Chapter
1 1 | zdac sę na Jego volą. A tam przed tim novjększim Panem
2 1 | tovor do sąsada na woborę. Tam beł srodze złi pjes, chternigo
3 1 | przëkrivę i całi szturk tam gospodarzeła, jaż sę ku
4 1 | vëzerac, jaż mu teii zegar tam vëbjił wostatną godzenę.~
5 2 | Zabłockjigo na Lipskjich Pustkach. Tam mje kozelë pasac dobetk.
6 2 | pustkovju, bo wod długjich lôt tam służeła. Panji sama ji słuchała.
7 2 | i Liza bełë jich mjona. Tam mje beło dobrzeJak Jadamovji
8 2 | cę ratovelë?~—Vejle, co tam panóv i ricerzi i prostigo
9 2 | zaprovadzą. Samo le woko Boskji tam vezdrzi.~— A cuż v tim norce
10 2 | posoł dobetk pod lasem. Ale tam — pod lasem — też sę stało,
11 3 | letką nogą. Bo tak be beł tam v smjegu żëcé wostavjił
12 3 | przezevelë naszi "studnją". Choc tam vej żodni studnji nje beło.
13 3 | Mjichoł mje povjodoł, że tam za Boga Wojca zdrój płenał.
14 3 | njick nje rosło. Ale njicht tam rod nje szedł, bo v połnjé
15 3 | czego sę bojelë.~Kjej jem tam pod trzema chojnami dovoł
16 3 | i tidzenje wob latko jô tam posoł pod lasem. — Jednigo
17 3 | zomku wojcóv mojich, tego tam jak krola przëvjitają. Vez
18 3 | svoję gvjozdę... A vjidzisz tam tę bjałkę na kraju? — V
19 4 | pitoł:~— A zaszedł të bes tam v nocë ? — ~—Jo!~— Bo vjedzë,
20 4 | Jo!~— Bo vjedzë, że tam stroszô! ~—Njech stroszô! —~—
21 4 | jaż duńdzesz do rzekji. Tam poł leżi, poł stoji krzevô
22 4 | provadzi brod przez vodę. Tam stoji vesok no staré zomkovjiszcze.
23 4 | povstalë do njeba, tej le tam jidz!~Na to naszła Marcijanna
24 4 | wukładac so v głovje, jakbe sę tam dostac. Mogłbem beł wucec
25 4 | zaczęła gadac:~— Nje ponekosz tam, ale pod studnję. A słuchej
26 4 | A słuchej tero czimu! —Tam pod jarzębjiną njedobré
27 4 | vanożëc będę! Njechle wurosnę! Tam za jezorem i lasem wodmikô
28 4 | wodmikô sę svjat! Jakji tam ludze, jakji chatë, jaką
29 4 | i sę boji. ~Tak jô sobje tam mesloł i też pozdnji zrobjił.~
30 4 | dobetk v stronę jarzębjinë. ~Tam jô Gnjotę wostavjił przë
31 4 | svjęceła sę njedzela. Takô tam statecznosc i ceszô panovała
32 4 | daleko v jinszim molu, a tam be va sedzała cecho i sę
33 4 | mô serce wodvożné, jidze tam v noc Svjętigo Jana wudobëc
34 4 | nji Judosz sę povjeseł! ~Tam jô zgubjił stegnę i muszoł
35 5 | pod korunovaną jarzębjinę. Tam jô vzął i Gnjoce vbjił v
36 5 | so wuvożoł: To nje będze tam njick dobrigo. Lepji jisc
37 5 | Brodu będze trzeba szukac tam, chdze sę v żłobje rzekji
38 5 | rzekji pjosk bjeli. Tak jô tam veszedł v vodę.~Z początku
39 5 | jem sę jednak doznoł, że tam głębokji rov, zarosli leszczeną
40 5 | kjej jem zdrzoł dłużij, tej tam stojoł napoł zakopani v
41 5 | wukoroł szligą leszczenovą, co tam leżi. Gnjota sę strząsł,
42 6 | wustrzechą beła jizba. Njiclit tam njigde nje chodzeł i njicht
43 6 | sod. A jô sobje mesloł:~— Tam to będze, chdze nen Straszk
44 6 | żcbe duńc bliżij wokna. Tam przez wokamergnjenjé mje
45 6 | dozdrzenjałô slivka.~Żebe tam nje belë leżałë kaminje,
46 6 | wona nje vjedzała, że jô tam szukoł Straszka.~To beło
47 6 | posoł po głovje, pokąd jô tam sedzoł v czeladni v Matkę
48 6 | jisceła sę Marcijanna. —Tam jimu szemarzą zomkji i krolevjonkji
49 6 | ze mną szła.~Nen łupk sę tam jesz vjedno dzarł v lese
50 6 | korunovani jarzębjinë, co tam strożovała nad mojim gronkjem
51 6 | Studnjô przë trzech chojnach: tam bracô Jozva przedelë do
52 6 | grablisko i toczoni. Ten vjisoł tam na chmjelovim sznurku, a
53 7 | stojało pod zeloniin woknem. Tam pod lobzakjem leżała zchovanô
54 7 | vjelgjigo i suchigo sklepu. Tam mje zavlekła Marcijanna
55 7 | będze tvoja smjerc!~Tak jô tam sedzoł v ti słomje, jak
56 7 | szła.~Trzë dnji wonji mje tam v ti sodze trzimelë. Ku
57 8 | vzęła mje do jich chałupë. Tam Mjichoł mje akuratno wobezdrzoł
58 8 | że mom jednak mjecz złoti tam pod korunovaną jarzębjiną.
