bold = Main text
    Text                                     grey = Comment text

  1 Text|            dnia 20-hò gromnicznika 1850 r. w Prësach zachòdnëch
  2 Text|             Amen.~  Pisôł jem dnia 20-hò gromnicznika 1850 r.
  3 Text|       jinszemi narodami pòwiôdómë. Ach, przë wërzeczeniu nazwiska
  4 Text|    wëkształcymë. Co daj wnet Bòże. Amen.~  Pisôł jem dnia 20-hò
  5 Text|            naszëch. Terôz jidze to bardzo cãżkò, bò nóm prôwdzëwim
  6 Text|            pò Notecã ë Wartã.~  Më baro rôd widzymë biôłéhò grifa,
  7 Text|            ksążka; abò jaczi to bë béł pëszny krajòbrôzk naszi
  8 Text|        Miemcami wòjowalë tej bë to bëła decht pësznô ksążka; abò
  9 Text|            rozmieje. Pòtemu ju nie bëło na naszi zemi taczéhò nabożeństwa,
 10 Text|          zagrabilë, a pòtemù jak z białkami pòstãpòwalë. Ale zarôz nóm
 11 Text|            to Ligą (Pòlską) zowią, bierzemë. Ale wcale ta rzecz sã tak
 12 Text|       Wartã.~  Më baro rôd widzymë biôłéhò grifa, herb nasz kaszëbsczi,
 13 Text|         herb nasz kaszëbsczi, przë biôłim òrzle pòlsczim na Wësoczi
 14 Text|    wëjątczi - ale më jednak mómë w Bògù nadzejã, że më z czasã naszã
 15 Text|         jesz mni do tehô pòlsczéhô bractwa, co to Ligą (Pòlską) zowią,
 16 Text|          tak zacząwszë jak młodszi brat do starszéhò. A wiãc słëchôjce.~  
 17 Text|    jednoscë z Pòlôchami, rodzonemi bratami, w żëłach chtërëch tak dobrze
 18 Text|          òrzle pòlsczim na Wësoczi Brómie gduńsczi; rôd òdwiedzómë
 19 Text|           naszi mòwë wstëdzymë. Òj brón Bòże! Czejbë te chto chcôl
 20 Text|            pëszny krajòbrôzk naszi całi niegdësz zemi òd Wisłë do
 21 Text|     naszëch. Terôz jidze to bardzo cãżkò, bò nóm prôwdzëwim Kaszëbóm
 22 Text|         mòwë naùczëc. Ale co to za cãżkô rzecz, czej ni ma kòhù,
 23 Text|         swòjich panów czëlë ksążãt chãtnie wzãlë. Tej szła òswiata
 24 Text|          brón Bòże! Czejbë te chto chcôl dzeje naszëch przodków spisac,
 25 Text|        Niech mdze pòchwolony Jezus Christus.~  To je naszé chrzescyjańsczé
 26 Text|           co w mòwie rozëmny wiarã Christusową òbjasnialë, ksążczi do nabòżeństwa,
 27 Text|            Christus.~  To je naszé chrzescyjańsczé pòzdrowienié, czej më sã
 28 Text|    Subisława ò zaprowadzeniu wiarë chrzescyjańsczi do naszé zemie, Sambòra
 29 Text|        rodzonemi bratami, w żëłach chtërëch tak dobrze słowiańskô krew
 30 Text|            Òj brón Bòże! Czejbë te chto chcôl dzeje naszëch przodków
 31 Text|     wszãdze, tak ë tu są niechtëré chwalebné wëjątczi - ale më jednak
 32 Text|            w Bògù nadzejã, że më z czasã naszã mòwã wëkształcymë.
 33 Text|           wstëdzymë. Òj brón Bòże! Czejbë te chto chcôl dzeje naszëch
 34 Text|            królów za swòjich panów czëlë ksążãt chãtnie wzãlë. Tej
 35 Text|          złi, że më sã nie jãlë do czëtaniô pòlsczich pism, a jesz mni
 36 Text|        naszã mòwã wëkształcymë. Co daj wnet Bòże. Amen.~  Pisôł
 37 Text|         miemiecczich szkół ni mògą dlô nas dobri ksãżô wëchòdzëc,
 38 Text|            Bòże. Amen.~  Pisôł jem dnia 20-hò gromnicznika 1850
