. Żeli
328 21| gromadze, vszędze ludzi, co sę spjeszilë do Koscerznë.
329 21| doszłasma stegnami za lase, co wod ti stronë podchodzą
330 21| wobrazu te vesokji Bożé mękji, co rozkrziżovałë remjona litoscevje
331 21| Svorzeva i Pucka, i ti, co na Woksevskji Kępje na pszenjicznich
332 21| ksążąt kaszubskjich, i ti, co na Karvijskjich Błotach
333 21| checze postavjilë, i ti, co na Żornovjiznje przëlglë
334 21| do vjelgjigo jezora, i ti co na njemjeckji Pomorsce żiją
335 21| strzod jinnovjercóv, i ti co sę tacą po lasach Mjirachovskjich,
336 21| vłosnich svojich senóv. Ale ti, co sę tam zchodzą do Vejherova,
337 21| czężoru. Alem jednigo znoł, co svojigo czężoru tam nje
338 21| flecarze! Ju jô vjidzę co będze! Vasze pjęc talaróv
339 21| kjełbas na drogę.~— Chto chce co wod Francka? — wodezvoł
340 21| i sę przëzeroł z daleka, co chvjilę wocerającë svoję
341 21| Abstinentia est mater sapientiae! Co znaczi: Żłopji vodę a będzesz
342 21| moles! — rzekł Klenk. — Co znaczi: Va końskji łbë!
343 21| fercovkji beła dostovała, co jô v Pelplinje wod ksędza
344 21| profanum vulgus et arceo! Co znaczi: Z głupim na rekji
345 21| vjédzą, żebem chcoł jimu co rzec. Tak won żdoł, jaż
346 21| rzekł vaspon — że i cebje co napotkało. Vjidzisz, co
347 21| co napotkało. Vjidzisz, co to za dzivni człovjek nen
348 22| ludzi: chtopoka i pannę, co nje wumjała chodzec boso,
349 22| jezdem vjidzącô. Jô vjidzę co beło, jô vjidzę co będze. —
350 22| vjidzę co beło, jô vjidzę co będze. — Dobrze żes tu wusodł
351 22| Żeli mosz przë sobje co do jedzenjô, to jédz! —
352 22| tu stoję i patrzę na tich co jidą. I dziso patrzełam.
353 22| bëlë ti dovni Kaszubovje, co pod Svjętopełkjem i Mestvjinem
354 22| cebje v vojsku tich cenji, co tu dziso przelecalë. Ale
355 22| svoji drodze. I tede sę co stanje. Ale dnja i godzenë
356 22| Rzeczë mje, Vjitosłavje, co to znaczi?~Ale jô nje wumjoł
357 22| takjigo dużigo chłopa, co karuje karę z tovarami".
358 22| ve młinje.~Ateros łuchej, co jô zrobjił, be cę retovac:
359 22| kamroce! Naszigo Remusa, co to na Strachu ve młinje
360 22| jakbes chcoł jegomoscë co zagrac. Ale jak naju wuzdrzisz
361 22| Veber rozumjoł dobrze, wo co chodzi, a tero wuvożejma,
362 22| naszi kompanjiji, czujma, co won graje.~A kamrot Veber
363 22| Mjirachovskjim lese. Ale czo, co kamrot Veber graje:~— Vjitaj
364 22| processio! Procedamus in pace! Co znaczi: Nogji za pas i v
365 22| wo cebje nje boję. Remus. Co to za marsz vojskovi! Mje
366 22| vyrvani Tvoji będą poddani,~A co prędzej po tej nędzej na
367 22| jednim z krzóv grabovich, co tam rosną, leżi pjes czorni.