59 8 | wumjoł i chodzoł na jezoro. Tam won z rogu trąbjił vjelgjim
60 8 | vëdobeła jaż na jezoro. Tam Mjichot zaczął trąbjic:~—
61 8 | bjołi rovjiznje v las i tam wusadło ceché, tej ma wobaji
62 8 | strzimje, żebe nje naszedł, bo tam je wotvartô voda i zotor.
63 8 | rzeka szła v jezoro. Las bo tam dochodzeł bokjem jaż do
64 8 | rebokom vjedno beła mjerkjem. Tam dosc daleko na jezoro stojała
65 8 | wonę wolszkę, vjidzącë, że tam pevnô smjerc.~— A może ji
66 8 | vjidzi?~— Vjidzi, bo jô tam z czołna je też vjedno vjidzoł.~—
67 8 | Vjidzałasma leno, że to tam przed nama przërechleło
68 8 | lod szkleł z pod smjegu. Tam jô sę slizoł chiże dalij
69 8 | woczoma vlepjonimi v to, co sę tam przede mna szętoleło. Jak
70 8 | remję i provadzeł nazod, tam chdze żdoł Mjichoł na lodze.
71 8 | mje beło, jakbe to szło tam z nortu lasa.~—Vjater to
72 8 | z nortu lasa.~—Vjater to tam zanjosł gvesno, że cë sę
73 8 | pustkovjé won mało zazeroł, bo tam ludze so bezmała vszetko
74 8 | pjękné v ti ksążce!~Jakji tam bëlë ludze dobri i lechi!
75 8 | dobri i lechi! Vszetko, com tam z Martą przë kominku czetoł,
76 9 | stanji njibe spac. Ale jô tam le zazdrzoł do konji i vrzuceł
77 9 | stanął na brzegu rzekji. Tam jô scignął botë i przeszedł
78 9 | i podszedł na gorę.~Ale tam na mje cos żdało tak njespodzevanigo,
79 9 | cze to mój Anjoł Stroż mje tam naprovadzeł, cze też złô
80 9 | pod korunovaną jarzębjinę. Tam jô chiże vëgrzeboł z pod
81 9 | vdarzę sobje, jak długom tam leżoł, nje vdarzę sobje,
82 9 | co drogji do dom szukô. Tam jô sodł i patrzeł na jezoro
83 9 | na zomkovjisko. Może wona tam będze!~Jak przëszła njedzela,
84 9 | bjegoł do brodu v lese.~Tam jô sodł na naveższim molu
85 9 | le prosto legł v łożku. Tam jô so pjerzenę vetchnoł
86 9 | moja krolevjonka.~Jak jô tam sedzoł, przëszedł mje na
87 9 | nasz v czeladni, chturen tam, jak długom so vdarzëc mogł,
88 9 | gnało i godało do wucha: Tam won sedzi i czekô. Tam bjegłam.
89 9 | Tam won sedzi i czekô. Tam bjegłam. Bjedni! Nadarmo
90 10| przede vsą jidze v gorę. Tam Liza i Gnjadi woboje łbami
91 10| mje wuderzeła do serca...~Tam szła wona wokoma czorno
92 10| przëszło takji skoranjé.~A wona tam szła ku vołtorzovji, jakbe
93 10| postaceji przed vołtorzem. Tam ksądz jich dvoje zdovoł.
94 10| i mje vzęła do stodołë. Tam jô wuzdrzoł, jak przez dokę,
95 10| i tak wumrzec muszisz.~A tam dalij v lese, zdovało mje
96 11| wokjenka i pomaklej, co tam wuchvecisz.~Tak jô podnjosł
97 11| trafjił na łobskji gozdz, co tam beł v balkę vbjiti. Barzo
98 11| sobje vdarzëc, cze jem go tam pjervji kjede vjidzoł. Probovoł
99 11| jem sę i szedł na woborę. Tam za płotami na vjerzesku
100 11| Zelną jich vjele. Mom jô tam v chałupje nokce, vjikę,
101 12| przëzerac sę zegarovji, chturen tam połikoł czas, jak długom
102 12| sobje do chałupë Mjichałovi. Tam Marta scanë strojiła lestami
103 12| povjodoł:~—Nje posłołbem cebje tam dziso, bo bem sę wo cę strachoł.
104 12| strachoł. Ale to cë rzekę, że tam na zomkovjisku dzis sę dzeją
105 12| wopovjadała, że jednimu tam skrąceło głovę v teł na
106 12| povjedzec nje chcoł, co won tam vjidzoł pod zomkovjiskjem
107 12| to pevnje nje chce, żebe tam czekavosc ludzkô zazerała.
108 12| Strach wodnekô. A jô bem cę tam żodną mjarą nje postoi,
109 12| do stanji le do dvoru, a tam ju Marcijanna przede dvjerzi
110 12| wumovjoni.~Jizdebka bjolô tam bela bokjem czeladni. Żdało
111 12| vëszedł na kraj, sedzało tam straszedło Njevorto. V bestrich
112 13| czężko zrobjiło.~Jak wona tam przë kominku sedzała nad
113 13| wutopjonô ve mgle modri tam, chdze zemja szarô podchodzi
114 13| chace gburskji, nalozłbe tam rożnigo żelastva: szable
115 13| burzi. Ale chtuż sę jimu tam przësłuchô? Bo dziseszi,
116 13| nadchodzełë co dzeń bleżij. Beło tam cepło v jego chace i wubetno
117 13| chace i wubetno i jô rod tam zachodzeł. Bo z jego spjevu
118 13| drzevjąt zgurdżałich. Sucho tam beło pod trzema chojnami,
119 13| Lipnje ? Cze pudzesz v svjat, tam za jezorami i lasami, mjedze
120 13| szerokji svjat.~Długo jô tam sedzoł, cecho jak kam wusadłi
121 13| skrelë po dobëcu na Golijace. Tam jô veszedł na spich gorkji,
122 13| A chdze gorka zchodzela, tam sę zaczął sod vjiszon i
123 13| do scanë chatë gburskji. Tam stojała na gromada kaminji,
124 13| poznac, zdrzącë v gorę.~— Tam naprocem vgorze je wokno! —
125 13| jażem so zdzevjił:~— Tec tam v woknje svjeceł vjid!~—
126 13| bem beł sę doznoł, co sę tam dzeje za woknem. Vezdrzoł
127 13| gromadę zebrac, bo to sę tam szątoleło kole vasążka,
128 13| vzął i szedł do czeladni. Tam sedzała Marcijanna na łavje
129 14| malovjele wupodł na zemję. Tec tam sedzała Smjerc na łavje
130 14| scanę ręką, a jô wuzdrzoł tam povjeszoną moję puszczovkę,
131 14| jak mje. Vjedz, że i jô ję tam vjidzoł!~Ale jô nje rozumjoł,
132 14| gospodarzeła przë kominku. Vjidno tam beło i cepło. A jô sedzoł
133 14| pszczołë na rój. Won, ten tam v Straszkovi jizbje, beł
134 14| chęcą. Takji człovjek je ten tam na gorze v Straszkovi jizbje.
