Chapter

501 39|         nogji mje njesc nje chcą.~— Kjej tak — rzekł jeden z rebokóv —
502 39|           njebivało długji sztołtë, kjej jesma wodecknęła. Mjałasma
503 39|       wutonąc v Błoce, tim siadnji, kjej vjater vjeje wod morzô i
504 39|         drogę przez te błota znaje, kjej tak som po njich vanożi.~
505 39|             zavczas dach nad głovą. Kjej jem jesz vanożeł z njeboszczikjem
506 39|          nom pomoże dach nad głovą, kjej po szeję będzemë sedzała
507 39|             jem do sebje. — A tero, kjej cebje dom na wogjiń do pożercô,
508 39|          jednak mje serce scesnęło, kjej jem zjął moję pakę z nji,
509 40|             i drugjigo kuńca dachu.~Kjej Trąba wodecknął, dogadałasma
510 40|            jak wona nji mô wumrzec, kjej anji przed panem, anji przed
511 40|         wostavji co v Błoce v nocë, kjej gonji Małgorzata ten po
512 40|          Jesz długo beło do połnjô, kjej jesma stanęła v Kluczecach.
513 40|              rzekł chtos slode mje. Kjej jem sę ze zdzevjenjim wobroceł,
514 40|        wogona. Do negji sę zatraci, kjej jesz dlużij tu vanożec będze.~
515 40|         zaczęło szumjec jak v boru, kjej v njim jidze zimkovi vjater.
516 40|            Dzivné są drogji Boskji!~Kjej jesma z jednigo kuńca z
517 40|             novonarodzonigo dzecka!~Kjej jesma na drugji dzeń z daleka
518 40|       lasami! Jakże mje belo mjiło, kjej jô po tim strasznim vanożenju
519 41|            mje duseła wod strzodka.~Kjej jem tero spomnjoł wo pjękni
520 41|         krol a të moja krolovô!~Ale kjej mje Trąba navjedzeł, jiscącë
521 41|        jiscącë sę na svoję bjałkę i kjej jem na sobje czuł woczë
522 41|           jak na za dzecinnich lôt, kjej jem bosi knop mjoł przenjesc
523 41|      sumjenjé. Pocuż vëbjijô wokno. kjej ti tam vëbjijają dvjerze?
524 41|            zrobjiło! A nąże v nocë, kjej będzema leżała na sztreji,
525 41|            mje sę chdzeroz zdovało, kjej won sę wob vędrovkę krąceł
526 41|        advańtovim czasu przed Godi, kjej ludze naszi redzi kupovalë
527 41|            i dzecom cuda woni nocë, kjej pastuszkovjc przënekelë
528 41|           njich gvjozdka przënjese. Kjej ma tak naszła z mrozem v
529 41|        skoczeł do dvjerzi i klepoł, Kjej sę jimu njicht nje wodezvoł,
530 41|         lati zvała mje Vjitosłavem, kjej pjerszi roz mje vjidzała
531 41|        nalezc klucz do ti zogodkji?~Kjej jem tak stojoł i przemiszloł,
532 41|           cobes vjedzoł, kęde jisc, kjej mje nje będze. Bo jô, boczë,
533 41|             Położ drevna na wogjiń.~Kjej jem przëłożeł drevna, płomiń
534 41|            Ve Vileją Svjętigo Jana, kjej dzeń i noc sę zrovnają,
535 41|          smjercë mojigo tovarzesza. Kjej jem vstoł, rzekło mje do
536 41|             bełë wone mało zavjané.~Kjej jem tak spori sztuk wuszedł,
537 41|             mje sę gorąco zrobjiło, kjej jem wuzdrzoł nę krev. Tero
538 41|          bjedną duszą svojigo pana. Kjej jem vezdrzoł na te do krziku
539 41|            Jakoż to straszno noc!~A kjej jem sę vëpłakoł do negji,
540 41|       zanjesc mojigo drucha do vsë.~Kjej jem vstoł i vezdrzoł v gorę
541 41|            jem sę mocni i chvatkji.~Kjej jem ku reszce zaszedł do
542 41|              Jakżeż jô sę zdzevjił, kjej jem wuzdrzoł v jego woknach
543 41|          Jesz barżij mje zdzevjiło, kjej jem podszedłszë czuł wod
544 41|          zaklepoł jem ve dvjerze. A kjej sę wodezvelë, wodemknął
545 41|           Jidz z Bogjem, Remus! Abo kjej chcesz, to wostań wu mje
546 41|          mogł jaką krzivdę zrobjic, kjej jô przësignąc mogę, że won
547 41|         dzevjic v ti straszni nocë, kjej szlach mojich krokóv v smjegu
548 42|           tile komedjanctva sedzec!~Kjej jem zakarovoł do Trąbjinë,
549 42|            ji chłopa pjijanigo. Ale kjej sę doznała, że won nje żije,
550 42|             jô mom mjec na pogrzeb, kjej njeboszczik, co zarobjił
551 42|            nalezesz na njim znakji, kjej go meła będzesz do trumë,
552 42|            Jakże jô to mom vjedzec, kjej jô detka pod duszą nji mom.~—
553 42|             v gromadze vanożenjô. A kjej wonji tam v jizbje spjevelë,
554 42|           pjecku v moji jizdebce, a kjej wogjiń dudnjoł a mroz vëcinoł
555 42|      talarami. Ale cuż mje z njich, kjej z njimi vëkupjic sę wod
556 42|      Svjętim Janje. Wurosnje chleb, kjej na procę ludzką dobri Bog
557 42|        chterni mje są duszą krevni, kjej navetk mova moja v gromadze
558 42|          redosc zalevała mje duszę, kjej jô na Strumjanną wopakovoł
559 42|         nekac jak wonich wod sebje, kjej z dobrigo serca przëszła!