 39 Text|           òdwiedzómë grobë naszëch dôwnëch ksążãt w Òléwie, dze sobie
 40 Text|         przodków spisac, jak òni z dôwnemi Prësôkami, Dunczekami, Szwedami,
 41 Text|            na sercu zrobi, czej na drëgą stronã wieldżéhò wôłtôrza
 42 Text|         naszi mòwë.~  A wiãc stôrą drogą szło to letkò do jednoscë
 43 Text|           òni z dôwnemi Prësôkami, Dunczekami, Szwedami, Miemcami wòjowalë
 44 Text|         Bòże! Czejbë te chto chcôl dzeje naszëch przodków spisac,
 45 Text|    nabòżeństwa, co to jesz pò dzys dzéń w nich sã mòdlimë, pisalë
 46 Text|         nabòżeństwa, co to jesz pò dzys dzéń w nich sã mòdlimë,
 47 Text|         pòlsczim na Wësoczi Brómie gduńsczi; rôd òdwiedzómë grobë naszëch
 48 Text|         pradzadów pòdczas tôrgù we Gduńsku przez pòdstap wërznëlë,
 49 Text|       gôdómë, jak naszi przodkòwie gôdalë, to je pò kaszëbskù. Ale
 50 Text|        przełożonemi. A wiãc më tak gôdómë, jak naszi przodkòwie gôdalë,
 51 Text|           w Prësach zachòdnëch nad grańcą pòmòrską niedalek mòrza.~ ~
 52 Text|           baro rôd widzymë biôłéhò grifa, herb nasz kaszëbsczi, przë
 53 Text|           gduńsczi; rôd òdwiedzómë grobë naszëch dôwnëch ksążãt w
 54 Text|               Pisôł jem dnia 20-hò gromnicznika 1850 r. w Prësach zachòdnëch
 55 Text|         wiãc słëchôjce.~  Wë jesce gwesno na nas përznã złi, że më
 56 Text|         rôd widzymë biôłéhò grifa, herb nasz kaszëbsczi, przë biôłim
 57 Text|          Amen.~  Pisôł jem dnia 20-hò gromnicznika 1850 r. w Prësach
 58 Text|   zaklôdalë, dze pò pòlsku ùczëlë. I z tëch szkół wëchòdzëlë
 59 Text|           decht pësznô ksążka; abò jaczi to bë béł pëszny krajòbrôzk
 60 Text|           përznã złi, że më sã nie jãlë do czëtaniô pòlsczich pism,
 61 Text|           Wisłë do Òdrë a òd mòrza jaż pò Notecã ë Wartã.~  Më
 62 Text|        chwalebné wëjątczi - ale më jednak mómë w Bògù nadzejã, że
 63 Text|       stôrą drogą szło to letkò do jednoscë z Pòlôchami, rodzonemi bratami,
 64 Text|           wnet Bòże. Amen.~  Pisôł jem dnia 20-hò gromnicznika
 65 Text|             A wiãc słëchôjce.~  Wë jesce gwesno na nas përznã złi,
 66 Text|         Text~Niech mdze pòchwolony Jezus Christus.~  To je naszé
 67 Text|       płënie, jak w naszëch. Terôz jidze to bardzo cãżkò, bò nóm
 68 Text|           ò wòjnach z Krziżôkami ë jinszemi narodami pòwiôdómë. Ach,
 69 Text|            tak ni mô. Më prôwdzëwi Kaszëbi nie rozmiejemë dobrze pò
 70 Text|           cãżkò, bò nóm prôwdzëwim Kaszëbóm nie pòmògą dobrze w òswiece
 71 Text|       znalë wszëtcë ùrzãdnicë mòwã kaszëbską, bò czej Pòlôch le rok je
 72 Text|        przodkòwie gôdalë, to je pò kaszëbskù. Ale wë, bracô Pòlôsze,
 73 Text|           ze sobą zéńdzemë, czë to katolëcë czë lëtrze, czë to z Pòmòrsczi
 74 Text|         Temi słowami më sã z wami, kòchani bracô Pòlôsze, witómë. A
 75 Text|            cãżkô rzecz, czej ni ma kòhù, co bë nas naùczëł. Ksäżô
 76 Text|            pòbòżnoscë ë zakłôdaniu kòscołów, Swiãtepełka ò wòjnach z
 77 Text|         abò jaczi to bë béł pëszny krajòbrôzk naszi całi niegdësz zemi