135 14| njiż më drudzë. Bo jak nen tam na gorze vjidzot jes krolevjonkę
136 14| Vjisła, na zochodze Wodra. Tam, chdze Vjisła bjeżi v morzé,
137 14| bjeżi v morzé, mosz Gduńsk, tam chdze Wodra, mosz Szczeceno.
138 14| njich jeszcze stoji. Pudzesz tam jaż przed vołtorz vjelgji
139 14| ksążąt kaszubskjich. Spomnji tam wo njich jak dzecko nad
140 14| kraju i rzekł:~— Boczë! Tam dalij ku Wodrze nasza mova
141 14| Wodrze nasza mova ju vëmarła. Tam bracô naszi poddelë sę porządkovji
142 14| skrë. A chdze spadła skra, tam vëtrisnął wogjiń ze svjęti
143 14| durę strupjałigo vjąza. Tam sedzoł sęp stari. A won
144 14| ale dusza moja wostała tam na gorze v Straszkovi jizbje
145 14| zemji jak smjegjem. Ten tam na gorze spadnje lada chvjilę,
146 14| njeproszoni pobjegłasma do gorë. Tam ju pon stojoł vëprostovani
147 15| drogę v lese, tej ju cemnô tam sedzała noc. Tak parobcë
148 15| vëcignął rękę i rzekł:~— Tam te spoczivosz, gronku z
149 15| vjidzoł z rzekji. Pokąd tam dalij v lese grała pjesnjô
150 15| poczestnosc timu, co go tam provadzą, bo won tego ducha,
151 15| krziknęła Marta. — Tec tam stojała wosoba nje z tego
152 15| że nje vërzasł. Bo chtuż tam stojoł na brzegu rzekji?~—
153 15| Poj, Remus, do dom! Chtuż tam na svjece cë dobrze robjic
154 15| cuzimi ludzami, chternich jô tam napotkom za naszimi jezorami
155 15| wobezdrzoł jem sę jesz roz. Tam przeką drzév i chrostu cofała
156 16| krev mje do serca zalecała: Tam v wogrodze naprocemmoja
157 17| stanu! Tak nje! Sedzą sobje tam gburzë v Lipnje na svojich
158 17| chdze wobaji zarobjima. Të tam vëzbędzesz co z tvojich
159 17| młina njedaleko folvarku. Tam naju njicht budzëc nje będze,
160 17| chodzi, a ludze movją, że tam stroszô. Cze të jes bojąci,
161 17| vjeczorem na nen folvark, jô tam mjoł mój pjerszi zorobk.
162 17| stari strupjałi grzib duńdę tam bez wodpoczivanjô. Kjej
163 17| Ale won vënekoł nas. Beł tam wu njego takji peszni pon
164 17| vësapoł, podnjosł rękę.~— Tam za tą drogą, co vdłuż rzekji
165 18| bełobe mje straszno. Bo tam stoji tile rur i koł zębovatich,
166 18| njicht nje rozumje.~— Cuż të tam znovu bredzisz? Moje skrzepjice
167 18| godką a nje stój jak ta żoga tam v tele ze zaredzevjałimi
168 18| povjedzoł:~— Co ten stari chlop tam godoł, że ten młin długji
169 18| Wodecknjiże, bo tu sę cos dzeje. Tam v nim cemnim norce njico
170 18| zervoł sę Trąba.~— Czo? Tam cos stavjidła spuszczô i
171 18| vëzdrzec, to bes vjidzoł, co sę tam dzeje.~Ale mje sę nje chcało,
172 18| jem wudbë, że to złé, co tam za scaną sę szętoleło, nji
173 18| koło poprzez zostavę, co sę tam vodze nadstovjała. A uwon
174 18| żem sę nje bojoł. Ale nen tam v vodze, kjej go so tero
175 19| Arimana, to je Smętk!~— Co të tam pleszczesz? — wodezvoł sę
176 19| i prava provadzi.~Ale co tam ten bjedni Trąba vjedzoł!
177 19| nom muzikę... A koguż të tam mosz przë sobje, długjigo
178 19| godką. Pojżeż, brace, bo cę tam not!~Provadzeł naju pon
179 19| raptem vjidzenjé straszné: Tam, chdze sę stopjenje rozchodzełë
180 19| bjołi zębë i vołoł:~— Cuż va tam stojita, jakbesta wuzdrzała
181 19| le patrzeł, co ti panovje tam robją.~Pjisoł pon Czernjik
182 19| njiże jinszi ludze. Ten tam njevjelgji to Trąba, muzikańt
183 19| krzevą gębę.~— Jakji jô tam Kaszuba? V moji herbovi
184 19| zervoł ze scanë nę szablę, co tam vjisała pod grifemrebą.
