Chapter
1 1 | Suleczinje, chdze koscoł nji mô zvonnjice, jakji bełbe
2 1 | njeje takji bjedni, jakuż nji mjelë so wubrzątvjic, że
3 1 | vlazłobe v jednę. Ale dur nji mjałë mnji njiże vamps.~
4 1 | vjechrzu. Terom vjidzoł, że v nji bełë skvarkji. Gvesno Remus
5 1 | jô so wuvożoł, że Remus nji może bëc takji złi, żeli
6 1 | polą!~Vjedzoł jem, że Remus nji mogł vëmovjic literë "r".
7 1 | czetanju. Ale doznac sę nji mogę, chto jesta ten, komu
8 2 | moji do szeku zveczajnje nji mogl vëprovadzëc.~Ale jak
9 2 | varnë i be powucekalë wod nji, jak wod jakji wukozkji.~
10 2 | jak człovjek. Mjoł won na nji dużé liczbë czorné a na
11 2 | czornim borze. I potcevi v nji mjeszkają ludze. A słuńce
12 3 | jakbe chcała wucekac a nji mogła, a dvje prosté. Ta
13 3 | płenącą przede mną i v nji, jak v zvjercadle, wuzdrzoł
14 3 | 1 znovu wuzdrzoł jem v nji sebje, jak v zvjercadle,
15 3 | beł takji małi i ji njicht nji mogł pomoc.~ ~
16 4 | krolevjonkę i zapadłi zomk. Ale jô nji mogł ji przenjesc przez
17 4 | razu z moji skażoni godkji nji mogła sę dobrac.~Tak jô
18 4 | mogła sę dobrac.~Tak jô nji woczim nje meslącë, rzekł
19 4 | woczim nje meslącë, rzekł do nji:~— Jô vjidzoł krolevjonkę
20 4 | krolevjonkę i zapadłi zomk. Ale jô nji mogł ji przenjesc przez
21 4 | parobcë dzevovalë i jęlë z nji podkorbjac:~— Marcijanna
22 4 | tak wurechtovała, żem sę nji mogł ruszëc z domu. Roz
23 4 | trzeba wod lôt dzecinnich, bo nji mosz vłosni chatë anji roli.
24 4 | so zmjerkovoł, że mje ju nji mogą brac na woczë, navroceł
25 4 | Będzë cecho, łupku! Tu nji ma njiżodnigo kleszcza,
26 4 | wod wurzasu. Jakuż też sę nji mają trząsc, kjej na nji
27 4 | nji mają trząsc, kjej na nji Judosz sę povjeseł! ~Tam
28 4 | że do vołtorza dozdrzec nji ma. A wod stronë tego njevjidzalnigo
29 5 | zabjegalë słuńcu, że jich vëpjic nji mogło. Nogji moje sę slizałë
30 5 | patrzełë. Alem sę jich dożdac nji mogt. Tak mje przëszła do
31 5 | przëpłinęłë. Vjidzec też jem nji mogł po rzece jak vczora,
32 5 | zemnjica szła gorą vodë. V nji jakjis wukozkji jęłë korovodzëc.
33 5 | spichem. Nje vjidzoł jem na nji anji drzév anji brzidu.
34 5 | mje. Ale jô mu njick pomoc nji mogł.~Tak go pon chveceł
35 5 | lepji. Alejô sę żodną mjarą nji mogł strząsc, tak mje vszeskji
36 5 | stojączce? ~A jô wodrzekł:~— Jô nji mogę anji wustojec anji
37 5 | anji wuleżec.~— Czimu to nji możesz anji wustojec anji
38 5 | sę strząsł, ale jô tego nji mogę i dlotego mje tak boli.~—
39 6 | nje chodzeł i njicht wo nji nje movjił. Wokno jedno
40 6 | chdze drudze ju jedlë. Bo nji mjała czim bjic, a rękji
41 6 | wono mô? Mo wono krovę? — Nji mô! Mô wono porvoz? — Nji
42 6 | Nji mô! Mô wono porvoz? — Nji mô! Tej njetile krovë, ale
43 6 | krovë, ale anji porvoza nji mô! Njechże mu tede po głovje
44 6 | Remus, zrobjisz też i z nji Golijata wubjijesz.~Mjichałova
45 6 | Njicht ze smjertelnich ludzi nji mjoł wo njim vjedzec.~Za
46 6 | pasa. A mają wonji dzecë? — Nji mają! —Vjidzisz! Ale kjej
47 6 | Na to Marta njick wodrzec nji mogła, ale sę pitała:~—
48 6 | bjałce, kjej ję gorz porvje, nji ma njigde dovjarë. Jesz
49 7 | doł svoję strzelbę i mje z nji strzelac nawuczet. Tej jô
50 7 | Ale jô njick nje vjidzoł i nji mogł sę doznac prziczinë
51 7 | Straszkovi, czë jcgo lam nji ma.~Tej vëszedł so na woborę.
52 7 | dzekji roże, a njicht be nji mjoł pomeszlenjô, że pod
53 7 | vëlez, Remus, bo jich ju nji ma! ~Tak jô, rod z całi
54 8 | puszczovkji jô njijak nalezc nji mogł. Ale wona vjisała v
55 8 | Ten tu i tak ju v głovje nji mô przërodzonigo szeku.