368 22| lese. Ale na drogę szerokę, co lasem szta, słuńce grzało
369 22| chmura bjołô naksztolt ti, co za Boga Wojca zasłonjała
370 23| XXIII~Co sę dzejało v Strzepczu pod
371 23| barzo szczestlevi, a stenkę, co mu svjeceła pokuńc nosa,
372 23| pokuńc nosa, wobceroł so co chvjilę na wotmjanę: to
373 23| ludzom z woczu. Pogodoma co robjic. Bo jô tu vszetkji
374 23| nalezenju cebje. Mosz të co do jedzenjô?~— Mom chleb.
375 23| Vjidzisz të nę szklącą mucę, co sę derdô drogą do naju?
376 23| Svjętigo z mocnimi pjęscoma, co be nimu dardanovji tę spjiczastą
377 23| mucę vbjił z gorë v łeb, co be mu slepje na vjechrz
378 23| ta njeszczestlevô szkapa, co mje kopeta vëcignęła, a
379 23| Je to też vszetko provda, co vë mje povjodoce?~— Jo,
380 23| vjeszac muszą... Brace, co to za czase naszlë! Ma Kaszubji,
381 23| Leonem ze stenką jesz sę co stanje. Głupi chłopocë!
382 23| chłopocë! Wo to młodé dzevczę, co to nje przëvekło boso chodzec,
383 23| delë poku. Leon ze stenką co knuje, bo Klerik go wobrazeł.
384 24| nocë svjecą jim v woczë i co rok jich zprovodzają do
385 24| Wodvożni jezdes i jeden z tich, co v żecu nje chcą Bogu wostac
386 24| tak za njimi stojelë ti, co z Garecznjice vëszlë za
387 24| posmjevjiskjem dlo tich, co njimi rządzą. Wofjarovac
388 24| pasach zavjesëc jim mjecze, co be volą i sełę mjelë wuprzec
389 24| Bo i të jezdes z tich, co ze sebje robją wofjarę,
390 24| vasze słova są dlo mje, co zdrovje dlo chorigo człovjeka.
391 24| won wodrzekł:~— Robji to, co dusza tvoja cë koże. Tej
392 24| novjększimi literami. Bo co na nowuce wopovjodoł dzecku
393 24| pod Vigodą i no dzevczę, co boso v kompanjiji vędrovało.
394 24| Tak jô sobje przëboczeł, co mje wuczeł ksądz na nowuce
395 24| zatacëc sę przed njimi, co mje przesladovelë jak dzekjigo
396 24| na mje i rzekł:~ — Vjesz co, Remus? Poj ze mną! ~A kjej
397 24| bojisz tovarzëc takjimu, co człovjeka wubjił ?~— Jô
398 24| jistni wudbë. Muszisz robjic, co bes przëszedł do svojigo
399 24| gvesno namovjiła na panna, co to boso pjelgrzimovała jaż
400 25| nama sę vëspac i posilëc, co besma strzimała.~Vęglovnjik
401 25| jaką sechą gałąz abo mech, co bem v ti doce vëbłądzeł.~
402 25| milczenjé:~— Movją, że takjimu, co zabjił człovjeka, nen zabjiti
403 25| Żebe też ti stolimovje, co tu pod gorami kaminji spją,
404 25| krevji i kosci nimu vojsku, co tam szło v gorę na Kalvarije
405 25| czestą vodą. Trzeba nom zjesc co cepli stravë, bo momë przed
406 25| smjesznich przigód i trelóv co njemjara. A mje to vjedno
407 25| pjenjądze?~— Jak jô mjoł co przënjesc, kjej mje wostatnigo
408 25| za ten mjiłoserni wuczink co do nędznigo cała mojigo.
409 25| Leon wucekł i won nji mô za co chłopa nając do wobrazu.
410 26| njerzitelni człovjek vzął co z moji karë i nje zapłacivszë
411 26| Wuvożej: Nigo pana ze Zvadë, co to go przez tvoję klątvę
412 26| wostrzegę, bom so umvożoł, że co naszi biskupë pjeczęcą potvjerdzilë,
413 26| razu tile spravjedlevich, co za Boga Wojca v smutni pamjęcë
414 26| to są ksążkji zakozané, co norod burzą procem vłodzë.