185 19| drogji na levo i na pravo, tam ma stanęła. Chdze jisc?
186 19| Ale żodne dzesęc konji mje tam dregji roz nje zacigną.
187 19| woknach żolełë i rzekł:~— Tam ma dzisu beła. Cuż to beła
188 20| Vjidzisz të nen stog v polu? Tam pojma! Won naju wod tego
189 20| i stękoł:~— Pjekjelni to tam vczora bel trunk. Młińskji
190 20| jak przez dokę. Nje stoji tam naprocem las? Stoji. Pojma
191 20| jak za zopjeckjem. Trąba tam zlozł, be wogjiń wobskocac,
192 20| nich skorcóv, chternich tam karna vjidzisz na polu.
193 20| sodze zamkną.~— Bog jich tam vje, co wonji zrobją! —
194 20| dostanjema do Koscerznë, tej tam będze takô gromada ludztva,
195 20| jeden vëzdrzi jak drugji. Tam ma zgjinjema jak zorna pjosku.
196 20| znovu nje je tak zle. Będze tam chłopóv z nad Vdzidzkjigo
197 20| A krom tego z gochóv. Bo tam v parafijach borzestovskji,
198 20| vód jezora Vdzidzkjigo. Tam wusadło kjile vjosk, pełnich
199 20| chterną zvją Glonkjem. Tam ma sę zatacema. Żevnotë
200 20| zabrała. Tvoje tovarë mogą tam v ti chvjilë jesz bezpjeczno
201 20| przez vodę vjezc. Zdrzë, tam na pravą rożovi vëchodzi
202 20| wuzdrzata? Na zibji, co tam wod stronë jezora zelonimi
203 20| veżij pasa v torfje, jak tam vpodł wucekającë i vrzeszczoł
204 20| Przezvjisko jego Remus, a tam na czołnje leżą jego to
205 20| zemji, a nje bój sę, że tam mokro. Vkoł bo je porę łokci
206 20| povjedzoł. Tero won pevno tam szedł, ale jô bem njikomu
207 20| bjedno wugosceł.~Tak ma tede tam zajodała i zapjijała, jaż
208 20| mojigo gnjozda na Zoborach, tam chdze z vesokjigo brzegu
209 20| ztądka wonji mje vënekalë. Tam deszcz leje i słonuszko
210 20| nocovała na Zvadze ve mlinje, a tam Remus nocnigo Stracha zviczężeł
211 20| na litkupje v Zvadze, a tam won panu storą szablę złomoł,
212 20| krol jezora :~— Njech mu tam Pon Bog na sądze svojim
213 20| doł vëchovivac v Berlinje. Tam wone wodveklë wod movë i
214 20| polarni gvjozdze i povjodoł:~—Tam z dalekjich stron, chdze
215 20| poprovdze tak zdaje, że wonji tam, chdze smjertelni człovjek
216 21| set lôt. Vszescë wonji sę tam zeszlë z naszigo kraju kaszubskjigo.
217 21| svojich senóv. Ale ti, co sę tam zchodzą do Vejherova, to
218 21| Matkji Boskji, szlë wonji tam długo drogą na Kalvarije.
219 21| znoł, co svojigo czężoru tam nje wostavjił, le go vlokł
220 21| veszedł do szankovnji.~Beła tam dużô jizba. Z nji sę vëchodzeło
221 21| dużi jizbje beło vjeselnji. Tam v tę njedzelę sedzałë pod
222 21| przëszła kolej. Tak wonji sobje tam podkorbjelë i vëmiszlelë,
223 21| wodpust. Zdrzëtale, jak tam pod scaną pocerz movją.
224 22| Jana Njepomuka. Stoji wona tam pokuńc mjasta, chdze sę
225 22| zdradzëc tajemnjicę spovjedzë. Tam sę po roz wostatni woddzękovują
226 22| figurze v polu. Bjołô wona tam stojała jak małô kapliczka
227 22| moji karze i słuchoł jak tam dalij zvonë grają i norod
228 22| drugji stronë. Długo wonji tam klęczelë przed Matką Boską,
229 22| za ludzami, chterni mje tam kochelë. V takjich meslach
230 22| z kompanjiją ve vjes. Bo tam żdaje dvuch v szklącich
231 22| svobodë. A tero wonji cignęlë tam, chdze reszta jich senóv
232 22| vje wodpovjedzëc... Zdrzë tam, strzod tich przidkjich
233 22| wostoł slode. Tero wuvożej: Tam stoji karczm a nade drogą,
234 22| kompanjijô pudze dalij. Tam ksądz i kjile mjeszczanóv
235 22| bjitą drogę przez całą vjes. Tam sę Trąba stanovjił i rzekł:~—
236 22| i rzekł:~— Boczë Remus! Tam na levą rękę, jakjich sto
237 22| szerokji goscińc i doszłasma tam, chdze stojałë voze.~Tam
238 22| tam, chdze stojałë voze.~Tam sę nalezlë jak na szczescé
239 22| muzikańtóv i dom cë trąbę v rękę. Tam cę szukac nje będą.~Ale
240 22| Trąba:~— Remus! Boczë, ma tam mjimo maszerovac muszima
241 22| njick mje nje woblecało, ża tam dalij nade drogą będą pjilovelë
242 22| opieka.~Vszak po szarży, tam gdzie parzy, poznasz człovieka.~
243 22| jednim z krzóv grabovich, co tam rosną, leżi pjes czorni.
