Chapter
1 1 | ludzom jidze vampsu, tej ju z rzitelni bjedë. Ko jednak
2 1 | jimu z woboré vińsc. Kjej ju Remusa nje beło, tej Fresza
3 1 | skvarkji zjodała.~Jak psesko ju vszeskji mjało v żoce, naszedł
4 1 | peska. Ale jak sę doznoł, że ju po skvarkach, cesnął Freszë
5 1 | woczoma na mje patrzeł. Jô ju chcoł wucekac, ale won mje
6 1 | Smętka sę polą!~Tero jô ju zaczął jimu sę vërivac z
7 1 | i zvjeseł głovę. Tej jô ju nje czuł, co won vjęcij
8 1 | z dzecinnich lôt njigde ju do Remusa sę nje przëblizeł.
9 1 | dzivną duszę, chterna tero ju vëprovadzeła sę na tamten
10 1 | tamten svjat. Tec uiona ju na zemji chodzeła njeznanô,
11 1 | zesłoł.~ Jednigo dnia — tak ju bëc mjałc — zaszedł jem
12 1 | ludze nje meslilë.~Kjej ju smjerc mu zazdrzała v woczë,
13 1 | papjorë, svjodkóv ducha. co ju na tamtim beł svjece. Szkolni
14 1 | Tu njeboszczik, kjej ju vroceł sę z vandróv i kjej
15 1 | vandróv i kjej mu chorosc ju nje pozvoleła vanożëc, lubjił
16 2 | rękji dobri człovjek, tej ju jinszimi woczoma będzesz
17 2 | młodszą njiże jô... Beł to ju stari chłop, ale mje nje
18 2 | przemovjenjé mjało skutk, bo ju vjęcij mje nje kozelë gadac: —
19 2 | Ale jô jodł, a kjej jem ju polce wobliznął, tej jem
20 2 | vëbudovanô z camróv, jakjich ju dzisodnja nje natrafjisz
21 3 | manjic i woprovadzac kołem. Ju go bodej do wucha namavjało,
22 3 | beło mje jednak, jakbem ję ju znoł z vjidzenjô. A kjej
23 3 | pręce sedzi głova małpë. I ju sę vali voz drabjinovi,
24 4 | jem so zmjerkovoł, że mje ju nji mogą brac na woczë,
25 4 | i vrzeszczoł. Tej jô go ju vjęcij nje wuspokojoł. Vdzek
26 4 | wobińsc bokjem. Ale tero jô ju czuł z njedaleka granjé
27 5 | ale jô bjegoł dravo, bom ju vjedzoł drogę. Anjim nje
28 5 | wobmiję v rzece.~Kjej jem ju zchodzeł z gorë, tej mje
29 5 | a to Gnjota.~Tero mje sę ju co njedobrigo mekceło. Rzekł
30 5 | na to wodrzekł:~— To cę ju Pon Bog jeden roz skoroł.
31 5 | jakbem takji złé woczë ju beł vjidzoł przë jinszi
32 5 | vëchodzeła na pole, tej jô ju gnął, choc kąsk chromo,
33 6 | vepchnała do jizbë, chdze drudze ju jedlë. Bo nji mjała czim
34 6 | Czas, żebe z tich dzeci ju katolikóv zrobjic — rzekła
35 7 | Jozvovi studnji. Ale jak jô ju zvekł trafjic mój kapelusz,
36 7 | do mje i godoł:~— Bjej, ju czas! — Bjej, ju czas! —~—
37 7 | Bjej, ju czas! — Bjej, ju czas! —~— Jô zaru jidę! —
38 7 | won nje godol vjęcij: Bjej ju czas! — Bjej ju czas! —
39 7 | vjęcij: Bjej ju czas! — Bjej ju czas! — Ale lica mjoł jakbe
40 7 | to zaklął straszlevje i ju jednę nogę vëcignął ze stępjidła,
41 7 | jak pjes v słomje. Noc ju naszła i przez lukę vjidzołjem
42 7 | trzimelë. Ku reszce mje ju vszeskji kosce bolałë, bom
43 7 | i vëlez, Remus, bo jich ju nji ma! ~Tak jô, rod z całi
44 8 | jegomosc też zaproseł, A kjej ju nas dzeci chcoł puscëc do
45 8 | parobkovji nowuka? Ten tu i tak ju v głovje nji mô przërodzonigo
46 8 | zlituje vszechmocni Bog, ~Kjej ju pode rżmą mroz tvoje żëłë
47 8 | nasłuchivała. A tero jô czuł ju verazno dalekji vołanjé.
