Chapter

501 33|    vszelkjich duchóv dobrich i złich won sę srodze boji. Krom tego
502 33|        srodze boji. Krom tego vjerzi won ve vszetkji povjostkji ludu
503 33|           przodku, drugji z tełu. Te won nopjervji wodrzeszoł i położeł
504 33|           raptovnim pojavjenjim. Ale won sę s rząsł, jak wopadani
505 33|             jem. ~Na taką wodpovjedz won kąsk zgłupjoł, tak że jô
506 33|           prędzij do dom dostoł.~Tak won uwobezdrzoł nokoze, a tej
507 33|          chtuż jich tam vje? No, jak won mje tede wo nich kanonach
508 33|             z gorzołką zchovani! Doł won nom roz z Remusem jako lekji
509 33|             sę z bjednigo Trąbë. Ale won sę wo to na naju nje wobrazeł,
510 33|               Cuż be to beło, kjejbe won mje beł drogę zastąpjił
511 33|              po smjercë trelóv, kjej won je żijąci lubjił? Njigde
512 33|            njebo vjeczné. Ale kjejbe won tak na ten przikłod beł
513 33|        wogrzevac. Ale jô vjedzoł, że won zazdrzi do svoji butelkji.
514 33|          svoji butelkji. Za chvjilkę won sę do naju vroceł i tak
515 34|         potrzebje wob noc wostac, bo won mô na pjętrze provdzevi
516 34|           człovjek tam, to vojt. Ale won lubji jednigo vëpjic. A
517 34|              do kart i szklonkji, to won nje będze za chvjilę vjedzoł
518 34|            Trąba dechu v pjerse. Tec won mjoł bëc v tim vjelgjim
519 34|              trąba worganami. Stojoł won tam szadi i żorotni pod
520 34|             nobożnich ludzi. Ale jak won przësadzeł svoje łiszczącé
521 34|             lase grałë, a nje le som won bjedni i żorotni muzikańt.
522 34|           jim kozanjô nje povje. Ale won wobrocivszë sę do ludu,
523 34|            podarovoł svój płoszcz, a won so na tę worądz vąse zgoleł.
524 34|            Formela z Łebna, a detkóv won mô dosc tile, żebe całimu
525 34|              na Vdzidzkjich jezorach won to gvesno beł, co tam ludzi
526 34|             njespełna rozumu (na mje won przë tim pokozoł), i sedzoł
527 34|         rzekł:~— A chtuż vë takji?~— Won vom tego rzec nje potrafji —
528 34|               rzekł za mje Trąba. Bo won mô skażoną godkę, co nje
529 34|          wotucha napełnjiła serca. A won zaszedłszë na posodłovjé,
530 34|         przezvjiskjem Krauze. Gvesno won z Mazuróv, bo movji po polsku
531 34|           Pokożce le nom zaru, chdze won sedzi, ten njibe pastor
532 34|              dvjerzami i rzekł:~— Tu won mjeszkô, nen pastor Krauze!~—
533 34|              rągoł szandara. — Takji won pastor jak jô biskup. —
534 34|       vjelgjim dzevovanjim przëzeroł won sę zgraji, co sę do njego
535 34|           Konfiskované!~—Aha! A tero won vzął furmonkę i povjedzoł "
536 34|           buksami jisc, to mogę, ale won wob ten czas na mje svoję
537 34|           mje ti łaskji nje not. Ale won mje znadz nje dovjerzoł,
538 34|              mu pozvolic płacec. Ale won jednak furmanowi noleżnigo
539 34|              z pastorem Krauzem, tak won jim pjekło takji zrobjił,
540 34|             jich sędza vëvadzeł, tej won sę mje pitoł, co jô so rachuję
541 35|       rozmovę taką:~— Remus! — rzekł won. — Ko to rovnak beło procem
542 35|              Tak Trąba szedł.~Prożno won też po Godi, jak vjesoła
543 35|            mje straszeł. Bo povjodoł won mje v Lipnje, że kożdigo,
544 35|            mu moje żądanjé napjisoł. Won przeczetoł, podnjosł na
545 35|       Srodzem sę wuceszeł Trąbje, bo won sę mogł przënomnji z ludzami
546 36|      przëzerac? Woboczisz, Remus, że won mô procem nas njedobrze
547 36|         kozoł vëcąc konje. Wob drogę won zaczął gadac:~— Dovnom ju
548 36|            panje, mô prziczinę taką: won mô wod wurodzenjô skażoną
549 36|              rozumjała. Ale v głovje won mô svój przërodzoni szek,
550 36|        przënjesę co do jedzenjô.~Jak won vëszedł, Trąba sę zaczął
551 36|              pon — rzekł jem. — Może won naju wotrzimô wob noc a
552 36|             vjarë do tego pana. Czeż won pochvoleł Pana Boga? Nje!