244 22| głębokjich dolinach priskają tam ze zemji zdroje i vązkjimi
245 22| jezoro vepłivô v morze. Tam v nich dolinach wuzdrzisz
246 22| to zaklęti vjeselnjicë. Tam sę rodzą povjostkji i bojkji,
247 22| przë kominku povjodają, tam dzekji zvjerz i ptastvo
248 22| me serce na kalvariją, ~Tam jest tvój kvater, tam grzeszni
249 22| Tam jest tvój kvater, tam grzeszni żyją... ~Jakbe
250 22| gori jisc nam potrzeba, ~Tam nam pokażą drogę do nieba... ~
251 23| mje woborami na kuńc vsë tam, chdze sę rozchodzełë trzë
252 23| trzecô v stronę vsë Luzena. Tam kjile klonóv rosło vkoł
253 23| leżą. Ale të sę nje vożë tam jisc. Bo choc to naszi ludze
254 23| zavjeze jaż do Vejherova. Tam znovu będze tile ludztva
255 23| bem spokojno nje sedzoł tam vesoko na pakach tego voza.~
256 24| jem sę napatrzëc jak wonji tam stojelë: morzé głóv pod
257 24| grobu zaboczoną drogą?~—Tam to beło.~—Tero jô so cebje
258 24| kaszubskjigo, chturen sę tam tłoczeł na szerokjim goscińcu,
259 24| kalvarijskji gorë! Kjileż razi jô tam wobnoszoł po vajich przidkjich
260 24| gorë vezdrzi na vasz trud tam v dole.~Na vesokji gorze
261 24| vjelgô, spanjalô jak koscol. Tam po wobu stronach wukrziżovanigo
262 24| ręce. Gvesno dobri Bog jich tam na kalvariji pojednoł ze
263 24| Trzech dnji nje vëżiję. A tam doma mój sin jesz nje vërosł
264 24| Patrzę: Trąba.~— A cuż të tam tak długo pokutovoł na Kalvariji? —
265 24| przë goscińcu pomorskjim. Tam na podvorzu stojałë nasze
266 24| takji worędzë.~Tak wonji sę tam spjerelë. Ale jô nje żdoł
267 25| chdze takji stolimovi grobë, tam i voda njedalek. Podług
268 25| mjedze njimi przejachoł. Tam też glębokji na chłopa vądoł
269 25| łaknę ludzkji pocechë. Ale tam na Kalvarijach kozelë mje
270 25| i kosci nimu vojsku, co tam szło v gorę na Kalvarije
271 25| duńsc do Lepuskjich lasóv. Tam wobnocujemë jesz roz, a
272 25| do kjile krzóv, chterne tam roslë pod przidką wurzmą.
273 25| to są ju stronë zapadłé i tam ledvje jakji zabeti szandara
274 25| dovnich czasóv mjeszkelë tam jakji smjeszni jinsztë,
275 25| Szredra v Strzepczu, kjej tam kompanjijô na noc zaszła.
276 25| Vebrem zaszedł do Neumana, bo tam mje Stach wobjecoł woddac
277 25| pjenjędze. Naszedł jem go też tam v karczmje i Klerika z njim,
278 25| vje, cobe go czekało! — Tam ma sobje, że to ju po svjętim
279 26| szandarom wone sę nje vjidzą. Tam je mova wo Krolovi Korunë
280 26| co sę stało z moją karą tam na renku i z tovarami, ale
281 26| volą Boską. Kjile godzin jô tam sedzoł, jaż zazgrzitałë
282 26| jô tak poczestovoł, tich tam nje beło.~Tak wonji mje
283 26| pitoł:~— A wod kjede të tam służeł wu Zobłockjigo?~—
284 27| chternim cebje sądzëc będą. A tam cë będze potrzebni wobrońca.~—
285 27| vëprovadzëc przez tę vjelgą bromę. Tam stoją dvaji, co cebje wobleczą
286 27| jego szablę rodovą, chterna tam vjisała pod herbovą tarczą,
287 27| je pomeszlenjé, że won sę tam zapoznoł z drugjim vistępcą,
288 27| njerozumjoł. Dosc długo won sę tam wodszczekivoł jim po njemjecku,
289 28| vëpusceł na volą.~Wonji tam pevnje vszetkjigo nje rozumjelë,
290 28| do mali czorni jizdebkji. Tam jô wuzdrzol dużą baliję
291 28| serca jich zranjił.~Ale że tam za murami chtos wo mje pamjętoł,
292 28| kolędovac małimu... ~Groł won tam, dobri tovarzesz, jeden
293 28| smjegjem z pola do mjasta i tam zańdze do Neumana, be so
294 28| njespravjedlevoscë, chterni cë tam gvesno dokurczają jak mogą.
295 29| nen czas wob noc wostüła. Tam krol jezora doł so nasepac
296 29| krev mje do serca zbjegła:~Tam leżoł krol jezora!~Całą
297 29| krącëc zaczęlo. Tec ten, co tam leżoł, jesz łońskjigo roku
298 29| go zovjemë matką tich, co tam dalij v gromadze stoją.