56 8 | na drogjivskaże, ~Vkoło nji kręck pjętami stegnë maże, ~
57 8 | sę stanovjił i rzekł:~— Nji ma jinszi radë. Të, Remus,
58 8 | v przerębel. Jô bjegac nji mogę, bo mje mój grzeszk
59 8 | veraznji jô sę doznovoł, że to nji żodna wukozka, le człovjek.
60 8 | zaczęła go vadzëc, że won z nji podkorbjô. Ale żid Gaba
61 8 | le na vogę złota. Bo jich nji ma vjele. Drukarze nji mogą
62 8 | jich nji ma vjele. Drukarze nji mogą sę jich nadrukovac.
63 8 | Zveczajnô ksążka? Aj vaj! Nji mô wona złoti wopravë, chocbe
64 8 | mje sę barzo vjidzała i nji mogł jem sę dożdac czetanjô.
65 9 | krolevjonkji i moją naprocem nji małosc i żorotnosc.~Hej!
66 9 | v doł i vodą v gorę, ale nji żodne kołpje nje przëplinęłë,
67 9 | noleżało. Tej jem znovu do nji przëstąpjił, wukląkł i rzekł:~—
68 9 | mjecz.~Peszni pjes kole nji kanął, a wona dala mje ręką
69 9 | rzekji.~Wod ti njedzeli nji mjoł jem żodnigo wubetku,
70 9 | naszi będą doma a cebje nji ma! Ju rzeka i bor do mje
71 9 | gorą nad drzevjętami.~— Nji ma ji, nji ma!~Jak dużô
72 9 | drzevjętami.~— Nji ma ji, nji ma!~Jak dużô kula wognjovô
73 9 | dołu rzeka mje spjevała:~— Nji ma krolevjonkji, nji ma!~
74 9 | Nji ma krolevjonkji, nji ma!~Ale jô żdoł, jaż szarô
75 9 | szła vjedno ta sama nota.~— Nji ma ji, nji ma!~Zavadzeł
76 9 | sama nota.~— Nji ma ji, nji ma!~Zavadzeł jem v kjerz,
77 9 | Ale krom tego na połnjé nji mogł jem njick do gębë vząc.~—
78 9 | Njic mje nje je, le jesc nji mogę! ~Na to wuvożoł Mjichoł.~—
79 9 | nje jodł anji nje pjił, le nji mogł jem dożdac njedzeli.~
80 9 | zomkovjisko. V lese vjater nji mjoł przistępu; to też le
81 9 | wosamętanjé. Na to bodej nji ma lekóv, le v zmiłovanju
82 10| przëstanęła kol mje. A jô nji mjoł wodvogji patrzëc ji
83 10| krolevjonkę tvoję zdovaja, a cebje nji ma!~Ve vsë zajachoł jem
84 10| chternimu rozum movji, że nji ma retunku, a jednak won
85 10| i żorotni jô beł procem nji i jak to smjeszno, żem sę
86 10| jak za chmurą. Alem woczu nji mogł wodervac wod ni bjołi
87 10| njosł łiszczącą tocę, a na nji dva kjeliszkji i butelkę
88 10| jesz procują? Tec svjat tu nji mô żodni vortoscë!~Wod tego
89 10| wodmjenji, to może bëc zle.~— A nji ma na to lekóv? — pitała
90 11| wustatkovało. Ale jô jednak nji mogł wusnąc. Bo to beło
91 11| v cem noscë njic vjidzec nji mogł, i zaczęło mje do wucha
92 11| Ji skarnji jô rozeznac nji mogł. Ale czim dzeń sę robjił
93 12| ducha, Remus. Ale że të nji mosz strachu, to szkoda.