 78 Text|     chtërëch tak dobrze słowiańskô krew płënie, jak w naszëch. Terôz
 79 Text|       przez pòdstap wërznëlë, nasz krôj zagrabilë, a pòtemù jak
 80 Text|            Swiãtepełka ò wòjnach z Krziżôkami ë jinszemi narodami pòwiôdómë.
 81 Text|          przë wërzeczeniu nazwiska Krziżôków wszëtcë sã wzdrigómë, bò
 82 Text|           kòhù, co bë nas naùczëł. Ksäżô naszi są Miemcë, szkólny
 83 Text|            Christusową òbjasnialë, ksążczi do nabòżeństwa, co to jesz
 84 Text|            bë to bëła decht pësznô ksążka; abò jaczi to bë béł pëszny
 85 Text|           wiãc stôrą drogą szło to letkò do jednoscë z Pòlôchami,
 86 Text|      zéńdzemë, czë to katolëcë czë lëtrze, czë to z Pòmòrsczi téż
 87 Text|           pòlsczéhô bractwa, co to Ligą (Pòlską) zowią, bierzemë.
 88 Text|      pòstãpòwalë. Ale zarôz nóm sã lżi na sercu zrobi, czej na
 89 Text|            za cãżkô rzecz, czej ni ma kòhù, co bë nas naùczëł.
 90 Text|       naszi są Miemcë, szkólny zôs mają strach przed przełożonemi.
 91 Text|                         Text~Niech mdze pòchwolony Jezus Christus.~  
 92 Text|            sã wzdrigómë, bò nóm na mësl przëchòdzy, jak òni naszëch
 93 Text|          bracô Pòlôsze, ni mùszice mëslëc, że më - wëjąwszë niechtërëch
 94 Text|           bò czej Pòlôch le rok je midzë nami, to ju nas decht dobrze
 95 Text|   Prësôkami, Dunczekami, Szwedami, Miemcami wòjowalë tej bë to bëła
 96 Text|            naùczëł. Ksäżô naszi są Miemcë, szkólny zôs mają strach
 97 Text|            pò miemieckù ùczëc; a z miemiecczich szkół ni mògą dlô nas dobri
 98 Text|           zaczãlë w szkòłach le pò miemieckù ùczëc; a z miemiecczich
 99 Text|        witómë. A tak zacząwszë jak młodszi brat do starszéhò. A wiãc
100 Text|    czëtaniô pòlsczich pism, a jesz mni do tehô pòlsczéhô bractwa,
101 Text|           wcale ta rzecz sã tak ni mô. Më prôwdzëwi Kaszëbi nie
102 Text|        jesz pò dzys dzéń w nich sã mòdlimë, pisalë abò skądinąd sprowadzalë;
103 Text|            z miemiecczich szkół ni mògą dlô nas dobri ksãżô wëchòdzëc,
104 Text|           wëjątczi - ale më jednak mómë w Bògù nadzejã, że më z
105 Text|       swiecczi jak zakònnicë, co w mòwie rozëmny wiarã Christusową
106 Text|          do naszé zemie, Sambòra ë Mszczugów ò jich pòbòżnoscë ë zakłôdaniu
107 Text|          Ale wë, bracô Pòlôsze, ni mùszice mëslëc, że më - wëjąwszë
108 Text|            pò pòlsku; a wiãc më sã mùszimë przód waszi pëszny mòwë
109 Text|         bëło na naszi zemi taczéhò nabożeństwa, bò za rzãdë prësczéhò zaczãlë
110 Text| Christusową òbjasnialë, ksążczi do nabòżeństwa, co to jesz pò dzys dzéń
111 Text|            r. w Prësach zachòdnëch nad grańcą pòmòrską niedalek
112 Text|          ale më jednak mómë w Bògù nadzejã, że më z czasã naszã mòwã
113 Text|        czej Pòlôch le rok je midzë nami, to ju nas decht dobrze
114 Text|            z Krziżôkami ë jinszemi narodami pòwiôdómë. Ach, przë wërzeczeniu
115 Text|        Bògù nadzejã, że më z czasã naszã mòwã wëkształcymë. Co daj
116 Text|            przód waszi pëszny mòwë naùczëc. Ale co to za cãżkô rzecz,
117 Text|         czej ni ma kòhù, co bë nas naùczëł. Ksäżô naszi są Miemcë,