299 29| nocą wochronë. Krom Glonka tam vjele wostrovji na vjelgjich
300 29| Zdzevjisz sę, jak jô sę tam belné mjeszkanjé wuszekovoł,
301 29| woczë moje njedovjidzałë, tam naszi ludze ze vsóv bëlö
302 29| Nje vjem, jak długo jô tam sedzoł. A jak jô sę zabjeroł,
303 29| woddoł jem sę ve vasze ręce! Tam kjile krokóv dalij moje
304 29| nje vińdzesz, le pudzesz tam, chdze szedł przed tobą
305 30| jinszi robotë. Chtuż to tam vje? I krol jezora beł takjim,
306 31| nje przepuszczą. Cuż të tam na vojnje zrobjisz, kjej
307 31| żebem sę stavjił na mjarë. Tam przed vojskovą komiseją
308 31| strasznim, jak gorz Boskji: Tam sę lała krev v dalekji Franceji
309 31| svjece beło nom lepji, njiże tam za lasami mjedze ludztvem
310 31| vsach i mjastach, chterno sę tam rojiło chcevé, bjedné i
311 31| Remus, i zdrzë! Cze të tam pod drzevami na pravą rękę
312 31| i tej movję do Trąbë:~— Tam sedzi człovjek v czornich
313 31| Wukrijema ksędza na Glonku.~ —Tam beła krijovka krola jezora —
314 31| dużą drogę lasem. Bo choc tam mogł vanożec tidzenjami
315 31| zaprovadzemë do Zobór. A tam ju gvesno nje mjodnô gąbka
316 31| woczoma na mje, jak długo ma tam v gromadze sedzala. Ale
317 31| tej mje sę zdovało, że tam na Glonku v mjesądzovim
318 32| vesokji postaceji, jak wona tam stojała kjerującô czołnem
319 32| jak na szterokach, a cemno tam beło, jak v noglębszim sklepje.
320 32| Straszno mje! — Cuż to tam za bjołô wosoba przed nama?~—
321 32| jinszi sprzęt kuchnjovi. Tej tam jesz bokjem scanë stojało
322 32| naksztołt vjelgjigo podpjecka i tam stojało łożko, pokreté poscelą.
323 32| jesz mosz czasu dosc. A jô tam v jedni szafje vjidzoł butlę
324 33| vjelgą prozbę. Długo të tam gvesno nje vëbędzesz doma,
325 33| kompanjiją jako muzikańt grivom tam na chvałę Boską. Wobtrąbję
326 33| bjałką...~Długji tidzenje ma tam sedzała na Glonku. Wob dzeń
327 33| długjich tidzenji, cosma tam mjeszkała, ksądz vëkreł,
328 33| zvjercadła przë kominku. Może tam drugô armijô jadze!~Vjidzołjem,
329 33| mje po głovje, pokąd ma tam sedzała nad naszą svjeczką
330 33| nen dovni lud stolimóv go tam postavjił. Dzevujesz sę,
331 33| Trąba vjedno povtorzoł, że tam sę nalezc muszą butelkji
332 33| Czorlinë abo do Gołunja i tam zadoł sobje worądz z kjile
333 33| jes trąbjił na tich, co sę tam — i pokozoł ręką na Glonk —
334 33| cę puszczę! Bo dlo tich tam tak a tak ju nji ma retunku.
335 33| na rębë. Chocbe wonji sę tam trzë pjętra głęboko v zemji
336 33| so wuvożoł: A chtuż jich tam vje? No, jak won mje tede
337 33| v gromadze z timi, co sę tam zatacilë!~Tak jô sę wob
338 33| babskji bojanjé. A Remus mô tam prożną durę, chdze wu ludzi
339 33| tak na ten przikłod beł tam przë kaminju zaczął przede
340 34| je kupjic, to Vjele. Ale tam sę gotuje wod pruskjich
341 34| zarobjił a na dregji dzeń go tam v kartë przegroł, leżi le
342 34| leżi le wo poł dnja drogji. Tam znaję kożdą karczmę i kożdą
343 34| Jedini njevorti człovjek tam, to vojt. Ale won lubji
344 34| jadze na termin, mającë tam przed sadem pravo wo spodk
345 34| trąba worganami. Stojoł won tam szadi i żorotni pod scaną
346 34| Czernjik! O, chdze ten kanje, tam njic dobrigo nje vińdze.
347 34| njeboszcziku krolu jezora beło tam jesz njico przëwodzevku,
348 34| Klema i rzekła:~— Dałam tam jedno wobleczenjé po njeboszcziku
349 34| to wobleczenjé spravji. Tam kupjimë nové wod żeda Bluma.
350 34| jezorach won to gvesno beł, co tam ludzi burzeł. A może va
351 34| ludzi burzeł. A może va też tam beła? Nolepji bem jednak
352 34| mojim nolepszim nawuczicelem tam na Glonku. Nasze drogji
353 34| lepji może be beło, kjejbem tam njigde nje beł zazdrzoł.
354 34| głovje chodzełë, pokąd jô tam ve vjidze kominka woczë
355 34| naszigo ksędza do Chojnjic i tam go puscilë v drogę. A na
356 34| Krauze z Krolevca! Jô go tam dalij nje znaję.~—Ha? smjoł
357 34| svoje botë i płoszcz, co tam na krzasle leżi?~— Słuchejcele
358 34| do Chojnjic, żebesta sę tam poznała. Hej, panje Reza!
359 34| Ksądz Paveł, pokąd ma tam v jomje v gromadze sedzała,
360 35| beł Gduńsk. Zchodzą sę tam przez dużą vodę wokrętami
361 35| svojich i jich godkę rozumjoł. Tam przë bulvarku stojałë szkutë
362 35| jem z Gduńska do Wolivë. Tam v dnje targovi ju naszich
363 35| jem do vjelgjigo vołtorza. Tam stojoł vjelgji marmurovi
364 35| dovjedzoł, zovją Stojcem. Tam pod tim kaminjem jô wodpoczivoł
365 35| duńdzesz, Remus, do Żarnovca. Tam cë drogę zagrodzi vjelgji
366 35| vodë dalij nje puszczę, bo tam krom Vjerzchucena kuńczą
367 35| Trąba, kjivającë glovą. — Tam za jezorem cë rożańcóv i
368 35| pjerszi stopjeń do pjekła. A tam na zochod wod jezora mjeszkają
369 35| sami Njemcë. Nosładnji sę tam do sodze dostanjesz, a jô
370 35| dostanjesz, a jô z tobą. Cobes të tam beze mje zrobjił? Tam të
371 35| të tam beze mje zrobjił? Tam të sę navetk wo kavałk chleba
372 35| rozgrzeszenjô. bo ksędza tam nji ma. Nje chcę mjec tvojigo
373 36| jakjichs pesznich budinkóv. Tam sę przed nami wodemkłë dvje
374 36| do brzedalstva, procuje tam przez całą dobę.~Słuchoł
375 36| nje dostanjece. A to je tam, chdze skorę scigają. Bo
376 36| i wod razu vëcknje, cze tam spodkjem je kaszubskô skora,
377 36| po dobrimu:~— Czotale! Va tam v jizbje! Wodemknjijta!