94 12| Na moję chorosc lekóv nji ma!~— Tak të meslisz v tvojim
95 12| zębë wo zębë zvonjilë, żem nji mogł słova vëpovjedzec.~
96 12| zląkł të sę?~— Jakuż jô sę nji mjoł zlęknąc, kjej żesce
97 12| podł na zemję, bom vjedzoł: Nji ma ju złotigo mjecza pod
98 13| Mjichoł.—Ale co będze, tego nji ma vjedzec. Komu namjenjoné,
99 13| moją choroscą, tak i po nji.~Nazod vzął jem drogę jinszą,
100 13| skaze wod złomani vjetvji nji mogłjem poznac, zdrzącë
101 13| jem na slivkę, cze bem po nji, jak wonge, nji mogł vlezc
102 13| cze bem po nji, jak wonge, nji mogł vlezc v gorę. Ale muszołjem
103 13| przëstąpjoni i godoł z Golijatem.~Nji mjoł jem czasu, żebe mesle
104 13| łavje przë pjecku, a przë nji Mjichoł, Woprzestelë gadac,
105 13| tego stari zegar povjedzec nji mogł.~Marcijanna, njic nje
106 14| wodjął, unizdrzoł jem na nji krev. Zaro mje sę tero przëboczeło
107 14| a ręka Bosko zaseje na nji zvjerzęta i roslenë. Boczë,
108 14| do vjidu, be Pon Bog na nji pjisoł svoje dzeje. Ale
109 14| co rzekła krolevjonka. Nji mom selë, żebe z tobą gadac
110 14| namjenjoni i jinaczi bëc nji mogło.~A Mjichoł rzekł:~—
111 14| parobka, mocni v gnoce i dużi. Nji mosz krovë anji porvoza,
112 14| zapadłi zomk. A ludzkji strach nji mô do cebje przistępu. Nasza
113 14| wodrzekł:~— Jakuż jô mu nji mom do voli wuczenjic, kjej
114 14| złomelë. Ale żoden ze senóv nji mogł tego dokazac. Tak ksążę
115 14| i do mje:~— Va dvaji, że nji mota strachu, jidzta spenetrovac
116 15| przigód na pustkovju. Ajô do nji z povjilanjim vëcignął rękę
117 15| zlotigo mjecza mojigo ju nji ma.~Ku reszce z vjelgjim
118 15| Nje vjem dloczego, ale nji mjoł jem uwodvogji, żebe
119 15| serotą bez matkji i wojca i nji mosz njikogo na svjece.~
120 15| przed tile lati kupjil dlo nji wod żeda Gabë. Tak jô sę
121 15| jô sę ju vjęcij strzimac nji mogł i płakoł z nją v gromadze.
122 15| płakac, ale wostac z vami nji mogę. Moc mje cągnje njevjadomô
123 16| jô vjem. V ti jizdebce. V nji też będzesz mjeszkoł.— A
124 16| chternich żid przedavac nji może: ksążkji do koscoła,
125 16| minjoni spravjił, żem mogł wo nji meslec bez bolu serca. Nad
126 17| to jô rozumjem vszetko. A nji mjołbem rozumjec tvoji godkji
127 17| gorą młińskjigo koła, a nji mjołbem rozumjec godkji
128 17| njech będze za cebje, żebes nji mjoł krzivdë. Bog z tobą,
129 17| Trąba pokrąceł głovą.~— Jak nji ma jinszi radë, to rod vëspję
130 17| do tuńca, a jednak wusnąc nji mogę. ~Tak ma szła v gromadze
131 17| chterna klekotu młina słuchac nji mogła. Dzevkji z dvoru povjodałë,
132 17| sę vjększi. Dlo panji, co nji mogła czuc marszu muchë
133 17| svoję vortosc, bo możesz na nji bulvë sadzëc. Ale ni truposze
134 17| truposze v zemji vortoscë nji mają, bo njicht be za njich
135 18| veszła do pjiłë. Brama do nji stojała wodemkłô, ale kjej
136 18| zęboma. Czimuż muzikant nji mjołbe sę bronjic muziką?~—
137 18| jich rozumjeję, a cebje bem nji mjoł rozumjec? — Provda,
138 18| be mjelë napravjac, pokąd nji mjelë prava vłosnoscë? Alem
139 18| rozumjoł:~— Trąbo! Tvoja godka nji mô szekô. Boczë: Jô vjidzoł
140 18| kominku wopovjodają.~— To nji żodna bojka! — wodrzekł
141 18| nażoguje. ~Ale Trąba sę nji mogł wustatkovac.~— Remus!
142 18| też. To njico muszi przë nji mestrovac.~— Gvesno!~— Ale
143 18| tam za scaną sę szętoleło, nji mjało do naju mocë. Znac
144 18| całô pjiła sę trzęsła, bo v nji mój tovarzesz na svoji trąbje
145 18| słuńcu, żebe vëschłë. Ko nji możesz jisc v mojim tovarzestvje,
146 18| mogę, że vjększim dechem nji moglë v svoje trąbë dąc
147 19| przëjechała jesz jedna briczka. Z nji vësodł pon vesokji postavë
148 19| żdała valka z Golijatem. Nji mogł jem tero woczu wod
149 19| serce bjic woprzestało i nji mogł jem kroku postąpjic.
150 19| Dzis panóv kaszubskjich ju nji ma, a wo ten lud prostich
151 19| wnvożce sobje! To norod co żëc nji może a wumrzec nje chce,
152 19| povjedzoł, panje, że won nji może spjevac, bo mô skażoną
153 19| gtovę im sę dzevovoł, że v nji sę mjesceło tile statccznoscë.
154 19| przëboczoł kogus znanigo, alem nji mogł sę dobrac kogo.~Trąba
155 19| v płom krevavi buchla z nji.~Prożni wogjiń, prożni trud! ~
156 19| spętol Złi! ~Mjoł jes zemję, nji mosz ji! ~Mjoł jes tonje
157 19| spętoł Złi! ~Mjoł jes zemję, nji mosz ji. ~Mjoł jes honor,
158 20| mje vrzeszczoł do wucha:~— Nji ma radë, Remus. Nje duńdzema.
