bold = Main text
    Part,  Chapter                         grey = Comment text

501 I |             Jakbë retunk chtos tam wöłôł? ~"Tobie smni są znôwù -
502 I |       tësącwieczné ~Mnieczém wëcąn wòjskąm drodzié ~Wydzysz! na ti
503 I |    szczescu słónce krëło.~Przëszli wrodzié za tim słóńcém -~Stłukli
504 I |              Tobie smni są znôwù - wrzeszczi -~Sąm jes wierã w smniércë
505 I |            jedną nutã ~Zaszumniałë wstałé ludë.~~Jaką drogą dali pudze, ~
506 I |         sënie, ~Të sã zacząn sebie wstidzëc~I sã krëłes w włôsnëch scanach ~
507 I |                       Zle je i téż wszëtci ganią, ~Ciedë sąsôd ze sąsadém,~
508 I |        Rénna piesnią! Ciedë të mù ~Wtórzëc bãdzesz? ~Ciedë të rôz powiész
509 I |    Mnieczém wëcąn wòjskąm drodzié ~Wydzysz! na ti krwawy stegnie ~Jak
510 II|       klucze òdebierze ~Do zaklãti wyspë.~~Na Grifa ón sadnie zbùdzonégò, ~
511 I |         wiéw sã dãba głowë.~ Ón sã wzdrignie, jakbë òdeckł, ~A tej zacznie
512 I |           w zémniã ~Jak cié bór ón wzrosnie w górã.~
513 II|       Kłôdlë w trunã,~Bô ju młodzy zabôczëlë pò słowinskù.~~Szedłes précz
514 II|        pòchòwalë, ~Szedł ón stegną zabôczoną ~Pò pòmòrsci zémni.~~Padło
515 II|          smniertelny lôdze:~"- Nie zabôczta o tëch dzôtkach mòjëch,~
516 I |            kraju Lechów òjcowyznã ~Zabrôł tobie starszi brat. ~Bez
517 II|           ti zémni òbiecany. ~Tedë zabrzmi piesniô piérszô ~Ò kaszëbsci
518 II|           ón pòzajimnie -~W drodze zaczajony -~I jim klucze òdebierze ~
519 I |            rodem ~Òd dzys swójsczi zaczna spiéw!"~
520 I |    wzdrignie, jakbë òdeckł, ~A tej zacznie szumny spiéw -~Za nim szumni
521 II|           sënów jegò.~I tak sãpilë zajadrzoni~Jaż do grobowy desczi.~~
522 I |         dzôtcié. ~Starszi brat, ón zająn zémniã, ~Ón téż pragnąn
523 II|           jim klucze òdebierze ~Do zaklãti wyspë.~~Na Grifa ón sadnie
524 II|            Zawadzy ò kamnin nogą, ~Zaklnie - ale mëslô jegò legnie ~
525 I |             W jedny chëczë, ledwie zamknie ~Òjck swé ôczë, z bratém
526 II|           z Łësy Górë, ~Ludze òczë zamrużëlë, ~żebë na płacz jim sã nie
527 II|      przebùdzéniô~Na pùstkòwiu, na zapadłi knieji.~A gdze dłużi stanąn,
528 II|       òbstôwalë ~Przë tëch prawach zapisanëch, ~Jaż jëch zdziãłë na lubelscim
529 I |        skarup tile ~Złotëch, chòcy zasmniecónëch. ~Chto bë skôrb tén zebrôł
530 I |           sã zgòdzą, ~Szczescé nie zaswiécy znowa -~Sztrid tén srodzi,
531 I |           I jak bôrë w jedną nutã ~Zaszumniałë wstałé ludë.~~Jaką drogą
532 II|        jakbë w zamëszleniu,~Tąm sã zatlëł płómnin swiadomòscë,~Jak
533 II|          Ludze pòwërzasłi, dwiérze zatrzaskané, ~Jak cié przed ùkôzką.~~
534 I |          jak ledwie z kùńca nieba ~Zatrzepòce dużim skrzidłém ~Dzejów
535 II|                A chto mimò bieżi, ~Zawadzy ò kamnin nogą, ~Zaklnie -