118 Text|            ksãżô, ani szkólny, ani nawet szlachta - rozmieje sã,
119 Text|   pòwiôdómë. Ach, przë wërzeczeniu nazwiska Krziżôków wszëtcë sã wzdrigómë,
120 Text|          co to jesz pò dzys dzéń w nich sã mòdlimë, pisalë abò skądinąd
121 Text|                               Text~Niech mdze pòchwolony Jezus Christus.~  
122 Text|           jak wszãdze, tak ë tu są niechtëré chwalebné wëjątczi - ale
123 Text|           mëslëc, że më - wëjąwszë niechtërëch smitonków - sã ti naszi
124 Text|     zachòdnëch nad grańcą pòmòrską niedalek mòrza.~ ~
125 Text|       pëszny krajòbrôzk naszi całi niegdësz zemi òd Wisłë do Òdrë a
126 Text|          do Òdrë a òd mòrza jaż pò Notecã ë Wartã.~  Më baro rôd widzymë
127 Text|          rozëmny wiarã Christusową òbjasnialë, ksążczi do nabòżeństwa,
128 Text|           w Òléwie, dze sobie przë òbrazach Subisława ò zaprowadzeniu
129 Text|            wôłtôrza wezdrzimë, dze òbrazë królów polsczich na scanie
130 Text|          niegdësz zemi òd Wisłë do Òdrë a òd mòrza jaż pò Notecã
131 Text|       Wësoczi Brómie gduńsczi; rôd òdwiedzómë grobë naszëch dôwnëch ksążãt
132 Text|           ti naszi mòwë wstëdzymë. Òj brón Bòże! Czejbë te chto
133 Text|           naszëch dôwnëch ksążãt w Òléwie, dze sobie przë òbrazach
134 Text|            kaszëbsczi, przë biôłim òrzle pòlsczim na Wësoczi Brómie
135 Text|            chãtnie wzãlë. Tej szła òswiata do zemie kaszëbsczi, bò
136 Text|       Kaszëbóm nie pòmògą dobrze w òswiece ani ksãżô, ani szkólny,
137 Text|           ë jich królów za swòjich panów czëlë ksążãt chãtnie wzãlë.
138 Text|             Wë jesce gwesno na nas përznã złi, że më sã nie jãlë do
139 Text|      wòjowalë tej bë to bëła decht pësznô ksążka; abò jaczi to bë
140 Text|            dzéń w nich sã mòdlimë, pisalë abò skądinąd sprowadzalë;
141 Text|         jãlë do czëtaniô pòlsczich pism, a jesz mni do tehô pòlsczéhô
142 Text|          Co daj wnet Bòże. Amen.~  Pisôł jem dnia 20-hò gromnicznika
143 Text|         tak dobrze słowiańskô krew płënie, jak w naszëch. Terôz jidze
144 Text|         Sambòra ë Mszczugów ò jich pòbòżnoscë ë zakłôdaniu kòscołów, Swiãtepełka
145 Text|                    Text~Niech mdze pòchwolony Jezus Christus.~  To je
146 Text|          jak òni naszëch pradzadów pòdczas tôrgù we Gduńsku przez pòdstap
147 Text|     pòdczas tôrgù we Gduńsku przez pòdstap wërznëlë, nasz krôj zagrabilë,
148 Text|          przodkòwie z Pòlôchami sã pòłączëlë ë jich królów za swòjich
149 Text|            mòwã kaszëbską, bò czej Pòlôch le rok je midzë nami, to
150 Text|           pism, a jesz mni do tehô pòlsczéhô bractwa, co to Ligą (Pòlską)
151 Text|          kaszëbsczi, bò przëszlë z Pòlsczi dobri ksãżô, tak swiecczi
152 Text|       wezdrzimë, dze òbrazë królów polsczich na scanie wiszącé przëpòminaja,
153 Text|            sã nie jãlë do czëtaniô pòlsczich pism, a jesz mni do tehô
154 Text|      kaszëbsczi, przë biôłim òrzle pòlsczim na Wësoczi Brómie gduńsczi;
155 Text|     pòlsczéhô bractwa, co to Ligą (Pòlską) zowią, bierzemë. Ale wcale