48 8 | jakbe mjoł gorb. Ale kjej ma ju naszła na sę, tej jô sę
49 8 | bronjiła.~Naszi na pustkovju go ju znelë z jarmarkóv, chdze
50 8 | szekovni, stateczni, nobożni — ju je v drodze. A sposob mô
51 8 | krolevskji bjałce vjeczorem, kjej ju berło i korunę v komodze
52 8 | njibe żeda zatrzimała, jak ju vszescë poszlë, abe wod
53 8 | spjevniku wusnął. A jak won ju mocko chrapjec zaczął, tej
54 8 | zamkła ksążkę i rzekła:~—Tero ju czas spac!~Ale mje sę njijak
55 9 | mjoł provdę. Na Strumjanną ju słonuszko sę rozgrzało jak
56 9 | chvecełë kąsk sevi mroze.~Jô ju tero woroł pługjem v polu,
57 9 | połknjęcu movjił:~— Bjej, ju czas! — Bjej, ju czas! —~
58 9 | Bjej, ju czas! — Bjej, ju czas! —~Tak jô na njego
59 9 | gorë na rzekę. Kjileż to ju lôt bjeżało tą vodą v svjat,
60 9 | tovarzesz v posanju. Tero won ju v novim pasturku nijoł pana.
61 9 | nje rozpoczął zdrovask, ju jô drogą v las, wostavjivszë
62 9 | a jô so mesłoł:~— Tero ju naszi będą doma a cebje
63 9 | będą doma a cebje nji ma! Ju rzeka i bor do mje z dolu
64 9 | bliżij a bliżij. Ale jak ju zakreła vszetko svojim płoszczem
65 9 | nabroł vjarë:~— Dzis wona ju nje przińdze!~I tej szedł
66 9 | ksądz "amen" vërzekł, jô ju vëmknął sę jak chart i gnoł
67 9 | vszestkjigo, të bjedni! Bo to ju na jedno. V czvortk wona
68 9 | mocko podparła. Nad rzeką jô ju przëszedł do sebje. Tej
69 9 | przez rzekę przenjesę!~I ju mje całô moc sę vroceła.
70 9 | bronjiło. Ale kjej vjidzało, że ju jidęv rzekę, tej sę mocko
71 10| wona będze zdovanô! To tede ju tak bëc mjało, że pon rzekł
72 10| novjineczkę, ale njesrogą. ~Bo ju z tvoją nomjilejszą do slubu
73 10| gromnjica.~—Jô to vjidzę ju całi szturk! — rzekł Mjichoł. —
74 11| Słuchej coc rzekę: Nje będzesz ju mjoł wubetku na svjece,
75 11| tak jezdes njidoczego i ju njigde njic z cebje nje
76 11| chorosce wod strzodka. Te są ju gorszé. Bo kjej mester chałupë
77 11| njimem sę namesleł, sedzoł ju pod chorem v tim samim norciku,
78 12| kvjat, ale za moji pamjęcë ju njicht sę na to nje doł.
79 12| zaszła na pustkovjé, tej jô ju vszetko vjidzoł jak przez
80 12| stanji le do dvoru, a tam ju Marcijanna przede dvjerzi
81 12| szła do vołtorza. A kjej sę ju vracała, tej jem chcoł vëskoczec
82 12| zemję, bom vjedzoł: Nji ma ju złotigo mjecza pod jarzębjiną!~
83 13| pod wustrzechą. Dożełasma ju kjile vojen, ale żodna do
84 13| ale za naju lasami i vodą ju bjałkji noszą żnjiva na
85 13| Gvjiżdżóv i kozłóv, choc ju minęłë Trzë Krole. Ale latos
86 13| Mjichala wo vojnje. Bo go ju dva raze napjisełë v minjonich
87 13| rzekł Mjichoł — choba, żebe ju vszetkjich potracilë i zeszlë
88 13| jem zaszedł, skovronkji ju spałë na mjedzach, a słuńce
89 13| młodich członkach. Jaż sę ju mocko zcemjało, żem ledvje
90 13| sę vzął i vstoł.~—Gvesno ju naszi są po vjeczerzi! —
91 13| jakbe wusmoloné. Ale v njich ju sę varzeła mjozga, be je
92 13| svjeceł, Pjerszô dzevota mje ju wominęła i rod bem beł sę
93 13| povjedzec, żebe mje dziso ju żodna vjetva nje strzimała.