159 20| co cë v głovje. Jakuż jô nji mjoł pjic, kjej mje przëroczelë
160 20| postąpjił, a të, Trąbo, njijak nji mosz vjinë.~— Zjédzma noprzod —
161 20| vestchnął i povjedzoł:~— Nji ma czego żdac! Jesma, jak
162 20| mjasta wostavjic, bobe cę po nji poznelë. Bo że të jezdes
163 20| skorë dobjerelë i tile mje v nji dur narobjilë, że vszeternostek
164 20| vëgojił, bo na krovca jô nji mjoł sposobu. Ale kjej jô
165 20| cziszczec na zemji, czimu be sę nji mjoł po smjercë do njeba
166 20| nje bivoł, że po wocemku nji mogę sę wod razu rozeznac.
167 20| dobrze przed nami łączkę a na nji ku mojimu dzevovanju trzë
168 20| i Złé do cebje przistąpu nji mô?~— A może mje dobrze
169 20| jednak strasznje vëzdrzało.~— Nji mom tile dechu — rzekł Trąba —
170 20| rosła v gorę. Ku reszce z nji sano wopadło i stojoł vesokji
171 20| vnjebogłose, jak sę doznoł, że sę nji może vëdostac. Zaru też
172 20| moja kanona, choc jem z nji strzeloł boską notą, nji
173 20| nji strzeloł boską notą, nji mjała do vaju mocë!~— Cuż
174 20| zjesc anji cę wutopjic be nji mogła. Ten tvój długji tovarzesz
175 20| sana na pravo. Sadnji wod nji dva łokce na zemji, a nje
176 20| to v ti spravje z njim nji ma żartóv.~I zchileł sę
177 20| celątko beło! Ale celątka jak nji ma tak nji ma!~Wob czas
178 20| Ale celątka jak nji ma tak nji ma!~Wob czas tego podkorbjanjô
179 20| torbę z pleći, vëdobeł z nji chleba bochenk, masła gleń,
180 20| pon, tacę sę na vojnje i nji mogę sę pluga jąc... Dobrze
181 20| chdze jô so go wobskacëc nji mogę, bobe mje zdradzeł.
182 20| takji vjater, że rebocë nji moglë łovjic przeszłi nocë.~
183 21| zdającë sobje worądz, że nji mosz — jak to movji pravo —
184 21| Srodze mje zabolało, jaż nji mogł jem chvjilę na nogę
185 21| Klarneta svojigo głosu czuc nji moglë. Tej długjimi krokoma
186 21| Mje tak wobstąpjilë, żem nji mogł sę vëdostac i muszoł
187 21| Beła tam dużô jizba. Z nji sę vëchodzeło do mjejszich
188 21| zabtądzeła v takji mol, chdze wo nji som Klerik nje vje!~— Odi
189 21| najął do kapele.~— Żebes le nji mjoł vjększigo grzechu! —
190 21| porajilë. A jô, com dejadej nji mjoł v szankovnji njic do
191 22| borovjiczô beła wobvjeszonô. V nji za woknami stojała figura
192 22| Małé dzevczątko pasło przë nji pilątka jesz żołté i słabé
193 22| naszigo potkanjô dziso vjedzec nji ma. Zëcé to jak norcik v
194 22| przëstąpjił i movjił.~— Remus, nji ma żartóv. Szandarzë na
195 22| na długji meszlenjé. a jô nji mogł njic lepszigo robjic,
196 22| rozpitivelë sę wu ludzi, cze nji ma strzode kompanjiji "
197 22| ze szandarami. Naprocem nji kąsk bleżij do naju vjidzę
198 23| be szukac nocligu. Chto nji mjoł przijacelstva anji
199 23| zodroscilë, bo i tak vszetkjich nji moglë przëjąc. Wob czas
200 23| kobjołkji, a tej pudzesz do nji, njech cë dô jesc.~Na te
201 23| wotvorzeł tę vjększą i vëjął z nji jakji poł mańdla jôj, kjile
202 23| Trąba i kjivoł głovą — na to nji ma radë. Kjej won sę boji
203 23| muszoł mje vjerzëc, ko jesz nji ma takjigo przepjisu, żebe
204 23| vjidë słuńca, a v cenji vkoł nji na dzarnji klęczoł rój,
205 23| nabożeństva i gorlivje v nji czetoł.~—Won to jednak beł —
206 23| trzë suché bjałkji vkrąg nji, żebe ji dodac cepłoscë.
207 23| slepji svojich wotvorzëc nji może i zdrzec chdze jidze.~
208 24| jak ten lud, chturen vkoł nji sę zbjerô v dzeń Nalezenjô
209 24| naszich v gromadze. To też nji mogł jem sę napatrzëc jak
210 24| głovjicę Zomkovi Gorë. A na nji vesokô stojała wosoba cecho
211 24| zemji. Ale wonji dzis na nji są le sługami. Z movą svoją
212 24| vodach i na svoji zemji nji mają. Mova jich i wobeczoj
213 24| ręce a doznajesz sę, że nji mogłobe bëc takji czężkji,
214 24| poddac sę voli Boskji. Ale nji mogę. Trzë dnji drogji przez
215 24| Ale jô ti karë przëjąc nji mogę a nji sę dac zamknąc
216 24| karë przëjąc nji mogę a nji sę dac zamknąc v sodzë,
217 24| i vstoł:~— I dlotego jô nji mogę povjesëc tego szczudła
218 24| sę jutro przë kompanjiji nji mogę, bobe mje jednak wupjilovelë
219 24| kompanjiji të sę też vrocec nji możesz, bo i na cebje czotują.