560 42|           beł jarmark v Suleczinje. Kjej jem sę postavjił njedaleko
561 42|           Pocuż të na mje cudujesz, kjej cë rovnak nje zavodzom!~—
562 42|             povjedzoł i doł jipoku.~Kjej jem cignął na drugji dzeń
563 42|           srodze markotno zrobjiło, kjej z gromadë ludzlva vëszła
564 42|             v sercu wod ni chvjile, kjej jem ję wuzdrzoł postavną
565 42|            robjic.~ Jedni njedzeli, kjej jem sedzoł v moji jizdebce
566 42|             dzevovoł sę Rzemiszk. — Kjej tak, to jô cë jako, że tak
567 42|          cebje chce?— meszlę sobje. Kjej jem na to njick nje uwodrzekł,
568 42|            bjałką?~— Cuż to pomoże, kjej jô nji mom bjałkji!~— Ale
569 42|            też podzękovac gromadze, kjej cę tu veznę i ze stopjenji
570 42|          Gburzë mają svoje sposobë. Kjej jô jednigo dnja karovoł
571 42|        njeszczescé, zmazac le mogę, kjej dom na zopovjedze i sę z
572 42|            Boga va nje wobełżeta. A kjej jô dlo ludzkjich woczu tero
573 42|      stojało, żdającë na kosnjikóv, kjej jem sę vroceł do Lipna.
574 42|         stol, co sę vjedno dzejało, kjej moja dusza beła rozburzonô.
575 43|     pomachtała przędzę mojigo żëcô.~Kjej jem zaszedł v las, to i
576 43| njeboszczikjem Trąbą wonge przëjął, kjej jesma ze Zvadë nekała. Przéboczeł
577 43|            czasu vszestko gotové.~A kjej jem na nją vezdrzoł zdzevjonimi
578 43|            vezdrzenjé krola jezora, kjej won jesz na voli chodzoł
579 43|         zamknęła kamiń za sobą. Ale kjej jem doszedł do podzemnigo
580 43|             i patrzała na jezoro. A kjej chdze daleko kanął czołen
581 43|           svjece? Jaż dnja jednigo, kjej jem vjińce z koczoróv kłodł
582 43|             czołen skokoł, jak koń, kjej sę zapodô v smjegu albo
583 43|      pjerzącë v bjoli grzevë vałóv, kjej go podeszlë ze szorem. Ale
584 43|       czężkji proce, ale trzirnałë. Kjej jesma tak podprocovała sę
585 43|      njevjastę vząc cebje nji mogę, kjej złi ludze mje zvjązelë z
586 44|        Długô cenjô szła bokjem mje, kjej jem doszedł na dregji dzeń
587 44|           Vesoką Bromę Gduńską. Ale kjej kur zapjoł, moc go wopusceła
588 44|           Julkji v nę straszną noc, kjej mój tovarzesz Trąba zgjinął
589 44|            Ve Vileją Svjętigo Jana, kjej dzeń i noc sę zrovnają,
590 44|        vezdrzenjô jak no v Sorbsku, kjej zdrzała na mje ze starigo
591 44|             grobóv. Beł takji czas, kjej na ti gorze łiszczoł sę
592 44|            z ludu svojich ksążąt. A kjej vibor stanął, postavjilë
593 44|            wo njich plece godkji. A kjej naleze staré kamjanné żarna,
594 44|             sedzała ~I nama rągała,~Kjej ma do dom konje gnalë i
595 44|      samotnichace v smjegu ti nocë, kjej mój jedini tovarzesz wumrzec
596 44|             Będze Zgodka pjilova.~A kjej v woczë zazdrzisz ji:~Drżij,
597 44|            Wurzas, Zdradę, Krev!~Bo kjej varsztat dzejóv grzmji, ~
598 44|             jak wonge małimu knopu, kjej jem sę nje czuł przenjesc
599 44|           wopusceła lestë i vjędła. Kjej jem sę wobroceł za Julką,
600 45|            przëszło mje do głovë:~— Kjej v tobje zapoleła moc Boskô
601 45|      povjedzané, że Remus błądzi. A kjej jich chcelë wuspokojic strachem,
602 45|      przemovji — rzekł jem do sebje kjej movë moji anji słuchac nje
603 45|         vjesołim tovarzeszem Trąbą. Kjej jem z daleka z poza lasóv
604 45|            zabłądzeł nocą v lasach. Kjej jem vëszedł z lasa v komudnim
605 45|      czervjoni stążkjiv ji vłosach, kjej jem mjedze nją i sobą wostavjił
606 45|            mogła przëvołac retunku.~Kjej jem ręce wodjąl wod woczu,
607 45|          wobjod przënjesła na pole, kjej mje gbur tak srodze vëkoroł.
608 45|             tak srodze vëkoroł. Ale kjej jô dzecom kjivoł, tej vzęlë
609 45|            małi mje sę tero zdovoł, kjej za dzecka beł mje dużim
610 45|     bjednich ludzi wob zemę v lese, kjej jinszi robotë nje beło.
611 45|            i przez ne straszedła. A kjej będze mjoł ducha i sełę,
612 45|             dobeł Smętk.~Ale dzecë, kjej jô sę namiszloł i patrzeł
613 45|           mje vjelgô njemoc zmogła, kjej jem dobeł tę provdę.~ ~*      *      * ~