94 14| porvoł ję v chmurze smjegu i ju ji nje beło. Ale jô sę ju
95 14| ju ji nje beło. Ale jô sę ju dobroł, chto to kosę klepje
96 14| tvój wożel, a mój wostoł ju trupem na placu.~Wostri
97 14| ale ponjechelë mje, bo ju Pon Bog mje vzevô przed
98 14| spravjedlevi, a jich sądë mje ju nje dosigną.~Znovu kaszel
99 14| Straszkovi jizbë, a długo ju tvoje nogji po pustkovju
100 14| A jak vstoł z łożka, tej ju szandarzë vszędze mjelë
101 14| sę v wokno, za chternim ju kvjotkji vëstąpjiłë na drzevjęta
102 14| zaboczeł, żem chori i że ju na drugji rok nje woboczę
103 14| dalij ku Wodrze nasza mova ju vëmarła. Tam bracô naszi
104 14| Vjisłą i morzem zachovelë, ti ju vszescë wuroslë v njevoli
105 14| żołnjerskji stravë. — I ju jichnji ma, pesznichVeletóv!
106 14| pobjegłasma do gorë. Tam ju pon stojoł vëprostovani
107 14| dusza cvjardnjała. Kjej ju vszescë wodeszlë zmovjivszë
108 15| na ceché pola, na chterne ju noc uwoblekała szarę komudę.
109 15| starodovną drogę v lese, tej ju cemnô tam sedzała noc. Tak
110 15| Ale zlotigo mjecza mojigo ju nji ma.~Ku reszce z vjelgjim
111 15| naszich nagonjił, tego jô so ju nje vdarzę. Vjem le, żem
112 15| svoję ksążkę z pjesnjami. Ju chcoł zacząc spjevac, jakżesma
113 15| przez las pomału, a kjej jem ju czuł z blizka granjé rzekji,
114 15| wod żeda Gabë. Tak jô sę ju vjęcij strzimac nji mogł
115 15| mjedze drzevami, a kjej ju le beł cenją szemarzącą
116 16| Vjidzisz, że mom recht. Ju tvoja vjilczô notera sę
117 16| przedtim wotaksuje. Bo Gaba mô ju lata i muszi jisc na deputat,
118 17| nje dokarovoł do lasa, a ju naszedł jem grocza Trąbę
119 17| v ręku trzecigo. Tej jô ju nabroł cerplivoscë tile,
120 17| żijąci, bo młin wod vjele lôt ju nje chodzi, a ludze movją,
121 17| klepjisku spravjilë so tuńce. Ju beł dovno czas spac, kjej
122 17| ludzi, stari dżod, co pevnje ju na szarvark nje chodzeł,
123 17| wodprovadzę, bo to pevnje ju wostatni roz, że takjich
124 17| razu Pana Boga. A jak ma ju stojała na przededvjerzu,
125 18| nacągom novą stronę, bo starô ju nje beła pevnô. Bo skrzepkji,
126 18| rzekł:~— Poj Remus! Dosc ju vjidno Wuszekujmaso noclig. ~
127 18| sluchoł poł wuchem, bo mje ju grzeszk woczë zamikoł...~
128 18| a żoga sę ruchô.~Jak mje ju njijak poku nje doł, tak
129 18| z njeba zibelë. Czut të ju v żëcu, żebe sę żoga sama
130 18| trąba i skrzepkji mjałëbe ju vëspjevané wostatną notę.