220 24| be cę psë zjadłë, kjejbes nji mjoł mje.~Cuż jô mjoł rzec?
221 24| wumovę dotąd i nazod. Na to nji ma radë. Domav Lipnje povjedzle
222 24| wuzdrzisz na drodze. Bo zańsc do nji cë nje radzę.~Jesz gotova
223 25| torbę dżadovską i vësepoł z nji całą gromadę svjeżich rib.~—
224 25| vszelko je wod Boga. A jô nji mom — vjidzisz — tile sełë
225 25| nocë. Le wognja żodną radą nji możema zmjecëc. Wuvożej:
226 25| Kaszuba. Ko som jednak nji mogę jimu lezc v ręce.~Tej
227 25| płakac, że Leon wucekł i won nji mô za co chłopa nając do
228 25| na noc zaszła. Ale że won nji mjoł pjenjędzi, to won mje
229 25| tvoję karę przëkaruję. Bo jô nji mom fenjiga pod duszą, be
230 26| potvjerdzilë, tego pruskji szandara nji mô mocë ruszëc. Ko jô nje
231 26| zgromadzenjé, że strzod njich nji ma razu tile spravjedlevich,
232 26| navrocëc. A ko dotechczos nji mjelë ksążkóv do koscoła,
233 26| Krzik sę rozległ, ale jô nji mjoł czasu wuvożac co sę
234 26| znadz na mjeskjim chlebje nji mjoł takjigo vjiktu, jak
235 26| przëzeroł, ale jednak mje poznac nji mogł, bo timi czasu, jak
236 26| bo i ten roznjemczicel nji mogł vërozumjec moji godkji.
237 27| Som sobje wobrońcę nając nji mosz sposobu a mje sąd przez
238 27| wobrońcę wustanovjił. I na to nji ma radë. Chcącë nje chcącë,
239 27| bromę njedovjinnoscë, wo tim nji ma v dole vodë. Navetk przez
240 27| trel wonji cë njic zrobjic nji mogą, bo to ju je, jak pravo
241 27| nazvje po njemjecku, tej nji ma radë.~— Pevnje, że to
242 27| spravjedlivosc cę wobsądzi, bo nji mosz za sobą anji sto chłopóv
243 27| polską, chterna povstac nji może bez krolestva naszigo
244 28| vłose wobstrzic. Ale jô nji mjoł chęcë i rzekł:~— Co
245 28| szczecą zapłacëc, żebe z nji szczotkji porobjic na svoje
246 28| przëtrzimoł kąsk njiżij. Nji mjelëbesma dziso z tobą
247 28| vëkaszloł, bo njic lepszigo nji ma dlo zdrovjô. Tej wonji
248 28| womakloł głęboką bliznę na nji, tej mje sę srodze czężko
249 28| robota. A jak jô szturk całi nji mjoł żodni vjédze ze svjata,
250 28| podrożnjikjem sodze, bom nji mogł mu przez te murë dac
251 28| Takjigo zorobku ma njigdze nji mjała. Ale ma zaru wotmjenjiła
252 29| jomë i do vszetkjigo, co v nji nalezesz. Ko jô mjoł czasu
253 29| czężor na pjersach, żem nji mogł sę strzimac i bez vszelkji
254 29| Położelë ję przeką drogji. Na nji leżoł ze smjercą v woczach
255 29| moja chvała i nodzeja. Nji mogł jem go anji wuscesnąc
256 30| kaszubskji, to jesz z tego nji ma dokazu, że wone są jego
257 30| bjedoku wodtrąbjic sę żes nji mogł. Choba bes beł czarovnjikjem
258 30| co sę le panom rodzą, bo nji mają jinszi robotë. Chtuż
259 30| njigde nje zaczervjenji, bo nji mô woczu, be sę vstidzec.