378 36| woparzoni i vrzeszczoł:~— Tam won znovu stoji, nen djobeł
379 36| takji stari vjeżë. Nocą tam njicht nje podińdze, bo
380 36| vjelga krzivdę. Że won so tam trzimô nigo malarza, to
381 37| nji mosz nanjich sposobu. Tam żije rod vjelgjich rogatich
382 37| pudze wona do grobu...~Va tam za Żarnovską vodą żijeta
383 37| dębovich chustk. Dalij vjisałë tam vszelkji wobleczenjô mężkji,
384 37| jesz vjększi, dvornjice. Tam czężkji sukjanné zasłonë
385 37| sprzętu vojarskjigo. Vjisalë tam szczitë, szołmë, pikji,
386 37| pochovelë v Wolivje, a va tam jesz żijeta przez jego mjecz
387 37| lôt, i rzekł:~— Vjidzisz tam pokuńc tego rzędu starich
388 37| wobrazóv kavalk scanë prożni. Tam vjisałë będą portretë mój
389 37| przëstąpjic do wokna i patrzec. A tam jakbe sę dużi svjat przëmorskji
390 37| drugji, za jezorami morzé. A tam, chdze njebo sparło sę na
391 37| Kaszubach: tu won maluje, tam pravo vëkłodô, chdze jindze
392 38| dużim płotnem. Ale co won tam malovoł, tegom nji mogł
393 38| chvitała do levigo boku, jakbe tam nalezc mjała mjecz.~Pon
394 38| rozprovjoł tak:~— Remus! tam dalij ku morzu to są le
395 38| sę trafji. Ale cuż jô cë tam godom wo dzirżkoscë! Vjidzec,
396 38| njebivałą pjęknoscą sedzała tam ta wostatnô panna zMłotkóvSorbskjich,
397 38| Garecznjice. Stojała wona tam v starodovni suknji z jedvabju
398 38| Ku vschodu tu, na zochod tam, ~Po bjołi Hel, po Stopni
399 38| końskjich grziv, a chdze sadłë, tam ricerz i koń blodł i sę
400 38| na moję zbrojną pravjicę. Tam ju nje beło mjecza. ale
401 38| mjoł provdë, że tu pjekło? Tam z pałacu vësłelë do Lęborka
402 38| v starich szvotołach, co tam pjisané wo naszich dzejach.
403 38| do mje rzekł:~— Pocuż të tam zdrzisz przed sebje? Ko
404 38| woknach jego żolelë sę vjidë. Tam wostatnich Sorbskjich panóv
405 38| Derda gvesno rzekł provdę: Tam slode naju, to pjekło.~ ~
406 39| wonji — njevjadomi drogji tam zabłądzec może i wutonąc
407 39| mje sę cos nje vjidzi. Ten tam przode nas, jak mje sę zdaje,
408 39| vanożi.~I zavołoł głosno.~Ten tam przode nas stanął, tuobrocel
409 39| chrostë njevjelgji, chterne tam vstron stojałë. Vpodł jem
410 39| błotach a jidze noc. Ten tam, co v nim brzidze zgjinął,
411 39| rovnak movjił provdę. To tam slode v Sorbsku beło pjekło
412 39| nogach wod morzô. Ale jak i tam chmurë zeszłë już na zemję,
413 39| przez szunijenjé deszczu tam reczi? To ruchô sę morzé,
414 39| Dołbe Bog! Ale pokąd të tam v nim zaczarovanim zomku
415 39| chmur, przez chterne tu i tam zaszklełë gvjozdë Ale ten
416 39| svoję pojigę. Czuł të, jak tam te psë wujodają?~Jô nadsłuchivoł.