553 36|          Derda klepnął na wokno, tej won ku nom wobroceł pesk czorni
554 36|           robjilë na drugjich ludzi. Won sę smjeje po djoblimu, bo
555 36|             selna wod przodku. V teł won sę cignje vjele mil, a pod
556 36|         spiczasti stalanni dzub. Tim won takjigo wodtijeńca dzubnje,
557 36|          domovjoł:~—Jidztale z njim! Won njick nje movji, bo won
558 36|              Won njick nje movji, bo won znaje le pjekjelną godkę.
559 36|           pjęscą jednigo v żebra, że won kozła na zemję vëvroceł.
560 36|             timi vanogami, chternich won sobje tu zvlekoł, Bog jego
561 36|        woparzoni i vrzeszczoł:~— Tam won znovu stoji, nen djobeł
562 36|              z woczu patrzi. Mjeszkô won v takji stari vjeżë. Nocą
563 36|          vjidë łiszczą. Ale wob dzeń won v jedni dvornicë maluje.
564 36|              dvornicë maluje. Wodkąd won sę tu sprovadzeł, to wob
565 36|            jesz nje vënekoł. Ale jak won tu dłużij wostanje, to jô
566 36|              rzekł na lo dvornjik. — Won barzo kochô lud kaszubskji,
567 36|              jimu vjelga krzivdę. Że won so tam trzimô nigo malarza,
568 36|             barzo czekavi i rod, jak won nas wu dvornjika dostoł
569 37|     przëzdrzoł tero dobrze, vëglądoł won barzo vjekovi. Vstoł, jak
570 37|              zapadłich zomkóv. A mje won rzekł, że chce zvjedzëc
571 37|             jem go samigo puscëc, że won to mô wod wurodzenjô skażoną
572 37|             godkji kaszubskji?~ —Tak won so wudboł, panje! Zkąd mu
573 37|              provda, vëmarł rod, ale won zrobjił to, czimu Smętk
574 37|           trzasl, bo wurodą jak żevo won przëboczoł mje Czernjika.
575 37|              je djobłem z pjekła, to won, co sę teczi moji noteré,
576 37|              że to pon Czernjik, jak won to wonge v Zvadze kuntrakt
577 37|            kuntrakt pjisoł. A rovnak won to bëc nji może, bo bełbe
578 37|            im sę przeżegnoł:~— I mje won sę zdovoł bëc Czernjikjem
579 37|              chodzi po Kaszubach: tu won maluje, tam pravo vëkłodô,
580 38|           pomału przëvekł. Pokozivoł won mje vjele ksążk i wobrozkóv
581 38|         svojim dużim płotnem. Ale co won tam malovoł, tegom nji mogł
582 38|      beznodzejnich słovach pana, jak won vërzekł: "Nje vorto", v
583 38|            som pon.~— Remus! — rzekł won. — Dziso pod zochod słuńca
584 38|             to djobeł z pjekła. Jesz won kulavo chodzi. Ale som sobje
585 38|        Svarożicovi wogjiń i vjidë...~Won szukô drogji ku zapadłim
586 38|           rękę ku mje i rzekła:~— Bo won tu!~Przeze mje przeszłë
587 38|             zastąpjił malorz. Njigde won mje sę jesz nje vëdovoł
588 39|              ducha.~— Remus! — rzekł won — gvesno tu le pjosk i voda
589 39|            mocni i gjibkji, chternim won kjerunk dovoł i rovną vogę.