260 30| będze dobrim chłopem dlo nji. Njech sę żenji. Jô vjedno
261 30| żoden chłop dobrich dnji nji może znjesc...~Sztrofa Trąbë
262 31| spak naszim krajem, bom nji mjoł wubetku anjim sobje
263 31| bo vjidu mje nje delë i nji mjoł jem njikogo, chtobe
264 31| kluczi do moji dusze won nji mjoł...~Vrocilë sę ku reszce
265 31| kjej człovjek sę spjeszec nji mô prziczinë i może wob
266 31| na nogji, cze może jedna nji mô sztołtu kopeta.~Tak ma
267 31| kromkę chleba i mje wod nji wużiczita będze to wuczink
268 31| ludze ze vsi rebackjich, a nji ma v njich anji jednigo,
269 31| jesz nje vjedzoł, jak sę do nji dostac.~— Zgoda! I Bog cë
270 31| sedzimë na Zoborach.~— Jak nji ma worędzë, to worądz zrobji
271 31| wod muzekji, jak jô som, nji możno jinaczi, le z wuroczestą
272 31| pjersach a z njim pravo do nji.~Ale ksędzu sę srodze vjidzało,
273 31| rozumjeją, nje przëvikłszë do nji, ale won mô statk i rozum
274 31| duchovnô i wuczałô wosoba, nji może bëc porovnani z nami
275 31| jezora i że won ksędza v nji wukrije.~Na to panna Klema
276 32| vëczosałam tę Bożąmękę. Ale nji ma v tich naszich vjelgjich
277 32| jizba v sodzë pruskji, a v nji na vjęzenni poscelë bladô
278 32| Wobjeżdżającë vkoł wostrovu nji mogłasma jich dostrzec,
279 32| rebackji sposob, to jich zebuc nji mom potrzebë. .~Pluskała
280 32| płoszoni les, a navetk łożka nji mjelësce anji zogłovka pod
281 32| człovjek, jak krol jezora, nji mjoł svojigo tacevjiska
282 32| jem sę rozezdrzoł dobrze, nji mogł jem sę dosc nadzevovac
283 32| wobrzedłi smok nje pjilovoł i nji mjoł nad njimi starże.~Ale
284 33| Ale mój tovarzesz Trąba nji mogł vëtrzimac. Rzekł won
285 33| żebem, kjej ju jinaczi bëc nji może, przënomnji co czvjerc
286 33| wodezvoł:~—Njech mje jegomosc nji mô za Mackové celę! Tobe
287 33| Tobe beł szpos, żebc Trąba nji mjoł takji spravë przeprovadzëc.
288 33| ksądz vëłożeł Trąbje, że to nji żodna zopłata, bo tile nji
289 33| nji żodna zopłata, bo tile nji mô, żebe mu taką wusługę
290 33| dvuch talaróv, to be i ksądz nji mogł mu dac svojigo lestu.~
291 33| ludzkji nasze woczë dozdrzec nji mogą". A kjej tak vjerzëc
292 33| nasza zaklętô mova kaszubskô nji mjała vstac jak krolevjonka
293 33| Czimuż be nasz lud kaszubskji nji mjoł sę podnjesc ze zemji,
294 33| muszoł nama czetac som. Jô go nji mogł lozovac, bo nopjęknjcszé
295 33| jizbë i wustavjic na stole v nji pęczk kvjatóv. Kjej jesma
296 33| dlo ksędza przësełelë. Wod nji sę też dovjedzałasma, co
297 33| rozeznanjô, co złé i dobré, nji ma sposobu poznac dróg,
298 33| jinaczi be naju vëdostac nji moglë, jak v sposob, jak
299 33| Vjidzącë, że naju nalezc nji mogą, jęłasma so na vęglach
300 33| stanęła, jak v baliji, a po nji bąblami grzechotałë częsté
301 33| chcoł sę do naju dostac, nji mjoł żodnigo sposobu, bo
302 33| Tec navetk jesz wosmi nji ma! Tak to milą deszcz i
303 33| Przëtim chvoleł i godoł:~— Nji ma nad krolevjonkę jezora!
304 33| choc vas nalezc żodną mjarą nji moglë. Jô zrobjił, jak ma
305 33| Ale dokazac jô cë tego nji mogę i cę puszczę! Bo dlo
306 33| dlo tich tam tak a tak ju nji ma retunku. Boczë, za dva
307 33| Ale na to krol pruskji nji mô kanonóv, żebe mjoł volą
308 33| chocbe so woczë vëpatrzeł, nji mogł nas vjidzec, jak ma
309 33| mesloł, jak mje doł dlo nji nigo talara. Jô ji go poprovdze
310 33| bjałka dobodô, njicht litoscë nji mô. Procemno: Smjeją sę
311 33| njeszczestlevi. Ale czimu be nji mjoł lubjic po smjercë trelóv,
312 34| krolevjonka jezora. Wod nji dovjedzałasma sę, że służkovje
313 34| mje z Vejherova vjédzą, nji mjoł gvesno pomeszlenjô,
314 34| Trąba:~— Jegomosc! Kjej nji może jinaczi bëc, to njech
315 34| vjelgjiin placzem, że słova nji mogł vërzec. Tak le przeżegnoł
316 34| nalezlë gnjozdo prożné. Nji ma tero czasu jisc po ruchna,
317 34| moja całą sełą 1gnęla do nji, ale strachoł jem sę wostac
318 34| takjigo przepjisu na ludzi nji ma, nji mogę sę vëkozac,
319 34| przepjisu na ludzi nji ma, nji mogę sę vëkozac, jak le
320 34| Vëzdrzice, jak besce nji mjelë detka, żebe sę dac
321 34| Jidącë spjeszno dalij, Trąba nji mogł vëtrzimac i pitoł sę
322 34| na Glonku. Nasze drogji nji mjalë sę podług Boskji voli
323 34| skarnje pannë Klemë, żem nji mogł wod nji woczu wodervac
324 34| Klemë, żem nji mogł wod nji woczu wodervac i pitoł jem
325 34| vestchąvszë rzekła:~—Tero ju nji ma co żdac. Trąba dzis nje
326 34| pustkovjach kol jezora.~— Nji mom prziczinë tacëc sę,
327 34| posłaństvje vëpitivac vë nji moce prava, to do veższich
328 34| Ale na svjodka go podac nji mogę, bo mogłbe przë fanatizmje
329 34| mój rozum njijak za grzech nji mają. Terojô też rozumjem,
330 34| sę takji wumęczoni, żem nji mogł jinaczi, lem legł v
331 35| Tego jô cë povjedzec nji mogę. ~Trąba krąceł głovą:~—
332 35| Jô latos z tobą jisc nji mogę.~— Czimu nje?~— Bo
333 35| nolepszi druch tonje, to jô go nji mom vëcigac? Vjerzisz cze
334 35| som, jak dzevczę so wod nji lubjiczka njosło dlo chłopoka,
335 35| chłopoka, chturen na nję nji mogł zgarac, a ju po szterech
336 35| jesz roz, bo kuracejô be nji mjała skutku. Remus, povjem
337 35| bożka i pejsatich żedóv nji mjoł jem sę co vstidzec,
338 35| wobjął mje rękoma za sziję a nji mogł sę żodną mjarą wuspokojic.