156 Text|            prôwdzëwim Kaszëbóm nie pòmògą dobrze w òswiece ani ksãżô,
157 Text|      katolëcë czë lëtrze, czë to z Pòmòrsczi téż z Zachòdnëch Prës. Temi
158 Text|      Prësach zachòdnëch nad grańcą pòmòrską niedalek mòrza.~ ~
159 Text|            a pòtemù jak z białkami pòstãpòwalë. Ale zarôz nóm sã lżi na
160 Text|         nas decht dobrze rozmieje. Pòtemu ju nie bëło na naszi zemi
161 Text|             nasz krôj zagrabilë, a pòtemù jak z białkami pòstãpòwalë.
162 Text|     Krziżôkami ë jinszemi narodami pòwiôdómë. Ach, przë wërzeczeniu nazwiska
163 Text|           je naszé chrzescyjańsczé pòzdrowienié, czej më sã ze sobą zéńdzemë,
164 Text|        przëchòdzy, jak òni naszëch pradzadów pòdczas tôrgù we Gduńsku
165 Text|         Pòmòrsczi téż z Zachòdnëch Prës. Temi słowami më sã z wami,
166 Text|          hò gromnicznika 1850 r. w Prësach zachòdnëch nad grańcą pòmòrską
167 Text|           nabożeństwa, bò za rzãdë prësczéhò zaczãlë w szkòłach le pò
168 Text|          spisac, jak òni z dôwnemi Prësôkami, Dunczekami, Szwedami, Miemcami
169 Text|          ta rzecz sã tak ni mô. Më prôwdzëwi Kaszëbi nie rozmiejemë dobrze
170 Text|            to bardzo cãżkò, bò nóm prôwdzëwim Kaszëbóm nie pòmògą dobrze
171 Text|          wzdrigómë, bò nóm na mësl przëchòdzy, jak òni naszëch pradzadów
172 Text|            szkólny zôs mają strach przed przełożonemi. A wiãc më
173 Text|      szkólny zôs mają strach przed przełożonemi. A wiãc më tak gôdómë, jak
174 Text|        polsczich na scanie wiszącé przëpòminaja, jak naszi przodkòwie z
175 Text|            do zemie kaszëbsczi, bò przëszlë z Pòlsczi dobri ksãżô, tak
176 Text|           pòdczas tôrgù we Gduńsku przez pòdstap wërznëlë, nasz krôj
177 Text|       pòlsku; a wiãc më sã mùszimë przód waszi pëszny mòwë naùczëc.
178 Text|           chto chcôl dzeje naszëch przodków spisac, jak òni z dôwnemi
179 Text|            20-hò gromnicznika 1850 r. w Prësach zachòdnëch nad
180 Text|           do jednoscë z Pòlôchami, rodzonemi bratami, w żëłach chtërëch
181 Text|       kaszëbską, bò czej Pòlôch le rok je midzë nami, to ju nas
182 Text|          jak zakònnicë, co w mòwie rozëmny wiarã Christusową òbjasnialë,
183 Text|           Më prôwdzëwi Kaszëbi nie rozmiejemë dobrze pò pòlsku; a wiãc
184 Text|         taczéhò nabożeństwa, bò za rzãdë prësczéhò zaczãlë w szkòłach
185 Text|            szkół wëchòdzëlë ksãżô, sãdzowie, szkólny. A wiãc tej znalë
186 Text|    chrzescyjańsczi do naszé zemie, Sambòra ë Mszczugów ò jich pòbòżnoscë
187 Text|         òbrazë królów polsczich na scanie wiszącé przëpòminaja, jak
188 Text|            Ale zarôz nóm sã lżi na sercu zrobi, czej na drëgą stronã
189 Text|        nich sã mòdlimë, pisalë abò skądinąd sprowadzalë; szkòłë zaklôdalë,
190 Text|          brat do starszéhò. A wiãc słëchôjce.~  Wë jesce gwesno na nas
191 Text|            z Zachòdnëch Prës. Temi słowami më sã z wami, kòchani bracô
192 Text|         żëłach chtërëch tak dobrze słowiańskô krew płënie, jak w naszëch.
193 Text|          më - wëjąwszë niechtërëch smitonków - sã ti naszi mòwë wstëdzymë.
194 Text|        pòzdrowienié, czej më sã ze sobą zéńdzemë, czë to katolëcë