590 39|            za njim, bivszë wudbë, że won pevno z tuteszich i naju
591 39|             rebackji ruchna, chterne won na sobjc nosi. Takjich vesokjich
592 39|            mje za ten vstid, chturen won mjedziso v nocë zrobjił,
593 39|              gvesno jezdes krevni!~A won stojoł i na mje żdoł. Ale
594 39|              gburskô wobora, zgjinął won mje z woczu, jakbe go zibjô
595 39|               Kjedem naszedł, sedzoł won na moji karze i zdrzoł z
596 39|              bąble.~— Remus! — rzekł won.— Tero ma wostała sami na
597 39|          straszlevą zibją.~— Zgjinął won mje, jakbe go zemja połkła —
598 39|               jak krzik sovë v nocë. Won tu naju na njeszczescé naprovadzeł
599 39|        dudnji po naszim dachu! Długo won nje strzimô Ale chcołbem
600 39|          rzekł jem to do Trąbë. ~Ale won krąceł głovą:~— Tak nje
601 39|          strzeleło mje do głovë. Ale won nekoł, jakbe za njim gonjilë,
602 39|            Mjichoł na pustkovju, jak won tam za mojich młodich lôt
603 40|        połknęłë Łebskji Błota, a cuż won znaczi bez svoji karë? Tile,
604 40|        cemnich nocach.~— Nje zgjinął won ! — wodrzekł Trąba. — Bo
605 40|         rodze njese, że svój ringraf won doł v dorunku ricerzovji
606 40|            vjidzoł reno wostatniroz. Won, takji pon vjelgji, mje
607 40|            sę doł cignąc Trąbje, jak won chcoł, bo mje vjedno v wuszach
608 41|              Nje vjem jesz dzis, cze won to nje beł nim pjekjelnim
609 41|           Głovczeckjim koscele, tich won mô na sumjenju, żeli won
610 41|             won mô na sumjenju, żeli won tam mô jakji sumjenjé. Pocuż
611 41|            jak stari woseł, dozvoloł won procovac bjałkjenimu mjetelokovji
612 41|            sę chdzeroz zdovało, kjej won sę wob vędrovkę krąceł po
613 41|          krosnję tam gospodarzi. Tak won sę zestarzoł.~Jednigo roku,
614 41|          Dzecątku v żłobje. Przë tim won groł na skrzepjicach i spjevoł:~—
615 41|         szoloni vëburkł z jizbë. Ale won, chternimu vesokji kolnjerz
616 41|         njicht jinszi le Czernjik. A won do mje kjivnął głovą i rzekł:~—
617 41|         żëcim ti nocë. Bo chdze jô i won — vskozała ręką na Czernjika —
618 41|             smjegu jego szlachu. Beł won zavjani, njepevni a po kjile
619 41|           vëpatrzec nji mogł. Ale ko won rovnak njedovno chatę. wopusceł,
620 41|            na wurzmę pod lasem. Tęde won gvesno szedł, be las go
621 41|                povjedzoł jô sobje. — Won ju wodpoczivoł, bo mu sełë
622 41|            mol, chdze Trąba — bo beł won to na moję wudbę — wodpoczivoł
623 41|          vezdrzenjé doznoł jô sę, że won ju nje żije. Leżoł na vznak,
624 41|        spôdku po mojim brace. Wodtąd won tu sedzi i pracuje. A że
625 41|              pozdni nocë deruje, tim won nje vjinjen, le ti ludze,
626 41|             wujednac nji mogą. Jakuż won cë mogł jaką krzivdę zrobjic,
627 41|          kjej jô przësignąc mogę, że won wod przedvjeczora wod naju
628 41|             tu vszescë svjodkami, że won sę wod naju nje ruszeł.~
629 41|              Njechle przińdze lato a won wodtajô.~I zaczęłë sę jedni
