Chapter

501 35|            ale boczë: Pokąd wuczuję po vsach naszą kaszubską movę,
502 35|         jich jesz sę słuchałë barzo po naszimu, ale serca jich
503 36|            nad polami grało vjodro. Po njijakjim czasu podnjesła
504 36|       dzevovanju pon zavołoł na nas po kaszubsku:~— Zkąd va sę
505 36|               rzckł pon. — Żeli nje po tobje, muzikańce, to po
506 36|             po tobje, muzikańce, to po tvojim długjim tovarzeszu
507 36|             zajechała na dużi plac. Po stronach stojałë dużé drzeva
508 36|              Trąba sę zaczął drapac po głovje i rzekł:~— Remus!
509 36|             lata wod Strumjanni jaż po svjętigo Jana, na to be
510 36|             voda ve vjadrze pochnje po njekatolicku.~Za chvfilę
511 36|           pochvoleł Pana Boga? Nje! Po drodze nje wuzdrzoł jem
512 36|       drugjich ludzi. Won sę smjeje po djoblimu, bo sobje przëboczô,
513 36|           krampë, że żol patrzec, a po krampach przińdze żeganjé.
514 36|             rzekł:~— Aha! To gvesno po vaju przësełają na sąd pjekjelni!
515 36|      przësełają na sąd pjekjelni! I po provdze vlozł jeden czorni.
516 36|         wodemkną dvjerzi, tak wonji po dobrimu:~— Czotale! Va tam
517 36|       nobożnô czortóv v wuszë kole!~Po ti przervje zatopjił chiże
518 36|             v njebogłose:~— Tero je po naju, Remus. Tero nas mają! ~
519 36|           tu zvlekoł, Bog jego vje, po co?~Tero Traba sę podnjosł
520 36|         barzo kochô i z nami vjedno po naszimu godô. Dlotego njemjeckji
521 36|             to wob noc jakjis duchë po pałacu chodzą. A panjenka
522 37|            druch Remus. Vjedno jimu po głovje szemarzi vëbavjenjé
523 37|         wurodzenjô skażoną godkę, a po njemjecku godac nje potrafji.
524 37|             nad jezorem Garneńskjim po naszimu godają. AIe to są
525 37|             podstavje rozvjeszonich po scanach dębovich chustk.
526 37|            A cuż wodpovjedzą ti, co po zemji chodzą le jak mrovkji
527 37|          zemję naszą vkoł Wodrë jaż po Łebę, jaż do wostatnigo
528 37|            reszta całi naszi chvałë po tesącu lôt dzejóv. Jinszi
529 37|            zbjerają takji pamjątkji po chvalnich przodkach i jich
530 37|      chturen vëdoł pjesnje koscelné po kaszubsku. A ten, chternimu
531 37|         znoł mje i z panem le godoł po njemjecku. Ale pon sę wobroceł
532 37|      njemjecku. Ale pon sę wobroceł po chvjilë do naju, kozoł nom
533 37|            sę vama vjidzi. Jutro jô po vaju przëslę, bom so wudboł
534 37|      tovarzesz Remus gvesno z chęcą po tim pałacu chadzac będze,
535 37|   skrzepjicami i trąbą mogł vanożec po tich błogosłavjonich pjoskach
536 37|   błogosłavjonich pjoskach i grivac po rebackjich vsach, pokąd
537 37|         rzekł jem — że Smętk chodzi po Kaszubach: tu won maluje,
538 38|          Pomorsce wod Koszalena jaż po Żarnovjiznę i Betovo. V
539 38|             ruchnach, le jako pana.~Po chvjilë vstoł, scignął ze
540 38|            czasu szterech tidzenji. Po zajęcu svojich dober gvoli
541 38|    Zamojskjigo pod Pskovem ranjoni, po zavjązanju mjiru wobdarovani
542 38|          ten szołm nom vjerni Goszk po smjercë svojigo pana jako
543 38|          Dziso pod zochod słuńca jô po cebje przëslę. Ale będzesz
544 38|            chodzec cechim korovodem po vjelgji dvornjicë. Rozeznac
545 38|             levim boku.~Wodezvoł sę po chvjilë wuroczesto pon Sorbskji:~— 
546 38|         tero v ti żorotni postaceji po zemji chadzac muszisz, a
547 38|         vschodu tu, na zochod tam, ~Po bjołi Hel, po Stopni Kam,~
548 38|          zochod tam, ~Po bjołi Hel, po Stopni Kam,~Ga będze v gardła
549 38|           sę~V płom wod Mutłavë jaż po Vkrę,—~Tej sprovdzi sę kaszubskji
550 38|           jego znam ~Mdą z Helë jaż po Stopni Kam,—~— Njigde! —
551 38|          kuńca dvornjice. I mrovkji po mje przeszłë wod stopë do
552 38|           na przodk malorz, chturen po tę chvjilę sedzoł cecho
553 38|           rzeka zelono-modri krose. Po procemnim brzegu szedł v
554 38|      wostrigo trunku cepło przeszło po vszeskjich koscach a ze
555 38|        vësłelë do Lęborka i do Lebë po jednim vozu v szterë konje
556 38|          jednim vozu v szterë konje po doktoróv, bo bjednô panna
557 38|            to zaczęłë duchë vanożec po dvornjicach. Ale jô czuł
558 38|            chdzes przepodł, jak żid po cemnich nocach i njigdze
559 39|        njeboszczikjem krolem jezora po lasach Mjirachovskjich sę
560 39|             sę taceł i z kompanjiją po roz pjerszi szedł do Vejherova
561 39|        movją naszą movą, navetk jaż po wuscé rzekji Lupavë. Jak
562 39|           błota znaje, kjej tak som po njich vanożi.~I zavołoł
563 39|        Dzivno to barzo, choc bełbem po vczoraszim mjoł vjedzec,
564 39|         Przëzdrzële sę tvoji karze! Po poł koła i pokuńc podpór
565 39|            ju zagrądzonô. A ma sami po kostkji stojima v mule.