195 Text|       dôwnëch ksążãt w Òléwie, dze sobie przë òbrazach Subisława
196 Text|       chcôl dzeje naszëch przodków spisac, jak òni z dôwnemi Prësôkami,
197 Text|       mòdlimë, pisalë abò skądinąd sprowadzalë; szkòłë zaklôdalë, dze pò
198 Text|      zacząwszë jak młodszi brat do starszéhò. A wiãc słëchôjce.~  Wë
199 Text|        ùmieją naszi mòwë.~  A wiãc stôrą drogą szło to letkò do jednoscë
200 Text|           Miemcë, szkólny zôs mają strach przed przełożonemi. A wiãc
201 Text|         sercu zrobi, czej na drëgą stronã wieldżéhò wôłtôrza wezdrzimë,
202 Text|            dze sobie przë òbrazach Subisława ò zaprowadzeniu wiarë chrzescyjańsczi
203 Text|  pòbòżnoscë ë zakłôdaniu kòscołów, Swiãtepełka ò wòjnach z Krziżôkami ë
204 Text|           Pòlsczi dobri ksãżô, tak swiecczi jak zakònnicë, co w mòwie
205 Text|         pòłączëlë ë jich królów za swòjich panów czëlë ksążãt chãtnie
206 Text|          rzãdë prësczéhò zaczãlë w szkòłach le pò miemieckù ùczëc; a
207 Text|          abò skądinąd sprowadzalë; szkòłë zaklôdalë, dze pò pòlsku
208 Text|          ksążãt chãtnie wzãlë. Tej szła òswiata do zemie kaszëbsczi,
209 Text|             ani szkólny, ani nawet szlachta - rozmieje sã, że jak wszãdze,
210 Text|         mòwë.~  A wiãc stôrą drogą szło to letkò do jednoscë z Pòlôchami,
211 Text|     dôwnemi Prësôkami, Dunczekami, Szwedami, Miemcami wòjowalë tej bë
212 Text|         zowią, bierzemë. Ale wcale ta rzecz sã tak ni mô. Më prôwdzëwi
213 Text|          ju nie bëło na naszi zemi taczéhò nabożeństwa, bò za rzãdë
214 Text|    wstëdzymë. Òj brón Bòże! Czejbë te chto chcôl dzeje naszëch
215 Text|          dze pò pòlsku ùczëlë. I z tëch szkół wëchòdzëlë ksãżô,
216 Text|      pòlsczich pism, a jesz mni do tehô pòlsczéhô bractwa, co to
217 Text|   Pòmòrsczi téż z Zachòdnëch Prës. Temi słowami më sã z wami, kòchani
218 Text|        krew płënie, jak w naszëch. Terôz jidze to bardzo cãżkò, bò
219 Text|                                    Text~Niech mdze pòchwolony Jezus
220 Text|         lëtrze, czë to z Pòmòrsczi téż z Zachòdnëch Prës. Temi
221 Text|         niechtërëch smitonków - sã ti naszi mòwë wstëdzymë. Òj
222 Text|          naszëch pradzadów pòdczas tôrgù we Gduńsku przez pòdstap
223 Text|          sã, że jak wszãdze, tak ë tu są niechtëré chwalebné wëjątczi -
224 Text|           szkòłach le pò miemieckù ùczëc; a z miemiecczich szkół
225 Text|           zaklôdalë, dze pò pòlsku ùczëlë. I z tëch szkół wëchòdzëlë
226 Text|            ksãżô wëchòdzëc, bò nie ùmieją naszi mòwë.~  A wiãc stôrą
227 Text|           A wiãc tej znalë wszëtcë ùrzãdnicë mòwã kaszëbską, bò czej
228 Text|         Prës. Temi słowami më sã z wami, kòchani bracô Pòlôsze,
229 Text|           òd mòrza jaż pò Notecã ë Wartã.~  Më baro rôd widzymë biôłéhò
230 Text|           wiãc më sã mùszimë przód waszi pëszny mòwë naùczëc. Ale
231 Text|       Pòlską) zowią, bierzemë. Ale wcale ta rzecz sã tak ni mô. Më
232 Text|            pradzadów pòdczas tôrgù we Gduńsku przez pòdstap wërznëlë,
233 Text|           mògą dlô nas dobri ksãżô wëchòdzëc, bò nie ùmieją naszi mòwë.~  