131 18| pjiła sę zatrzęsła. Tero jô ju nje żdoł na to, co sę stanje,
132 18| pjekjelnjiku! Dziso jô ju nje jem nim mołim słabim
133 18| Kjedem sę wobudzeł, vjid ju beł pemi na svjece. Słuńce
134 18| tero nje boję, bo kuronë ju dovno pjałë. Vczora jô jak
135 19| krom tego jô szedł, bo tak ju pevno ve virokach Boskjich
136 19| ztąd na domovnjik, chdze sę ju polełë lampë dva na dużich
137 19| vëzdrzało vszetko po pańsku. To ju beł vjększi pon njiże Zobłockji
138 19| Dzis panóv kaszubskjich ju nji ma, a wo ten lud prostich
139 19| Trąba sę rozesmjoł:~— Tec jô ju vom povjedzoł, panje, że
140 19| vëbavji żodna inoc, ~kjej ju gorą jadze Noc. ~Komu jutrznjô
141 19| wodpocząc, bo dalij szło ju v doł. Wobroceł jem sę za
142 20| mołigo błotka dobetą, Trąba ju sę grzoł przë vjesołim wognju
143 20| Ale kjej jô dorosł, tej jô ju nje żdoł jaż mje durë porobją,
144 20| wobeszłasma lasem do Plęs. Ju naszła noc i cemno sę zrobjiło
145 20| gorë wochronjic. Ale Trąba ju wo tim som mesloł.~— Noprzod —
146 20| molach szarą dokę. Tero jô ju rozeznoł na dole przed nami
147 20| ksężeca na jezoro, a jak ju szerokji rąb jego vëchiloł
148 20| sę na podnjebju, tej jô ju rozeznoł dobrze przed nami
149 20| Patrzę. Ksężec rozsvjeceł ju noc, tak że vszetko vjidzec
150 20| vątpjił Trąba. — Bo to ju tak dovno, że jô so tego
151 20| lem patrzeł v njebo, kjej ju mjesądz zeszedł i gvjozdë
152 21| klarnecarze, flecarze! Ju jô vjidzę co będze! Vasze
153 21| vasze wosmë talaróv gvesno ju szłë tą drogą, a chtuż będze
154 22| drogji nje wodbeło a ma ju przeszła mjedze Reduńskjimi
155 22| wodebrałam. Ale tero, kjej ju mom lata i patrzę do grobu,
156 22| chodzi, a tero wuvożejma, bo ju vjes krotko.~Njedługo ma
157 22| naju vjidzę kamrota Vebera. Ju won naju wuzdrzoł. Stój,
158 22| pakunkji z jednigo voza. Jak ju beło vjidzec spodné deskji
159 22| vëmaluje zeloną krosą. Zdrzë! Ju Stach sprovadzeł wobu mjeszczanóv
160 22| wyjdą... ~Wob ten czas ma sę ju przëbliżelë do ni karczmë,
161 22| Wob ten czas kompanjijô ju minęła karczmę i sługóv
162 22| Jidą naszi potomcë! Ale las ju spjevoł całi, jakbe kożdi
163 23| Strzepczu pod figurą. ~ ~Słuńce ju jak wognjovô kula stojało,
164 23| podpjerała njebo scana lasu: to ju bełë wostatni lase przed
165 23| za vsą, kjej kompanjijô ju mijała voze, vjidzoł jem
166 23| chiże za Leonem. Ale won ju nje trzimoł ręce v kjeszinji,
167 24| morzé ludztva.~ Chdzeż jô go ju roz vjidzoł?~Ku reszce mje
168 24| przecesnąc i rzec:~— Panje! Jô ju roz vas vjidzoł na Zomkovi
169 24| jak klęczoł tak klęczoł. Ju komudno sę robjiło v kaplicë
170 24| Bełbe mje lesni vëdoł i ju bem nje beł mjoł sposobu
171 24| jednak wupjilovelë i tede bem ju nje vroceł do mojigo podzemnigo
172 24| wodpovjedz, le godoł:~— Tero ju je po wodpuscë, a ludzeska
173 24| przidkjich gorach. Stach ju z wucechë przepjił svoje
174 25| do połnjô. A kjej ma sę ju zabjerala v drogę, tej won
175 25| grobóv stolemovich. Noc ju dosc pozdno postąpjiła,
176 25| słovo! Wod dvuch lôt jô sę ju tacę i łaknę ludzkji pocechë.
177 25| Krotko dvuch godzin ma tu ju pevno sedzała przë szekovanju
178 25| wodpoczivającë po vjeczerzë.~— Tej to ju tak przë połnocë będze! —
179 25| Tero nasza kompanjijô ju dovno spji na sztrejach
180 25| mje do spjiku...~Dobrze ju vjidnjało, jak jô wodecknął
181 25| chodzi. Ale za to v połnjé ma ju sedzała strzod skamjenjałich
182 25| stanovjiłë nasze krokji, tej ma ju sedzała v Lepuskjich lasach
183 25| vigodno i povjodoł:~ — Tu mje ju lepji, bo czuję sę ju krotko
184 25| mje ju lepji, bo czuję sę ju krotko mojigo jezora i vjem,
185 25| drogę do Lipna. Bo to są ju stronë zapadłé i tam ledvje
186 25| jak jôwodecknął, nje beło ju krola jezora. Kąsk mje sę
187 25| drogę.~Tego vjeczora jô ju społ v Lipnje v mojim łożku.