566 39|        njeboszczikjem krolem jezora po Mjirachovskjim lese, zbudovalësma
567 39|         pomoże dach nad głovą, kjej po szeję będzemë sedzała v
568 39|        rzekł Trąba. — Jak to dudnji po naszim dachu! Długo won
569 39|        chcoł dechu v pjerse nabrac. Po pjekleznje, chterna przed
570 39|       ziboce.~I mje sę tak zdovało. Po chvjilë Trąba pitoł:~— Jakuż
571 39|           woczoma v tę nocną pustą, po chterni tero vjater szarpoł
572 39|           Grało wono dalek i szerok po błotach, jakbe chto calé
573 39|         szvebelkji, chterne nastałë po francuzkji vojnje i po mjastach
574 39|      nastałë po francuzkji vojnje i po mjastach ju zastępovałë
575 39|       vjerno. Ta, na chternim vozeł po kraju kaszubskjim moje ksążkji,
576 40|          jesz żije tu i za Pustinką po Gardzkji jezoro, ale jak
577 40|           kjej gonji Małgorzata ten po to nje jidze. Prożno be
578 40|             i drugji połovë i będze po tobje. Tak jô cë movję:
579 40|        Derda.~— Vzął jes sę i szedł po ni straszni nocë! rzekł
580 40|         przepodł i zgjinął, jak żid po cemnich nocach.~— Nje zgjinął
581 40|           cebje cucilë wu dvornjika po ni straszni nocë. Proszę
582 40|             stronje. Zdrzë: młotk a po wobu stronach po jedni leliji.
583 40|            młotk a po wobu stronach po jedni leliji. Risunk ju
584 40|            Nje vzął jem go v spodku po starszich, bo nje znoł jem
585 40|            i rzekji mesle moje lotą po bjołé wopokji Arkonë. Przegrałasma
586 40| Przegrałasma vojnę tesącletną i tam po za sobą wostavjiłasma grobë
587 40|         tirani, ~Sąd svój rozcągnje po całim svjece ~I njeposłuszni
588 40|           vëbjił i sę szętoleł jesz po dachu, vrzeszczoł:~— Poj
589 40|             mje belo mjiło, kjej jô po tim strasznim vanożenju
590 41|       hańdlarza, chturen z ksążkami po vsach vanożi. Ko rovnak
591 41|             zaklętigo zomku.~Krotko po naszim navroce z Łebskjich
592 41|            Trąba skruszoł njepotimu po nich przigodach na Pomorsce.
593 41|          won sę wob vędrovkę krąceł po lese — szukac grzebë abo
594 41|           sę v ten czas na vędrovkę po vsach. Wu mjc nje beło vjelgji
595 41|             a las tam chdzes daleko po pravi ręce, kuli go tam
596 41|         chturen naju z przodku bjił po skarnjach i v woczë parzeł
597 41|       cvjardimi woczoma v wogjiń, a po długji chvjilë rzekła głosem
598 41|           dużi, jak cenje stolimóv, po scanach sę ruszałë. Julka
599 41|          sobje, a zib mje przeszedł po plecach. A patrząci v Julkę,
600 41|             kolnjerz zakrivoł tvarz po woczë, stojoł chvjilę i
601 41|        krose rozeszedł sę z kominka po jizbje. V tim vjidze stojelë
602 41|             won zavjani, njepevni a po kjile krokach ju nje doł
603 41|     tovarzesza. Szlachóv jô żodnich po njim dzivnim sposobem v
604 41|          manji i provadzi jich vkoł po smjegu. Po długjich godzenach
605 41|       provadzi jich vkoł po smjegu. Po długjich godzenach trofjô
606 41|       zbłądzec ju njebeło możno, bo po wobu rębach stojałë drzeva.~
607 41|         Grzebova njevjele dalij ale po tim svjeżim smjegu strachoł
608 41|            przë tim strasznim mrozu po svojich legovjiskach. Ale
609 41|        mjeszkô szołtes. Do njego jô po skrzepjącim smjegu kjerovoł
610 41|         rzekł:~— Cuż të, Remus, tak po nocë vanożisz? A może të
611 41|             może të sę tu chcoł też po spôdk meldovac?~Ale ve mje
612 41|    rozumjelë. Ale Czernjik pozdrzoł po ludzach i rzekł vëszczerzającë
613 41|      spjisoł zgodę v spravje spôdku po mojim brace. Wodtąd won
614 41|            mje mjiłosernje poklepoł po reminju i rzekł:~— Wostań,
615 41|             Vęglikovjic i szedł jem po mojim szlachu, vjidnim na
616 42|      njebogłose sę jiscec, kulac sę po zemji i vërivac sobje vłose
617 42|         gromada będze go ju muszala po katolicku do zemji dostac.
