V   Kerk, rijk van God en rijk van Christus

De Kerk is gezonden "om het Rijk van Christus en van God aan te kondigen en in alle volken te vestigen. Zo vormt zij de kiem en het begin van dit Rijk op aarde." ⁶⁸ Aan de ene kant is de Kerk "sacrament, dat wil zeggen teken en werktuig voor de innigste vereniging met God alsook voor de eenheid van de hele mensheid"⁶⁹; ze is daarom teken en werktuig voor het Rijk, ze heeft de roeping het te verkondigen en te vestigen. Aan de andere kant is de Kerk "het door de eenheid van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest verenigde volk";⁷⁰ ze is dus "het in het mysterie reeds aanwezige Rijk van Christus"⁷¹ en vormt daarom de kiem en aanvang ervan. Het Rijk Gods heeft een eschatologische dimensie: het is een in de tijd aanwezige werkelijkheid, maar zijn volledige verwerkelijking zal pas met het einde oftewel de vervulling van de geschiedenis komen. ⁷²

Uit de bijbelse teksten noch uit de getuigenissen van de Vaders, evenmin als uit de documenten van het Leergezag van de Kerk, kan men voor de termen Rijk der hemelen, Rijk Gods en Rijk van Christus volkomen eenduidige betekenisinhouden afleiden, ook niet van hun relatie tot de Kerk, die zelf mysterie is en niet in haar totaliteit in een menselijk begrip kan worden omvat. Daarom zijn er verschillende theologische verklaringen van deze themata toelaatbaar. Geen van deze mogelijke verklaringen mag echter de innige verbondenheid tussen Christus, het Rijk en de Kerk loochenen of op enigerlei wijze uithollen. Zeker kan "het Rijk Gods zoals wij het uit de openbaring kennen noch van Christus, noch van de Kerk losgemaakt worden. ( ... ) Als men het Rijk van de persoon Jezus losmaakt, dan is het niet meer het Rijk Gods dat Hij geopenbaard heeft, en men misvormt tenslotte ofwel de zin van het Rijk, dat gevaar loopt veranderd te worden in een zuiver menselijk of ideologisch object, of men vervalst de identiteit van Christus, die niet meer de Heer blijkt te zijn aan wie alles onderworpen moet worden (vgl. 1Kor. 15,27). Men kan het Rijk evenmin losmaken van de Kerk. Deze is zeker geen doel op zich, daar zij gericht staat op het Rijk van God, waarvan zij kiem, teken en werktuig is. Maar terwijl de Kerk onderscheiden is van Christus en van het Rijk, is zij met beiden onlosmakelijk verbonden." ⁷³