188 25| rzeką v lese. Njick mje ju nje bolało v sercu, kjej
189 25| doszedł do Koscerznë. Jak ju chorągvje i wobraze sę przed
190 25| czekało! — Tam ma sobje, że to ju po svjętim wodpuscë, dobrze
191 26| Czernjik vzął v ręce, jô ju bezmała zaboczeł, bo wob
192 26| nimu drugjimu v kosz. Jak ju bezmała moje vszeskji viborkji
193 26| przëszło do jakji spravë, ju jô sedzoł na rotuszu v mołi
194 26| Ptoszk takji jak të nom ju wod dovna nje vlozł v sidła.
195 26| nje vlozł v sidła. Tec të ju wod kolebkji bełjes burzonem
196 27| drevjannim zedlu. — Muszisz mję ju chvjilę vësłuchac, żebem
197 27| zrobjic nji mogą, bo to ju je, jak pravo rzecze, sprava
198 27| vanożec po kraju mającë tero ju pełną pojigę. Ledvjeteż
199 27| chdze so wobroł mjeszkanjé, ju ve młinach pod Zvadą pobjił
200 27| nazodni drodze wuchvacëc, ju go nje nalazła, bo jak vjerzec
201 27| szandarë, jak to wuczenjił ju za knopa na drodze do Lipna,
202 27| kuńtant. Ale jô vjedzącë, że ju njick nje pomoże, zdoł jem
203 27| karë. Ale vjęcij mje sę ju nje pitelë, cze jô z virokjem
204 28| dechu nje stalo. Jak jem beł ju napoł wudoszoni, tej dvuch
205 28| zbłądzonigo. Gvesno wonji ju vszescë wo mje zaboczilë.
206 28| mje woblekła njevolô. Jak ju vëgroł całą kolędę, tej
207 28| zamknje? Bo won Mjichoł ju z łożka nje vstojô i je
208 28| podług mojigo rachunku naszła ju Matka Boskô Strumjannô i
209 29| Ale v tim razu dusza moja ju sę vëlękła, bo vjidzała,
210 29| krolevskjigo vjiktu, bo ju łeżkę na stoł położilë.
211 29| i naju pomscisz. Jak? To ju volô Boskô i tvoja sprava. —
212 29| czetom, jak jô z jedną nogą ju na drugjim svjece pomstę
213 29| rovarskji i wodvożni.~Poznoł jes ju roz Vdzidzkji jezoro, kjej
214 29| roz lesni jeden... ale të ju vjesz!..~Znovu spomnjenjé
215 29| srodze. Ale łzë jem svoje ju beł vëptakoł, le smutk woblekł
216 29| szari płoszcz smjertelni. Ju mje womjinęła vszelkô słabota,
217 29| bliżij do moji o domu, a ju z poza budinkóv i płotóv
218 29| njich. A mje, chterniniu ju vszetko beło rovno, serre
219 29| bjegu moji spravë zavrocëc ju beło zapozdze. Nje bełobe
220 29| provda wokrutnô.~Vjęcij jô ju krola jczora nje wuzdrzoł,
221 30| rzekł głosno do sebje:~— Ju të Remus nje będzesz vjęcij
222 30| gvołtovnigo ducha dovno ju mje moja bjałka Trabjinô
223 30| Długo cę tu v ti prizë ju nje będze!~— Vjem! — Wodrzekł
224 30| Vjem! — Wodrzekł jem. Bo jô ju dłużij nje strzimję!~— Tak
225 30| przetrąceła. A krom tego jô ju mom lata.~Kjej jem tak rozmiszloł
226 30| wodpovjedzë nje żdoł, bom cë ju zapovjedzoł, że sę dom vpakovac.
