82. Toch zou deze
wijsheidsfunctie niet verricht kunnen worden door een wijsbegeerte die zelf
geen ware en authentieke kennis was, d.w.z.. niet alleen gericht op bijzondere
en ondergeschikte aspecten van de werkelijkheid - functionele, formele of
utilitaire - maar op zijn totale en definitieve waarheid, op het zijn zelf van
het kennisobject. Daarbij geldt een tweede vereiste: dat de wijsbegeerte het
menselijke vermogen om de waarheid te kennen verifieert, om te komen tot
een kennis die objectieve waarheid kan bereiken door middel van die adaequatio
rei et intellectus waarnaar de scholastieke geleerden verwijzen. 99
Dit postulaat, eigen aan het geloof, werd uitdrukkelijk herbevestigd door
Vaticanum II: “De rede is niet beperkt tot de verschijnselen alleen. Ze kan met
ware zekerheid de geestelijke diepere structuren van de werkelijkheid zelf
bereiken, ofschoon als gevolg van de zonde die zekerheid gedeeltelijk verduisterd
en verzwakt is.” 100
Een radicaal fenomenalistische of
relativistische filosofie zou ongeschikt zijn om te helpen bij de diepere
verkenning van de rijkdom die in het woord van God te vinden is. De heilige
Schrift neemt altijd aan dat het individu, ook al is het schuldig aan
dubbelzinnigheid en leugenachtigheid, de heldere en eenvoudige waarheid kan
bevatten. De Bijbel, en het Nieuwe Testament in het bijzonder, bevat teksten en
verklaringen die een waarlijk ontologische draagwijdte hebben. De
geïnspireerde schrijvers wilden ware verklaringen formuleren, d.w.z. die
de objectieve werkelijkheid weer konden geven. Men kan niet zeggen dat de
katholieke traditie dwaalde toen zij bepaalde teksten van St. Jan of St. Paulus
begreep als uitspraken over het zijn van Christus zelf. Wanneer zij deze
verklaringen tracht te begrijpen en uit te leggen, heeft de theologie daarom de
bijdrage nodig van een filosofie die de mogelijkheid van een objectief ware,
zij het altijd nog te vervolmaken kennis niet loochent. Dit geldt ook voor de
oordelen van het zedelijk geweten, waarvan de heilige Schrift aanneemt dat ze
objectief waar kunnen zijn. 101
|