339 35| a navrocëc nazod po novi nji mjoł jem chęcë, bo z dalekjigo
340 35| rozgrzeszenjô. bo ksędza tam nji ma. Nje chcę mjec tvojigo
341 36| njimogę. Ko żijącich ludzi nji mogę v szperetus vłożëc
342 36| Trąba sę rovnak żodną mjarą nji mogł vëzbëc svojigo strachu
343 36| pusci? — rzekłTrąba. Jô nji mom vjarë do tego pana.
344 36| jem żodni Bożimękji, a tu nji ma anji kropelnjiczkji,
345 36| chternich wojc vëgnoł, bo nji moglë sę nawuczëc worac
346 36| na zemję vëvroceł. Jô mu nji mogł na njeszczescé przińsc
347 36| njezrobji, ale nocą vkoł nji duchë chodzą.~Na to Trąba
348 36| trzoskovelë njepotemu.~— Nji ma vjedzec, cobem v tim
349 36| dobri i gvesno ze Złem njic nji mô. Ale kanął tu njedovno
350 36| bogati ludze vpadną, bo nji mają żodni robotë.~Ale służka
351 36| vezvoł do pana. A Trąba, choc nji mjoł chęcë, jednak sę vëmovjic
352 36| chęcë, jednak sę vëmovjic nji mogł, bo strach na mężczeznę
353 37| jego latach jô też jesz nji mjoł bjałkji i njepotrzebno
354 37| zvjerze cę wusmjerca, skorno nji mosz nanjich sposobu. Tam
355 37| bjedné, ale va bjedni, że nji mota v poczestnoscë tego,
356 37| Kaszubą. Bo wona be jinaczi nji mogła, jak retovac nas,
357 37| novjększi a barzo długji. V nji le z jednigo kuńca dva —
358 37| pjisoł. A rovnak won to bëc nji może, bo bełbe sę do naju
359 38| co won tam malovoł, tegom nji mogł vjidzec, bo vjelgji
360 38| wonji żodni nje chovją, bo nji mają czim pasc. Bodejże
361 38| njebje, i długo wusnac jem nji mogł, jaż nad ranem mje
362 38| moja mje povjedzała, że v nji chorosc sedzi, chterna ji
363 38| zczernjałô wod staroscë. Z nji vjisałë vjelgji rozkoscerzoni,
364 38| pochodnji i buchająci z nji wogjiń. A mjecz czężkji
365 38| navetk mjecz i vjid, kjej të nji mosz...~Wobudzeł jem sę
366 38| gvesno na mje! Ale cze jô nji mjoł provdë, że tu pjekło?
367 38| Stari pon Sorbskji przë nji pjiluje i sę strachô. Vszeskjimu
368 38| cemnich nocach i njigdze go nji ma.~— Jô tu dłużij svjęligo
369 38| jesz cebje skora svędzi? Nji mosz të litoscë nad svoją
370 39| svjata, tego jô sę doznac nji mogę!~Trąba sę gorzeł, bo
371 39| navetk jich letkji czołna nji mogłë dojachac do kraju.