227 30| beł takjim, le va wobaji ju nje pasujeta v te nasze
228 30| wumarł. Tero jô, Remus, cebje ju vjęcij nje uwoboczę, bo
229 31| poł roku nje będzesz so ju vdarzeł, jak cę strziglë
230 31| pomału przëvekł do svobodë, ju jô dostoł nokoz, żebem sę
231 31| przëszekovac stravę. Ale ku reszce ju tak Pon Bog chcoł, żebem
232 31| vesokjigo njeba. A kjej ju nje chcoł vłosną ręką klasnąc
233 31| choc mój tovarzesz Remus ju dva raze v żëcu pokoroł
234 31| vjidzała. Za chvjilkę ma ju sedzała daleko wod drogji
235 31| dalij — rzekł jem. — Bom ju mjoł v głovje vëszukané
236 31| rzekł ksądz. Tero ma sę ju nje zavroceła na dużą drogę
237 31| jezora Vdzidzkjigo...~Szaro ju sę robjiło, kjej ma, vëszedłszë
238 31| Vesokjich Zoborach! Noc ju zachodzi pola i vodë, a
239 31| do zomku krolóv jezora.~I ju Trąba ze szklącim norzędzem
240 31| naju njicht, choc Klemce ju czas meslec wo mirzu, ale
241 31| wurodę, a ma go z Remusem ju po drodze vëpenetrujema.
242 31| po chvjilë rzekł:~— Tej ju njick jinszigo, le będę
243 31| zaprovadzemë do Zobór. A tam ju gvesno nje mjodnô gąbka
244 31| wukrivoł na jezerze. Ale won ju nje żije a jego krijovkji
245 32| zomku, zkąd be vas krosnjęta ju vjęcij na svjat nje vëpuscilë.~—
246 32| sę tero Trąba i vołoł:~— Ju jô vjidzę, że va nalazła
247 33| na spovjedzë, żebem, kjej ju jinaczi bëc nji może, przënomnji
248 33| povjedzoł:~—Trąbo! Kjej ju chcesz naju wostavjic, be
249 33| nocë.~Na drugji dzeń jô sę ju doznoł, po co wona njebem
250 33| stari ludze przepovjadelë ju na pevno nadińdzenjé Jańcekresta
251 33| zdrovo go vëpuscela ve svjat. Ju kose zvonją na polach. A
252 33| minje. Chcołbem, żebe Trąba ju sę zjavjił.~Beło to pravje
253 33| rzekł ksądz. — Czes të ju wuvożoł, Remus, że te lukji
254 33| wuczułasma dva strzałë.~—To ju pevno jak amen v pocerzu —
255 33| zasvjodczełë, że jadą. Komuda nocnô ju wusadła na jezerze. Anji
256 33| znaku nje beło. Ale jak ju nachodzeł czas podvjeczorku,
257 33| njim cemnô stała sę noc. Ju deszcz gęsti jął bębnjic
258 33| novi sztołtë. Tim sposobern ju drugii roz v żëcu svjat
259 33| rebackjich tero drzemją.~I mje ju też grzeszk morzeł, ale
260 33| przikłod stolimóv, to nowuka ju dokozała: Barzo dovno timu,
261 33| gvesno zapłakoł. Ale tero mje ju cepło ! Pojma do jizbë,
262 33| jegomoscą. Po rebackjich vsach ju sę rozgodało, a muszoł chto
263 33| pocuż va strzelota, kjej ju vojna sę skuńczeła? Ti ludze
264 33| Bo dlo tich tam tak a tak ju nji ma retunku. Boczë, za
265 33| pomocë Boskji wudało.~Tak to ju na svjece, że z chłopem,
266 33| zvonnjicach Vjelevskjigo koscoła ju vëbjiła dvanostô, kjej ksądz
267 34| strzelô, to njeprzijoceli ju njima! ~Tak ma sę chiże
268 34| chvjilę znovu pękł vëstrzoł ju bliżij. A za kjile pocerzi
269 34| dzevczę młodé a na brzegu ju vjitała naju krolevjonka
270 34| ruchna wobleczę, tej jô ju nje będę ksędzem Pavłem,
271 34| Remus?~Za małą godzinkę ju belasma v drodze. Nje wodzękovałasma
272 34| podług Boskji voli njigde ju v żëcu zińsc do gromadë.~
273 34| vestchąvszë rzekła:~—Tero ju nji ma co żdac. Trąba dzis
274 34| szło jak po medle. Jô sę ju woddzękovoł z ksędzem a
275 35| jezoro. ~Tego rokujô sę ju nje doł v svjat. Z Trąbą,
276 35| Klema, jak jutrzenka. Jô so ju dzivno mesleł: Możes të
277 35| na nję nji mogł zgarac, a ju po szterech tidzenjach beła
278 35| Wolivë. Tam v dnje targovi ju naszich pełno. Ale jô sę
279 35| woczë i rzekł:~— Brace, mom ju lôt wosmëdzesąt na plecach,
280 35| krom mje jednigo, wo njich ju zaboczilë. I to cë jesz
281 35| katolickji stronë. Na Pomorsce to ju sami jinnovjerce.~Srodzem
282 35| Remus, kjej jes sobje ju tak wudboł, to pudę z tobą.
