74. De
vruchtbaarheid van deze relatie wordt bevestigd door de ervaring van grote
christelijke theologen, die zich ook onderscheidden als grote filosofen en ons
geschriftren hebben nagelaten van zo hoge speculatieve waarde dat zij met recht
op één lijn met de meesters van de antieke wijsbegeerte gesteld
kunnen worden. Dit geldt niet alleen voor de kerkvaders, onder wie tenminste de
H. Gregorius van Nazianze en de H.Augustinus vermelding verdienen, en de
middeleeuwse leraren met de grote driester van St. Anselmus, St. Bonaventura en
St. Thomas van Aquino. We zien dezelfde vruchtbare relatie tussen de
wijsbegeerte en het woord van God in het moedige onderzoek dat recentere
denkers hebben verricht, onder wie ik met vreugde vermeldt, in een westerse
context, figuren als John Henry Newman, Antonio Rosmini, Jacques Maritain,
Étienne Gilson en Edith Stein, en, in een oosterse context, eminente
geleerden zoals Vladimir S.Solov’ev, Pavel A. Florensky, Petr Chaadev en
Vladimir N. Lossky. Zeker zouden er andere namen genoemd kunnen worden: en bij
het citeren van dezen heb ik niet de bedoeling om alle visies uit hun denken te
onderschrijven, maar alleen om sprekende voorbeelden te geven van een
wijsgerige methode van onderzoek die uit de confrontatie met de geloofsgegevens
opmerkelijke voordelen heeft geput. Eén ding is zeker: aandacht voor de
geestelijke tocht van deze meesters kan alleen meer gewicht geven aan zowel het
zoeken naar de waarheid als aan de poging om de resultaten van dat zoeken ten
dienste van de mensheid te stellen. Het is te hopen dat er nu en in de toekomst
mensen zullen zijn die deze grootse wijsgerige en theologische traditie
voortzetten voor het welzijn van de Kerk én van de mensheid
|