372 39| vëminąc mogłë. A jak ma z nji zeszła i zbłądzeła, tego
373 39| do dzisodnja vërozumjec nji mogę. Ko krom rebackji wostrzegji
374 39| rebackji wostrzegji ma rovnak z nji zeszła v Błota.~Kjedesma
375 39| vjedzec, że lepji z njim nji mjec spravë.~—Jô jego rągająci
376 39| wustavjiłasma karę, sadła na nji i przemiszlała.~Dalij jisc
377 39| i sicenë jezorni.Tu tego nji ma, ale cenkji vjetvje krzóv
378 39| nodzeji do ti naszi chahipë nji mom. Volołbem, żebe tvoja
379 39| kjej jem zjął moję pakę z nji, vzął na plece i dążeł slode
380 40| Gardzkji jezoro, ale jak wona nji mô wumrzec, kjej anji przed
381 40| Le ta jego vjelgô wudba nji mogła tu vjecznigo korzinja
382 40| przëjachoł. Ale Trąba, chturen nji mogł zaboczëc że mu sę Derda
383 41| wusnąc nje chcała. Le dlo nji jô nji mjoł robotë i dlo
384 41| nje chcała. Le dlo nji jô nji mjoł robotë i dlo tego wona
385 41| sę przëznaję tobje, że ju nji mom sełë dąc na moji kanonje
386 41| tą razą napjeroł, żem mu nji mogł wodmovjic. Znadz tak
387 41| tovarem i Trąbovą szopką na nji pod woknem. Trąba chvjądającë
388 41| vlozł. Ale v ti pogodze nji ma sposobu jisc dalij.~Tak
389 41| statkóv żodnich v jizbje nji ma. Na glenjanni podłodze
390 41| naszigo potkanjô vjedzec nji ma. Tero sprovadzełam cebje
391 41| bjednich ji ruchen, poznołjem v nji Sidonję z rodu Borkóv ze
392 41| Julko z Garecznjice, chterna nji możesz zgrezc worzechóv
393 41| sposobem v smjegu vëpatrzec nji mogł. Ale ko won rovnak
394 41| dalij do Juszk provadzeła, nji mogł jem nańsc.~— Cuż na
395 41| i strasznich ludzi, ale nji mogł jem sę ji dopatrzec.
396 41| łoze sań nje vëcignęłëpo nji dvojnich żłobóv. Ale zbłądzec
397 41| ti ludze, co sę wujednac nji mogą. Jakuż won cë mogł
398 41| zavjezesz zmarłigo som na nji do Lipna do jego njevjastë.
399 41| tovaróv i Trąbovą szopką na nji, jakbem ję beł przed chvjilą
400 41| tu wostavjił. Smjeg vkoł nji beł mjętkji jak puch i żodnich
401 41| ludzkjich znac nje beło.~Nji mjoł jô anji czasu anji
402 42| kjej jô detka pod duszą nji mom.~— Pevno — rzekł na
403 42| Krolovą Korunë Polskji. Tec nji mogł jem ji nekac jak wonich
404 42| rzekła:~— Dobrze, że kupjic nji możno! Tec chto takji mantolik
405 42| przenomnji zapitac. Tec nji może jinaczi vjedzec, czebe
406 42| woczu strzelała. Vstidu nji mają dzis te młodé dzevczęta !~—
407 42| Muszę przënjesc, bo njick nji mom doma.~— Jô będę żdoł
408 42| njick nje robji. Bo żebes të nji mjoł wukładnigo szeku v
409 42| Cuż to pomoże, kjej jô nji mom bjałkji!~— Ale mogłbes
410 42| som movję, że ten Czernjik nji mô lecho v głovje.~Ale jô
411 42| njim przez wokno zdrzoł i nji mogł jem sę smjechu strzimac.
412 42| Takji beł jem słabi, żem sę nji mogł wobronjic timu trunkovji.
413 42| Trąbjinë. Ale jak jô mjoł do nji jisc, tak jô ji povjedzoł:~—
414 42| Jak jô wodemkł dvjerze do nji, vëburklë z jizbë dvje bjałkji.
415 43| przed svjętim vołtorzem, nji mosz możnoscë vëpełnjic
416 43| mje roczącô, bem sodł przë nji. Tej rzekła:~— Mój wojc
417 43| i tak vjelgô mjiłosc do nji mje duszę rozparła, żem
418 43| wod vjekóv. Jinaczi bëc nji może!~I vezdrzała na mje
419 43| gvołt i bezpravje, chdze nji możemë panovac, tam volimë
420 43| lestami zchovanô, jak zając, i nji mogę rzec, żebem sę beła
421 43| svoją njevjastę vząc cebje nji mogę, kjej złi ludze mje
422 44| smjegach?~— Ale jednigo cë dac nji mogę. Tego, co jak bliza
423 44| Prządk go vëporaji smjech. ~Nji czołenka anji vątk ~Nje
424 45| zomku, czimuż ta sama moc nji mô ji zapolic v 1njannovłosich
425 45| szczescô. Ale z początku nji mogł jem minąc stari, vesokji
426 45| rodovji stolimóv kvjitnąc nji może. Ale jô tam wobchodzeł
427 45| jakbe chcała wucekac a nji mogła, a dvjeprosté. Ta
428 45| chternim płinęła rzeka. Na nji splinęłë do mje ne bjołi
429 45| Jak długo to beło, żem nji mogł zaboczëc krevavjąci
430 45| chterni mova beła wodjętô, be nji mogła przëvołac retunku.~
431 45| starszimi żodną mjarą sę nji mogł dogadac. Tak jo nim
432 45| ricerze. Dlotego ji vëbavjic nji mogą Tej jô povjodoł wo
433 45| kozała mjec, czego mje dac nji mogła sama.~Ale ti vjarë
434 45| i v svjętą spravę, ti jô nji mjoł ju jako małi pasturk
435 45| czetanju i vdarzëc sobjem nji mogł, kjede szkolni mje
|