283 35| godka njemjeckô. Njicht tu ju mojich ksążk nje kupovoł,
284 35| naszimu, ale serca jich ju poszłë na njemjecką. Tak
285 36| won zaczął gadac:~— Dovnom ju tak pesznich sztuk kaszubskjich,
286 36| muzeum przechovuje sę to, co ju wumarło.~— A vë chcece naju
287 36| bo na vszelkji vistępkji ju są paragrafë wustanovjoni.
288 36| przińdze żeganjé. Le wu njich ju je żot takji, że co vëżegô,
289 36| pańskji żort, za chturen ju jeden morus wodpokutovoł
290 36| duchë chodzą.~Na to Trąba ju nabroł vjarë i zaczął wopovjadac
291 36| tu nje doszedł, bo bëlëbe ju z pałacu pitelë. Njechże
292 36| robotë.~Ale służka wod pana ju szukoł za nami. Jô beł barzo
293 37| chterne vszędze jindze ju wod set lôt vëmarłë, bo
294 37| za chvjilę zgasną. Młodi ju nje rozumjeją godkji starszich,
295 37| jeszcze, ale i vaju godzena ju vëbjiła. Va żijeta, choc
296 37| czervjonô kula słuńca do połovë ju beła zaszłô za vodë. Mjedze
297 38| drogji. Mojim ludzom to ju njeje dzivno, bo są nałożni,
298 38| mje tak je, jakbem cebje ju roz vjidzoł, ale nje v tich
299 38| starszi jesz movją, a młodi ju jich nje rozumjeją. Ale
300 38| sobje poprzësigł: Njigde ju na mojich katolickjich jinsztrumańtach
301 38| długo do połnjô, a kjoj jem ju beł woblekłi i rozmiszloł
302 38| robjic, zdrzącë, że Trąba ju beł dovno na vjatrach morskjich
303 38| daleka ze za morza, chdze ju wutonęło słuńce, wostavjivszë
304 38| rozgji jich rodu a krev jich ju beła vëstudzonô. Not jim
305 38| z marmuru vëcętô. A jak ju stanęła tvarzą prosto v
306 38| Mjirachovskjim lese! Ale nje bełë to ju cenje, ale krosni ricerze
307 38| moję zbrojną pravjicę. Tam ju nje beło mjecza. ale trzimoł
308 38| boczenjô. Za małą chvjilę ju mje słabosc wodeszła i czuł
309 39| starnjevkjenigo. Tak jô ju z tobą pudę na kuńc kaszubskjigo
310 39| lądovelësmë v Jizbjicach. Tu ju wob ten czas naszło połnjé.
311 39| grzępą i wusnęła.~Słuńce ju nasze cenje vëcigało v njebivało
312 39| sę do Trąbë, chturen też ju na mje vołoł. Kjedem naszedł,
313 39| koła i pokuńc podpór wona ju zagrądzonô. A ma sami po
314 39| jak rozpolonô kula, tonęło ju za dalekjim rębem zemji.
315 39| Ku reszce jednak, jak ma ju krom dachu przemokła dó
316 39| Podług moji wudbë to ju muszi bëc kol połnjé nocë.~
317 39| Łeba szła. Wujodanjé psóv ju vjęcij nje woprzestało.
318 39| żem ledvje sę przëzdrzoł a ju ji nje beło. Alem to vjidzoł
319 39| jak ta czornô voda zalała ju ten całi nasz brzidovi wostrov?
320 39| francuzkji vojnje i po mjastach ju zastępovałë dovné krzosedła.
321 40| kaszubską godką. V cerkvjach ju dovno nobożeństva kaszubskji
322 40| beło! Dejadej vaszę karę ju połknęło Błoto a połknje
323 40| po jedni leliji. Risunk ju srodze skażoni, ale rozeznac
324 40| mogł dozdrzec. A jak jich ju połknęła chmura kurzu na
325 40| koscoła Głovczeckjigo, słuńce ju mjało za sobą vjęcij njiże
326 40| jak vojsko wustavjoni: to ju beło cuzé. Bliżij pod koscołem,
327 40| jinszich. Njechterne jô ju czetoł przë łiskach grzemotovich.
328 40| jakżesma sę podnjesła, tej ju v naszich woczach całi koscoł
329 41| mojich, chterną ve mje zgodł ju i njeboszczik krol jezora.