417 39| v dzivni sztołtë i nekoł tam, zkąd Łeba szła. Wujodanjé
418 39| Zibotoł sę pod nami gruńt, ale tam, chdze nen zvjerz nekoł,
419 39| chdze nen zvjerz nekoł, tam anji voda pod njirn njc
420 39| Mjichoł na pustkovju, jak won tam za mojich młodich lôt na
421 39| Ale jô so wuvożoł, że timu tam z vjidem zimko będze nańsc,
422 40| pod dach i zabavjivszë sę tam, vędzeł sece i norzędza
423 40| krziżująci sę na szczitach chat tam, chdze wu naju poszivork
424 40| Sorbskji. Ale boczë: Ma tam są tego nołożni. Chdze vëmjerają
425 40| vëmjerają ludze i rodë, tam vjedno co strasznigo sę
426 40| vëdostoł, tego drugji roz tam nje chcą. Boczë: Nen czorni
427 40| Przegrałasma vojnę tesącletną i tam po za sobą wostavjiłasma
428 40| i rzckł mocnim głosem:~— Tam stoja nasze szańce, a z
429 40| vszetkjigo dusza moja mje tam cignęła.~Pana Sorbskjigojem
430 40| njemjecką pokrąconé czetoł jô tam przezvjiska kaszubskjigo
431 40| Njevdarzę sobje, jak długo ma tam sedzała, jaż tu wod razu
432 40| zvonjenjé czuł jem jesz cos: Tec tam v tim koscele verazno chtos
433 40| rozległ sę krzik:~—Tich tam v koscele retovac! Cesnęlë
434 40| Remus. Njevjidzoł të, że ten tam na dachu, to nen pjekjelni
435 41| vjedzoł, żem prożno wucekoł tam na ten smętorz kaszubskjigo
436 41| wurzasu i womon. Pokąd jô tam valczec muszoł, be vënjesc
437 41| żëcu uwoboczę Czernjika, tam veznę nogji za pas, jak
438 41| mô na sumjenju, żeli won tam mô jakji sumjenjé. Pocuż
439 41| Pocuż vëbjijô wokno. kjej ti tam vëbjijają dvjerze? Przez
440 41| svjat i brodaté krosnję tam gospodarzi. Tak won sę zestarzoł.~
441 41| ma tu jidzema v doł a las tam chdzes daleko po pravi ręce,
442 41| daleko po pravi ręce, kuli go tam procem kurzatvë vjidzec.~
443 41| z jakji chałupë. Gvesno tam mjeszkają ludze, chterni
444 41| na drodze do Slrzepcza. A tam v zomku Sorbskjim portret
445 41| alkjerza dva zedle, chterne tam nalezesz. Jô zrobję wogjiń
446 41| patrząci v Julkę, jak wona tam vëprostovanô v łunje wognja
447 41| Czernjika — sę zińdzema, tam vjedno człovjek wumrzec
448 41| chiże i vëbjegł na dvor. Tam jô vjidzoł, że kurzatva
449 41| na łosenje vëstąpjił. Tec tam drogą z jednigo lasa do
450 41| chatë z Julką.~— Cuż sę tam tero nje dzeje? — pomesloł
451 41| dravo, jażem dobjegł...~Tam, chdze sę drogji krziżują
452 41| gorę na chojnę, tej sedzoł tam vjelgji czorni kruk, blészcząci
453 41| podnjosł rękę i zavrzeszczoł:~— Tam pod starą chojną v polu
454 41| robji mje trzosku! Bo co te tam povjodosz, to sę tobje le
455 41| Lipna do jego njevjastë. Tam cë, druchu, vëpravję pogrzeb,
456 41| chvecadła v ręce i pchoł ję tam, chdze leżoł trup mojigo
457 42| vanożenjô. A kjej wonji tam v jizbje spjevelë, wuczuł
458 42| Vjelu na wodpusce. Ludztva tam co njemjera zbjerô sę na
459 42| wuzbrané v soloku.~— Jô jich tam nje rechovoł.~— Jaż tile? —
460 42| stateczni człovjek. A choc wonji tam ve vsë godają, że të czasem
461 42| Kąsk navet cnotlevą. Cuż tam będę wobvjijoł v bavelnę!
462 42| wukorunovaną jarzębjiną! Tam mje ję krolevjonka polcem
463 42| pojednom.~— Żodną mjarą jô tam nje pudę! — krzikała bjałka. —
464 42| sobą tich ludzi ze vsë, co tam stoją, bo jô mom vama njico
465 43| jem zaszedł v las, to i tam słonuszko szło za mną cepłim
466 43| chdze nji możemë panovac, tam volimë wumrzec.~Ale ve mje
467 43| vjidzoł, że ręka dzevczęca tam muszała codzeń gospodarzec.
468 43| też tidzenje długji, com tam żeł na Glonku z moją krolevjonką,
469 43| v woczë, pitô:~— Cuż të tam vjidzisz, kochani mój?~—
470 43| sarką!~Po chvjilë dodała!~—Tam ztąd jidze grzemot. Procem
471 43| bojącą njevjastą. Rzekła:~— Tam na policzce przë łożku wojc
472 43| vezdrzoł jô na jezoro. Ale tam naprocem na Glonku vesokjim
473 43| przërzeczenjim:~— Przed Bogjem jô tam bełam i wostanę na vjekji
474 44| stracilë Remus i Julka i jak tam dobeł Smętk. ~Długô cenjô
475 44| znakami popjisani stoji won tam vcsoko v polu, ale jesz
476 44| gora vzęła mjono Łiskji. Tam chdze za vesokjim brzegjem
477 44| budovoł svoje kontinë Bogu. Tam wodbivałë sę vjece, tam
478 44| Tam wodbivałë sę vjece, tam vëbjerelë starszi z ludu
479 44| kaminje przemovją. Stoją wone tam wod tesąci lôt i żdają na
480 44| remję i rzekła:~— Co të tam vjidzisz, to jak starodovni
481 44| spravë. Będą wonji tero tam v dole sądzëc svoje małé
482 44| cebje sę garnac będą ale tam ze za jezora, z molu, chdze
483 44| koń i voznjik njosł,~Bo tam v połnjé nocą, dnja~Będze
484 44| wurzas duszę zmgli:... ~Tam cę Zgodka vprovadzi, ~Żebe
485 45| Ale jesz cos jinszigo mje tam nje dostovało, wo czimem
486 45| vińdzesz porene dzecinnąnogą, tam sę vrocisz na vjeczor, podparłi
487 45| do serca. Jô vjedzoł, że tam matka — krolevjonka jezora —
488 45| kvjitnąc nji może. Ale jô tam wobchodzeł z daleka, bo
489 45| z wobrozkaini i bojkami.~Tam v dole vëzeroł ze za gorë
490 45| njim czorni stojoł las. Tam v pravo szło pole pod bor,
491 45| na smętorz v Lipnje. Cze tam też jesz nad jezorem stojała
492 45| vodę ? Długji chvjilejô tam sedzoł skarnjev rękach wukreté,
493 45| dzecë ze vsë. Leżało też tam vjele dużich korczi, vëkopanich
494 45| dzecinnô do głovë njesła.~Tam i jô po moji choroscë vëgrzevoł
495 45| jesz nadińsc mjałë. Jak won tam sedzoł, raptem drogą vedle
|