415 26| skonfiskované. Vjesz të, co to znaczi?~Tego rąganjô
416 26| vjidzoł jem sę mołim knopem, co na drodze pod dzeką jabłonką
417 26| jô nji mjoł czasu wuvożac co sę dzeje, bo skoczeł na
418 26| vjiktu, jak nen drugji, co strzod bęborkóv sę kuloł.
419 26| że go porvało na budę, co na levą rękę wode mje stojała.
420 26| dzirżko nim jinsztom, a co sę chturen przëpsnął do
421 26| mój kłopot beł vjedzec, co sę stało z moją karą tam
422 26| rozum i wodpovjadej, wo co pon bormistrz pitac będze.~
423 26| cze jô jezdem tim jistnim, co ve Zvadze njeboszczikovji
424 26| podpjisoł i doł papjorë timu, co mje dvjerze wodemk i przëkozoł:~—
425 26| dvuma jinszimi przestępcami. Co ti dvaji przeskurzelë, tego
426 26| povjedzoł mje nen tłomocz, co v njim stoji i kozelë mje
427 27| żebem tobje vëłożeł, wo co chodzi.~Pozdrzoł chvjilę
428 27| bromę. Tam stoją dvaji, co cebje wobleczą bjołim zgłem
429 27| advokatóv je, żebe tich, co sę na nas zdelë, jakjim
430 27| jes z pustkovjô jak celę, co pjerszi roz jidze na pażęc.
431 27| na pażęc. Nje vjesz, po co trzimô wovczorz długji knepel
432 27| zdzeli. I nje vjesz, na co chodzi nen pjes buri, jaż
433 27| buri, jaż cę wukąsi, i na co voł mô rogji na łbje, jaż
434 27| po żebrach pomaklô, i na co brzemjeją szerszenje vkoł
435 27| svjatovich sprav jak pilę dopjeru co z jaja vëlęgłé. Ale dvuch
436 27| rękę podnjosł na worzła, co go szandara na szołmje nosi. —
437 27| sędzimu dodô. A mosz të co do povjedzenjô na svoję
438 27| vjedzoł. Boczë: Żeli të komu co krijamko veznjesz, to to
439 27| złodzejstvo. Kjej të komu co vëdrzesz javno, to to je
440 27| vojsko z flińtami i armatą, co sę możesz wopędzëc, tej
441 27| svoję robotę, żebe mjec co jesc, jednak przemiszloł
442 27| czas jego żëcô jednak Remus co le mało wu njego przesodivoł
443 27| popchnąl go v rzędë tich, co krijamko i javno procują,
444 27| probovoł młin na majątku, co go mjoł na dregji dzeń nabëc.
445 27| policejanta Szabelkę v levé lico, co mjało po jedno — skutk takji —
446 27| za ręce, a Stach rzekł:~— Co cë vrzucilë to vrzucilë,
447 28| nji mjoł chęcë i rzekł:~— Co vom moje vłose zavodzają?~—
448 28| Ale za vjikt darmovi, co cë go daje v sodzë krol
449 28| miną człovjeka, chturen co pjęknigo stvorzeł, i rzekł:~—
450 28| przez zmarłé pokolenjô, co na rozstajnich drogach mjedze
451 28| mjoł tile łaskji wu Boga, co ni żedzë, njim Pana Jezusa
452 28| skuńczą vjesoła, tej jô co takjigo zrobję, że mje też
453 29| vaspanje, te vęgle? Na co krol jezora wodrzekł:~—
454 29| krącëc zaczęlo. Tec ten, co tam leżoł, jesz łońskjigo
455 29| spodku!~Jô nje vjedzoł, co na to rzec. Potim mje przëszło
456 29| dlotego rozgji naszich, co kvjitłë bodejże daleko na
457 29| MuchóvZoborskjich, a tim co przińdą, przikłod mój, gotovi
458 29| jarzmo. Ale vjem jednigo, co karku nje zegnje. — I vezdrzoł
459 29| że go zovjemë matką tich, co tam dalij v gromadze stoją.