330 41| przodka na głovę, ta seła ju wusnąc nje chcała. Le dlo
331 41| to jedno Złé.~Jô vjedzoł ju, chto to beł. Njedarmo mje
332 41| jô sę przëznaję tobje, że ju nji mom sełë dąc na moji
333 41| njiż jednę zvrotkę. Ho, ho! Ju jô vjęcij nje będę grivoł
334 41| pazechą dosc tile njeszczescô, ju wod Svjętigo Mjichała mroze
335 41| mogł wodmovjic. Znadz tak ju beło namjenjoné.~Vëszłasma
336 41| njigde nje wobzerała. Dovno ju nom na woczë bełbe beł muszoł
337 41| rzekł:~— Remus, tero mje ju pcvno jak amen v pocerzu,
338 41| że ma zabłądzeła. Dovno ju mjałasma minąc małi las,
339 41| strona, ale vjid svjeceł ju barzo vcrazno. Ma na njen
340 41| tero przëboczeł, że wona ju przed lati zvała mje Vjitosłavem,
341 41| przedtim sedzała, dmuchnęła i ju vjesołi wogjiń bjił kominem
342 41| nje będze. Bo jô, boczë, ju nje będę długo vjekovała.
343 41| njepevni a po kjile krokach ju nje doł sę vjęcij rozeznac.
344 41| dvojnich żłobóv. Ale zbłądzec ju njebeło możno, bo po wobu
345 41| povjedzoł jô sobje. — Won ju wodpoczivoł, bo mu sełë
346 41| vestrzodk drogji, ale tu ju co porę krokóv smjeg beł
347 41| wuzdrzoł nę krev. Tero jô ju bjegł dravo, jażem dobjegł...~
348 41| wopovjodają, że stojała wona ju za pamjęcë jich wojcóv,
349 41| vezdrzenjé doznoł jô sę, że won ju nje żije. Leżoł na vznak,
350 42| ze vsë i v kjile pocerzi ju całô vjes Lipno vjedzała,
351 42| razu nasza gromada będze go ju muszala po katolicku do
352 42| pogrzeb. Ale na Pustą Noc jô ju sę czuł mocni.~V małim alkjerzu
353 42| nje beło sposobu.~Tero jô ju vjedzoł dobrze, że mój knopjęci
354 42| dzeń do Serakojc, tej ji ju njebeło. V Kartuzach, Żukovje,
355 42| Boskji. Takjigo pevno dziso ju kupjic nje możno?~—Nje! —
356 42| njese. To też të mosz pevno ju sporo talaróv wuzbrané v
357 42| wostoł som na svjece. Bo to ju gvoli vjiktu i pjérze chłopu
358 42| dozerom. Żebe nje jô, to bes ju beł na tamtim svjece v tovarzestvje
359 42| szoloni, do dom. Beł to ju czas nad ranem. Na drodze
360 42| krzivdę i grzech, chturen sę ju stoł na njeszczescé, zmazac
361 42| wurosnje i zvjędnjeje.~Ale ju beło zapozdze. A to vjeczné
362 42| zopovjedze.~Za szterë tidzenje jô ju beł mężem Trąbjinë. Ale
363 43| sę i szedł. Naszedł czas ju vedle połnjô, dlotego nje
364 43| naszła noc. Muszało to bëc ju njedaleko jezora, bo lecało
365 43| Kjedem wodecknął, bjołi dzeń ju beł vëszedł na svjat i wodkreł
366 43| chiże, że ledvje kanął a ju zgjinął za wostrovami.~A
367 43| vrota na jezoro, chterno ju nje vëzdrzało zburzoné vjatrem,
368 43| tero dużô voda, chterna ju całé wognjisko mjała zalané.
369 43| zatańcovoł na molu. Tero ju szła jazda z vałami, chterne
370 43| rozervanich serc, bo na tim molu ju po roz vtori dvoje ludzi
371 43| drogji, na chternich sę ju vjęcij nje zińdą. Może wurosnje
372 44| Lud tej movji, że mają ju vjeczné woczë. Ale wona
373 44| pjic! ~Tero cebje scic ~Żdô ju kat ze smjercą v woku. ~
374 45| Golijatem? Gvesno brzidem ju zarosł v lese nen mol, na
375 45| svjętą spravę, ti jô nji mjoł ju jako małi pasturk pod wukorunovaną
|