536 II|           żebë na płacz jim sã nie zbiérało.~Słowa mojé przëszlë jak
537 II|       Chòcy los sã dziąn jak litné zbòżé. ~Ale dzys - jô pògòrzelnik -~
538 II|         wyspë.~~Na Grifa ón sadnie zbùdzonégò, ~Na żér jémù òddô sérce
539 II|   pieniądze sã przesuszają.~Smãtka zdradné sztele~Nie òdstraszą jegò
540 I |         pudze, ~Jaci lud tam znôwù zdrzucy ~Swòji trunë staré wiekò, ~
541 II|      prawach zapisanëch, ~Jaż jëch zdziãłë na lubelscim sejmie. ~Łżë
542 I |       bądze dobëtk lëdzy, ~Jaż rôz zdzinie całé plémniã.~ ~   ×   ×   ×~
543 I |             Co jim chrzebtë na dół zdzinôł, ~żôdén wicher nie niósl
544 II|             Ludze òczë zamrużëlë, ~żebë na płacz jim sã nie zbiérało.~
545 I |  zasmniecónëch. ~Chto bë skôrb tén zebrôł cëchò ~Złoti grónk bë zlepił
546 I |           grobie, ~Diadë dichô, bô żëc muszi.~ Dzyw to nad dzywota,
547 I |         naszëch chëczach, w naszim żëcu~W szarëch kątach skarup
548 I |         starzi prawią,~że tu dôwni żëłë ludë~I jak złoti grónk jëch
549 I |         jem lud i służã sobie, ~Bò żem ùczuł Ducha wiéw ~Jô jem
550 II|          ón sadnie zbùdzonégò, ~Na żér jémù òddô sérce włôsny. ~
551 I |            pòstawie razém ~W jedno zesnuł jedén duch ~I jak czółénk
552 I |            Recąż stari. ~A w niëch żëwcém pòchòwané ~Naju matcié i
553 I |              Gdze ón bieżëł ~Letkô zgôdnąc, bò tam dwignąn ~Swoją głowã
554 I |         trunë staré wiekò, ~Tén le zgòdnie i téż wié, ~Co wësok jak
555 I |              Jakò żiw jim, chòc sã zgòdzą, ~Szczescé nie zaswiécy
556 I |                            Chto le żije - nie wié czému -~Tén téż
557 I |       skarżi ò tã òjcowyznã. ~Jakò żiw jim, chòc sã zgòdzą, ~Szczescé
558 I |        łachë - plunąn na to.~Të sã zlągłes, Kaszëb sënie, ~Të sã zacząn
559 I |         lud i òjce. ~Krwią i pòtem zlanô całô, ~Wëzdrzi póci òciém
560 I | Pòrozbrzegłim kòłowãżém.~×   ×   ×~Zle je i téż wszëtci ganią, ~
561 I |       zebrôł cëchò ~Złoti grónk bë zlepił z nowa.~ Mòże szczescé przińdze
562 I |           tén czas, co wkòło wije ~Złotą przãdzã wiecznëch dni -~
563 I |        szarëch kątach skarup tile ~Złotëch, chòcy zasmniecónëch. ~Chto
564 I |              Bò to wszëtkò, co rôz zmëszli ~Dusza i tim przëòzdobi ~
565 I |          całô, ~Wëzdrzi póci òciém zmnierzisz ~Jak cié krwawi dludzi pas. ~
566 I |              Szczescé nie zaswiécy znowa -~Sztrid tén srodzi, ón
567 I |          chrzebtë na dół zdzinôł, ~żôdén wicher nie niósl précz ~
568 I |           spik mnie uszedł ~Srodzi żôl sã w sérce wcyskô ~Òdkąd
569 I |           górze -~To sã pôlą òjców zómcié: ~Nôkło, Santoch, Recąż
570 II|         Spòdzëmkù sã rodzącégô... ~żórawie ón pòzajimnie -~W drodze
571 I |        gôrzcë! ~Terô môsz të szadi zwierzu -~Pò co łazysz w nocach