460 29| Kjejbe tu wu vas doma, co bronji Boże, co takjigo
461 29| vas doma, co bronji Boże, co takjigo stac sę mjało, żebe
462 29| ti jomë i do vszetkjigo, co v nji nalezesz. Ko jô mjoł
463 29| povjadac.~— Vjidzoł jô vszetko, co sę na jezorze dzejało. A
464 29| słtuńce jak wukozka nocnô, co zaboczeła wodińsc v kraj
465 29| bjedni smjertelni człovjek, co sę dzejało dalij njiże vjid
466 29| samigo v sodzë, tej vjidzisz co sę ze mną stało...~Nje vdarzę
467 29| jezora...~Dozerocz vjidzącë, co sę ze mną dzeje, vëdobeł
468 30| na vojnę, tej chcą komu co vząc, czego ten jim dobrą
469 30| njebędę. A to procem nogji, co mje ą krova v knopjęcich
470 30| jem tak rozmiszloł wo tim, co mje Traba dopjeru povjedzoł,
471 30| Lipińskjich Pustk? Tec wona co njedzelę po koscele mje
472 30| tego tak srodze chce.~— Mje co jinszigo v głovje njiże
473 30| przërodzoni szek v głovje! Ale co sę mô do nich zomkóv i krolevjonk,
474 30| ale v głovje mosz mesle, co sę le panom rodzą, bo nji
475 30| njespravjedlevje wobsądziłë.~ — To je co jinszigo! — rzekł Czernjik
476 31| przë ti worędzë vszetko, co mje noleżało: Pjenjędze,
477 31| słonuszko vëgrzeje, zaboczisz co beło, a za poł roku nje
478 31| cze jô zdatni na vojoka. Co do mojich gnotóv, to wonji
479 31| svojim vojovanju. A vszescë, co z njim bëlë na vojnje, przësigelë,
480 31| beło, żebe dokazac, że ti co tak povjadelë, mjelë provdę.
481 31| wutchanô kvjotkami, ptoszk, co sę drze na vjetvji przëdrożnigo
482 31| na pravą rękę nje vjidzoł co czornigo?~Zdrzę i tej movję
483 31| duchovną. Czekavi jezdem, co won mô tu tak daleko v lese
484 31| Podzelimë sę z vami z tim, co przë sobje momë. Le povjedzce,
485 31| Tec vom gvesno vjadomo, co sę v naszich dnjach dzeje.
486 31| nen marsz wo Matce Boskjj, co won go groł v kompanjiji
487 31| przëmrużonimi woczoma, jak ludze, co mają vjid słabi. Panna Klemantina
488 31| jinszigo nje będę, jak tego, co ten znak pokoże, chocbe
489 31| przësle, jak norechlij, tego, co znak rodovi vasz wod wojca
490 31| be vaszę godkę rozumjec, co besce mje wo mojim wojcu
491 32| na nje, jakbe nom mjało co wobjavjic, a wono vëcignęło
492 32| chojkji naszich boróv, takji, co wokrętovi żogle njese v
493 32| wuzdrzą, to sobje przëboczają, co tu sę stało. Njech vjidzą
494 32| Naszedłszë krotko, doznoł jem sę, co to beło:~Pokuńc gonku wodemkła
495 32| nadzevovac przemeslnoscë tego, co sobje tu tak pjękną krijovkę
496 33| Jegomosc i të, Remusu druchu! Co provda to nje grzech! Pon
497 33| bëc nji może, przënomnji co czvjerc roku stavjił sę
498 33| koscelnigo, jak Remusa, bo co rok z kompanjiją jako muzikańt
499 33| vjikt i leżą vëspjevają. A co zrobję dobrą volą, zarvono
500 33| do ksędza Pavła ti vjarë, co dzecko do wojca i vëspovjodoł
1-500 | 501-694 |