630 42|              Ale kjej sę doznała, że won nje żije, zaczęła sę jiscec
631 42|             zopłatą. Szołtesu, kuliż won razi ten njeboszczik grivoł
632 42|             vaszich vjesołach, kuliż won razi v koscele dął na chvałę
633 42|             na wumarligo drucha, ale won leżoł jak z kaminja vëkuti,
634 42|             kraju mjoł wuvożanjô. Bo won nje vjedzoł, że ten ponjevjerani,
635 42|         Pokąd mój chłop vjekovoł, to won cë pomogł v hańdlu. Pocuż
636 42|           Komu zle z woczu patrzi?~A won rozumjoł i rzekł rągającim
637 42|             i go roczeł do sedzenjô. Won sodł, vëjął rożk, zażeł
638 42|          vjedzoł jô poprovdze, dokąd won cignje ze svoją godką. Ale
639 42|        cignje ze svoją godką. Ale ko won rovnak beł mojim goscem,
640 42|     poczestovac. Ve vsë vjedzelë, że won so jednigo vëpjic lubji,
641 42|          Trąba to robjił. Godelë, że won mô doma gorę nad bjałką
642 42| przeprosivszë, że som nje pjiję. AIe won mje to z chęcą vëboczeł,
643 42|            czestuję i jidz z Bogjem!~Won sobje nje doł tego dva raze
644 42|          wobronjic timu trunkovji. A won loł i loł, jaż mje sę svjat
645 42|        Vszeskji gnotë mom połomjoni. Won całą vjes vëmordujc, żeli
646 42|           pudę! — krzikała bjałka. — Won wodszedł wod rozumu i mje
647 42|              njick nje wodrzekł, tak won znovu:~— Remus! Ko të jezdes
648 42|           jem jich szeptanjé:~— Tero won znovu błądzi!~ ~
649 43|         njeboszczik krol jezora, jak won naju z Trąbą vëstraszeł
650 43|        vezdrzenjé krola jezora, kjej won jesz na voli chodzoł i jô
651 43|            na moją pjers, ale naleze won mjescé, chterno mu słuchô.~
652 43|              jak smolnjica stolemnô. Won dovoł ten rożanni blosk.
653 44|              znakami popjisani stoji won tam vcsoko v polu, ale jesz
654 44|             Vjelgji gołi mjecz njosł won przełożoni przez remję.
655 44|           przed njim rozstąpovelë, a won podnjosł zev i vołoł:~Rum!
656 44|           Poznoł jô Czernjika. Takji won mje zaszedł ve Zvadze. Takji
657 44|             zaszedł ve Zvadze. Takji won sę szętoleł v samotnichace
658 44|        tovarzesz wumrzec muszoł. Ale won machnął ręką i cesnął v
659 44|           gromadzeł sę vkoł njego, a won spjevoł:~Nąże v tuńc! Nąże
660 44|         podług notë jego muzikańtóv, won sę wobroceł do naju dvoje
661 44|       czołenka anji vątk ~Nje vërvje won z ręku prządk, ~Chternich
662 44|      wupadnje v proch i kôł, ~Z kęde won vstoł!...~Nje vdarzę sobje,
663 44|          tańcująci vkoł Czernjika, a won stojoł ve vestrzodku njich,
664 45|            ten pustkovjovi svjat. To won beł ten som, le tak małi
665 45|    povjadałam jô vama tile razi, jak won, małi bivszë jak va, dobeł
666 45|        zleceła, be go tobje dac. Ale won z ji smjercą woprzestoł
667 45|             sę krolevjonka wukozała. Won sę nje bojoł nich trzech
668 45|              jesz nadińsc mjałë. Jak won tam sedzoł, raptem drogą
669 45|             za co go mjelë, i że nje won błądzeł, le jich rozumk