234 Text|      pòlsku ùczëlë. I z tëch szkół wëchòdzëlë ksãżô, sãdzowie, szkólny.
235 Text|          tu są niechtëré chwalebné wëjątczi - ale më jednak mómë w Bògù
236 Text|            mùszice mëslëc, że më - wëjąwszë niechtërëch smitonków -
237 Text|           że më z czasã naszã mòwã wëkształcymë. Co daj wnet Bòże. Amen.~  
238 Text|      narodami pòwiôdómë. Ach, przë wërzeczeniu nazwiska Krziżôków wszëtcë
239 Text|           we Gduńsku przez pòdstap wërznëlë, nasz krôj zagrabilë, a
240 Text|           biôłim òrzle pòlsczim na Wësoczi Brómie gduńsczi; rôd òdwiedzómë
241 Text|          stronã wieldżéhò wôłtôrza wezdrzimë, dze òbrazë królów polsczich
242 Text|      zakònnicë, co w mòwie rozëmny wiarã Christusową òbjasnialë,
243 Text|          Subisława ò zaprowadzeniu wiarë chrzescyjańsczi do naszé
244 Text|      Notecã ë Wartã.~  Më baro rôd widzymë biôłéhò grifa, herb nasz
245 Text|        zrobi, czej na drëgą stronã wieldżéhò wôłtôrza wezdrzimë, dze
246 Text|        naszi całi niegdësz zemi òd Wisłë do Òdrë a òd mòrza jaż pò
247 Text|         królów polsczich na scanie wiszącé przëpòminaja, jak naszi
248 Text|             kòchani bracô Pòlôsze, witómë. A tak zacząwszë jak młodszi
249 Text|          mòwã wëkształcymë. Co daj wnet Bòże. Amen.~  Pisôł jem
250 Text|            kòscołów, Swiãtepełka ò wòjnach z Krziżôkami ë jinszemi
251 Text|     Dunczekami, Szwedami, Miemcami wòjowalë tej bë to bëła decht pësznô
252 Text|          na drëgą stronã wieldżéhò wôłtôrza wezdrzimë, dze òbrazë królów
253 Text|       smitonków - sã ti naszi mòwë wstëdzymë. Òj brón Bòże! Czejbë te
254 Text|     szlachta - rozmieje sã, że jak wszãdze, tak ë tu są niechtëré chwalebné
255 Text|         panów czëlë ksążãt chãtnie wzãlë. Tej szła òswiata do zemie
256 Text|      nazwiska Krziżôków wszëtcë sã wzdrigómë, bò nóm na mësl przëchòdzy,
257 Text| nabożeństwa, bò za rzãdë prësczéhò zaczãlë w szkòłach le pò miemieckù
258 Text|       bracô Pòlôsze, witómë. A tak zacząwszë jak młodszi brat do starszéhò.
259 Text|        pòdstap wërznëlë, nasz krôj zagrabilë, a pòtemù jak z białkami
260 Text|       skądinąd sprowadzalë; szkòłë zaklôdalë, dze pò pòlsku ùczëlë. I
261 Text|      Mszczugów ò jich pòbòżnoscë ë zakłôdaniu kòscołów, Swiãtepełka ò
262 Text|            ksãżô, tak swiecczi jak zakònnicë, co w mòwie rozëmny wiarã
263 Text|          przë òbrazach Subisława ò zaprowadzeniu wiarë chrzescyjańsczi do
264 Text|          białkami pòstãpòwalë. Ale zarôz nóm sã lżi na sercu zrobi,
265 Text|    Pòlôchami, rodzonemi bratami, w żëłach chtërëch tak dobrze słowiańskô
266 Text|   pòzdrowienié, czej më sã ze sobą zéńdzemë, czë to katolëcë czë lëtrze,
267 Text|         jesce gwesno na nas përznã złi, że më sã nie jãlë do czëtaniô
268 Text|      sãdzowie, szkólny. A wiãc tej znalë wszëtcë ùrzãdnicë mòwã kaszëbską,
269 Text|           naszi są Miemcë, szkólny zôs mają strach przed przełożonemi.
270 Text|       bractwa, co to Ligą (Pòlską) zowią, bierzemë. Ale wcale ta
271 Text|          zarôz nóm sã lżi na sercu zrobi, czej na drëgą stronã wieldżéhò