618 42|            wupodł na łożko jak kam. Po ti vjelgji fatedze i strasznich
619 42|       skjibë do pjerszigo cęcô kose po Svjętim Janje. Wurosnje
620 42|          pokąd dobri Bog jich budzi po lasach, knjejach, vsach
621 42|        wokoma mje — Trąbjinô, vdova po mojim druchu.~— Cuż të chcała,
622 42|             Tak wostała, a jak beło po targu, tej sę chdzes podzała.~
623 42|       głosem:~— No komu, jak vdovje po Trąbje? Wona sę na cebje
624 42|        vanożeł ze szopką przed Godi po gburskjich vsach. Tero nje
625 42|        nomjeszim kosztem z ną vdovą po njeboszcziku Trąbje. Vjes
626 42|          pon Czernjik povjedzoł, że po tim vjelgjim kamroctvje
627 42|             Nje vjem, co sę ze inna po tim dzejało. Le jak jem
628 42|         zgorszenjé, chterno jô seję po vsë. Som jegomosc kozoł
629 42|            woczach vszeskjich ludzi po jarmarkach i wodpustach.
630 42|             woczë njesłë.~Małovjele po Gromnjiczni jô sę ruszeł
631 42|            vrzeszczącô:~— Nje vorto po svjece szukac zapadłich
632 42|        kobjetę...~Jak jem przëszedł po wurzasu do sebje, tej jô
633 43|           wona wostała jego żoną... Po czasu nadeszlë jinszi stolimovje
634 43|         vłose na głovje.~Nje minęlo po tim anji kjile pocerzi,
635 43|             i rzekła:~— Leci sarką!~Po chvjilë dodała!~—Tam ztąd
636 43|             vjatrem, ale tak, jakbe po njim v dzekjim tirzenju
637 43|           rożovi vjidë rozlevałë sę po vodach, jednostajni i krevavi,
638 43|           podprocovała sę jaż chdze po za Glonkjem wotmikała sę
639 43|             serc, bo na tim molu ju po roz vtori dvoje ludzi sobje
640 43|            tobą mje nje znoł, żoden po tobje mje znac nje będze.
641 44|            zaklętigo zomku...~Dziso po vszeskjich gorach szekovelë
642 44|    vesokjich drągach, be je zapolic po całim kraju, jak noc sę
643 44|            vëcignjętą zrobjiła krąg po podnjebju wod vschodu słuńca
644 44|             woku. ~Wumrzesz, kanjo, po veroku ~Za tvoje rąganjé, ~
645 44|          vjid na Łisce, załiszczałë po chvjilë, jak uwokjem dozdrzec,
646 44|        pękłszë rozlała polącą smołę po gorze. V tim momańce vjidzoł
647 44|          wognja żolącigo sę szeroko po Łisce.~— Cud sę stanje abo
648 45|            jisc na długji vanożenjé po Kaszubach.~— Ale cuż będze
649 45|           bromë Smjercë i wostavjic po sobje le zapadlé zomkovjiska
650 45|          morze wustępującë wostovjô po sobje muł, skarupë i muszle?~
651 45|            v lese za woknami pałacu po drugji stronje drogji. Kanęła
652 45|          dzecinnimi nożkoma bjegają po svjece?~Ta meslô dodała
653 45|            kjijemvędrovnim... Chiże po ni spravje na Łisce lata
654 45|           jich mijanjé poznovoł, le po durach v mojim vampsu, tim
655 45|       mojigo żëcô, jak sę wotmikają po długjich latach zapisané
656 45|            moje dzeje na pustkovju.~Po długjich tidzenjach wustąpjiła
657 45|       chdzem vstoł i zaczął chodzec po vsë.~Z jedni stronë budinku,
658 45|           do głovë njesła.~Tam i jô po moji choroscë vëgrzevoł
659 45|         Wusodł Remus na drugji dzeń po dobëcu svoji provdë mjedze
660 45|           konji zaprzęgłi i dudnjąc po vësuszoni glinjanni drodze
661 45|             grzemot. Ludze patrzilë po njebje i pokozivelë małą
662 45|            wo tim, to jim vstid. Bo po smjercë Remusa jednak jednimu